Afbeelding van Ekletia via Pixabay

Elke ochtend voeren honderden miljoenen mensen een sociaal aanvaardbaar ritueel uit. Ze staan in de rij voor koffie. Ze maken grapjes over het feit dat ze zonder cafeïne niet kunnen functioneren. Ze erkennen openlijk hun afhankelijkheid en vieren die zelfs. Niemand noemt deze verslaving ontaard. Het wordt gezien als productiviteit, smaak, welzijn – soms zelfs als een deugd.

Stel je nu eens voor dat dezelfde professional discreet een nicotinezakje gebruikt voor een vergadering. De reactie is heel anders. Dit wordt beschouwd als een ondeugd, iets vaags beschamends, dat wordt geassocieerd met zwakte, een slecht beoordelingsvermogen of een risico voor de volksgezondheid, schrijft Roger Bate.

Vanuit wetenschappelijk oogpunt heeft dit onderscheid weinig zin.

Cafeïne en nicotine zijn beide milde psychoactieve stimulerende middelen. Beide zijn plantaardige alkaloïden. Beide verhogen de alertheid en concentratie. Beide veroorzaken afhankelijkheid. Geen van beide is kankerverwekkend. Geen van beide veroorzaakt de ziekten die van oudsher met roken worden geassocieerd. Toch is de ene verslaving wereldwijd het meest geaccepteerd, terwijl de andere zelfs in zijn veiligste, niet-brandbare vorm moreel besmet blijft.

Dit verschil heeft bijna niets te maken met biologie. Het heeft alles te maken met geschiedenis, klasse, marketing en het onvermogen van de moderne volksgezondheid om moleculen te onderscheiden van mechanismen.

Twee stimulerende middelen, één misverstand

Nicotine werkt in op nicotinische acetylcholinereceptoren en bootst een neurotransmitter na die de hersenen al gebruiken om aandacht en leren te reguleren. In lage doses verbetert het de concentratie en het humeur. In hogere doses veroorzaakt het misselijkheid en duizeligheid – zelfbeperkende effecten die overmatig gebruik ontmoedigen. Nicotine is niet kankerverwekkend en veroorzaakt geen longziekten.

Cafeïne werkt anders en blokkeert adenosinereceptoren die vermoeidheid signaleren. Het resultaat is waakzaamheid en alertheid. Net als nicotine heeft cafeïne een indirect effect op dopamine, waardoor mensen er dagelijks op vertrouwen. Net als nicotine veroorzaakt het tolerantie en ontwenning. Hoofdpijn, vermoeidheid en prikkelbaarheid komen regelmatig voor bij regelmatige gebruikers die hun ochtenddosis overslaan.

Farmacologisch gezien zijn deze stoffen gelijkwaardig.

Het grote verschil in gezondheidsresultaten komt niet voort uit de moleculen zelf, maar uit de manier waarop ze worden toegediend.

Verbranding is de doodsoorzaak

Roken is dodelijk omdat bij de verbranding van organisch materiaal duizenden giftige stoffen vrijkomen, zoals teer, koolmonoxide, polycyclische aromatische koolwaterstoffen en andere kankerverwekkende stoffen. Nicotine zit in sigarettenrook, maar het is niet nicotine dat kanker of emfyseem veroorzaakt. Dat is verbranding.

  Klimaatjezus pakt af

Wanneer nicotine zonder verbranding wordt toegediend – via pleisters, kauwgom, snus, zakjes of vapen – neemt de giftige belasting drastisch af. Dit is een van de meest robuuste bevindingen in modern tabaksonderzoek.

Toch wordt nicotine nog steeds behandeld alsof het de oorzaak is van de schadelijke gevolgen van roken.

Deze verwarring heeft decennialang het beleid bepaald.

Hoe nicotine zijn reputatie verloor

Eeuwenlang werd nicotine niet gestigmatiseerd. Inheemse culturen in heel Amerika gebruikten tabak in religieuze, medicinale en diplomatieke rituelen. In het vroegmoderne Europa schreven artsen het voor. Pijpen, sigaren en snuiftabak werden geassocieerd met contemplatie en vrije tijd.

De ineenstorting kwam met de industrialisatie.

De sigarettenrolmachine van het einde van de 19e eeuw transformeerde nicotine in een massaproduct dat geoptimaliseerd was voor snelle afgifte in de longen. De verslaving nam toe, de blootstelling verveelvoudigde en de schade door verbranding stapelde zich decennialang onzichtbaar op. Toen de epidemiologie halverwege de 20e eeuw eindelijk een verband legde tussen roken en longkanker en hartziekten, was de terugslag onvermijdelijk.

Maar de schuld werd op grove wijze toegewezen. Nicotine – de genoemde psychoactieve component – werd het symbool van de schade, ook al kwam de schade door de rook.

Toen die associatie eenmaal was gevormd, verhardde deze tot een dogma.

Hoe cafeïne ontsnapte

Cafeïne volgde een heel ander cultureel pad. Koffie en thee kwamen in het wereldwijde leven terecht via respectabele instellingen. Koffiehuizen in het Ottomaanse Rijk en Europa werden centra van handel en debat. Thee werd verweven met huiselijke rituelen, het rijk en de adel.

Cruciaal was dat cafeïne nooit aan een dodelijk toedieningssysteem werd gekoppeld. Niemand inhaleerde brandende koffieblaadjes. Er was geen vertraagde epidemie die nog ontdekt moest worden.

Naarmate het industriële kapitalisme zich uitbreidde, werd cafeïne een productiviteitsmiddel. Koffiepauzes werden geïnstitutionaliseerd. Thee zorgde voor energie tijdens fabriekswerk en kantoorroutines. In de 20e eeuw werd cafeïne helemaal niet meer als een drug gezien, maar als een noodzaak in het moderne leven.

De nadelen ervan – verslaving, slaapstoornissen, angst – werden genormaliseerd of er werd grapjes over gemaakt. In de afgelopen decennia maakte branding de transformatie compleet. Koffie werd een levensstijl. De stimulerende werking verdween achter esthetiek en identiteit.

  Verslagen beweren dat klimaatveranderingsgoden “ontstemd” zijn nu oude Maya-tempel in Mexico is ingestort

De klassenkloof in verslaving

Het verschil tussen cafeïne en nicotine is niet alleen historisch. Het is ook sociaal.

Cafeïnegebruik is openbaar, esthetisch en professioneel gecodeerd. Het meenemen van een koffiebeker duidt op drukte, productiviteit en het behoren tot de middenklasse. Het gebruik van nicotine – zelfs in schone, laagrisico vormen – is discreet. Het wordt niet geësthetiseerd. Het wordt geassocieerd met coping in plaats van ambitie.

Verslavingen die in de smaak vallen bij elites worden omgedoopt tot gewoontes of wellness-hulpmiddelen. Verslavingen die worden geassocieerd met stress, handenarbeid of marginale bevolkingsgroepen worden afgeschilderd als morele tekortkomingen. Daarom is cafeïne een genot en nicotine een degeneratie, zelfs als de fysiologische effecten vergelijkbaar zijn.

Waar het misging met de volksgezondheid

Voorlichting over volksgezondheid is gebaseerd op vereenvoudiging. “Roken is dodelijk” was effectief en waar. Maar na verloop van tijd verhardde de vereenvoudiging tot een verdraaiing.

“Roken is dodelijk” werd “Nicotine is verslavend”, wat veranderde in “Nicotine is schadelijk” en uiteindelijk in beweringen dat er “geen veilig niveau” bestaat. Dosering, toediening en vergelijkend risico verdwenen uit het gesprek.

Instellingen hebben nu moeite om het tij te keren. Om toe te geven dat nicotine niet de belangrijkste schadelijke stof is, zouden ze moeten erkennen dat ze decennialang misleidende communicatie hebben gevoerd. Ze zouden een onderscheid moeten maken tussen gebruik door volwassenen en gebruik door jongeren. Ze zouden nuance moeten aanbrengen.

Bureaucratieën zijn slecht in nuance.

Dus blijft nicotine bevroren in zijn slechtste historische moment: het tijdperk van de sigaret.

Waarom dit belangrijk is

Dit is geen academisch debat. Miljoenen rokers zouden hun gezondheidsrisico’s drastisch kunnen verminderen door over te stappen op niet-verbrandende nicotineproducten. Landen die dit hebben toegestaan – met name Zweden – hebben het aantal rokers en de tabaksgerelateerde sterfte zien dalen. Landen die deze alternatieven stigmatiseren of verbieden, behouden de dominantie van sigaretten.

Tegelijkertijd blijft de consumptie van cafeïne stijgen, ook onder adolescenten, zonder dat dit tot morele paniek leidt. Energiedrankjes worden agressief op de markt gebracht. Slaapstoornissen en angst worden behandeld als lifestylekwesties, niet als noodsituaties op het gebied van de volksgezondheid.

De asymmetrie is veelzeggend.

Koffie als het modelverslaving

Cafeïne was cultureel succesvol omdat het aansloot bij macht. Het ondersteunde werk, niet verzet. Het paste bij het kantoorleven. Het kon worden gebrandmerkt als verfijning. Het daagde nooit de institutionele autoriteit uit.

  De “Energietransitie” zal niet plaatsvinden

Nicotine, vooral wanneer het werd gebruikt door de arbeidersklasse, werd geassocieerd met stressverlichting, non-conformisme en het niet naleven van regels. Die symboliek bleef bestaan lang nadat de rook kon worden verwijderd.

Verslavingen worden niet beoordeeld op basis van chemie. Ze worden beoordeeld op basis van wie ze gebruikt en of ze passen in de heersende morele narratieven.

Koffie slaagde voor de test. Nicotine niet.

De kernfout

De centrale fout is het verwarren van een molecuul met een methode. Nicotine veroorzaakte niet de rookepidemie. Verbranding deed dat wel. Zodra dat onderscheid wordt hersteld, lijkt een groot deel van het moderne tabaksbeleid onsamenhangend. Gedragingen met een laag risico worden behandeld als morele bedreigingen, terwijl gedragingen met een hoger risico worden getolereerd omdat ze cultureel verankerd zijn.

Dit is geen wetenschap. Het is politiek vermomd als gezondheid.

Een laatste gedachte

Als we de normen die voor nicotine gelden zouden toepassen op cafeïne, zou koffie worden gereguleerd als een gereguleerde stof. Als we de normen die voor cafeïne gelden zouden toepassen op nicotine, zouden pouches en vapen worden behandeld als onopvallende keuzes van volwassenen.

De rationele benadering is duidelijk: evalueer stoffen op basis van dosis, toediening en daadwerkelijke schade. Stop met het moraliseren van chemie. Stop met te doen alsof alle verslavingen gelijk zijn. Nicotine is niet onschadelijk. Cafeïne evenmin. Maar beide zijn veel veiliger dan de verhalen die over hen worden verteld.

Dit essay raakt slechts de oppervlakte. De vreemde morele geschiedenis van nicotine, cafeïne en aanvaardbare verslaving legt een veel groter probleem bloot: moderne instellingen zijn vergeten hoe ze over risico’s moeten redeneren.


Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.
https://frontnieuws.backme.org/


Copyright © 2025 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

Komt er een EU-koffieverbod? Brusselse bureaucraten verklaren cafeïne gevaarlijk


Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over:

Vorig artikelEU stemt in met lening van 90 miljard euro voor Oekraïne
Volgend artikelWat is het grootste gevaar van toetreding van Oekraïne tot de EU?
Frontnieuws
Mijn lichaam is geen eigendom van de staat. Ik heb de uitsluitende en exclusieve autonomie over mijn lichaam en geen enkele politicus, ambtenaar of arts heeft het wettelijke of morele recht om mij te dwingen een niet-gelicentieerd, experimenteel vaccin of enige andere medische behandeling of procedure te ondergaan zonder mijn specifieke en geïnformeerde toestemming. De beslissing is aan mij en aan mij alleen en ik zal mij niet onderwerpen aan chantage door de overheid of emotionele manipulatie door de media, zogenaamde celebrity influencers of politici.

29 REACTIES

  1. nu smaakt m’n koffietje Nog beter..ps ik zet ze zelf..geen koffiebekerktje voor mij..rustig thuis..ppps ik rook niet omdat ik dat Nooit gedaan heb…daarbij na mijn (2) koffietje kan ik ook m’n innerlijke natuur laten zuiveren..héérlijk toch..🥰

  2. Ik kom net binnen.
    Ik heb net tien kilometer gefietst voor een pakje shag bij een benzinestation. Ze hadden het niet…
    Het volgende artikel de oplossing.

  3. George Adamski rookte ook. Hij wilde er een opsteken in een ufo, las ik.
    Benjamin Creme was ook in een ufo geweest, dat was een van de eerste speerpunten van zijn autobiografie, maar later was hij daar veel terughoudender over.
    Het verhaal gaat dat Adamski eerst contact had met de Meesters en de Orde van Tibet oprichtte. Later kwam hij in contact met de ruimtebroeders, maar hij zou precies hetzelfde verhaal van hen hebben doorgegeven. Bij Creme ging het andersom.
    Ik volgde Adamski pas een beetje, er zijn veel kleine schandalen over hem. Niet dat ik daar erg van opkijk, dat soort kleine manipulatie, overdrijving enz., soms als een verwrongen soort humor maak je dagelijks mee. Een anekdote is na 1 keer doorvertellen al een andere (of omgekeerde) wereld.
    Adamski’s beweringen uit 1953 over contact met ruimteschepen inspireerden een golf van imitaties, waarbij iedereen Adamski probeerde te overtreffen door te beweren dat ze de vliegende schotels van binnen hadden mogen bekijken en er zelfs een ritje mee hadden gemaakt. Dat zijn althans de geruchten.

    • Veel van de info van Adamski zit achter gesloten deuren van universiteiten.
      Maar dit is wel grappig.
      Begin jaren dertig, toen hij in Laguna Beach woonde, richtte Adamski de “Koninklijke Orde van Tibet” op, die haar bijeenkomsten hield in de “Tempel van de Wetenschappelijke Filosofie”. Adamski diende als “filosoof” en leraar in de tempel. De “Koninklijke Orde van Tibet” kreeg tijdens de Drooglegging een overheidsvergunning om wijn te maken voor “religieuze doeleinden”; Adamski zou hebben gezegd: “Ik maakte genoeg wijn voor heel Zuid-Californië… Ik verdiende een fortuin!” Het einde van de Drooglegging betekende echter ook de achteruitgang van zijn winstgevende wijnproductie, en Adamski vertelde later aan twee vrienden dat hij toen “zich met die [vliegende] schotel-onzin moest bezighouden”.

      • Verdraaiing en bedrog bestaat al voor je neus met publiek en al als je een grapje –
        demonstratief – serieus neemt, en dat constitutioneel (is verraad). Arme mensen.

  4. Ik sta niet in de rij voor koffie. Ik zet zelf koffie. Zeker ’s avonds is een kop koffie met een scheutje van het eeo erin iets waar ik van geniet.
    Roken? Ik ben meer dan 25 jaar geleden gestopt, domweg omdat ik het me niet meer kon veroorloven op dat moment. Geen idee waarom het voor zoveel mensen moeilijk is. Ik zat op 1 1/2 -2 pakjes per dag en ben van de ene op de andere dag gestopt. 3 maanden een slecht humeur en wat aangekomen, maar dat was het wel. Nooit meer naar getaald, maar ook geen enkel probleem met mensen die wel roken.
    Ik rook nu nog wel heel af en toe een joint. Gewoon omdat ik dat wil.

    En laten we wel zijn; de overheid wil mensen helemaal niet ‘beschermen’ en is niet geinterressseerd in hun gezondheid. De overheid rekent op de enorme inkomsten van accijnzen op tabak. Als iedereen spontaan zou stoppen met roken dan zouden ze als de wiedeweerga wat anders vinden om te belasten.

  5. Alle genots middelen en tradities zijn kennelijk ook direct een verslaving,
    Hoe zit het met de keuze die mensen zelf kunnen en willen maken, zonder enig oordeel van de verraders…
    Excuus voor verdienmodel ?
    Oh wacht, we gaan alles verbieden en duurder maken, Klaas gooit er nog een schepje bovenop en noemt het inflatie, en het cirkeltje is weer rond…
    Lees ff de Nederlandse Grondwet zou ik zeggen, stelletje onbenullen,zeikerds en bemoeizuchtigen.

    Tot slot:
    Als iemand zegt dat een smartphone een verslaving is, dan word die voor gek verklaard…
    Maar daarover blijft het dan ook oorverdovend stil.

    • En is dat een uitzonderingsgeval, of een doorsnee gemiddelde gebeurtenis?
      Er zijn altijd uitzonderingen, maar ik moet zeggen dat ik nog nooit eerder heb gehoord van een geval waar nicotine de reden was dat iemand (bijna) de benen moest laten amputeren.

      Ik bedoel maar, ik ben een keer in het ziekenhuis beland na het eten van iets waar ik allergisch voor was, in mijn geval een bepaald schelpdier, dus misschien moeten we dan iedereen verbieden om schelpdieren te eten?

        • Is dat de nicotine zelf, of het roken?
          En hoeveel gedocumenteerde informatie is daarover te vinden? Specifiek nicotine, dus NIET roken, maar op een andere manier gebruikt. Ik wacht op wat links. En ik herhaal NIET ROKEN gebruik van nicotine dat tot dergelijke ziektebeelden lijdt. Dus kom aub niet aan met 100 links van rokersgerelateerde gevallen

          En alweer, de vraag is of het een algemeen iets is, of een uitzondering. Een specifiek geval zoals het jouwe is absoluut betreurenswaardig, maar is geen reden om iets voor iedereen te verbieden.

  6. Als je het stoere recht-toe-recht-aan principe een subtiele zinspeling geeft, begrijpen de patjepeeërs 1 ding nooit, dat het over henzelf gaat.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in