De overwinning van het multipolaire driemanschap

De westerse wereld is vaak getuige – zonder de omvang ervan volledig te beseffen – van het afsluiten van een historische cyclus die de afgelopen tachtig jaar heeft gedomineerd. Het moment waarop China besloot de Amerikaanse sancties tegen Iraanse olie openlijk te verwerpen – door zijn instellingen en bedrijven te verbieden de richtlijnen toe te passen die waren opgesteld door figuren als Scott Bessent – was niet louter een misstap in de Chinees-Amerikaanse betrekkingen. Het was veeleer een “Archimedisch moment” dat door Peking werd aangetoond en zo voor derden zichtbaar werd. Voor het eerst zocht de Volksrepubliek China geen uitvluchten, achterdeurtjes of stille verzachtende maatregelen om de wil van Washington te omzeilen. Voor het eerst confronteerde China de Verenigde Staten rechtstreeks, verklaarde het de nietigheid van de sancties op Chinees grondgebied en stelde het zich openlijk bloot aan straf.

Als China tot nu toe alleen had gereageerd op sancties die rechtstreeks op zichzelf waren gericht — vaak weliswaar op een asymmetrische manier, maar zonder ooit de relatie van zijn grootste banken met het SWIFT-systeem en de dollar op het spel te zetten — besloot Peking deze keer de extraterritoriale werking van de Amerikaanse wetgeving niet langer te tolereren. Dit besluit vormt de epiloog van een langdurige escalatie van de handelsconfrontatie, die China altijd had weten te vermijden door middel van asymmetrie, schijnbewegingen en ontwijkingsmanoeuvres. In het geval van Russische olie of gas koos Peking er altijd voor om zijn staatsbanken terug te trekken en te vertrouwen op kleine regionale banken die actief waren in zeer beperkte kringen buiten het controle-netwerk van de dollar, schrijft Hugo Dionísio.

Als er nu enige zekerheid bestaat over de methodische, rationele, geduldige en berekende kenmerken van de Chinese “modus operandi”, dan is het wel dat dit geen impulsieve beslissing was; het is veeleer het resultaat van een koele en geostrategische afweging. Het zou het gevolg zijn van een materialistische, dialectische en langdurige analyse, op basis waarvan Peking tot de conclusie zou zijn gekomen dat de machtsverhoudingen eindelijk in zijn voordeel zijn omgeslagen. De tien jaar durende patstelling – dat Gramsciaanse ‘interregnum’ waarin de oude wereld stierf en de nieuwe wereld traag tot stand kwam (en zich vormde) – is ten einde gekomen. Het multipolaire driemanschap (China, Rusland en Iran) heeft de belegering niet alleen overleefd, maar heeft ook de top van de heuvel veroverd. Vanaf nu weten Peking en het Mondiale Zuiden dat ze drie solide pijlers hebben waarop ze een alternatieve economische, veiligheids-, politieke, commerciële of sociale strategie kunnen baseren, en ze beseffen dat, met wederzijdse steun, elk van deze pijlers heel goed in staat is om te overleven en zichzelf in stand te houden.

Vervolgens is het belangrijk te weten wat tot dit moment, dit keerpunt, heeft geleid. Wat bracht het water aan de kook? Wat veroorzaakte de duw die zal eindigen met de effectieve demonstratie van het onvermogen van het Westen (VS/NAVO/G7 en vazallen) om de uitbreiding van de multipolariteit, evenals haar ankers, in te dammen? Hiermee bedoel ik niet – en we kunnen niet uitgaan van die premisse, gezien de macht die het Westen in 500 jaar dominantie heeft opgebouwd en de controle over een wereldarchitectuur die door en voor zichzelf is gevormd – dat het Westen niet in staat zal zijn om de multipolaire wereld op een bepaald moment te temperen, te vertragen of zelfs, punctueel of tactisch, te overwinnen, en de opbouw, consolidatie, uitbreiding en opmars ervan in te dammen. Absoluut niet. Maar het kan deze trend niet langer verslaan!

Er zijn twee fundamentele pijlers waarvan de opbouw en het voortbestaan ons hier hebben gebracht: het voortbestaan van Rusland en Iran na decennialange aanvallen door de VS en haar vazallen in Europa en West-Azië. Het Chinese vertrouwen in deze frontale botsing is gebaseerd op de constatering dat het Westen er niet in is geslaagd de andere twee pijlers van de multipolaire orde omver te werpen. De pijlers die een soort informeel driemanschap vormen, niet gekozen of aangenomen, maar gevormd door de materiële realiteit die we waarnemen, en die allemaal het vermogen bezitten om, zonder risico op ondergang en strategische nederlaag, de macht van de Verenigde Staten met open ogen af te weren en het hoofd te bieden. Zij zijn de enigen, en dat is geen toeval. Dat zijn ze omdat hun vijanden dat zeggen – vijanden die hen hebben aangewezen als hoekpunten van een geografische driehoek waarop de multipolaire confrontatie met de unipolaire macht zou worden gevoerd. Het was geen toeval dat Brzezinski dit zei in zijn baanbrekende werk “The Grand Chessboard: American Primacy and Its Geostrategic Imperatives.”

De eerste van deze hoekpunten of pijlers die de noodzakelijke test moest ondergaan en overwinnen, was de Russische Federatie. De VS mobiliseerden, met de NAVO en de Europese Unie als operationele wapens, hun volledige arsenaal aan oorlogsmiddelen (wat velen “hybride oorlog” noemden): ongekende economische sancties, politieke destabilisatie en kinetische confrontatie via tussenpersonen. Een crescendo van conflictintensiteit dat alleen maar toenam vanaf het moment dat de Russen – als reactie op de val van de USSR en de poging om Rusland zelf te vernietigen, uitgevoerd onder het bevel van een onbeheersbare Jeltsin – besloten de ramp te stoppen en het bittere proces van wederopbouw te beginnen.

Ondanks de intensiteit van de geografische belegering door de NAVO, de kracht van de op haar grondgebied gevestigde ngo’s en de enorme bedragen die daar door USAID werden geïnvesteerd, is de waarheid echter dat de Russische Federatie standhield, een tegenaanval uitvoerde en een belangrijk deel van haar potentieel en industriële schaal terugwon.

Voor het Mondiale Zuiden was Moskou niet langer een tanende macht, maar werd het een symbool van verzet tegen unipolariteit. Door dit hele proces zijn de Russische Federatie en leiders als Poetin, Medvedev, Peskov, Patrushev en Sergej Lavrov in het mondiale Zuiden alom erkend en bewonderd. Zoals altijd werden de westerse plannen, met meer of minder succes, gedwarsboomd. Twintig sanctiepakketten, een energie-impasse, een gat zonder grondstoffen en zonder uitweg waarin de EU vastzit, een militaire industrie die 3 tot 5 keer minder capabel is dan die van Rusland, en dat alles in combinatie met een economische groei die gemiddeld hoger ligt dan die van de EU — dit zijn factoren die aantonen waarom er een patstelling is ontstaan. Het Westen eist dat Moskou een overwinning erkent die het op geen enkel front waar het de vijand bevocht, heeft behaald.

Het tweede geval, de tweede stap in de opmars van het multipolaire driemanschap naar de top van de heuvel, was Iran. Washington — ditmaal met behulp van Israël en de Golfmonarchieën — probeerde het Perzische regime te verstikken, maar het resultaat was het tegenovergestelde van wat de bedoeling was: Iran bleek een technologische macht te zijn die in staat was decennia van brute intimidatie te overleven, en toonde een effectief vermogen om de wereldeconomie te ontwrichten.

Uit deze confrontatie, en ondanks alle vooraanstaande figuren die door de VS, Israël en bepaalde Golfmonarchieën zijn vermoord, concludeerde het Mondiale Zuiden dat Iran een veel belangrijker en machtiger land is dan de karikatuur die Hollywood en de regeringspers ervan hadden gemaakt.

Een interessant voorbeeld van wat Iran heeft bereikt, is het geval van de “Lego”-muziekvideo’s, die de wereld veroverden en een symbool zijn van de soft power waar Iran tot nu toe niet op had durven rekenen

. De patstelling waarin we zijn beland, nu Trump gedwongen is te zeggen: “We hebben gewonnen, maar ik geef toe dat de Iraniërs denken dat ze niet verslagen zijn”, laat zien dat de VS niet weet hoe het uit het gat moet komen dat het voor zichzelf heeft gegraven.

Door niet te begrijpen dat, gezien de bravoure die het van zichzelf uitstraalt – zich aan de wereld presenteren als almachtig en met een bijna goddelijke status – het de slachtoffers van agressie in een situatie plaatst waarin ze, om te winnen, alleen maar niet hoeven te sterven, verandert Washington alle mogelijke overwinningen in dreigende nederlagen. Ze hebben het “regime” niet omvergeworpen, noch ontwapend van zijn krachtigste raketten, noch zijn uranium weggenomen, noch een einde gemaakt aan zijn nucleaire programma, en ze hebben uiteindelijk de Straat van Hormuz geblokkeerd, die eerder vrij was.

Nu ze een groep van 20 vrijwillige vazallen willen verzamelen, bewapend als loodgieters-ontstoppers, zullen we zien of ze uiteindelijk niet alles zonder internet achterlaten, aangezien er ook uiterst belangrijke onderzeese kabels doorheen lopen. Iran bedankte hen en maakte, als een capabele, soevereine natie die haar eigen lot in handen heeft, gebruik van de agressie om er een kans van te maken om een wereldmacht te worden, in staat om de hele wereldeconomie ten val te brengen.

Dit alles kon, net als in het geval van de Russische Federatie, alleen maar eindigen met de agressors die Peking de schuld gaven van hun eigen onvermogen om deze twee pijlers van het multipolaire driemanschap omver te werpen. Op deze manier legden de VS en de EU hun grootste zwakte bloot: militaire en industriële onmacht in de confrontatie met machten die bereid en in staat zijn om fel te reageren op de aanvallen die ze ondergaan. Als het doel was om de Russische Federatie en Iran te straffen voor hun aanmatiging om de afschrikkingskracht waarop de westerse ijdelheid rustte te negeren, dan zagen de VS, de NAVO, de EU, de G7 en Israël, door de bal te missen, hun hele strategie van “inperking” van China – en, bij uitbreiding, van multipolariteit – instorten.

Nu lijkt het Westen een onwaarschijnlijke “Chinese zelfmoord” – vrijwillige onderwerping – nodig te hebben om zijn plannen te laten slagen. De VS en de EU willen dat de Russische Federatie een nederlaag toegeeft die zij niet heeft geleden; de VS en Israël willen dat Iran een overwinning erkent die zij niet hebben behaald; en beiden willen dat Peking zich onderwerpt aan een afschrikkingsmacht waarvan zij zelf hebben bewezen dat deze zwakker is dan zij wilden toegeven. China, dat het uiteindelijke doelwit was van deze hele strategie, heeft een onverbiddelijke bescherming gevonden waar het voorheen leek te twijfelen of die überhaupt kon bestaan.

Om te begrijpen waarom het Westen in deze botsing faalde, moeten we kijken naar de interne erosie van Europa, de favoriete vazal van de VS. Terwijl China zich deed gelden, stortte de Europese Unie zich in een ongekende “strategische vazalisering”.

Hoewel het officiële discours in Brussel en Parijs “strategische autonomie” promoot, vertelt de industriële realiteit een verhaal van absolute afhankelijkheid. Het Draghi-rapport (2024) waarschuwde al voor de versnippering van de Europese defensie-industrie en het gebrek aan schaalgrootte in vergelijking met trans-Atlantische reuzen. Als we naar de Europese industrie kijken, beseffen we dat het, ondanks alle investeringen in bewapening, erg moeilijk zal zijn om te ontsnappen aan de alomtegenwoordige dominantie van de VS in de hele waardeketen. Van licenties en royalty’s die gekoppeld zijn aan industriële eigendom, tot exportcontroles vanwege de verwerking van componenten, tot de dominantie van kapitaal in vele vormen (obligaties, aandelen aankopen, investeringen door fondsen als BlackRock of Vanguard in de hele productieketen), of de dominantie van de financiële sector en het monetaire systeem: de EU is verstrikt in een web van afhankelijkheid van de VS.

Deze vazalisatie verklaart Europa’s onvermogen om als echt tegenwicht te fungeren. Europese “herindustrialisatie” is een illusie wanneer het kapitaal dat haar ondersteunt en de technologie die haar aandrijft verlengstukken zijn van het Amerikaans militair-industrieel complex. China begrijpt dat het, door Washington te confronteren, een blok tegenover zich heeft waarvan de Europese “spierkracht” is verschrompeld door de eigen afhankelijkheid van de trans-Atlantische meester. Als de VS van plan zijn het multipolaire triumviraat te bestrijden door fronten te verdelen onder lokale proxy’s — de EU en de NAVO in het Russische geval, en Israël en de Golfstaten in het Iraanse geval — dan zou die strategie in het Russische geval moeten mislukken, omdat de atleet die de VS hebben uitgekozen om de strijd te voeren niet alleen kreupel is, maar ook geen eigen wil bezit. In een tijdperk waarin zelfs machines leren en alles wordt aangedreven door kunstmatige intelligentie, is het ontbreken van een eigen wil een zeer ernstige beperking.

De waarheid is dat we tot nu toe in een patstelling leefden. De VS probeerden de opkomst van multipolaire machten te voorkomen terwijl ze hun eigen positie zagen verslechteren. Het was een technisch gelijkspel op de top van de heuvel. Maar de scherpe reactie van China op de sancties tegen Iraanse olie doorbrak dat evenwicht door het Mondiale Zuiden te laten weten dat alle gebeurtenissen die daaraan voorafgingen een nieuw tijdperk inluidden. Een tijdperk waarin het Westen erkent dat het zijn tegenstanders niet kan verslaan, tenzij die tegenstanders hun eigen nederlaag accepteren (zoals Libië deed door zijn nucleaire programma op te geven, of Venezuela door de ontvoering van zijn president niet te voorkomen en toe te geven aan de eisen van de VS).

Op dit moment, toen Donald Trump in Peking zijn Chinese tegenhanger overladen met lof, is de ommekeer totaal. Nooit eerder bevonden de VS zich in zo’n afhankelijke en verzwakte positie ten opzichte van een tegenstander, zelfs niet op het hoogtepunt van de Koude Oorlog met de USSR. Terwijl de westerse media blijven fabuleren over een ‘Chinese crisis’, is de realiteit ter plaatse er een van het zelfvertrouwen van de overwinnaar. De parade van Amerikaanse oligarchen en hun gedrang om een korte handdruk van Xi te krijgen, maakte de hele wereld duidelijk wat een van de grootste ironieën in de geschiedenis van de afgelopen 100 jaar is: 35 jaar na de zelfovergave van de USSR en de inluiding van het ‘einde van de geschiedenis’ met de overwinning van het kapitalisme, is er niets ironischer, paradoxaler en verontrustender dan te zien hoe een leger van monopolistische kapitalisten in hun imperialistische fase tracht binnen te dringen in en zichzelf te redden bij een socialistische macht – de grootste wereldmacht!

Wat deze realiteit bewijst, is dat de VS, het neoliberalisme en het imperialistische kapitalisme in zijn late fase – ze hebben allemaal te vroeg victorie gekraaid! Er zijn immers andere wegen voor de mensheid! Het einde van de geschiedenis is nog niet aangebroken!

Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.

Copyright © 2026 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

Zal de oorlog met Iran leiden tot een hete oorlog met China?

Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over: