“De verkeerd gediagnosticeerde patiënt ligt op sterven”

De Amerikaanse denktank Quincy Institute for Responsible Statecraft heeft in een artikel de meest realistische beoordeling van de oorzaken van de oorlog in Oekraïne gepubliceerd die ik sinds de escalatie in 2022 in het Westen heb gezien. En omdat de auteur van het artikel de oorzaken van de oorlog begreep, kon hij ook een haalbare manier aangeven om het conflict op te lossen. Ik heb het artikel daarom ter informatie vertaald.

Begin van de vertaling:

Door George Beebe.

Oekraïne: de verkeerd gediagnosticeerde patiënt ligt op sterven

Al die tijd werd ons verteld dat het om agressieve expansie ging en dat het Westen een afschrikkingsstrategie volgde. Dat was onjuist.

Met het opleggen van nieuwe Amerikaanse sancties tegen Russische olieproducenten en het afschilderen van de Russische gezant Kirill Dmitriev als “propagandist” door de Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent, lijken de inspanningen van de regering van Donald Trump om de oorlog in Oekraïne te beëindigen aan een zijden draadje te hangen.

Succes of mislukking zal afhangen van een eenvoudige voorwaarde: je moet een probleem eerst begrijpen om het te kunnen oplossen. Helaas stelt het Westen al meer dan tien jaar een verkeerde diagnose van het probleem waarmee het in Oekraïne wordt geconfronteerd, met steeds tragischer gevolgen. En de tijd waarin president Trump deze verkeerde diagnose en het bijbehorende politieke recept kan corrigeren, raakt snel op.

Sinds uiterlijk 2014 – het jaar van de Maidan-revolutie in Oekraïne en het daaropvolgende besluit van Rusland om de Krim te annexeren en separatistische strijders in de Donbass te steunen – beschouwen de buitenlandse politieke elites van het Westen de militaire acties van Rusland tegen Oekraïne als door president Poetin willekeurig, “niet-uitgelokte” streven naar landwinst en de wederopbouw van een imperium, gedreven door uitsluitend autoritaire impulsen van Rusland.

Op basis van deze diagnose hebben zij hun inspanningen gericht op het verhogen van Poetins oorlogskosten door druk uit te oefenen op de Russische economie, hoge verliezen aan personeel en materieel in zijn leger te veroorzaken en de Russen internationaal tot paria’s te maken. Als Poetin inziet dat zijn streven naar macht en prestige alleen maar zwakte en vernedering heeft opgeleverd, zo is de redenering, zal hij zijn invasieleger terugtrekken of anders instemmen met de Oekraïense voorwaarden voor een akkoord.

Deze diagnose is ook bepalend voor de westerse ideeën over een naoorlogse orde. Zij ligt ten grondslag aan de eis dat Oekraïne moet worden beschermd met een NAVO-achtige garantie op grond van artikel 5 of een Europese “herverzekeringsmacht” op Oekraïens grondgebied. Anders, zo wordt aangenomen, zal Rusland na een akkoord alleen maar tijd winnen om zich te hergroeperen en Oekraïne opnieuw binnen te vallen.

Hoe minder deze strategie vruchten afwerpt, hoe sterker de voorstanders ervan aandringen op nog meer economische, militaire en diplomatieke druk op Moskou. Vandaar de roep om strengere sancties tegen Rusland en om opheffing van de beperkingen op het bereik en de slagkracht van westerse wapenleveranties aan Oekraïne. Vandaar ook het recente voorstel om Oekraïne uit te rusten met nog een zogenaamd “wonderwapen”, ditmaal met Tomahawk-kruisraketten, die Poetin eindelijk tot rede moeten brengen.

Maar dit recept is niet mislukt omdat de dosering te laag was, maar omdat de architecten van het westerse buitenlandse beleid het probleem dat ze proberen op te lossen fundamenteel verkeerd hebben begrepen.

De Russische invasie van Oekraïne is minder een afschrikkingsprobleem – dat wil zeggen een herhaling van het agressieve expansionisme à la nazi-Duitsland – dan wel een probleem van escalatie: een klassieke situatie van het “veiligheidsdilemma”, waarin actoren maatregelen nemen die zij als preventief-defensief beschouwen, maar die door de tegenpartij als een bedreiging worden gezien. Zo ontstaat een keten van actie en reactie, waarbij elke partij ervan overtuigd is dat ze zich alleen maar verdedigt – een afglijden naar oorlog, vergelijkbaar met de aanloop naar de Eerste Wereldoorlog.

Met andere woorden: Poetins belangrijkste motief voor de invasie van Oekraïne was niet de hebzucht naar grondgebied of de wil om een imperium te herbouwen. Als dat het geval was geweest, had hij in 2014, toen Oekraïne militair veel zwakker was, de Donbass samen met de Krim kunnen annexeren. Maar hij deed dit acht jaar lang niet – ondanks scherpe kritiek van Russische nationalisten en separatisten in de Donbass – omdat hij geloofde dat het behoud van Donetsk en Loehansk in Oekraïne een betrouwbare binnenlandse oppositie tegen toetreding tot de NAVO zou garanderen.

Zijn belangrijkste motivatie was veeleer de overtuiging dat de VS en de NAVO hun veiligheidsbeleid in het steeds anti-Russischer wordende Oekraïne gestaag uitbreidden – stappen die het Westen als afschrikking beschouwde, maar die Rusland als provocatie zag – en het land veranderden in een soort “onzinkbaar vliegdekschip”, dat wil zeggen een basis voor westerse militaire en inlichtingenoperaties tegen Moskou.

Voorafgaand aan de invasie overhandigden Russische vertegenwoordigers de VS en de NAVO ontwerpverdragen waarin werd geëist dat de verdere uitbreiding van het bondgenootschap zou worden stopgezet en dat westerse troepen zich zouden terugtrekken uit de Russische grenzen. De vertegenwoordigers van de VS en de EU wezen dit af en hielden vol dat Oekraïne op een dag tot de NAVO zou toetreden en dat Rusland daar geen vetorecht over had.

Op de vraag hoe hij reageerde op de bezwaren van Rusland tegen de uitbreiding van de NAVO in Oekraïne, zei president Biden tegen verslaggevers dat hij “geen rode lijnen van wie dan ook zou erkennen”. Enkele weken later gaf Poetin opdracht tot de invasie.

Hoe we het fundamentele probleem van de oorlog in Oekraïne diagnosticeren, is van cruciaal belang. Het zoeken naar compromissen is in feite contraproductief als je te maken hebt met een expansieve schurkenstaat, omdat een dergelijke “verzoening” zwakte signaleert en agressors aanmoedigt. Maar in een veiligheidsdilemma verergert een verdubbeling van de afschrikking het probleem alleen maar, omdat elke partij zich gesterkt voelt in haar beeld van een onverzoenlijke vijand die alleen met geweld kan worden gestopt – en verder op de escalatieladder klimt. Als een onderhandeld compromis dus de enige uitweg is uit de escalatiespiraal in Oekraïne, hoe zou dat er dan uit kunnen zien?

Het zou niet beginnen met onderhandelen over betwiste gebieden, want die kwestie was nooit de belangrijkste oorzaak van de oorlog. Het zou moeten beginnen met het aanpakken van de belangrijkste veiligheidsproblemen van beide partijen, zodat geen van beide zich buitensporig bedreigd voelt. Het Westen zou toezeggen Oekraïne niet toe te laten tot de NAVO, na een akkoord geen westerse gevechtstroepen in Oekraïne te stationeren en Kiev geen langeafstandswapens te leveren.

In ruil daarvoor zou Rusland de toetreding van Oekraïne tot de EU accepteren, het Oekraïense recht op effectieve zelfverdediging erkennen en ermee instemmen dat Kiev westerse wapens, training en logistieke ondersteuning krijgt.

De details van een dergelijk veiligheidsakkoord zouden moeten worden onderhandeld en gepreciseerd, maar een dergelijk compromis zou snel haalbaar zijn als het team van Donald Trump zich daar actief voor zou inzetten. Poetin heeft publiekelijk verklaard dat Rusland geen bezwaar heeft tegen het EU-lidmaatschap van Oekraïne; tijdens de top in Alaska zei hij dat “de veiligheid van Oekraïne evenzeer moet worden gewaarborgd als die van Rusland” en “we zijn bereid daaraan te werken”. Aan Oekraïense zijde groeit het besef dat NAVO-lidmaatschap onrealistisch is – temeer omdat de VS herhaaldelijk hebben duidelijk gemaakt dat zij niet ten strijde zullen trekken voor Oekraïne – en dat gegarandeerde “tegenmaatregelen” en voortgezette westerse militaire hulp het beste zijn waarop zij kunnen hopen.

Een dergelijk kaderakkoord zou de oorlog niet onmiddellijk beëindigen, maar zou een belangrijke stap zijn op weg naar een alomvattend akkoord. Het zou de oplossing van territoriale geschillen, het akkoord over een staakt-het-vuren en vredeshandhaving aanzienlijk vergemakkelijken. En – misschien wel het belangrijkste gezien het gebrek aan wederzijds vertrouwen – het zou aantonen dat alle partijen geïnteresseerd zijn in een voor iedereen aanvaardbaar compromis, in plaats van te rekenen op de capitulatie van de tegenstander.

Het is niet verwonderlijk dat de bekende opinieleiders in de regering en de media, die al decennia lang de Amerikaanse buitenlandse politiek domineren, elk compromis met Rusland blijven afwijzen. Maar hun visie is een essentieel onderdeel van het probleem dat dit conflict in de eerste plaats heeft veroorzaakt.

George Beebe is directeur Grootschalige Strategieën bij het Quincy Institute. Hij was meer dan twee decennia lang werkzaam als inlichtingenanalist, diplomaat en politiek adviseur bij de Amerikaanse regering, onder meer als directeur van de Rusland-analyse van de CIA en als adviseur voor Russische aangelegenheden van vicepresident Cheney.

Einde van de vertaling

Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.

Copyright © 2025 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

Globalistische denktank: Duitse economie wankelt omdat Duitsers minder immigratie eisen

Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over: