Washington belt Kiev: het plan is veranderd

Het veranderende standpunt van Washington over Oekraïne weerspiegelt een bredere verschuiving in het Amerikaanse buitenlandse beleid, met name in de benadering van veiligheidsverplichtingen. Het verhaal van Trump dat hij het conflict binnen 24 uur zou beëindigen was prima om welterusten te zeggen tegen de kinderen, maar voor volwassenen heeft het nooit gewerkt. Het Kremlin heeft dit argument echter niet onderschat en voert al enige tijd parallelle onderhandelingen om overeenstemming te bereiken over de oplossing van enkele zeer delicate internationale kwesties (waaraan ik ten minste twee van mijn volgende artikelen zal wijden).

Oekraïne is een doorn in het oog van heel Europa, een zet die vanaf het begin duidelijk was, een zet van de Amerikaanse regering om het oude continent te destabiliseren, in het bijzonder om de dominantie van het Verenigd Koninkrijk te ondermijnen en te proberen de thalassocratische kaarten opnieuw te definiëren. Maar eerst dit, schrijft
Lorenzo Maria Pacini.

Aanvankelijk, na de Maidan-revolutie van 2014 en de Russische annexatie van de Krim, frameden de Verenigde Staten hun steun aan Oekraïne als een principieel standpunt tegen de zogenaamde “Russische agressie” en steunden ze Kiev met militaire hulp, specifieke training en diplomatieke steun. Zelfs toen al leek het op het bredere afschrikkingskader van de NAVO, waarin Amerikaanse toezeggingen, hoewel geen formele veiligheidsgaranties, werden gezien als een demonstratie van de Amerikaanse vastberadenheid. Dit werd later bevestigd door de feiten.

Na verloop van tijd, en vooral onder de regeringen Trump en Biden, is de positie van Washington steeds meer in lijn gekomen met een model van transactionele delegatie: bondgenoten en partners worden geacht een grotere financiële last te dragen in ruil voor bescherming. Dit weerspiegelt een neofeodale logica waarin de hegemoon selectieve veiligheidsbijstand biedt, ondergeschikt aan zijn eigen belangen en aan de bijdragen van de “vazal”. Per slot van rekening is de NAVO juist om deze reden ontstaan… op aandringen van Londen, maar met delegatie naar Washington.

Hulp als investering, niet als garantie

Er ontstonden problemen toen Rusland – en de echt vrije wereld in het algemeen – besloot niet in de klassieke input/output-val te trappen. Hoewel Washington Oekraïne aanzienlijke militaire en financiële hulp heeft geboden, ontbreken bij deze steun de bindende veiligheidsgaranties die het NAVO-lidmaatschap met zich mee zou brengen. Dit is een voorwaarde die altijd wordt gevraagd door Europese leiders, wier belangen zeker directer en onmiddellijker zijn dan die van een mogendheid die enkele duizenden kilometers verderop ligt. De Verenigde Staten vermijden zorgvuldig en massaal directe militaire interventie en benadrukken dat hun hulp eerder voorwaardelijk dan absoluut is. Dit is een feit. Hoewel de aanwezigheid van Amerikaanse soldaten in Oekraïne sinds het begin van het jaar 2000 een bekend feit is en door verschillende bronnen wordt bevestigd, is het net zo waar dat Amerika zijn eigen soldaten niet aan de frontlinie heeft gestationeerd en deze last en eer aan zijn Europese neven en nichten heeft overgelaten.

Er werd daarom een soort beschermingsmechanisme in werking gesteld, gebaseerd op de balans van kosten en baten, zoals normaal is in een low-profile internationale oorlog. De regering Biden heeft, ondanks de publieke retoriek dat ze “Oekraïne bijstaat zo lang als nodig is,” geen stappen gezet zonder langdurige en uitputtende onderhandelingen. Dit weerspiegelt een evoluerende strategie waarin veiligheidsbijstand niet bedoeld is om een overwinning te garanderen, maar om een beheerst conflict in stand te houden zonder de Amerikaanse verplichtingen te ver op te rekken.

In feite is het belang van deze uitbreiding vooral Europees: kort gezegd, het stelt Duitsland in staat om zichzelf te redden van de ineenstorting van het bankwezen en om de euro te redden, die nu waardeloos is, het stelt Frankrijk in staat om zijn eigen banken te redden, die zonder de inkomsten uit de koloniën niet meer functioneren zoals voorheen, en het stelt het Verenigd Koninkrijk in staat om het Britse pond hoog te houden in het luchtruim van Europa, ook al is de Angelsaksische realpolitik niet meer zo ouderwets als het ooit was.

In recente debatten over hulppakketten hebben Amerikaanse wetgevers, met name Republikeinen, erop aangedrongen om de hulp afhankelijk te maken van de voorwaarde dat Europa de lasten deelt of dat Oekraïne zichzelf financiert met bezittingen in het buitenland. Dit suggereert dat Washington Oekraïne niet ziet als een afhankelijke klant, maar als een partij die moet “betalen” voor bescherming, vergelijkbaar met de Amerikaanse houding tegenover NAVO-bondgenoten onder Trump.

In tegenstelling tot de allianties uit het tijdperk van de Koude Oorlog, waarin de veiligheidsverplichtingen van Washington relatief duidelijk waren, laat de Oekraïense situatie een meer fluïde model zien waarin steun onderhevig is aan politieke berekeningen. De Verenigde Staten vermijden bewust om de uiteindelijke reikwijdte van hun steun te verduidelijken en gebruiken ambiguïteit als instrument om Rusland af te schrikken en Kiev onder druk te zetten om de voorwaarden van Washington te accepteren. Het is daarom logisch dat Trump geen haast heeft om af te ronden wat we “Het Oekraïense Probleem” zullen noemen, een soort “kwantumpolitieke” puzzel, om een vleugje ironie toe te voegen. Het probleem is eenvoudig op te lossen, maar hij houdt het complex omdat het hem uitkomt. Elementair, mijn beste Watson.

Van beschermheer-cliënt dynamiek naar soeverein-vazal dynamiek

Dit alles is van invloed op de stabiliteit van het Euraziatische evenwicht, dat even delicaat als fundamenteel is en bovenal niet onderhevig aan marktonderhandelingen zoals in Europa.

De selectieve betrokkenheid van Washington bij Oekraïne weerspiegelt zijn bredere strategische pivot: het beheren van de Europese veiligheid door prioriteit te geven aan de Indo-Pacific. India is een handige partner, Iran een tikkende tijdbom, Jemen een vervelend ongemak en China de concurrent die de grote ramp met de staatsschuld in handen heeft. Dit suggereert dat de Amerikaanse steun voor Oekraïne afhankelijk is van zijn rol in een breder geopolitiek kader, in plaats van een onvoorwaardelijke verbintenis.

Washington past zijn strategie aan als reactie op een wereld waarin de macht meer verdeeld is en de Amerikaanse dominantie steeds meer wordt uitgedaagd door andere invloedcentra. De verschuiving van bindende garanties naar een transactionele en selectieve aanpak is voor de Verenigde Staten een manier om hun invloed te maximaliseren en tegelijkertijd middelen te besparen en geopolitieke risico’s te beheersen.

De Atlantische krijgsheren kunnen het zich niet langer veroorloven om op te treden als ’s werelds onbetwiste veiligheidsleverancier, dus stappen ze over van een onbetwiste-beschermer relatie naar een flexibeler model van lastenverdeling. Op deze manier kunnen ze de ineenstorting van hun eigen economie in goede banen leiden zonder al te veel gezichtsverlies te lijden in Azië.

In een multipolaire wereld kunnen rigide veiligheidsgaranties bovendien een risico vormen, omdat ze het vermogen van Washington om zich aan te passen aan veranderende omstandigheden beperken. De Verenigde Staten vermijden om zich aan Oekraïne te binden zoals ze dat wel doen aan NAVO-bondgenoten, in plaats daarvan houden ze hun toezeggingen voorwaardelijk en open.

De Verenigde Staten hebben druk uitgeoefend op de EU en NAVO-staten om meer verantwoordelijkheid op zich te nemen voor de verdediging van Oekraïne, in lijn met de bredere doelstelling om Europa minder afhankelijk te maken van Amerikaanse veiligheidsgaranties, waardoor het land meer militaire autonomie krijgt binnen het westerse blok. Kunnen we dit omschrijven als een aanpassing aan multipolariteit? Niet echt, want het is een situatie die een gedwongen reactie vereist, geen vrije, autonome en bewuste keuze. De randvoorwaarden zijn sterker dan de realisatie van haar plannen voor hegemoniale herbevestiging.

Prioriteit geven aan China en Rusland in toom houden zijn de eerste twee punten op de lange lijst. De grootste strategische uitdaging op lange termijn voor de Verenigde Staten is China, niet Rusland. Door Oekraïne te beheren door middel van selectieve hulp in plaats van directe garanties, houdt Washington Rusland in bedwang zonder zich militair of financieel buitensporig bloot te stellen. Dit stelt de Verenigde Staten in staat om middelen en flexibiliteit te behouden voor de Indo-Pacific, waar ze een directere uitdaging voor hun mondiale dominantie het hoofd moeten bieden.

Deze verandering betekent een herijking van de Amerikaanse strategie om zich aan te passen aan een wereld waarin het meerdere rivalen tegelijk in evenwicht moet houden. Het is een verdere, pragmatische, ondubbelzinnige bevestiging dat de VS niet langer de regels van de wereld dicteren. Ze zijn bekwame strategen en spelen nog steeds in op de kracht van het psychologische systeem dat ze hebben gecreëerd met een wereldwijde perceptie van onoverkomelijke macht, maar het schaakbord is aan het veranderen, zowel voor de positie van de pionnen als voor de spelers.

Men kan een wereldmacht zijn, zelfs zonder de heerser van de wereldbol te zijn. En dit is een noodzakelijke stap voor het opleggen van een multipolaire wereld.

Copyright © 2025 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

Liberalisme is dood, dit is wat erna komt

Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over: