Puntjes verbinden die niet met elkaar in verband staan

Er doet een theorie de ronde. Je bent er vast wel eens op gestuit.

Ik geef toe, het is intrigerend, het is gedurfd en het klinkt elegant. Het heeft zo’n bevredigende narratieve boog met genummerde stappen en al, schrijft NO1.

Ik vind het echter bijna volslagen onzin.

Ik ga het je stuk voor stuk uitleggen. Niet omdat de onderliggende geopolitieke stappen niet echt zijn, maar omdat de interpretatie die wordt verkocht het geopolitieke equivalent is van willekeurige punten met elkaar verbinden en het dan een meesterwerk noemen.

Ik zal je laten zien waarom.

Stap 1: Venezuela snijdt China’s levensader af

De theorie begint met Venezuela als China’s cruciale energieader – en het doorsnijden daarvan als de eerste dominosteen. De VS grijpt in op de Venezolaanse olie. China’s “levensader” wordt doorgesneden. Stap één voltooid. Nou… Niet echt…

Van alle totale Chinese invoer van ruwe olie over zee was Venezuela goed voor misschien 4%. Vier. Dat is op een goede dag een druppeltje. Venezolaanse ruwe olie ging grotendeels naar kleine, onafhankelijke “teapots”-raffinaderijen die goedkope, gesanctioneerde vaten verwerken. Het is geen doorgesneden halsslagader. Het is misschien een haarvaatje.

Er is ook een reden waarom die ‘teapots’ de kopers zijn en niet de grote geïntegreerde raffinaderijen. Het grootste deel van de Venezolaanse productie bestaat uit ‘Orinoco Belt’-ruwe olie. Dat is extra zware slib. We hebben het over een API-dichtheid van ongeveer 8-16°. Ter vergelijking: lichte zoete ruwe olie zit rond de 40°+. Venezolaanse zware olie vereist gespecialiseerde upgraders en cokers om er iets van te maken dat een raffinaderij daadwerkelijk kan verwerken. Bovendien bevat het veel zwavel, wat meer hydrobehandeling, meer kapitaal en meer complexiteit betekent. Het is juist goedkoop omdat het lastig te verwerken is.

De gepresenteerde theorie suggereert dat Venezolaanse olie een strategische prijs is. Het is meer een afgeprijsd artikel waarvan niemand weet hoe het te gebruiken.

En dan is er nog de invalshoek van “lithium, goud en zeldzame aardmetalen”. Hier schakelt de theorie stilletjes over van olie naar mineralen zonder het probleem te erkennen: niets hiervan komt snel online. Vergunningen voor mijnen, bouw en opstart duren in het beste geval tientallen jaren – niet in een land na een interventie met afbrokkelende infrastructuur, onopgeloste eigendomsrechten en geen functionerend regelgevingskader. En dan specifiek zeldzame aardmetalen: die zijn eigenlijk niet zeldzaam. Ze komen op veel plaatsen voor. Wat zeldzaam is, is de verwerkingscapaciteit, en die is milieutechnisch verschrikkelijk – zuuruitloging, beheer van radioactieve bijproducten, afval dat stroomgebieden decennialang vervuilt. China domineert de verwerking van zeldzame aardmetalen niet omdat ze de beste afzettingen hebben gevonden, maar omdat ze bereid waren het vuile werk te doen dat niemand anders wilde toestaan. Het opbouwen van die verwerkingscapaciteit elders kost een decennium en enorme politieke wil. Venezuela is niet de plek waar dat gebeurt.

En op het moment dat de Venezolaanse leveringen aan China begonnen af te nemen na de arrestatie van Maduro in januari, schakelden de Chinese raffinaderijen – onmiddellijk – over op Iraanse zware ruwe olie. Dezelfde Iraanse ruwe olie die werd verhandeld met een korting van 10 dollar ten opzichte van Brent. Een goedkoper alternatief, beschikbaar in grotere hoeveelheden, dat al via een goed gevestigde schaduwvlootinfrastructuur stroomt. Het beoogde effect van stap één hield ongeveer drie weken stand, voordat de Chinese toeleveringsketens hun schouders ophaalden en gewoon doorgingen.

Maduro was gevangengenomen. Stap één is technisch voltooid. Trump pochte tijdens de State of the Union over het ontvangen van 80 miljoen vaten van “onze nieuwe vriend Venezuela” – wat neerkomt op ongeveer drie dagen wereldwijde voorraad.

De theorie gaat ervan uit dat het afsnijden van één gesanctioneerde oliebron China in een crisis dwingt. Wat er daadwerkelijk gebeurde, is dat China er omheen werkte, omdat ze een decennium hebben besteed aan het opbouwen van precies de infrastructuur om dat te doen.

Stap 2: Canada als trouwe vazal

Deze stap verdient wel wat lof voor creatief schrijven.

Canada zou zijn banden met Washington moeten aanhalen – het delen van inlichtingen, diplomatieke steun, het vormen van één enkel continentaal veiligheidsblok. De theorie was geschreven alsof Pierre Poilievre de verkiezingen had gewonnen en Trump de sleutels van het continent had overhandigd.

Mark Carney heeft echter gewonnen. Hij won door zich expliciet tegen Trump te keren. In zijn overwinningsspeech beschreef hij de oude relatie tussen de VS en Canada als “voorbij”. Iets wat zelfs Trump kon begrijpen, denk ik. Dus even voor de duidelijkheid? De man die zichzelf aan de kiezers verkocht als de beste persoon om “op te staan tegen Donald Trump” gaat nu Noord-Amerikaanse eenheid realiseren op de voorwaarden van Washington?

In januari tekende Canada een nieuw handelsakkoord met China – waardoor de Canadese landbouw werd opengesteld voor Chinese markten en Canadese wegen voor Chinese elektrische auto’s. Raad eens? Amerikaanse functionarissen waren niet blij. Trump reageerde door te doen waar hij het beste in is: Carney dreigen met 100% invoerheffingen.

Dus het land dat de diplomatieke brug zou moeten zijn die de re-integratie van Rusland (zie later) in de westerse markten mogelijk maakt, draait in plaats daarvan… naar Peking. Terwijl de premier de Amerikaanse relatie een “verraad” noemt. Ja, dat gaat goed…

Stap 3: Een aanval op Iran elimineert de energieprobleem van China

Oké. Laat me even nadenken over de logica hierachter.

De theorie luidt: China verliest Venezolaanse olie, dus richt het zich op Iran. Vervolgens vallen de VS en Israël Iraanse nucleaire locaties, oliefaciliteiten en commandostructuren aan. De reservebron van China verdwijnt.

Twee problemen, één catastrofaal.

Ten eerste: China krijgt nu al ongeveer 90% van de Iraanse olie-export. Dat is geen back-up – dat is een levensader. En in tegenstelling tot Venezolaanse slib is Iraanse ruwe olie een van de gemakkelijkst te raffineren oliën ter wereld. Licht, laagzwavelig, en het dekt het volledige productassortiment van LPG tot stookolie zonder exotische verwerkingsapparatuur. Een raffinaderij die is gebouwd voor Iraanse ruwe olie kan deze via standaardconfiguraties verwerken en er benzine, diesel, vliegtuigbrandstof en nog veel meer uit halen. De vervanging waarvan de theorie veronderstelt dat die pijnlijk zou zijn, is in feite een zijwaartse stap naar een betere grondstof. China degradeert niet. China promoveert.

Beide partijen hebben de financiële en logistieke infrastructuur opgebouwd om die handel te laten stromen, ongeacht wat Washington wil. Als je die daadwerkelijk zou willen afsnijden, zou je secundaire sancties moeten afdwingen die agressief genoeg zijn om Chinese banken en raffinaderijen te dreigen met totale uitsluiting van het dollarsysteem. Dat is een heel andere oorlog.

Wat heeft Iran dan gedaan? Kijk niet zo geschokt! Het heeft aangekondigd dat schepen uit China, Rusland, India, Irak en Pakistan de Straat mogen passeren. Westerse schepen niet. Iran heeft de Straat veranderd in een geopolitiek sorteermechanisme – en China staat aan de goede kant van het fluwelen koord. Het plan om Peking te isoleren van Iraanse olie heeft precies het tegenovergestelde opgeleverd.

Ten tweede: als (wanneer?) Iraanse olie-installaties zouden worden aangevallen, zou dit een onmiddellijke stijging van de olieprijs veroorzaken uit angst voor vergeldingsmaatregelen. Hier hoeven we niet eens meer over te speculeren. Israël heeft het LNG-veld van Iran aangevallen, Iran dat van Qatar. Oog om oog, zoals ik het noemde.

Wie profiteert direct en onmiddellijk van olie boven de 100 dollar? Rusland. Hetzelfde Rusland dat volgens de theorie in stap vier tot capitulatie moet worden gedwongen. Washington heeft Moskou zojuist de financiële buffer gegeven die het nodig heeft om hen te vertellen dat ze op kunnen rotten – en dat gebeurt op dit moment, in realtime.

De volgorde klopt niet. Het ondermijnt zichzelf actief.

Stap 4: Rusland draait zich naar het Westen… vanwege ? vibes?

Dit is waar de theorie minder op geopolitiek begint te lijken en meer op fanfictie.

Het argument is dat Rusland, dat “steeds meer in het nauw gedreven wordt”, besluit zijn energie-export naar westerse markten te verleggen en een “achterkamertjesdeal” met Washington accepteert. Canada speelt de rol van diplomatieke brug. Er ontstaat een Noord-Amerikaans-Russische energiealliantie, waardoor China’s laatste pressiemiddel verdwijnt.

Terug in de echte wereld bereikte de handel van Rusland met China echter recordniveaus in 2024, en vervolgens opnieuw in 2025. De Power of Siberia 2 (gas via Mongolië naar China) wordt nog steeds ontwikkeld. Russische olie gaat naar het oosten omdat daar de kopers zitten.

Het idee is dat Rusland zijn volledige energie-exportinfrastructuur weer zou richten op westerse markten. Let wel! Markten die sinds februari ’22 proberen Rusland met sancties uit te roeien. Klein detail. Nou ja, daarvoor zou je ook moeten geloven dat Poetin vrijwillig drie jaar economische ontberingen ongedaan maakt. Allemaal vanwege een achterkamertjesbelofte van het land dat Russische activa heeft bevroren? Details… details…

Je moet de Russen meer krediet geven dan dat. Ze bekijken de geopolitiek door de lens van “wat landen daadwerkelijk doen”, niet “wat ze zeggen”. Ze zagen hoe de VS hun activa bevroor. Ze zagen Irak, ze zagen Libië, ze zagen Afghanistan. Ze zagen hoe de VS overeenkomsten verscheurde, voorwaarden halverwege de deal veranderde en zich op overmacht beriep wanneer dat uitkwam. Trump zelf demonstreerde deze neiging levendiger dan wie dan ook, door zonder waarschuwing tarieven op te leggen aan zogenaamde bondgenoten en op een donderdagmiddag van standpunt te veranderen. Als je Moskou bent en Washington biedt je een “weg terug naar het mondiale handelssysteem” aan, dan weet je precies wat die weg waard is op het moment dat je niet langer van nut bent.

Maar deze ‘wet van de jungle’ snijdt aan twee kanten. Als Trump iedereen heeft laten zien dat afspraken niets betekenen en macht de enige valuta is, waarom zou Rusland dan überhaupt geloven dat een deal die ze met hem sluiten de volgende verkiezingen, of zijn volgende stemmingswisseling, zou overleven?

En wat levert het Poetin op? Zijn politieke legitimiteit berust op het antiwesterse discours. Een deal sluiten met Washington die op capitulatie lijkt, zou binnenlands catastrofaal zijn. De voorgestelde theorie vereist dat Rusland zich gedraagt als een rationele actor die optimaliseert voor economisch rendement. Poetin is – naar mijn mening – een rationele actor die optimaliseert voor overleving, wat een heel andere functie is.

Het eindspel: BRICS stort in, Peking geeft zich over

Zodra je China zijn Venezolaanse olie (4% van de import), zijn Iraanse olie (daar zit het wel goed) en zijn Russische alliantie (gaat niet gebeuren) hebt ontnomen, verliest BRICS zogenaamd zijn economische basis en komt Peking aan tafel om Amerikaanse schuld tegen gunstige tarieven op te kopen.

Laat me even opmerken wat BRICS eigenlijk is. B-Brazilië. R-Rusland. I-India. C-China, S-Spanje. (nee, grapje) S-Zuid-Afrika. Alle leden. Geen van deze landen verliest iets als Maduro van Venezuela in een Amerikaanse cel belandt. India heeft zijn eigen energiebanden met Rusland verdiept. Brazilië is geen Chinese energieklant. De “economische basis” van BRICS loopt niet via Venezolaanse zware ruwe olie.

China heeft ook al zo’n 3 biljoen dollar aan deviezenreserves. Ze verminderen al jaren hun bezit aan Amerikaanse staatsobligaties. Opzettelijk. Het idee dat het afsnijden van een handvol goedkope oliestromen Peking dwingt tot het “kopen van Amerikaanse schuld tegen gunstige tarieven” miskent zowel de invloed als de wanhoop aan beide kanten.

De Bitcoin + Stablecoin-laag

Wat blijkt? De Strategische Bitcoin-reserve bestaat al! Trump heeft het bij uitvoerend besluit ondertekend. En het effect op de dollarhegemonie, de mondiale financiële architectuur of de strategische berekeningen van China was… nihil. Bitcoin ging een beetje omhoog, ging een beetje omlaag, en de wereld bleef draaien. De feitelijke reserve is opgebouwd uit in beslag genomen criminele activa – een eenmalige, niet-duurzame bron. Er is geen mechanisme om deze aan te vullen met “energie-meevallers”, tenzij je denkt dat de VS Venezolaanse olie gaat verkopen voor Bitcoin, wat een zin is die ik niet eens voor de grap zou durven schrijven.

Het Bitcoin ETF-perspectief (iBIT en vrienden) is hetzelfde verhaal. Ja, er bestaan nu institutionele Bitcoin-producten. Ze maken het voor pensioenfondsen gemakkelijker om erin te beleggen. Ze maken het ook gemakkelijker voor institutionele spelers om er short op te gaan, zich in te dekken en de prijsontwikkeling te beïnvloeden – wat aantoonbaar het tegenovergestelde is van wat Bitcoin-maximalisten wilden. De ETF heeft geen stablecoin-dominantie gecreëerd. Het heeft een ander verhandelbaar risicovol activum gecreëerd dat meebeweegt met de Nasdaq.

De logische keten van “oliepiek” naar “Bitcoin $200.000” naar “stablecoin-rails ondersteunen het nieuwe dollarsysteem” maakt ongeveer vijf onterechte sprongen achter elkaar.

Het punt over stablecoins is misschien wel het meest interessant, en ook het meest oversold. Er is een reëel argument dat in USD luidende stablecoins het bereik van de dollar via informele kanalen vergroten. Maar dat heeft niets te maken met de vraag of de energie-isolatie van Venezuela, Iran en Rusland slaagt. De acceptatie van stablecoins draait om netwerkeffecten en vertrouwen, niet om militaire operaties in het Caribisch gebied.

Het werkelijke probleem

Afgezien van elke afzonderlijke stap, heeft de theorie een fundamentele architectonische tekortkoming: ze gaat uit van een opeenvolgende uitvoering zonder aanpassing door de tegenstander.

Echte geopolitiek werkt niet in genummerde stappen. Tegen de tijd dat je stap één hebt uitgevoerd, hebben je tegenstanders zich al aangepast aan stap twee, drie en vier. China bereidt zich al tien jaar voor op financiële en energieontkoppeling van het Westen. Belt and Road. Binnenlandse investeringen in halfgeleiders. Internationalisering van de yuan. Schaduwvloot van tankers. Binnenlandse uitbreiding van zonne- en kernenergie op duizelingwekkende schaal. Dit zijn geen geïmproviseerde reacties. Het is een decennium van weloverwogen voorbereiding op precies dit scenario.

De theorie gaat er ook vanuit dat de VS gelijktijdige drukcampagnes kan voeren tegen Venezuela, Iran én Rusland, terwijl het een handelsoorlog met China, Canada, de EU en blijkbaar alle anderen beheert, en tegelijkertijd een actieve hete oorlog met Iran moet zien te combineren. En dat alles zonder dat de militaire, diplomatieke en economische machinerie onder de druk bezwijkt. Ik zal je een klein geheim verklappen: het Amerikaanse leger is niet groot genoeg om zoveel overlappende interventies uit te voeren. De Amerikaanse economie is niet immuun voor de olieprijsstijgingen die deze reeks gebeurtenissen veroorzaakt. Wat de olieticker ook zegt. Het Amerikaanse politieke systeem is niet gebouwd voor het soort geduld dat dit plan vereist, dat wel tien jaar duurt.

En bovenal – het gaat ervan uit dat Trump überhaupt een plan heeft.

Een gedetailleerde, meerjarige, gefaseerde geopolitieke strategie met samenhangende einddoelen. De man die om 23.00 uur via social media invoerheffingen op Canadese producten aankondigde, die in het openbaar ruzie maakte met de Canadese premier terwijl hij Canada juist nodig had als “diplomatieke brug” in deze theorie. De man wiens regering zich in dezelfde week meerdere keren tegensprak over het beleid ten aanzien van Venezuela.

De stappen zijn echt. De chaos is echt. Het is verleidelijk om ze te verbinden tot een masterplan, juist omdat het het enige biedt wat het huidige moment niet biedt: de geruststelling dat iemand, ergens, weet wat hij doet.

Dat is niet zo.

Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.

Copyright © 2026 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

Op weg naar Armageddon

Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over: