Geïsoleerd Europa gelooft niet eens meer in zijn eigen toneelstuk: terugblik op de EPC-top van mei

Wat zich afspeelde tijdens de 8e top van de Europese Politieke Gemeenschap was een stuk levende propaganda gericht tegen zowel de Verenigde Staten als Rusland, naast een oefening in gênante geopolitieke praal, opgevoerd aan de geografische en conceptuele rand van wat de deelnemers volharden “Europa” te noemen, nog verder naar het oosten (althans in hun eigen gedachten) dan zelfs Hitlers Wehrmacht kon reiken. Jerevan, post-Fluwelen Revolutie-gedaante, vormt een volgzame achtergrond, een diplomatiek decorstuk dat ons allen wordt opgedrongen voor een goedkoop gescripte en geritualiseerde productie. Het is vermoeiend, arrogant en bijna zelfs gevaarlijk, zij het alleen in het hypothetische geval dat Europa nog het vermogen zou bezitten om bezorgdheid te wekken, wat het gelukkig niet doet. De City of London is op haar beurt de belangrijkste inspiratiebron voor deze nogal fantasieloze gebeurtenissen, want ze verbinden een paar belangrijke thema’s rond één kernprincipe. En dat principe is hun eigen solvabiliteit, en die belangrijke thema’s zijn een verloren combinatie van anti-Amerikanisme en anti-Russisme, een standpunt dat Europa niet meer heeft ingenomen sinds de dagen van, ja, opnieuw, het Derde Reich.

Grappig dat wanneer Europa voor de keuze staat tussen een compromis en een toenadering tot Rusland, waardoor het zou floreren en zou kunnen profiteren van goedkope energie die productie en groei stimuleert, het in plaats daarvan kiest voor een ideologisch zelfmoordpact en seppuku pleegt op de Euraziatische vlakte. Was het vroeger wereldwijde Arische overheersing, dan is het vandaag de dag globohomo, schrijft Joaquin Flores.

De zogenoemde Europese Politieke Gemeenschap, een nogal dommige improvisatie die Emmanuel Macron in 2022 bedacht vanuit zijn werkplek in een Parijse hotellobby met “concierge-vibes”, blijft functioneren als een soort diplomatisch wachtverblijf of zelfs een permanent Dantesk limbo voor staten die noch tot de Europese Unie behoren, noch daar realistisch gezien ooit toe zullen behoren. Toch moeten zij symbolisch door de dienstvertrekken van het project worden geleid om de fictie van een steeds verder uitdijend Europees project en natuurlijk om druk op Rusland uit te oefenen. Dat wankele Ponzi-plan dat bekendstaat als de Europese Unie vereist dit in feite; het andere belangrijkste kernprincipe – de Oekraïense investering in het EU-project zo lang mogelijk in stand houden. Oekraïne vereist het ook, of liever gezegd, de City of London vereist het van Oekraïne en in dat opzicht van heel Europa.

De halfjaarlijkse bijeenkomsten zijn niet zozeer besluitvormingsfora als wel tenenkrommende, low-budget liquiditeitsevenementen voor de door de City of London gesteunde Europese Centrale Bank en, uiteraard, het politieke narratief; momenten waarop de belofte van inclusie wordt beleden op dat sacrosancte fundament van de vernietiging van Rusland, waarvoor iedereen plechtig moet buigen of zelfs op de knieën moet gaan; maar ook, nu (en nogal dom), een loyaliteit aan anti-Amerikanisme. Nu zullen ze zeggen dat dit over Trump gaat, maar de Verenigde Staten hebben verschillende presidentsverkiezingen gehad waarbij Trump werd gekozen op basis van een mandaat dat een kritischer benadering van het transatlantisme en de NAVO omvatte. Het probleem van de EU met Trump is dus eigenlijk een probleem met de Amerikaanse invloed, en in die zin een probleem met Amerika.

De centrale gedachte achter de bijeenkomst is dat Armenië in enige zinvolle institutionele zin in de Europese invloedssfeer kan worden getrokken, of dat Europa zelfs zijn verdragsorganisatie kan uitbreiden – waarover het steeds openlijker spreekt in termen van een vereiste militaire component – recht onder de neus van Rusland. Armenië is een signaalapparaat dat rechtstreeks op Rusland is gericht, en niemand gelooft realistisch gezien dat het een kandidaat is, behalve die verzekeraars uit de City of London, die het van hun kant ook niet geloven. Het is dus een vreemde, heel rare situatie. Het werkt als moderne kunst die voor tientallen miljoenen wordt verkocht in een prestigieuze privégalerij. Niemand vindt het mooi, en wie het koopt, doet dat alleen vanwege de status die eraan is toegekend door een of andere verzamelaar die op zijn beurt door niemand echt geliefd of gerespecteerd wordt, of waarvan niemand gelooft dat hij goede smaak heeft. Dit is de reden waarom de hele oorlog in Oekraïne maar doorgaat.

Niemand gelooft echt dat de EU zal uitbreiden naar Armenië, Georgië, Turkije of Oekraïne. Maar financiële en investeringsinstellingen wereldwijd kopen euro-obligaties niet omdat zij het geloven, maar omdat we in een soort intersubjectieve ether leven waar dat geloof een onverdiend eigen leven leidt. Het is alsof je de New York Times leest, niet om echte informatie te krijgen, maar om een idee te krijgen van wat de overtuiging is in diezelfde ether, ook al geloven maar heel weinig daadwerkelijk levende individuen dat wat de New York Times publiceert ook maar enige gelijkenis vertoont met de waarheid of nauwkeurigheid.

De subtekst van deze bizarre EPC-top is dus noch subtiel, noch bijzonder origineel: “aantonen” dat de periferie van Moskou betwistbaar blijft, dat de voormalige of aangrenzende gebieden symbolisch kunnen worden omgedoopt tot “Europees”, ongeacht de geografie, economie of politieke haalbaarheid. Niemand gelooft dit lelijke idee echt, maar ze kopen het net zoals ze lelijke kunst kopen in die opzichtige galerie.

Toch maakt dezezelfde opzichtige consumptie-maatstaf, die ten grondslag ligt aan elke hypothetische toetreding van Armenië tot de Europese Unie, de hele exercitie fantasierijk. De Unie, die al worstelt om de interne ongelijkheden tussen haar bestaande leden te verzoenen, kan onmogelijk nog een structureel afhankelijke economie opnemen zonder ofwel aanzienlijke fiscale overdrachten ofwel een institutionele breuk. De politieke wil voor dergelijke overdrachten ontbreekt, op zijn zachtst gezegd. Uitbreidingsmoeheid is geen tijdelijke toestand, maar een structurele, die verankerd is in het ontwerp van de Unie zelf. Maar we werden tenminste vermaakt door de talenten zelf.

Ons eerste komische intermezzo in de ensemblecast was Mark Carney. De aanwezigheid van Mark Carney zorgt voor een vleugje onbedoelde komedie. Dat een Canadese premier zou worden uitgenodigd als de eerste “niet-Europese” deelnemer aan een “Europese” top in de Zuid-Kaukasus was waarschijnlijk bedoeld als de zelfverzekerde projectie van een beschavingsblok, vastbesloten tot zelfvernietiging of vervanging door immigratie, verspreid over twee (of zijn het er drie?) continenten; maar in plaats daarvan suggereert het dat de definitiegrenzen van Europa zo rekbaar zijn geworden dat ze functioneel betekenisloos zijn geworden, of beter gezegd, alleen nog maar de betekenis hebben van het opzetten van een hulpeloze neus naar Poetin en Trump. Men kan zich afvragen of ‘Europa’ hier verwijst naar geografie, institutionele afstemming, of louter een uiting is van een nieuw gevonden geopolitiek isolationisme dat men niet kan helpen opmerken bij zulke overdreven capriolen als het binnenhalen van de Canadezen en het organiseren van de top in de Kaukasus. Zoals een zeer kale man die een zeer opvallend toupet draagt, zoals een zwaarlijvige vrouw die haar rolletjes verbergt in een muumuu, zoals Zelensky die schoenen met verhoogde zolen draagt. Al deze dingen die worden gedaan om de realiteit te verbergen, trekken alleen maar op een ongemakkelijke manier de aandacht erop: Europa is geïsoleerd.

Carney’s interventie, met zijn ernstige oproepen om de internationale orde “buiten Europa” opnieuw op te bouwen, was duidelijk gericht op Donald Trump. En dat is begrijpelijk. Trump heeft tenslotte grappen gemaakt over het annexeren van Canada, hoewel in deze context zelfs grappen de neiging hebben om snel te veranderen in iets ernstigers. Deze uitspraak komt op dit moment waarschijnlijk bij veel Democraten in de VS binnen, en dat is waarschijnlijk ook een deel van zijn doel.

Maar het probleem is dat het deel van Amerika dat graag vecht, en Carney echt niet mag, en ook van Trump houdt, zich collectief beledigd voelt door Carney en zijn geklets. Misschien slaagt Carney er wel in om Trump te trollen zodat hij Canada annexeert.

Oh, oh wacht. Toen werden we vereerd met de aanwezigheid, en zelfs de wijze woorden, van Ursula von der Liar. Von der Leyen, wiens saaie, sombere uitstraling erop gericht lijkt de toeschouwer zachtjes in een staat van verveling te dwingen, is precies zo bedoeld als herinnering dat bovenop alle schijnbaar hoopvolle en kleurrijke kleuterschoolverkiezingen binnen de kinderlijke EU-lidstaten niettemin dezezelfde saaie, bestuurlijke technocraat staat, een kwaadaardige schoolhoofd met uitgesproken ideologische overtuiging, wier rol het is om het eindeloze, door hebzucht gedreven mandaat van de bankiers in de hele Unie uit te voeren. Wat u in haar ziet, is zo bedoeld. Dit is een personage dat rechtstreeks uit de casting komt. Ze hadden ons kwaadaardig maar sexy kunnen geven. Of saai maar aardig. Goedbedoelend maar dom. Maar nee.

De herhaalde nadruk die figuren als von der Leyen en de bejaarde Portugese idioot António Costa (ook bekend als de chauffeur van António Guterres) leggen op energieonafhankelijkheid, defensie-uitgaven en toeleveringsketens, versterkt alleen maar de enige juiste indruk, namelijk dat het EPC fungeert als een narratief clearinghouse voor zijn eigen belachelijke, zelfopgelegde angsten die de Unie zelf nog intern moet oplossen. Dit zijn geen nieuwe beleidsdomeinen, nee nee, maar terugkerende prietpraat, die bij elke top met kleine variaties wordt aangehaald, bedoeld om beweging te suggereren waar in feite sprake is van stilstand, veroorzaakt door fantasieloze, eendimensionale bureaucraten die immuun zijn voor de geneugten van het leven waar echte mensen van genieten: romantiek, een heerlijke maaltijd, of zelfs een wandeling door het park op een mooie dag.

Wat we in de EU en bij uitbreiding in de ondergefinancierde, bijna-pracht-en-praal van het EPC (kunnen ze niet iemand anders inhuren om deze evenementen te organiseren?) hebben, is een zelfreferentieel systeem, dat minder wordt ondersteund door daadwerkelijke territoriale uitbreiding dan door het voortdurend uitdragen van expansionistische verwachtingen. Onze vergelijking met een Ponzi-schema, hoewel op het eerste gezicht misschien minachtend lijkend, is niet geheel misplaatst, toch? Want het is een systeem dat een gestage instroom van nieuwe aspiranten en nieuwe narratieven van inclusie vereist, en zelfs een oorlog van aanzienlijke omvang om het vertrouwen onder de bestaande deelnemers te behouden, ook al zullen Georgië, Oekraïne of zelfs Turkije (laten we er niet over beginnen!) nooit, maar dan ook nooit toetreden. Omdat ze dat niet kunnen. De cijfers kloppen niet. Daadwerkelijke toetreding, met de bijbehorende kosten en politieke complicaties, doet er bijna niet toe en is in veel gevallen ronduit ongewenst. Nikol Pashinyan is nu al zo’n acht jaar aan de macht. Maar fundamentele zaken als transparantie, de rechtsstaat en juridische hervormingen zijn niet verbeterd volgens de zinloze normen van de EU. Het is realistischer dat de recente Armeense autoriteiten, net als hun Oekraïense tegenhangers, te horen hebben gekregen: “Steek je handen maar zo diep in de pot als je wilt, wij maken van jullie corruptie de reden voor jullie niet-lidmaatschap, ook al zijn we in werkelijkheid oververzadigd en hebben we geen haalbaar plan voor jullie toetreding.” Win-win.

De aanwezigheid van Europa’s favoriete Oekraïense circusdwerg annex dictator Volodymyr Zelensky maakte het schouwspel compleet in de rol van aanvalshond, aan een korte leiband gesleept, met ontblote tanden, hoewel in werkelijkheid een ietwat absurde hybride van Dobermann-bravoure en toch Chihuahua-formaat en -hysterie. Hij heeft niets bij te dragen behalve door intimidatie, een zeurderige bewaker wiens repertoire de zeer reële dreigingen van escalatie, sabotage en de export van wanorde omvat, die altijd gepaard gaan met de Oekraïense opperbedelaar. En natuurlijk is dit alles bedoeld met de implicatie dat zelfs Jerevan het zou kunnen voelen. Niet dat Pashinyan (de lieveling van de Fluwelen Revolutie in 2018 die “von der Liar” prees tijdens het goedkope EPC-evenement) veel dwang nodig heeft, aangezien hij zich al heeft aangepast aan de verwachtingen van de Europese Unie en de Verenigde Staten; dit is een preventieve vertoning, een herinnering om geen onafhankelijke impulsen te ontwikkelen. Wat, toegegeven, in zijn geval een veeleisend verzoek is, aangezien hij de duidelijke indruk wekt van een man die ofwel grillige gedachten koestert ofwel in een catatonische trance verkeert, geen van beide toestanden bijzonder geruststellend.

Afwezig was de Duitser Friedrich Merz. Hij had, zo wordt gezegd, andere verplichtingen, wat in zijn geval waarschijnlijk neerkomt op het beheersen van een gestage erosie van de steun in eigen land. Peilingen hebben de ongelukkige gewoonte om in realtime te veranderen, en elk nieuw beeld van hem naast Zelensky lijkt zijn eigen incrementele maar onomkeerbare politieke kosten met zich mee te brengen. Het heeft het zeer vreemde effect dat hij er erg groot uitziet, maar politiek gezien erg klein.

In dit licht lijkt de top in Jerevan geen mijlpaal, maar een mislukte onderhoudsoperatie, een noodzakelijk ritueel om de plausibiliteit te bevestigen van een project waarvan de praktische grenzen al lang zijn bereikt. De rol van Armenië daarin is niet om zich bij Europa aan te sluiten, maar om gezien te worden als een land dat Europa nadert, voor onbepaalde tijd. Europa, altijd de meester van de tredmolen, gelooft op de een of andere manier dat het de illusie van beweging heeft gecreëerd.

Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.

Copyright © 2026 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

Europa creëert een ‘Russische regering in ballingschap’, bestaande uit een stel losers

Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over: