Trump’s schijnbeweging richting Oekraïne: Europa mag het risico dragen

De retorische verschuiving van de Amerikaanse president Donald Trump ten aanzien van Oekraïne is geen oproep tot de wapens. Maar het is een gevaarlijke poging om de escalatie uit te besteden aan Europa. En het is een strategie die gemakkelijk weer kan worden omgedraaid.

De recente verklaring van Trump op social media over Oekraïne, na zijn ontmoeting met president Volodymyr Zelensky, lijkt een verbluffende ommezwaai. Nog maar enkele dagen geleden was de kern van zijn “vredesplannen” de grimmige realpolitik om Kiev te dwingen territoriale verliezen te accepteren. Nu verklaart hij Rusland tot een “papieren tijger” en lijkt hij de strijd voor de “definitieve overwinning” van Oekraïne te steunen, inclusief het “terugwinnen” van alle gebieden die het sinds 2014 aan Rusland heeft verloren, schrijft Eldar Mamedov.

Maar bij nader inzien blijkt dit geen echte verschuiving naar een agressief beleid te zijn. In plaats daarvan is het de onthulling van een uiterst gevaarlijke strategie. Om dit te begrijpen, moeten we het zien als het resultaat van een succesvolle invloedscampagne van Kiev, zijn Europese partners en hun bondgenoten binnen de Amerikaanse regering, die na de ontmoeting van Trump met Vladimir Poetin in Alaska een duidelijke reeks doelstellingen voor ogen hadden.

Hun minimale taak was om te voorkomen dat Trump intense druk zou uitoefenen op Zelensky om Poetins voorwaarden voor een vredesakkoord te accepteren, met name de territoriale winst van Rusland in Donbas en de permanente neutraliteit van Oekraïne (d.w.z. geen NAVO-lidmaatschap). Meer ambitieus was dat ze Trump wilden overtuigen om terug te keren naar het beleid van directe hulp uit het Biden-tijdperk. En hun maximale, zij het verre, taak was om goedkeuring te krijgen voor risicovolle acties zoals een no-fly zone boven Oekraïne.

Geconfronteerd met deze druk had Trump drie brede opties: druk uitoefenen op Zelensky (waarbij hij te maken zou krijgen met grote weerstand van Oekraïne, Europa en machtige krachten binnen de VS), druk uitoefenen op Poetin (met beperkte invloed en een groot risico op escalatie), of in wezen zijn handen in onschuld wassen en zich onttrekken aan directe verantwoordelijkheid.

De laatste gebeurtenissen tonen aan dat Kiev en Europa hun minimale doel hebben bereikt. Trump oefent geen druk uit op Zelensky om de voorwaarden van Poetin te accepteren. Bovendien heeft hij de kwestie van een snel staakt-het-vuren effectief van tafel geveegd, een belangrijke overwinning voor leiders die bang zijn voor een onderhandeld compromis. Zij hebben nu “groen licht” van de Amerikaanse president zelf om door te gaan met vechten.

Deze verschuiving is echter bijna volledig retorisch. Hoewel de toon is omgeslagen van het bepleiten van een akkoord naar het toejuichen van een overwinning, is het onderliggende inhoudelijke beleid – Amerikaanse onbetrokkenheid – opmerkelijk consistent gebleven. Voorheen stelde hij dat Oekraïne grondgebied moest afstaan omdat de VS zich niet met de situatie moesten bemoeien. Nu stelt hij dat Oekraïne zijn grondgebied kan terugwinnen omdat de VS zich niet met de situatie moeten bemoeien, behalve als handelaar. Het kernprincipe van “America First”, namelijk het vermijden van kostbare verwikkelingen, is ongewijzigd gebleven; alleen de publieke rechtvaardiging ervan is omgedraaid om tegemoet te komen aan politieke druk.

Deze terugtrekking komt niet alleen tot uiting in Trumps transactionele benadering van wapenverkoop, maar ook in die van zijn belangrijkste functionarissen. Minister van Financiën Scott Bessent legde onlangs de harde logica van deze doctrine bloot en wuifde de vrees voor Russische expansie weg met de woorden: “Het enige wat ik van u hoor is dat Poetin Warschau wil binnenvallen. Het enige waar ik zeker van ben, is dat Poetin niet naar Boston oprukt.”

Deze uitspraak is een duidelijk signaal dat de fundamentele prioriteit van de regering ligt bij het isoleren van het Amerikaanse thuisland, niet bij het verdedigen van de NAVO-grens, laat staan een niet-NAVO-land als Oekraïne. Deze “heroriëntatie” werd waarschijnlijk beïnvloed door een combinatie van factoren, waaronder Trumps frustratie over Poetins weigering om een staakt-het-vuren te accepteren zonder een bredere politieke regeling, incidenten met vermeende Russische drones en vliegtuigen die het luchtruim van de NAVO schenden, en een gezamenlijke stroom van informatie die wijst op de kracht van Oekraïne en de zwakte van Rusland.

Toch kleeft er een groot nadeel aan deze schijnbare overwinning voor Oekraïne en zijn bondgenoten. Trump heeft niet gekozen voor een grotere betrokkenheid van de VS. In plaats daarvan heeft hij voor zijn derde optie gekozen: “zijn handen in onschuld wassen”. Hoewel zijn retoriek oorlogszuchtig is, is zijn beleid transactioneel. Hij suggereert dat de VS een groothandel in wapens voor Europa zal zijn, en geen directe financier. Voor Kiev is dit verre van ideaal, aangezien het nu voornamelijk afhankelijk is van Europese hulp, die mogelijk onvoldoende is.

Het is van cruciaal belang dat we Trumps neiging tot abrupte ommezwaaien niet vergeten. Nog niet zo lang geleden beweerde hij dat Zelensky “geen troeven” had en dat Oekraïne zou verliezen van Rusland, een machtiger land. Vervolgens dreigde hij Poetin met sancties, om die ultimatums later te laten vallen, hem te ontmoeten en een doorbraak te verwelkomen. Nu is Rusland een “papieren tijger”.

Dit patroon onthult een leider die reageert op de laatste beïnvloedingscampagne of nieuwscyclus, en niet iemand die zich laat leiden door een strategische doctrine. De kern van zijn standpunt – een verlangen om zich terug te trekken – is stabiel, maar de retorische verpakking is enorm flexibel. Deze volatiliteit suggereert dat zijn standpunt onder nieuwe omstandigheden weer zou kunnen verschuiven naar een standpunt dat veel minder gunstig is voor Kiev.

Opvallend is dat Moskou kalm en gematigd heeft gereageerd op zijn laatste verklaring, waarbij de nadruk werd gelegd op de persoonlijke relatie tussen Trump en Poetin en werd gesuggereerd dat het Kremlin juist rekent op een nieuwe “conceptuele verandering” van Trump.

Deze hoop wordt onderstreept door het feit dat Trump zelf weigert nieuwe sancties tegen Rusland in te stellen.

De volgende taak voor de Oekraïense autoriteiten en de Europeanen is dan ook duidelijk: Trump aanzetten tot actievere deelname – om hun middellange termijn doelstelling van Biden-achtige steun te bereiken, of, indien mogelijk, het maximale doel van diepere betrokkenheid, waardoor hij stevig op het “Biden-pad” wordt gehouden.

De belangrijkste hefboom om dit te bereiken zijn juist de incidenten in het Europese luchtruim die waarschijnlijk van invloed zijn geweest op zijn recente ommezwaai. Als deze incidenten voortduren of escaleren – bijvoorbeeld als een Russisch vliegtuig wordt neergeschoten – zullen de Europese oproepen aan Trump om in te grijpen luider en frequenter worden. Evenzo zou een belangrijke verandering aan het front ten gunste van een van beide partijen zijn afwegingen drastisch kunnen veranderen.

De fatale fout in deze hele dynamiek is dat ze escalatie in de hand werkt. Kiev en zijn bondgenoten hebben dramatische gebeurtenissen nodig om Washington, dat expliciet heeft aangegeven niet bereid te zijn om voor Warschau te vechten, laat staan voor Kiev, bij de zaak te betrekken. Ondertussen kan Moskou zich gedwongen voelen om krachtig op te treden om het label ‘papieren tijger’ te weerleggen. Dit creëert een perfect storm voor een catastrofale misrekening. Beide partijen gokken er misschien op dat ze door de inzet tot het uiterste op te voeren, een gunstige regeling kunnen afdwingen.

Maar het overweldigende risico is dat ze het moment verkeerd inschatten. Een beleid dat is ontworpen om te profiteren van een langdurig conflict, gebaseerd op de grillen van een wispelturige president, is geen strategie voor veiligheid; het is een recept voor een directe confrontatie tussen de NAVO en Rusland, die de VS al heeft aangegeven te willen vermijden. De enige manier om dit te voorkomen is door de sirenenzang van machtsvertoon te verwerpen en prioriteit te geven aan echte diplomatie, voordat de logica van escalatie volledig de overhand krijgt.

Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.

Copyright © 2025 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

Zal Poetin de bluf van de NAVO doorzien? Europese legers zijn een papieren tijger

Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over: