Mobiele telefoons zijn verslavend; waarom geeft het gebruik van onze telefoon ons zo’n kick?

Een pauze van 72 uur zonder mobiele telefoons leidde bij deelnemers aan het onderzoek tot een toegenomen verlangen; hersenscans toonden verhoogde activiteit in de beloningscentra wanneer ze afbeeldingen van telefoons te zien kregen.

Mobiele telefoons prikkelen het pleziercentrum in je hersenen op dezelfde manier als andere beloningen, waardoor dopamine-pieken ontstaan die tot verslaving leiden, schrijft Rhoda Wilson.

Het aandachtscentrum in je hersenen richt zich steeds meer op telefoons, waardoor het moeilijk wordt om je op andere taken te concentreren zonder de neiging te voelen om je toestel te checken.

Regelmatige telefoonpauzes helpen bij het beheersen van mobiele telefoonverslaving; strategieën zoals het instellen van telefoonvrije momenten tijdens maaltijden of voor het slapengaan verminderen het verlangen.

Overmatig telefoongebruik heeft een negatieve invloed op concentratie, slaap en stemming, en creëert verslavingsachtige patronen die het algehele welzijn verstoren.

Wat gebeurt er met je hersenen als je je mobiele telefoon drie dagen weglegt?

Door Dr. Joseph Mercola

Heb je wel eens het gevoel dat je mobiele telefoon aan je hand vastgeplakt zit? Het is moeilijk om hem neer te leggen, maar wat als je drie dagen een pauze zou nemen – zou je brein juichen of in opstand komen? Mobiele telefoons maken voor de meesten deel uit van het dagelijks leven, maar te veel tijd eraan besteden verstoort je geest. Veel mensen gaan er steeds meer naar verlangen, bijna als een verslaving, en dat schaadt hun geestelijke gezondheid.

Onderzoekers wilden zien wat er gebeurt als je een pauze neemt van je mobiele telefoon, dus vroegen ze 25 jongvolwassenen om hun telefoons 72 uur lang weg te leggen.¹ Ze gebruikten hersenscans om te controleren hoe hun hersenen daarna reageerden op foto’s van telefoons. De resultaten zullen je misschien verrassen. Je hersenen kunnen oplichten van verlangen, maar er is ook goed nieuws. Laten we eens kijken wat ze hebben ontdekt en wat dit voor jou betekent.

Waarom je hersenen oplichten als je een telefoon ziet

Je hebt waarschijnlijk gemerkt hoe sommige dingen snel je aandacht trekken – zoals het zien van een sappig stuk watermeloen op een warme dag. Je maag knort en je wilt het meteen. Dat zijn je hersenen die reageren op een ‘cue’, een trigger die ervoor zorgt dat je iets wilt.

Wetenschappers noemen dit ‘cue-gerelateerde hersenactiviteit’. Het is alsof je hersenen roepen: ‘Dat moet ik hebben!’ Je mobiele telefoon doet hetzelfde. Als je hem ziet, vooral na een pauze, raken je hersenen opgewonden.

Het is gewend aan de leuke dingen – zoals sms’jes of spelletjes – dus het wordt alert zodra het je telefoon ziet.

• Hoe het onderzoek werkte. Dit is wat de onderzoekers deden. Ze lieten 25 jonge volwassenen hun telefoons 72 uur links laten liggen – drie dagen zonder scrollen of sms’en. Voor en na de pauze scanden ze hun hersenen met een apparaat dat activiteit laat zien. Tijdens het scannen lieten ze hen foto’s zien: mobiele telefoons die aanstonden, mobiele telefoons die uitstonden en neutrale beelden zoals landschappen. Ze wilden zien hoe je hersenen omgaan met signalen van de telefoon nadat ze er even vanaf waren geweest.

• Wat ze ontdekten. Na de pauze werden delen van de hersenen die verband houden met het verlangen naar dingen actiever wanneer ze foto’s van telefoons zagen. Het is alsof je hersenen je telefoon misten en super enthousiast werden om hem weer te zien. De pauze maakte hun hersenen hongeriger naar de beloningen van de telefoon.

• Waarom dit je raakt. Dit klinkt je misschien bekend in de oren. Heb je ooit geprobeerd minder op je telefoon te kijken en voelde je een drang om hem te pakken? Misschien was je hem thuis vergeten en kon je er de hele dag niet mee ophouden eraan te denken. Dat is je brein dat merkt dat hij weg is. Het onderzoek toont aan dat na een pauze de reactie van je brein op signalen van de telefoon sterker wordt. Het verklaart waarom het moeilijk is om je telefoon te negeren, zelfs als je dat wilt.

Het ‘pleziercentrum’ van je hersenen en waarom het dol is op je telefoon

Je hersenen houden ervan om je goed te voelen. Wanneer je een vriend een bericht stuurt of door TikTok scrolt, licht een deel op dat het ‘pleziercentrum’ wordt genoemd. Dit is beloningsverwerking – de manier waarop je hersenen zeggen: “Dit is leuk! Ga door!” Het is dezelfde kick die je krijgt van het eten van chocolade of het winnen van een spel. Je telefoon geeft je kleine beetjes geluk, en je hersenen smullen ervan.

• De betrokken hersendelen. Twee belangrijke gebieden regelen dit: het pleziercentrum van je hersenen, dat blij wordt als er beloningen komen; en het gebied dat je helpt beslissen wat je vervolgens gaat doen. In het onderzoek werden deze plekken actiever na de pauze van 72 uur toen mensen foto’s van telefoons zagen. Het is alsof ze weer snakten naar dat telefoonplezier.

• Veranderingen na geen telefoon. Wat gebeurde er dus? Na drie dagen zonder telefoon gingen deze hersengebieden helemaal uit hun dak toen ze foto’s van telefoons zagen. Het is alsof ze smeekten: “Geef me die beloning!”

• Je dagelijks leven. Dit verlangen beïnvloedt je elke dag. Daarom kijk je waarschijnlijk zonder na te denken op je telefoon, zelfs tijdens een film of een gesprek. Je pleziercentrum dringt erop aan dat je hem pakt voor dat snelle geluksgevoel. Het is moeilijk te negeren als je hersenen geprogrammeerd zijn om van die kleine beloningen te houden.

De chemische stoffen achter je smartphone-verlangens

Je hersenen gebruiken chemische stoffen als boodschappers om je gevoelens en acties te sturen. Twee belangrijke zijn dopamine en serotonine. Zie dopamine als een sms die zegt: “Word enthousiast!” en serotonine als een die zegt: “Ontspan, het gaat goed.” Ze werken samen om je stemming en gedrag in balans te houden.

• De conclusie van het onderzoek. Het onderzoek bracht deze chemische stoffen in verband met veranderingen in de hersenen na de pauze. Er was meer dopamine-activiteit waarneembaar, wat duidt op een sterkere drang naar de telefoon. Het is net als het verlangen naar koffie voor een ochtendboost – dopamine drijft die drang aan, of het nu om cafeïne of je telefoon gaat.

• Wat dit voor jou betekent. Als je hersenen verslaafd raken aan de dopamine van je telefoon, kun je je onrustig voelen zonder. Het is een aanwijzing dat te veel schermtijd kan leiden tot verslaving. Heb je je ooit niet lekker gevoeld als het stil is op social media? Dat komt doordat je hersenen hun dopamine-kick missen, wat aantoont hoe krachtig die verlangens zijn.

Het ‘aandachtscentrum’ van je hersenen en je telefoonverslaving

Een deel van het aandachtscentrum in je hersenen is als een schijnwerper. Het helpt je je te concentreren op wat er om je heen gebeurt – zoals een vriend die praat of je telefoon die trilt. Daarom zie je je telefoon aan de andere kant van de kamer oplichten, zelfs als je met iets anders bezig bent.

• Verlangen naar verbinding. Na de pauze van 72 uur bleek dit gebied verband te houden met het verlangen naar de telefoon. Hoe actiever het was, hoe meer mensen hun telefoon wilden. Stel je voor dat je hard werkt maar dagdroomt over sms’en – dat is je aandachtscentrum dat afdwaalt naar je telefoon in plaats van gefocust te blijven.

• Waarom het moeilijk is om te stoppen. Als dit deel zich op je telefoon richt, wordt het lastig om je ergens anders op te concentreren. Het trekt je terug als een magneet. Het is alsof je een luide tv probeert te negeren – je wilt het uit je hoofd zetten, maar je hersenen blijven het opmerken. Met je telefoon is het net zo.

• De leiding nemen. Je kunt hiertegen vechten. Verberg je telefoon als je je moet concentreren – stop hem in een la of in een andere kamer. Minder prikkels betekent minder verlangen. Het is alsof je afleidingen wegneemt, zodat je aandacht blijft waar je die wilt hebben.

Neem de controle over je mobiele telefoongebruik

Uit het onderzoek bleek dat een telefoonpauze van 72 uur ervoor zorgt dat je hersenen er nog meer naar verlangen. Gebieden die verband houden met beloningen en aandacht lichtten op toen ze foto’s van telefoons zagen. Het is een teken dat je telefoon een serieuze aantrekkingskracht op je uitoefent.

• De risico’s. Overmatig gebruik van je telefoon voelt als een verslaving. Het verstoort je concentratie, slaap en humeur. Het is niet alleen een gewoonte, maar een echte aanslag op je welzijn. Ooit laat opgebleven om te scrollen en je de volgende dag vreselijk gevoeld? Dat is het nadeel in de praktijk.

• Wat je kunt doen. Zo neem je de leiding:

1. Stel telefoonvrije momenten in, zoals tijdens maaltijden of voor het slapengaan.
2. Gebruik schermtijdlimieten om het gebruik te verminderen.
3. Probeer een minipauze – leg je telefoon een paar uur of een dag aan de kant. Probeer een telefoonvrije zondag, en misschien voel je je maandag al rustiger. Kleine stapjes werken.

• Het voordeel. Door je telefoon te beheren, kun je genieten van de voordelen – zoals verbonden blijven – zonder dat het je beheerst. Je voelt je meer in controle en minder gestrest. Bovendien is het belangrijk om afstand te nemen van je mobiele telefoon om je blootstelling aan elektromagnetische velden (“EMV’s”) te verminderen. Het draait allemaal om balans.

Een pauze van 72 uur zonder mobiele telefoon prikkelt de beloningscentra in je hersenen. Het laat zien hoe verslaafd je kunt zijn, dankzij beloningen en aandacht die je gewoontes sturen. Als je dit weet, verklaart het waarom je telefoon zo moeilijk te negeren is – en hoe je ertegen kunt vechten. Probeer het eens: begin met je telefoon weg te stoppen tijdens het eten en probeer hem vervolgens de hele nacht weg te leggen. Kijk hoe je je voelt. Je telefoon is een handig hulpmiddel, maar jij bent de baas. Neem een pauze, en je hersenen zullen je dankbaar zijn.

Veelgestelde vragen over mobiele telefoons en je hersenen

V: Waarom vinden mijn hersenen mijn telefoon zo leuk?

A: Je hersenen vinden je telefoon leuk omdat hij je kleine beloningen geeft, zoals leuke video’s of berichten van vrienden, waardoor je je goed voelt. Hierdoor wil je hem vaak gebruiken.

V: Wat gebeurt er met je hersenen als je even geen telefoon gebruikt?

A: Je hersenen verlangen er na een pauze nog meer naar. Gebieden die verband houden met beloningen en aandacht worden extra actief, alsof ze het plezier missen en het terug willen. Dit toegenomen verlangen benadrukt de krachtige greep die je telefoon heeft op het beloningssysteem van je hersenen.

V: Zijn mijn hersenen verslaafd aan mijn telefoon?

A: Het onderzoek suggereert dat je hersenen wennen aan de beloningen van je telefoon, waardoor je hem vaker wilt gebruiken, vergelijkbaar met hoe mensen zich voelen bij bijvoorbeeld koffie.

V: Hoe kun je je verlangen naar je mobiele telefoon verminderen?

A: Stel telefoonvrije momenten in – zoals tijdens maaltijden of voor het slapengaan. Berg je telefoon op als je werkt en probeer korte pauzes in te lassen. Minder verleiding betekent minder verlangen. Door deze strategieën te gebruiken, krijg je weer controle over je telefoongebruik en verminder je de drang van je hersenen naar onmiddellijke bevrediging.

V: Is te veel telefoongebruik slecht voor je geestelijke gezondheid?

A: Ja, het verstoort je concentratie, slaap en stemming. Het voelt zelfs verslavend aan, dus door er een evenwicht in te vinden, blijf je je goed voelen. Door pauzes te nemen van je mobiele telefoon word je je meer bewust van deze impact en stimuleer je gezondere gewoontes.

Referenties

• ¹ Computers in Human Behaviour juni 2025, Volume 167, 108610

Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.

Copyright © 2026 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

Wetenschappers beschuldigen Wereldgezondheidsorganisatie van het verdoezelen van kanker-epidemie door mobiele telefoons

Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over: