Er doet een lasterpraatje de ronde waarin mensen (zoals ik) die niet houden van wat onder de vage noemer “technologie” valt, worden afgeschilderd als ludditen. De term verwijst naar mensen die – om Webster erbij te halen – “zich organiseerden om tussen 1811 en 1816 productiemachines te vernietigen uit protest tegen de verdringing van geschoolde arbeid, loonsverlagingen en slechte arbeidsomstandigheden veroorzaakt door de industrialisatie.”
Dat is niet helemaal hetzelfde als wat over mensen zoals ik wordt beweerd, schrijft Eric Peters.
Ik houd erg van sanitair binnenshuis, stromend warm en koud water, elektriciteit en koeling, om er maar een paar te noemen. Ik ben ook dol op auto’s, vooral op mijn Trans-Am uit 1976. Waar ik niet van houd, is een koelkast die meer doet dan alleen mijn eten koud houden. Ik houd niet van “slimme” koelkasten die verbinding maken met het internet, of die lcd-aanraakschermen of andere dergelijke onnodige elektronische fratsen hebben die er niet voor zorgen dat een koelkast beter koelt of minder kost en langer meegaat.
Hetzelfde geldt voor wasmachines. Ik houd van schone kleren en ik vind het prettig dat ik kleding niet met de hand hoef te wassen. De wasmachines die 30 en 40 jaar geleden werden gemaakt, deden dit werk voortreffelijk. Nieuwe wasmachines wassen vaak niet zo goed – of gaan niet zo lang mee. Ze hebben elektronische displays en bedieningselementen in plaats van eenvoudige, duurzame mechanische bedieningselementen en geen displays. Ik heb geen display nodig.
Ik heb schone kleren nodig.
Ik houd ook van een wasmachine – en droger – die nog steeds prima werkt, ook al is hij 30 jaar geleden gekocht. Dit gold vroeger over het algemeen voor huishoudelijke apparaten. Mensen zoals ik, die in de jaren 70 en 80 kind waren, groeiden op, gingen naar de universiteit en kwamen weer thuis op bezoek, en dezelfde wasmachine en droger die pa en ma in de jaren 70 en 80 hadden gekocht, stonden in de jaren 90 en 2000 nog steeds te wassen en te drogen. Als je erbij was, herinner je het je. De overmatig van technologie voorziene apparaten van tegenwoordig gaan misschien vijf jaar mee. Dan begeeft op een dag een chip het of treedt er een storing op en is het niet de moeite waard hem te vervangen, omdat de kosten de helft bedragen van die van een nieuw apparaat en het waarschijnlijk gewoon opnieuw kuren zal vertonen. Dus gooi je het weg en koop je – waarschijnlijk op krediet – een nieuw overmatig van technologie voorzien apparaat om het te vervangen.
Stromend warm en koud water is iets prachtigs. Ik heb er geen enkele belangstelling voor om een houtvuur te maken om een teil water te verwarmen zodat ik mezelf kan wassen. Maar ik heb weinig (maak daar maar geen) belangstelling voor “technologie” die bepaalt hoeveel warm water ik mag gebruiken of hoe heet het water wordt. Net zoals ik geen toilet wil dat wat ik erin achterlaat niet wegspoelt zonder meerdere keren door te spoelen. Toiletten werkten in het pre-technologische verleden beter dan nu. Misschien is je dat opgevallen – en ook dat dit in het algemeen geldt.
Airconditioningsystemen in auto’s werkten vroeger ook beter – in die zin dat ze veel kouder werden (en veel sneller) toen ze freon (R12) gebruikten om je af te koelen. Compressoren werden kleiner en het gebruikte koelmiddel koelde minder effectief. Ben ik een luddiet omdat ik de vleeskoude kilte van het airconditioningsysteem van mijn Trans-Am uit ’76, dat freon gebruikt, verkies boven het slechts koele briesje dat wordt geproduceerd door de airconditioningsystemen van de nieuwe auto’s waarin ik proefrijd?
En wat te denken van mijn voorkeur dat de airconditioning in mijn TA wordt bediend via een mechanische (schuif)bediening in plaats van via tik-/veegpictogrammen op een lcd-scherm? Koelt een tik-/veeginterface beter of biedt die enig functioneel voordeel? Ik kan de schuif handmatig sneller van warmer naar koeler bewegen dan jij zojuist die zin hebt gelezen. Het is een positieve interface die intuïtief superieur is, omdat het bewegen van de schuif van links naar rechts (van koeler naar warmer) iets is wat de hersenen en de vinger gemakkelijker registreren dan het aantikken van een pictogram om hetzelfde te doen, waarvoor je moet kijken terwijl je ermee bezig bent, omdat het ontbreken van gevoel – van beweging naar links of rechts – geen feedback geeft. De mechanische schuif en vergelijkbare eenvoudige schakelaars en knoppen zijn van nature ook veel duurzamer – en als ze toch kapotgaan, zijn ze van nature goedkoop te repareren of te vervangen. Een elektrisch raam dat door een carrosserieregelmodule wordt aangestuurd, is dat niet.
Ik geef ook de voorkeur aan metalen sleutels boven starten met een drukknop – omdat ik het geen karwei vind om een metalen sleutel in een slot te steken. Bovendien vind ik het prettig dat metalen sleutels (opnieuw) veel duurzamer zijn dan sleutelloze (elektronische) afstandsbedieningen en (opnieuw) veel goedkoper om te vervangen als dat ooit nodig is. Ik zou zo door kunnen gaan.
Is het luddisme om de voorkeur te geven aan eenvoudiger, goedkoper, betrouwbaarder – en minder opdringerig – boven complexer (zonder betekenisvol voordeel), duurder, minder betrouwbaar en opdringeriger?
Heeft de smartphone ons leven verbeterd ten opzichte van de vaste telefoon met snoer aan de muur? Met die laatste kon je buitenshuis niet bellen – tenzij je een heel lang snoer had – maar hij ging tientallen jaren mee en (dit is echt belangrijk) hij bleef in huis, zodat je wanneer je het huis verliet naar de wereld keek in plaats van naar een scherm te staren. Kinderen speelden buiten. Tegenwoordig tikken en vegen ze binnen. Social media hebben sociale omgang uitgehold. “Klantenservice” betekent reageren op AI-stemprompts als een tweevoetige Pavlov-hond. Overal waar we gaan, worden we bekeken door onmenselijke ogen.
De Unabomber – als je je hem nog herinnert – waarschuwde ons voor “technologie” in extremis. Daarmee wordt “technologie” bedoeld die zich verder ontwikkelt dan het gemakkelijker maken van ons leven en in plaats daarvan ons leven frustrerender maakt (en bovendien duurder en onbetrouwbaarder). Met andere woorden: “technologie” omwille van de technologie zelf.
We zijn – zoals het bord aan de muur zegt – daar aangekomen.
Frank Herbert, die de Dune-serie schreef, voorzag eveneens wat er met ons zou gebeuren wanneer “denkende machines” denkende mensen zouden vervangen. In de roman kwamen mensen in opstand tegen de denkende machines. Deze mensen waren geen ludditen. Ze gebruikten technologie. Maar ze begrepen dat technologie uit de hand kan lopen en wanneer dat gebeurt, is het geen luddisme (neo of anderszins) om in opstand te komen en die machines kapot te slaan.
Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.
Copyright © 2026 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.
Horror-ongeval: zo gevaarlijk kunnen elektrische auto’s zijn bij ongevallen
Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram
heel goed artikel, en de trans Am is een hele mooie auto.
ik leef tegenwoordig in centraal Azië en zie nog regelmatig oude cv ketels , daar zit geen enkele draad aan . alleen een gasbrander die je met een lucifer moet aansteken, op de circulatie pomp na niets elektrisch.
wel jammer dat het gas via een slimme meter gaat.
zon oud systeem draait al 30 jaar probleemloos.