De chronologie van de provocaties van de Europeanen ter voorbereiding van een oorlog tegen Rusland

Nu 14 Europese landen enige tijd geleden hebben gedreigd handelsschepen op weg naar Rusland te kapen, en Oekraïne inmiddels openlijk doelen in Rusland aanvalt via het luchtruim van EU-landen, is het interessant om eens te kijken naar de chronologie van de gebeurtenissen waarmee Rusland kennelijk wordt geprovoceerd om het eerste schot te lossen in een oorlog met EU-landen.

Naar aanleiding van de huidige gebeurtenissen publiceer ik hier een bijgewerkte versie van een artikel over de chronologie van de escalatie in de Oostzee, dat ik in mei 2025 voor het eerst heb gepubliceerd. Ik heb het artikel grondig bijgewerkt, omdat het steeds duidelijker wordt hoe de Europese staten er gericht op toewerken om in de Oostzee een oorlog met Rusland uit te lokken. En zoals zo vaak wordt dat pas duidelijk als men de chronologie nauwkeurig bekijkt, schrijft Thomas Röper.

Dat doe ik hier, en daarom is dit weer een van mijn gevreesde, zeer lange artikelen geworden. Maar helaas laten zulke complexe zaken zich niet in het kort uitleggen en weergeven.

Nord Stream en Balticconnector

Op 26 september 2022 werden beide pijpleidingtrajecten van Nord Stream 1 en een van de twee pijpleidingtrajecten van Nord Stream 2 in de buurt van Bornholm opgeblazen. Zoals bekend is het incident nooit opgehelderd en zoals bekend heeft de Duitse regering bij parlementaire vragen over de explosie de boel afgeschermd.

Een jaar later, op 8 oktober 2023, werd een andere pijpleiding, de Balticconnector, die van Finland naar Estland door de Oostzee loopt, beschadigd. Onmiddellijk daarna beschuldigden Europese politici en media Rusland ervan de pijpleiding waarschijnlijk te hebben gesaboteerd en NAVO-secretaris-generaal Jens Stoltenberg kondigde op 11 oktober 2023 krachtig optreden van de NAVO aan, mocht blijken dat de beschadiging van de pijpleiding een “opzettelijke aanval” was geweest.

Al snel bleek echter dat Rusland hier niets mee te maken had, iets wat de media echter niet met zulke grote koppen meldden en natuurlijk verontschuldigde ook geen enkele Europese politicus zich voor het ongegronde beschuldigen van Rusland.

In werkelijkheid had het Chinese schip “New Polar Bear” de pijpleiding met zijn anker beschadigd; dergelijke incidenten komen steeds weer voor en zijn helaas routine. De pijpleiding werd gerepareerd en in april 2024 weer in gebruik genomen; de schade werd gedekt door de verzekering.

Het probleem van de Russische handel

Na de invoering van de sancties tegen Rusland in 2022 stortte de Russische buitenlandse handel aanvankelijk in. Maar daarna herstelde deze zich verbazingwekkend snel.

De waarschijnlijk belangrijkste Russische handelshaven is Sint-Petersburg aan de Oostzee, waar vóór 2022 ongeveer 40 procent van de Russische zeehandel werd afgehandeld. Na de radicale ineenstorting van de handel in 2022 herstelde deze zich echter snel en al in september 2023 was het niveau bijna weer terug op dat van vóór 2022.

Aangezien het de bedoeling van het Westen was om Rusland door middel van sancties economisch op de knieën te dwingen, was het te voorzien dat het Westen maatregelen tegen de zeehandel zou nemen. Maar de sancties en de internationale druk waren vrijwel zonder effect, dus bedacht men radicalere maatregelen.

Blijkbaar werd toen al het plan bedacht om de Oostzee voor de Russische handel te blokkeren. Dat is echter een oorlogsreden en de methoden daarvoor zijn zo gruwelijk dat men het publiek daarop moest voorbereiden; de mensen in het Westen begrijpen immers dat piraterij en havenblokkades niet alleen in strijd zijn met het internationaal recht, maar ook oorlogsredenen zijn.

Er moesten dus verhalen in de hoofden van de mensen worden geplant die ervoor zorgen dat het westerse publiek dergelijke maatregelen in meerderheid accepteert en als legaal en gepast beschouwt.

Het gewenste narratief de wereld in sturen

Dus kwamen de NAVO en de EU in 2024 op het idee om vanaf dat moment elke schade aan onderzeese kabels als Russische sabotage voor te stellen en in de media te brengen. Daarvoor hoefde men alleen maar even af te wachten, want elk jaar is er meerdere keren schade aan kabels in de Oostzee. Men hoefde niet eens zelf actief te worden, men hoefde alleen maar op de volgende schade te wachten.

Vanaf eind 2024 berichtten westerse media over elke schade aan onderzeese kabels in de Oostzee, waardoor bij het publiek de indruk ontstond dat schade aan onderzeese kabels iets zeldzaams en ongewoons was, want vroeger waren er praktisch nooit mediaberichten over dergelijke schade. In werkelijkheid is schade aan diepzeekabels echter volkomen normaal en routine.

Jaarlijks doen zich in het wereldwijde netwerk van onderzeese kabels gemiddeld 150 tot 200 beschadigingen voor, wat niet veel is als men bedenkt dat er in de wereldzeeën 1,4 miljoen kilometer kabel is aangelegd. 70 tot 80 procent van de schade is door mensen veroorzaakt, bijvoorbeeld door het (soms onbedoeld) uitwerpen van ankers of het slepen van sleepnetten die aan de kabels blijven haken. Slechts 10 tot 20 procent van de schade heeft te maken met de natuur, bijvoorbeeld wanneer kabels slijten doordat ze door stromingen tegen rotsen schuren.

Schade aan onderzeese kabels komt zo vaak voor dat er een vloot van speciale reparatieschepen paraat staat, die strategisch over de hele wereld zijn geplaatst, zodat ze elke schadelocatie binnen 10 tot 12 dagen kunnen bereiken en de schade kunnen herstellen.

De Oostzee is de zee met de hoogste dichtheid aan kabels ter wereld; er lopen talloze data- en stroomkabels en ook pijpleidingen door de Oostzee. Daarom wordt de Oostzee ook meerdere keren per jaar getroffen door kabelschade, wat echter nooit grote krantenkoppen heeft gehaald, omdat het normaal is en dergelijke schade routinematig wordt gerepareerd en de kabels en pijpleidingen natuurlijk ook verzekerd zijn.

In november 2024 ontstond er binnen twee dagen schade aan twee kabels en politici en media in het Westen begonnen Rusland van sabotage te beschuldigen. De Duitse minister van Defensie Pistorius verklaarde:

De toenmalige Duitse minister van Buitenlandse Zaken Baerbock sloot zich hierbij aan en sprak van een hybride aanval. Dit zou “niet allemaal zomaar toeval kunnen zijn”, zei ze, waarbij ze sprak van “pogingen tot intimidatie” en de naam van de Russische president Vladimir Poetin noemde.

Het Finse ministerie van Buitenlandse Zaken en het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken in Berlijn tonen zich “diep bezorgd“ en ook Polen, Frankrijk, Spanje, Italië en Groot-Brittannië sloten zich hierbij aan. De ministers van de vijf landen en Baerbock beschuldigden Rusland in een gezamenlijke verklaring van “het systematisch aanvallen van de Europese veiligheidsarchitectuur“. De regering in Moskou versterkt haar “hybride activiteiten tegen NAVO- en EU-landen in een tot nu toe ongekende omvang en diversiteit, wat aanzienlijke veiligheidsrisico’s” met zich meebrengt, aldus de verklaring, die ook werd onderschreven door Kaja Kallas, de huidige EU-topdiplomate.

Het gewenste narratief was daarmee de wereld ingegaan en werd (en wordt) sindsdien ijverig herhaald door de politiek en de media.

Dat slechts twee maanden later, op 19 januari 2025 bekend werd dat de kabelschade niet door sabotage was veroorzaakt, hebben de Duitse media natuurlijk verzwegen, maar in plaats daarvan op 26 januari gerapporteerd over nog meer kabelschade – en natuurlijk werd er weer snel (en zonder bewijs) met de vinger naar Rusland gewezen om het gewenste narratief van Russische sabotage van Europese infrastructuur in de Oostzee verder aan te wakkeren.

Het verzonnen voorwendsel

Zoals gezegd was er een voorwendsel nodig om de Oostzee in de toekomst te blokkeren voor Russische schepen en ook voor schepen die handel drijven met Rusland. Zo werd het publiek voorbereid op het idee dat de blokkade van de Oostzee een zogenaamd gerechtvaardigde maatregel zou zijn en dat eventuele pogingen van Rusland om zich hiertegen te verzetten natuurlijk weer een “niet-uitgelokte Russische agressie” zouden zijn.

Om dat te bereiken, werd de situatie in kleine stapjes verder geëscaleerd. Daarmee werd enerzijds het publiek aan de maatregelen gewend, anderzijds werd ook de reactie van Rusland getest, want de vraag is immers wanneer Rusland hierop zal reageren en hoe.

Vanaf 2024 werd daarom parallel zowel de media-voorbereiding voor de geplande kaping van tankers met bestemming Rusland ingezet, als begonnen met de actieve voorbereidingen op een oorlog tegen Rusland in de Oostzee.

Estland heeft in februari 2024 Israëlische Blue Spear-antischipraketten met een bereik van bijna 300 kilometer ontvangen. Een blik op de kaart laat zien dat Estland hiermee kan proberen de noordelijke Oostzee voor Russische schepen te blokkeren. Het Russische Sint-Petersburg met zijn havens ligt slechts ongeveer 100 kilometer hemelsbreed van de Ests-Russische grens verwijderd en de doorgang door de Oostzee tussen Estland en Zweden is ook slechts iets meer dan 100 kilometer breed.

Op 17 september 2024 publiceerde de Estse nationale radio- en televisieomroep een interview met de Estse generaal Vahur Karus, die leiding geeft aan de gezamenlijke militaire staven van het land. In het interview vertelde de generaal heel openhartig dat de Estse strijdkrachten van de NAVO de opdracht hadden gekregen zich voor te bereiden op een mogelijk militair conflict tussen de NAVO en Rusland. Estland zou dan doelen op Russisch grondgebied moeten aanvallen. Zijn uitspraken komen overeen met het feit dat Estland de laatste tijd steeds meer HIMARS-raketwerpers en Franse Caesar-houwitsers ontvangt.

Tegelijkertijd verklaarde de commandant van de Estse strijdkrachten, generaal-majoor Andrus Merilo, in een interview dat de Finse en Estse militaire commando’s van plan zijn om plannen te concretiseren over hoe ze de activiteiten van de Russische Baltische Vloot in de Oostzee “indien nodig” en in een “extreme situatie” zouden kunnen verhinderen. Letterlijk luidde het:

Merilo verduidelijkte dat dit militair mogelijk is. Op de vraag van journalisten in welke situatie de afsluiting van de Finse Golf voor Rusland zou kunnen plaatsvinden, antwoordde Merilo dat dit afhangt van de veiligheidssituatie.

Vier dagen later, op 21 september 2024, vond er een hevige aanval plaats op de Russische stad Toropez, waarbij een Russisch munitiedepot zou zijn vernietigd. Officieel werd de aanval vanuit Oekraïne uitgevoerd met langeafstandsdrones van Oekraïense makelij. Deze drones zouden daarvoor 400 kilometer langs de Russisch-Wit-Russische grens hebben moeten afleggen zonder door de luchtverdediging te worden ontdekt. Tegelijkertijd ligt Toropez echter slechts honderd kilometer van Letland en 150 kilometer van Estland verwijderd.

De schending van het verdrag

Op 21 oktober 2024 schond Duitsland het 2+4-verdrag over de Duitse hereniging door in Rostock een „maritiem tactisch hoofdkwartier voor de NAVO” te openen. Dat was de officiële benaming die het Duitse ministerie van Defensie in zijn persbericht gebruikte. Dit was een duidelijke schending van het 2+4-verdrag, waarin artikel 5 over het grondgebied van de voormalige DDR ondubbelzinnig stelt:

Deze onbetwistbare en openlijke schending van het verdrag was al snel zo ongemakkelijk voor de Duitse media en ook voor de NAVO, dat de media hun berichten over de nieuwe NAVO-basis in Rostock daarna stiekem herschreven en dat de NAVO haar persbericht hierover weer verwijderde. In het persbericht van de NAVO werd namelijk duidelijk gesteld dat de in Rostock opgerichte staf „de marineactiviteiten in het Oostzeegebied met de bondgenoten coördineert en hen 24 uur per dag een actueel gezamenlijk maritiem situatiebeeld verschaft“, wat een onbetwistbare schending van het 2+4-verdrag is.

De nieuwe NAVO-basis in Rostock maakte daarmee duidelijk deel uit van de plannen om de Oostzee voor Rusland te blokkeren, waarvoor men vanaf november 2024 met de berichten over zogenaamd door Rusland gesaboteerde onderzeese kabels zelf het voorwendsel wilde leveren om aan het publiek uit te leggen dat deze stap zogenaamd noodzakelijk en gerechtvaardigd is.

De schending van het 2+4-verdrag is nu de norm geworden, want begin juni begint elk jaar de NAVO-oefening Baltic Operations, kortweg BALTOPS, waarvoor in 2025 al 30 internationale oorlogsschepen en duizenden soldaten en zelfs een Amerikaans vliegdekschip in Warnemünde werden verwacht. Hoe zat het ook alweer met die passage uit het 2+4-verdrag, waarin staat dat er geen buitenlandse strijdkrachten naar de voormalige DDR mogen worden overgebracht?

Een ander voorwendsel dat de politiek en de media nu steeds vaker aanvoerden, was de in het Westen zogenaamde “Russische schaduwvloot”, waarmee Rusland zijn olie exporteert, wat door de Duitse media zelfs als “illegaal” wordt bestempeld, omdat de EU de export van Russische olie heeft gesanctioneerd. In werkelijkheid is niet de handel in Russische olie illegaal, maar zijn de eenzijdige sancties van de EU illegaal, want alleen de VN-Veiligheidsraad kan sancties vaststellen die volgens het internationaal recht legaal en bindend zijn.

Bovendien wordt beweerd dat de tankers van de “schaduwvloot“ oud zijn en dus een milieurisico vormen, om zo een extra mediavoorwendsel te creëren voor een optreden tegen de tankers.

Dat is overigens ook niet waar, want deze tankers voeren ook vóór de sancties tegen Rusland op de wereldzeeën, zonder dat iemand ze als te oud of als een milieurisico beschouwde. Dat was een voor het publiek verzonnen voorwendsel om het optreden van de EU-lidstaten te rechtvaardigen.

In januari 2025 gebruikte de NAVO de zogenaamd door Rusland beschadigde kabels in de Oostzee als voorwendsel om de NAVO-missie “Eastern Sentry“ voor onbepaalde tijd uit te roepen, meer troepen en wapens naar de Russische grens te sturen en de marineaanwezigheid in de Oostzee te versterken.

Piraterij in de Oostzee

Zo werden de tankers van de “schaduwvloot“ met meerdere verhalen tegelijk in de media gebracht. Ten eerste zouden de tankers in opdracht van Rusland kabels en pijpleidingen in de Oostzee beschadigen, ten tweede zouden ze illegaal Russische olie vervoeren en ten derde zouden ze een milieurisico vormen. Daarmee is men erin geslaagd het Europese publiek het gevoel te geven dat optreden tegen deze tankers niet alleen noodzakelijk, maar zelfs legaal is.

Daarmee was het Europese publiek voorbereid op de volgende escalatiestap. En die liet niet lang op zich wachten.

Half maart 2025 heeft Duitsland de onder Panamese vlag varende tanker ‘Eventin’ in beslag genomen, die 100.000 ton Russische olie had geladen. Het schip dreef aanvankelijk manoeuvreerloos ten noorden van Rügen en werd vervolgens naar de wateren voor Sassnitz gesleept, waar het door de Duitse kustwacht en de federale politie werd bewaakt. Half maart heeft de Duitse douane het schip en de olie vervolgens in beslag genomen en dit gemotiveerd met de EU-sancties tegen Russische olie-export, wat in Der Spiegel als volgt klonk:

Deze voor de Duitse lezers gekozen bewoordingen moesten suggereren dat de Duitse regering handelde binnen het kader van het geldende recht. Het tegendeel is echter het geval, want alleen de VN-Veiligheidsraad heeft het recht om legaal sancties uit te spreken en deze vervolgens, indien nodig, met geweld af te dwingen. Dit recht hebben echter noch Duitsland, noch de EU of de NAVO; als zij dit doen zonder sancties van de VN-Veiligheidsraad, dan is dat volgens het internationaal recht simpelweg piraterij.

Overigens heeft zelfs een Duitse rechtbank in 2025 op zijn minst indirect bevestigd dat dit een illegale actie was, want de door de Duitse regering gewenste inbeslagname van de olie werd door een Duitse rechtbank afgewezen, omdat de rechtbank “gegronde twijfels over de rechtmatigheid van de inbeslagnemingsmaatregelen“ zag. Maar dat haalde niet zo de krantenkoppen als de beschuldigingen tegen het schip bij de aanhouding ervan een jaar eerder.

Begin april 2025 heeft Estland dit voorbeeld gevolgd. In het Estse parlement werd een wetsvoorstel ingediend dat het Estse leger zou toestaan civiele schepen tot zinken te brengen die volgens de Estse regering een gevaar vormen voor de nationale veiligheid. Het wetsvoorstel bepaalt dat leger- en marinecommandanten de reder of de vlaggenstaat pas na het gebruik van geweld op de hoogte hoeven te stellen.

Dat zou een oorlogsdaad zijn als het Estse leger zonder waarschuwing een civiel schip van een andere staat zou aanvallen en tot zinken brengen. En nog voordat de wet definitief was aangenomen, sloeg Estland toe en kaapte op 11 april 2025 eveneens een schip dat volgens de Estse regering Russische olie zou vervoeren.

Ik heb hierover op 13 april 2025 een artikel gepubliceerd met de kop „Oorlogsvoorbereidingen – De geplande blokkade van de Oostzee en de rol van de Baltische staten daarin”, waarin ik uitvoerig heb gewezen op de provocaties tegen Rusland en op de duidelijke pogingen om de Oostzee te blokkeren en Rusland daarmee tot een militaire reactie te dwingen.

Russische gevechtsvliegtuig moet tanker beschermen

Op 13 mei 2025, overigens slechts twee dagen voor de geplande Russisch-Oekraïense onderhandelingen in Istanboel, heeft de Estse marine – opnieuw – geprobeerd een tanker op weg naar Rusland te kapen. Het Estse leger probeerde de tanker “Jaguar” te dwingen de internationale wateren te verlaten en de Estse territoriale wateren binnen te varen. Daar zou Tallinn de juridische bevoegdheid hebben gehad om het schip aan te houden, zoals de Duitse autoriteiten eerder in maart 2025 met de tanker “Eventin” hebben gedaan.

De Estse mariniers begonnen de tanker met een patrouilleboot te rammen en probeerden tweemaal troepen vanuit een helikopter aan boord van het schip te zetten. Bovendien brachten ze marinevliegers naar het schip, maar de bemanning bleef haar koers volgen richting de Russische haven Primorsk.

Deze keer heeft Rusland niet werkeloos toegekeken en een gevechtsvliegtuig gestuurd ter ondersteuning van de tanker, dat het Estse leger heeft verdreven. Der Spiegel heeft zijn lezers afgeleid van de achtergrond van het incident door zijn artikel hierover de kop “Schending van het NAVO-luchtruim – Russisch gevechtsvliegtuig drong Ests luchtruim binnen“ te geven en in het artikel zelf te beweren dat het schip “illegaal zonder vlag voer“. En om de indruk te wekken dat de westerse sancties legaal zijn, eindigde het artikel in Der Spiegel als volgt:

“De ‘Jaguar’ behoort tot de meer dan 100 schepen van de Russische ‘schaduwvloot’. Met deze term duiden westerse landen schepen aan die Moskou zou inzetten om internationale sancties te omzeilen.”

“Internationale” sancties klinken voor Spiegel-lezers meteen veel zwaarder dan “Europese” sancties.

Bij dit incident ontbrak er al niet veel meer aan een gewapend conflict tussen de strijdkrachten van de NAVO en een Russisch gevechtsvliegtuig.

Het incident is ongetwijfeld uitgelokt door Estland, door te proberen een buitenlands schip met geweld uit internationale wateren naar zijn eigen zeegebied te dwingen, wat volgens het internationaal recht nu eenmaal een daad van piraterij is, ook al was het deze keer ‘slechts’ een poging tot piraterij.

Rusland daarentegen heeft legaal gehandeld door gehoor te geven aan de noodoproep van een koopvaardijschip in internationale wateren en het schip tegen de dreiging te beschermen.

Maar de NAVO en de EU lijken een gewapend incident met Rusland in de Oostzee te willen uitlokken, want het incident was voor de Europeanen geenszins een reden om het wat rustiger aan te doen – integendeel. En de media begeleidden dit met een nieuwe campagne.

De mediacampagne

Twee dagen na het incident zei de voorzitter van het EU-Militair Comité, Robert Briger, na een bijeenkomst van de EU-stafchefs dat de EU nog niet over voldoende middelen aan schepen en vliegtuigen beschikt om een missie te starten om tankers met Russische olie te onderscheppen. Tot nu toe had men “geen politiek mandaat gekregen om een dergelijke missie te starten”, zei hij. Als de opdracht zou worden gegeven, zou men echter “over de nodige middelen moeten beschikken”.

De militairen van de EU speelden zo’n missie dus al eens door, om de politiek te laten weten hoeveel schepen en vliegtuigen daarvoor in de Oostzee nodig zouden zijn. Tot die tijd moest het publiek verder op de hoogte worden gebracht, en dat werd ook ijverig gedaan.

Op 16 mei 2025 publiceerde Der Spiegel bijvoorbeeld een artikel met de kop „Bundeswehr in Litouwen – Russisch spionagevliegtuig gelokaliseerd tijdens NAVO-oefening“ en schreef in de inleiding:

Dat de NAVO elke dag spionagevliegtuigen langs de gehele Russische grens laat patrouilleren en dat de NAVO elke Russische manoeuvre routinematig met haar spionagevliegtuigen in de gaten houdt, heeft Der Spiegel om de een of andere reden vergeten te vermelden in het artikel.

Op 17 mei 2025 kopte Der Spiegel “Vermoedelijke sabotage – Minister van Buitenlandse Zaken Wadephul waarschuwt voor groeiende Russische dreiging in de Oostzee“ en schreef in de inleiding van zijn artikel:

Hoewel er in de Oostzee al maanden geen incident met een onderzeese kabel had plaatsgevonden, en hoewel er tot op heden in geen enkel geval daadwerkelijk enig spoor naar Rusland is, houden Duitse media en politici het onderwerp in de krantenkoppen, want het is immers slechts een kwestie van tijd voordat er weer een kabel in de Oostzee wordt beschadigd, omdat dat van oudsher meerdere keren per jaar gebeurt. En dan wordt Rusland weer – uiteraard zonder enig bewijs – beschuldigd, wat het vijandbeeld van Rusland in de publieke opinie verder versterkt.

Overigens heeft de Finse inlichtingendienst in maart 2026 toegegeven dat Rusland niets te maken heeft met al die kabelschade in de Oostzee. De chef van de Finse inlichtingendienst heeft op 11 maart in een gesprek met de krant Suomen Kuvalehti verklaard dat er geen enkel bewijs is gevonden voor betrokkenheid van Moskou bij de schade in de Oostzee van de afgelopen jaren:

Dit bericht heeft, als men ernaar zoekt in zoekmachines, geen enkele weerklank gevonden in de Europese media. Het was er in Europa simpelweg niet, het werd volledig verzwegen, wat eens te meer bevestigt dat we hier te maken hebben met een georganiseerde mediacampagne, waarbij elke verklaring die niet in het plaatje past, wordt verzwegen.

Polen kondigt verdere escalatie aan

Op 21 mei 2025 sprak de Poolse premier Donald Tusk over “verdachte activiteiten van een gesanctioneerd schip“ in de buurt van een onderzeese kabel die Polen en Zweden verbindt. Volgens het Poolse ministerie van Defensie bevond het schip zich in internationale wateren en zou het onder druk van de Poolse luchtmacht van koers zijn veranderd. Een dag later verklaarde Tusk tijdens een bijeenkomst met de commandanten van de Poolse marine dat de Oostzee een plaats van permanente confrontatie tussen Rusland en het Westen zou kunnen worden. In de Oostzee zouden er “steeds vaker verdachte incidenten in de buurt van infrastructuurvoorzieningen plaatsvinden”.

Op dezelfde dag verklaarde het Poolse ministerie van Buitenlandse Zaken dat Polen tijdens zijn voorzitterschap van de Oostzeeraad zou werken aan het opstellen van voorstellen tot wijziging van het internationaal zeerecht in de regio, om het aanhouden van schepen in neutrale wateren mogelijk te maken. Het gaat in eerste instantie om “juridische oplossingen die het mogelijk zouden maken schepen van de ‘schaduwvloot’ vast te houden”. De woordvoerder van het ministerie zei verder dat Warschau “radicale oplossingen zal presenteren” en minister van Buitenlandse Zaken Sikorski deelde mee dat de voorstellen zouden worden uitgewerkt tijdens het Poolse voorzitterschap van de Oostzeeraad, dat op 1 juli 2025 van start zou gaan.

Verdere provocaties

Eind augustus 2025 werd een raffinaderij in de buurt van de Russische stad Sint-Petersburg aangevallen. Officieel was er sprake van Oekraïense drones, maar er waren aanwijzingen dat de drones vanuit de Baltische staten waren gelanceerd. In ieder geval hebben ze gebruik gemaakt van het luchtruim van de Baltische staten, wat nauwelijks zonder hun toestemming zou zijn gebeurd. Inmiddels wordt overigens niet meer betwist dat Polen en de Baltische staten hun luchtruim aan Oekraïne ter beschikking stellen voor aanvallen op Rusland, wat al een openlijke oorlogsdeelname van deze staten betekent. Maar de media-voorbereiding van de afgelopen jaren, die we hier zojuist behandelen, heeft ervoor gezorgd dat het publiek dat niet meer zo waarneemt.

Eind september 2025 begon de hysterie over zogenaamd Russische drones die overal in Europa werden waargenomen. Hoewel de incidenten achteraf niet werden bevestigd – soms werden ze gevlogen door Europese hobbypiloten, soms bleken de waarnemingen vals te zijn, enz. – werd Rusland opnieuw beschuldigd en pasten deze incidenten in het narratief over vermeende Russische wandaden in de Oostzee, want er werd (en wordt tot op de dag van vandaag) ook beweerd dat de drones vanaf schepen van de “schaduwvloot” zouden worden gelanceerd.

Piraterij en de gevolgen

Op 1 oktober 2025 heeft de Franse marine een uit Rusland komende tanker gekaapt vanwege het vermeende vermoeden van schending van het zeerecht in internationale wateren. De kapitein, een Chinees staatsburger, werd gearresteerd nadat Franse soldaten het schip hadden gekaapt.

Een dag later, op 2 oktober, kondigde de Franse president Emmanuel Macron aan dat de chefs van de generale staven van de Europese landen die behoren tot de zogenaamde “coalitie van bereidwilligen” in de Oekraïne-kwestie, in overleg met de NAVO nieuwe maatregelen zouden bespreken om de operaties van de “schaduwvloot” te dwarsbomen.

Op 13 oktober 2025 verklaarde NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte tijdens een zitting van de Parlementaire Vergadering van de NAVO in Ljubljana dat de strijd tegen de tankers die Russische olie tegen marktprijzen vervoeren, ondanks de westerse pogingen om een prijsplafond op te leggen, een prioriteit moest zijn voor de NAVO en alle Europese landen:

In zijn toespraak verwelkomde hij de pogingen van de Baltische staten om tankers met Russische olie aan te houden, en verwees hij naar het optreden van Frankrijk, dat iets minder dan twee weken eerder een tanker had aangehouden, maar later weer had vrijgelaten.

Daarna volgde een veelzeggende uitspraak van Rutte, want hij zei dat dergelijke acties “problemen voor Rusland creëren en het dwingen na te denken over nieuwe logistieke of begeleidende maatregelen“, en daarom zou de NAVO volgens hem deze maatregelen moeten versterken.

Verraadachtig hieraan was het woord „begeleidende maatregelen” die Rusland zou moeten nemen. Dat betekent dat de NAVO-landen volgens Rutte tankers met Russische olie moeten kapen totdat Rusland deze tankers door oorlogsschepen laat begeleiden. Daarmee zou het eindelijk een fluitje van een cent zijn om een incident uit te lokken waarbij het tot een vuurgevecht tussen Russische en westerse oorlogsschepen komt, dat de Europeanen dan als casus belli voor een oorlog tegen Rusland kunnen bestempelen, omdat Rusland zogenaamd zonder aanleiding een oorlogsschip van de vredelievende NAVO zou hebben aangevallen.

De oorlogsplannen liggen klaar

In dezelfde toespraak zei Rutte ook dat het potentiële conflict met Rusland, waarop de NAVO zich voorbereidt, zal verschillen van dat in Oekraïne:

Rutte beweerde bovendien dat Rusland het militaire conflict met het bondgenootschap zou kunnen ontketenen, wat precies het scenario zou zijn dat ik zojuist heb beschreven.

Interessant was dat de bewoordingen van Rutte zeer veelzeggend waren, omdat hij openlijk zei dat de NAVO zich op de oorlog tegen Rusland had voorbereid en omdat hij over de oorlog niet meer in de conjunctief (de voorwaardelijke wijs) sprak, maar als over een zeker komende gebeurtenis.

De gecoördineerde oorlogshysterie van de hoofden van de inlichtingendiensten

Op dezelfde dag sloot de nieuwe chef van de Duitse buitenlandse inlichtingendienst BND zich overigens bij deze opvatting aan, toen hij tijdens een openbare hoorzitting van de parlementaire controlecommissie van de Bondsdag verklaarde:

Terecht constateerde hij dat de situatie de afgelopen maanden verder is verscherpt, maar hij verzwijgt natuurlijk wie verantwoordelijk is voor deze verscherping. Of heeft Rusland soms Europese handelsschepen gekaapt of dat openlijk aangekondigd voor de toekomst? Nee, dat waren, zoals we hebben gezien, de Europeanen die de schuld dragen voor de verscherping van de situatie.

De BND-chef beweerde echter in plaats daarvan dat het optreden van Rusland erop gericht is de NAVO te ondermijnen en samenlevingen te verdelen, en hij voegde eraan toe:

BND-chef Jäger zei bovendien dat men niet toegeeflijk mocht zijn tegenover Rusland, want:

Verder zei hij dat er in Europa op zijn best een “ijzige vrede heerst, die op elk moment op bepaalde punten kan omslaan in een heftige confrontatie”.

De voorzitter van de Duitse binnenlandse inlichtingendienst, de Verfassungsschutz, Sinan Selen, sloot zich aan bij zijn collega en sprak van een steeds verder escalerend gedrag van Rusland:

Op dezelfde dag publiceerde de Financial Times een interview met Sławomir Cenckiewicz, het hoofd van de Poolse inlichtingendienst, die nog verder ging. Tegen de achtergrond van de beschuldigingen aan het adres van Moskou wegens sabotage in Europa, drone-incidenten en cyberaanvallen beweerde hij dat Polen zich al in oorlog met Rusland bevindt:

De openlijk aangekondigde blokkade van de Oostzee

Later volgden nog meer kapingen van tankers en nu hebben 14 Europese landen eind januari 2026 verklaard harder op te treden tegen de “Russische schaduwvloot” en meer van deze schepen onder verzonnen voorwendsels te willen kapen.

Deze maatregelen zullen ook worden opgenomen in het 20e sanctiepakket van de EU en de Britse regering heeft zojuist verklaard dat zij schepen van de Russische schaduwvloot met onmiddellijke ingang zal kapen als deze in Britse wateren verschijnen. Dit houdt uitdrukkelijk een blokkade van het Kanaal voor deze schepen in.

Het is dus slechts een kwestie van tijd voordat Denemarken en/of Zweden een soortgelijke maatregel voor de toegang tot de Oostzee aankondigen, wat dan neerkomt op een feitelijke blokkade van de Oostzee en daarmee van de haven van Sint-Petersburg, waarmee de voor 2024 gestelde doelstelling zou worden gerealiseerd.

Dit zou echter waarschijnlijk leiden tot een hete oorlog tussen de Europeanen en Rusland, omdat het Kremlin al zeer duidelijk heeft gewaarschuwd dat Rusland militair zal reageren op een blokkade van de Oostzee.

Maar dat lijkt het plan van de Europese staten te zijn: ze willen Rusland dwingen het eerste schot te lossen, om vervolgens weer te spreken van een “niet-uitgelokte” Russische aanval.

---

Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.

---

Copyright © 2026 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

Spelen met vuur: De Baltische staten stellen hun luchtruim ter beschikking aan Oekraïne voor aanvallen op Rusland

Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over: