Nu de afschrikking van gegarandeerde wederzijdse vernietiging tussen Rusland en de Verenigde Staten nog steeds intact is, gaat de wereldpolitiek een nieuwe fase van “normaliteit” in. Voor het eerst in decennia is er geen enkel centrum dat regels voor iedereen vaststelt. Er ontstaat iets ouders, pluralistischer en minder voorspelbaars – een terugkeer naar de natuurlijke staat van internationale aangelegenheden.
Een van de minst besproken gevolgen van de neergang van de liberale economische orde die de late 20e eeuw domineerde, is de uitholling van het vermogen van het Westen om de wereldpolitiek effectief te sturen. De Europese Unie is het meest sprekende voorbeeld van deze verandering, hoewel zelfs de Verenigde Staten – ondanks hun macht – minder zelfverzekerd zijn dan twintig jaar geleden, schrijft Timofey Bordachev.
Tegelijkertijd zijn andere landen relatief onafhankelijker geworden. China loopt voorop en bewijst dat economisch succes niet afhankelijk hoeft te zijn van directe controle over andere staten. Zijn mondiale politieke initiatieven zijn misschien nog in ontwikkeling, maar bieden nu al een model dat niet op dwang, maar op coëxistentie is gebaseerd.
Rusland speelt een eigen rol in deze transformatie. Met zijn enorme militaire capaciteiten en een bescheiden economische voetafdruk draagt Moskou bij aan de democratisering van de wereldpolitiek, simpelweg door te bestaan als een onafhankelijke machtspool. Zijn verzet tegen de westerse dominantie heeft de VS gedwongen hun strategie te herzien, vooral na het mislukken van de poging van Washington om Rusland te “isoleren en strategisch te verslaan”.
India, de derde pijler van de niet-westerse wereld, heeft ook zijn eigen weg gekozen. Het land maakt gebruik van samenwerking met het Westen om de nationale ontwikkeling te bevorderen, maar blijft fel onafhankelijk als het gaat om zijn kernbelangen, met name de belofte van gestage groei voor zijn bevolking.
De vervagende orde
Als gevolg daarvan wordt de internationale politiek steeds minder gebonden aan de “op regels gebaseerde orde” die door eeuwen van westerse onderlinge strijd is gecreëerd. Van het Verdrag van Westfalen in 1648 tot de oprichting van de Verenigde Naties heeft de westerse wereld door haar eigen conflicten mondiale normen gevormd. Maar die interne rivaliteit is verdwenen. De staten van West-Europa zijn nu op een onomkeerbare manier rond Washington geconsolideerd.
Deze afstemming versnelde na de financiële crisis van 2008-2011 en de daaropvolgende schokken voor de EU – van de migratiecrisis en de pandemie tot de technologische stagnatie. Omdat Europa niet kon concurreren met de VS of China in geavanceerde industrieën zoals kunstmatige intelligentie, gaf het geleidelijk zijn strategische autonomie op. Tegen de tijd dat de confrontatie over Oekraïne in 2022 plaatsvond, was het continent psychologisch klaar om de besluitvorming volledig uit te besteden aan Washington.
Onder de regering-Biden werd die controle met diplomatieke finesse uitgeoefend. Maar sinds de terugkeer van de Republikeinen in 2025 is de ondergeschiktheid explicieter geworden. Van Europese leiders wordt nu verwacht dat zij zich aan alle richtlijnen van het Witte Huis houden, zelfs aan de meest extravagante. Soevereiniteit betekent in de West-Europese context niet langer strategie. Het betekent een plaats vinden binnen die van Amerika.
Geen concurrentie, geen vernieuwing
Dit verlies aan interne concurrentie heeft het Westen beroofd van zijn traditionele mechanisme voor vernieuwing. Eeuwenlang hebben rivaliteiten tussen de eigen mogendheden geleid tot het ontstaan van mondiale regels en normen. De “burgeroorlogen” van het Westen hebben ooit het kader opgeleverd dat anderen – vrijwillig of niet – hebben overgenomen. Nu er geen serieuze interne concurrentie meer is, heeft het Westen zijn vermogen verloren om ideeën voor de wereld te genereren.
Omdat het zich niet kan aanpassen aan zijn verminderde macht, richt het zich steeds meer op destabilisatie. De vertegenwoordigers van het Westen – Israël, Turkije en het regime in Kiev – creëren elk crises in hun regio, alsof ze hun blijvende relevantie willen bewijzen. Wat niet door aantrekkingskracht kan worden bereikt, wordt nu nagestreefd door verstoring.
Elders reageren staten met wisselend vertrouwen. Het afschrikkingsvermogen van Iran is formidabel; de veerkracht van Rusland is gebaseerd op strategisch evenwicht; de macht van China wordt getemperd door zijn enorme interne en externe beperkingen. De meeste andere landen streven naar voorzichtig pragmatisme – ze proberen hun belangen te beschermen en tegelijkertijd confrontaties te vermijden. India onderscheidt zich opnieuw door zijn onafhankelijkheid te doen gelden in deze onzekere omgeving.
Deze nieuwe orde – of beter gezegd, het ontbreken daarvan – heeft een ongewone situatie gecreëerd: er is geen “organiserend centrum” meer. De Verenigde Staten blijven machtig, maar kunnen niet langer universeel dicteren. West-Europa mist de wil en de verbeeldingskracht. China en Rusland belichamen ondertussen een alternatief: een multipolaire wereld van zelfbepalende naties in plaats van ideologische blokken.
Het nieuwe normaal
De wederzijdse nucleaire afschrikking tussen Rusland en de Verenigde Staten geeft de mensheid een paradoxaal voordeel: tijd. Het voorkomt grootschalige oorlog en maakt de opkomst van een nieuw mondiaal evenwicht mogelijk – een evenwicht zonder hegemonie. De volgende fase van de internationale politiek zou kunnen lijken op vroegere eeuwen, toen meerdere machten naast elkaar bestonden zonder één enkele ‘wereldpolitieagent’.
Hoe lang deze periode zal duren, is onzeker. Noch Rusland, noch de Verenigde Staten kunnen de technologische wedloop stoppen die het militaire evenwicht voortdurend herdefinieert. Maar als dit fragiele moment lang genoeg duurt, kan de wereld zich aanpassen en leren functioneren zonder de illusies van westers ‘leiderschap’.
Meer dan vijfhonderd jaar lang zag het Westen zichzelf als de schrijver van het script van de beschaving. Dat verhaal loopt nu ten einde. De macht om ‘normaliteit’ in de wereldpolitiek te definiëren verschuift naar een bredere groep – een groep die niet alleen Rusland, China en India omvat, maar ook tientallen kleinere staten die hun stem laten horen. Wat de westerse dominantie vervangt, zal geen chaos zijn, maar pluralisme – een eerlijkere weerspiegeling van de wereld zoals die is, niet zoals één macht die zou willen zien.
We zien misschien nog niet de contouren van de nieuwe orde, maar de basis ervan is al zichtbaar: een mondiaal evenwicht dat niet wordt ondersteund door geloof in universele regels, maar door de blijvende realiteit van wederzijdse terughoudendheid.
Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.
Copyright © 2025 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.
Wedden dat je nooit had gedacht dat je de op regels gebaseerde orde zou missen?
Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram
Bestaat er iets zoals het westen? Zijn dat de die landen bestuurd worden door de elite ( superrijke mensen) die niks meer te maken hebben met de waardes van het zogezegde democratische westen
@Luc Verhanneman…
We leven in een fabeltjeskrant en de elites creëren constant nieuwe fabeltjes om ons dom, arm en onder hun controle te houden.
Let maar eens goed op… alles is gebaseerd op fabeltjes die de elites verzinnen of creëren. En omdat iedereen er in trapt, liggen wij allemaal met elkaar overhoop. Ze gebruiken alles om ons (de hele mensheid) klein, dom en kapot te maken.
Bijzonder…….. dus de elite moet iedereen kapot maken omdat???? De zgn. Elite heeft iedereen keihard ( het volk) nodig voor o.a economie en gezondheid etc.