In 2022, toen de Russische troepen Oekraïne binnenvielen, raakten een aantal kinderen zonder toezicht van volwassenen verstrikt in gevechtsgebieden. De Russische regering nam de zorg voor hen op zich en de kinderen werden geëvacueerd. Ze werden overgebracht naar verschillende kindertehuizen in vredige gebieden van Rusland.
Oekraïense politici en westerse media maakten daar een schandaal van. Rusland werd beschuldigd van ontvoering. Maar na verloop van tijd werden er regelingen getroffen waardoor Oekraïense ouders, nadat ze hun voogdij over de kinderen hadden aangetoond, met hen herenigd konden worden. Over dit vrij normale proces werden een aantal plechtige westerse tranentrekkers geschreven, schrijft Bernhard.
Een recente variant van zo’n verhaal verscheen gisteren in de New York Times. Maar het grootste deel van wat er interessant aan is, ontbreekt.
De zoektocht van een moeder om haar zoon te redden uit het door Rusland bezette Oekraïne (gearchiveerd)
Een moeder van drie kinderen zat in een Oekraïens revalidatiecentrum, haar telefoon stevig vastgeklemd, hopend dat hij zou overgaan, in een poging haar verscheurde gezin weer bij elkaar te brengen.
Liliia Prutian, 55, werkte als militair verpleegkundige toen Russische troepen in februari 2022 binnenvielen. Ze namen haar gevangen, mishandelden haar, beschuldigden haar van terrorisme en hielden haar tweeënhalf jaar vast.
Na haar vrijlating bracht ze een groot deel van haar tijd door in dit revalidatiecentrum, ..
.. wat mevrouw Prutian echt wilde, was haar jongste zoon, Dima Zahrebaiev, terugkrijgen, die ze al drie jaar niet meer had gezien. Hij was nu 20 en woonde alleen in hun huis in het familiedorp, dat sinds 2022 onder Russische bezetting stond. Uit angst dat hij zou worden gedwongen om in het Russische leger te gaan, wilde ze hem wanhopig redden, hoewel dat een ingewikkelde, gevaarlijke onderneming zou zijn.
Je vraagt je af hoe het woord “redden” wel passend kan zijn voor de reis van een 20-jarige man die al meer dan vier jaar op zichzelf woont in de door Rusland gecontroleerde Donbas. Later in het verhaal wordt vermeld dat de jongeman aan ernstige diabetes lijdt, waardoor hij niet voor het leger zou kunnen worden opgeroepen.
Hoe dan ook – de kern van het verhaal is hoe de man, met behulp van een vals paspoort, de Donbas via Rusland, Wit-Rusland en Polen kon verlaten om bij zijn moeder in de buurt van Kiev te worden herenigd.
Maar het is het leven van Liliia Prutian, de moeder, dat echt interessant is:
De vader van de drie zonen van mevrouw Prutian is jaren geleden overleden. Haar oudste zoon diende in het Oekraïense leger. Haar middelste zoon sloot zich aan bij het Russische leger, waardoor Dima, veruit de jongste, op zichzelf was aangewezen.
…
Mevrouw Prutian voedde haar zonen op in het huis van betonblokken dat haar ouders hadden gebouwd in Blyzhnie, een dorp in de regio Donetsk met ongeveer 750 inwoners, met graansilo’s, boerderijen en laagbouw.
…
Mevrouw Prutian was een fervent Oekraïense, en omdat ze het geld nodig had, meldde ze zich begin 2017 aan als boekhoudster bij het leger, waar ze hielp bij het beheer van de financiën van een bataljon. Voor deze baan moest ze haar huis verlaten.
Ze was 47. Haar twee oudste zonen waren volwassen. Dima was pas 12.
Mevrouw Prutian vertrouwde op haar oudste zonen, familieleden en vrienden om voor Dima te zorgen.
…
Ze volgde een opleiding tot gevechtsverpleegster en werd in 2019 naar het front gestuurd.
Toen haar contract afliep, keerde ze in 2020 voor vijf maanden naar huis terug om bij Dima te zijn. Daarna meldde ze zich opnieuw aan. Haar oudste zoon deed dat ook.
Na de grootschalige Russische invasie werd de eenheid van mevrouw Prutian ingezet om Mariupol, een cruciale havenstad, te verdedigen. De gevechten daar waren hevig, en de eenheid bleef vechten.
Slechts 16 dagen na het uitbreken van de oorlog omsingelden Russische troepen mevrouw Prutian en zes andere Oekraïense soldaten in een dorp ten noorden van Mariupol. Omdat hun munitie op was, gaven ze zich over.
Mariupol was, zoals sommigen zich wellicht herinneren, in 2022 omsingeld door Russische troepen. Militante fascisten van het Azov-bataljon en andere soortgelijke groeperingen probeerden de stad te verdedigen. Uiteindelijk gaven ze het op en belandden ze als krijgsgevangenen. Aangezien Azov en andere soortgelijke groeperingen eerder betrokken waren geweest bij oorlogsmisdaden, beschuldigden de Russen hen van terrorisme.
De New York Times vermeldt niet bij welke eenheid mevrouw Prutian hoorde.
Maar een nieuwsgierige zoektocht naar haar naam leidt naar een ouder New Yorker artikel (ook hier) over Russische krijgsgevangenenkampen. Mevrouw Prutian komt daarin voor:
Vóór haar gevangenneming had Prutian gediend als verpleegster in het Aidar-bataljon, een vrijwillige militie die was opgenomen in de Oekraïense strijdkrachten. Ze is midden vijftig, moeder van drie volwassen kinderen, …
Een Wikipedia-artikel over het Aidar-bataljon merkt op:
In 2014 meldde Amnesty International dat leden van het Aidar-bataljon oorlogsmisdaden hadden begaan tijdens de oorlog in de Donbas. …
Op 8 september 2014 beweerde Amnesty International dat het bataljon oorlogsmisdaden had begaan, waaronder ontvoeringen, onwettige detentie, mishandeling, diefstal, afpersing en mogelijke executies.
…
Op 24 december 2014 meldde Amnesty International dat de eenheid humanitaire hulp uit Oekraïne tegenhield, waardoor deze de bevolking in de door separatisten gecontroleerde gebieden niet kon bereiken. Meer dan de helft van de bevolking in deze gebieden was afhankelijk van voedselhulp.
…
In april 2015 verklaarde de door de Oekraïense regering benoemde gouverneur van Loehansk, Hennadiy Moskal, dat het Aidar-bataljon “de regio terroriseerde“ en vroeg hij het Oekraïense ministerie van Defensie om de leden in toom te houden na een reeks diefstallen, waaronder die van ambulances en de overname van een broodfabriek.
In het verslag van de NY Times ontbreekt elke aanwijzing waarom mevrouw Prutian ervoor had gekozen om als vrijwilligester bij die beruchte eenheid te gaan werken …
Terug naar het verhaal:
In de zomer van 2023 werd [mevrouw Prutian] overgebracht naar een gevangenis in Zuid-Rusland en berecht op beschuldiging van terrorisme, een zaak die door de lokale media werd verslagen.
Tijdens een zitting legde haar middelste zoon een schriftelijke getuigenis tegen haar af. Zo kwam ze erachter dat hij zich bij het Russische leger had aangesloten, en dat hun gezin nooit meer compleet zou kunnen zijn.
…
In september 2024 stond mevrouw Prutian nog steeds terecht toen ze plotseling werd vrijgelaten in het kader van een gevangenenruil. Terug op Oekraïens grondgebied kuste ze de bomen en liep ze op blote voeten door het gras. Ze maakte zich vooral zorgen om Dima.
[Snik.]
Het zou best kunnen dat mevrouw Prutian zich schuldig voelde ten opzichte van haar jongste zoon, die ze (twee keer) had achtergelaten om zich als vrijwilliger aan te sluiten bij de ‘nationalistische’ Aidar-eenheid, terwijl de jongen ernstig ziek was door diabetes.
Na haar vrijlating uit de gevangenis deed ze haar best om weer contact met hem te krijgen:
De laatste tijd begint mevrouw Prutian zich weer zichzelf te voelen. Toch behandelt ze Dima alsof hij nog veel jonger is. Ze bemoeit zich voortdurend met hem, veegt zijn gezicht af, omhelst hem.
“Misschien voel ik me schuldig omdat ik niet genoeg heb gedaan toen ik dat niet kon, maar ik heb niet het gevoel dat ik het nu overdrijf”, zei ze. “Je kunt nooit te veel van iemand houden.”
Het NY Times-tranenverhaal laat veel vragen onbeantwoord. Er is geen citaat van Dima, de jongvolwassene die uit school en een stabiel leven in de door Rusland gecontroleerde regio is weggehaald. Er wordt verder geen melding gemaakt van de tweede zoon van mevrouw Prutian, die ervoor had gekozen om aan Russische zijde te vechten, noch wordt er ingegaan op de “onwrikbaar Oekraïense”, nationalistische gevoelens van mevrouw Prutian, zoals die tot uiting kwamen in haar vrijwilligerswerk bij een eenheid die zich bezighield met oorlogsmisdaden.
Maar er is wel een merkwaardig verhaal over een vermeende verkrachting door een Russische soldaat kort nadat ze gevangengenomen was:
Drie Russen haalden haar weg bij de mannen en sloten haar op in een huis, waar ze haar dagenlang ondervroegen. Waarom was ze bij het leger gegaan? Met wie had ze gediend? De soldaten eisten vervolgens seks, zei ze. Mevrouw Prutian onderhandelde. “Laat het dan tenminste maar één van jullie zijn,” herinnerde ze zich later te hebben gezegd.
Vervolgens heeft één Russische soldaat haar verkracht, zei ze.
Ik heb nog nooit gehoord dat een slachtoffer van verkrachting over zoiets zou onderhandelen
Het is merkwaardig dat noch het artikel in de New Yorker, noch enig van de eerdere lokale media verslagen waarin mevrouw Prutian wordt genoemd, ook maar enige aanwijzing bevatten voor een dergelijke gebeurtenis.
Zou dat verhaal misschien overdreven zijn?
De New York Times kon haar verhaal niet onafhankelijk verifiëren, …
Was dat geen voldoende reden om zulke deck niet te publiceren?
Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.
Copyright © 2026 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.
Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram
