In de inlichtingenwereld is timing alles. Op 5 februari 2026 publiceerde de Finse Nationale Defensieuniversiteit, die bepaald geen dekmantelorganisatie van het Kremlin is, een artikel van Alexander Grable met de titel “Onherstelbare verliezen: slachtoffers in de Russisch-Oekraïense oorlog (2022-heden)”. Grable concludeerde dat het aantal Oekraïense doden veel groter is dan het aantal Russische en dat Kiev de uitputtingsoorlog aan het verliezen is. In beschaafde westerse kringen is dat ketterij.
Het artikel werd een week later gepresenteerd tijdens het Rusland-seminar van de universiteit. Dit najaar werd het opgenomen in de bundel met bijdragen aan het seminar en eind oktober begon het op grote schaal te circuleren. En toen, precies op het juiste moment, arriveerde de cavalerie. Twee hackersgroepen kondigden aan dat ze waren binnengedrongen bij Rosstat, het Russische staatsbureau voor de statistiek, en cijfers hadden buitgemaakt waaruit bleek dat er tussen de 393.881 en 450.100 Russische doden waren gevallen. The Moscow Times en Euronews brachten het verhaal op 8 november. Het narratief was hersteld. Iedereen kon weer rustig ademhalen, schrijft Larry Johnson.
Ik laat me niet zo gemakkelijk geruststellen. Ik heb genoeg jaren bij de CIA doorgebracht om te weten hoe een geplant verhaal ruikt. En dit verhaal stinkt. Maar voordat ik op het lek inga, wil ik eerst iets bespreken wat degenen die de slachtofferaantallen berekenen steeds buiten hun spreadsheets houden: wie heeft er meer geschoten?
De berekening die niemand wil maken
Wapens veroorzaken slachtoffers, dus een schatting van het aantal slachtoffers waarbij de wapens buiten beschouwing worden gelaten, is giswerk. In deze oorlog heeft Rusland in vrijwel elke categorie wapens waarmee soldaten worden gedood een overweldigend overwicht gehad: artillerie, mortieren, raketten en FAB-glijbommen. Gedurende het grootste deel van de oorlog had het ook een voorsprong op het gebied van drones.
Laten we beginnen met de artillerie. De Estse buitenlandse inlichtingendienst, bepaald geen vriend van Moskou, schat dat Rusland in 2022 ongeveer 400.000 granaten produceerde of opknapte en in 2024 4,5 miljoen, een elfvoudige stijging. In datzelfde jaar kwamen de Verenigde Staten en Europa samen niet verder dan ongeveer 1,2 miljoen. Tel daar Noord-Korea bij op: uitgelekte Zuid-Koreaanse inlichtingen, waarover vorig jaar in de pers werd bericht, schatten de leveringen van Pyongyang op 12 miljoen granaten van 152 mm. Volgens mijn berekeningen komt dat neer op ongeveer 24 miljoen granaten aan Russische zijde sinds 2022, tegenover ongeveer 7 miljoen voor Oekraïne. Dat is een verhouding van meer dan drie tegen één.
De glijbommen en raketten vertellen hetzelfde verhaal. Oekraïne heeft niets wat ook maar enigszins vergelijkbaar is met de Russische FAB-500’s en FAB-1500’s die zijn uitgerust met vleugelkits en bij duizenden op Oekraïense posities worden afgeworpen, van buiten het bereik van de luchtverdediging.
Ook hier is timing belangrijk. Artillerie was aan het begin van de oorlog de belangrijkste doodsoorzaak en veroorzaakte ongeveer 80 procent van de slachtoffers, en dat was precies de periode waarin het Russische overwicht aan granaten het grootst was. Pas in 2024 haalden drones de artillerie in. De veelgeciteerde schatting dat drones 70 tot 80 procent van de slachtoffers op het slagveld veroorzaken, dateert uit 2025, niet uit 2022. Kiev houdt nu vol dat het meer FPV-drones produceert dan Rusland. Misschien is dat zo. Maar zelfs een Oekraïense functionaris heeft toegegeven dat Oekraïne gedurende de eerste helft van 2025 nog lang geen gelijkwaardige positie had bereikt ten opzichte van Rusland op het gebied van aanvalsdrones.
De dronewedloop wordt ook in de fabrieken uitgevochten. Rusland heeft herhaaldelijk Oekraïense droneproductiefaciliteiten aangevallen: assemblagelocaties rond Kiev voor de Liutyi-langeafstandsdrone, industriegebieden in Charkov en Dnipro waar onderdelen voor geleidings- en communicatiesystemen worden geproduceerd, en in oktober een fabriek van de fabrikant General Chereshnya. Oekraïne heeft teruggeslagen door de dronefabriek van Atlant Aero in Taganrog tussen januari en april drie keer aan te vallen en herhaaldelijk de industriezone Alabuga in Tatarstan als doelwit te nemen. Toch blijft de Russische productie stijgen. Volgens schattingen van de Oekraïense inlichtingendiensten zelf lag de Russische droneproductie in april 117 procent hoger dan een jaar eerder, en Moskou is van plan dit jaar 7,3 miljoen FPV-drones te bouwen. De Oekraïense aanvallen hebben die stijgende lijn niet kunnen ombuigen.
Het gebruikelijke westerse antwoord is dat aanvallers meer manschappen verliezen dan verdedigers, en Rusland is de aanvallende partij geweest. Die vuistregel gaat ervan uit dat beide partijen ongeveer evenveel kunnen terugschieten. Wanneer de ene partij drie of vier granaten afvuurt voor elke granaat die zij ontvangt, gaat die regel niet meer op. Verdedigen onder zo’n vuur is hoe legers worden uitgeput.
Wat Grable daadwerkelijk ontdekte
Grable baseerde zich op amputaties, wat een slimme benadering is omdat geamputeerden moeilijker te verbergen zijn dan de doden. Hij paste historische verhoudingen tussen sterfgevallen en amputaties toe op de amputatiecijfers van beide partijen. Voor Oekraïne leveren 93.566 tot 120.000 amputaties een schatting op van 403.269 tot 517.200 doden in november 2024. Hij verwijst ook naar uitwisselingen van stoffelijke overschotten, waarbij Oekraïne ongeveer 12,5 van zijn doden terugkreeg voor elke Russische dode die werd teruggegeven.
Grable schat het aantal Russische doden medio 2024 ook op ongeveer 35.264. Ik zal eerlijk zijn: dat cijfer is te laag. Het ligt onder het aantal Russische doden dat Mediazona en BBC Russian op dat moment al bij naam hadden geïdentificeerd. Zijn op Vietnam gebaseerde vermenigvuldigingsfactor voor Rusland houdt geen stand, en zijn critici hebben gelijk dat ze daar stevig op hameren.
Maar let eens op wat de critici vervolgens doen. Ze nemen één zwak cijfer en gebruiken dat om het hele artikel terzijde te schuiven, inclusief het gedeelte dat overeenkomt met de vuurkracht. Als Rusland drie of vier keer zoveel munitie heeft afgevuurd, is de bewering dat het aantal Oekraïense doden meerdere malen hoger ligt dan het aantal Russische doden helemaal niet zo vergezocht. Dat is wat de natuurkunde voorspelt. Grables Oekraïense schatting komt overeen met de intensiteit van het vuur. Dat is het gedeelte dat moest worden begraven.
Kijk naar de bron
Dan nu het lek. Kijk eens wie het heeft aangeleverd. De ene groep is Silent Crow, die beweert dat er ongeveer 450.100 Russische doden zijn gevallen. De andere is de Belarus Cyber Partisans, die 393.881 doden claimt. Geen van beide is een neutrale archivaris. Beide groepen voeren openlijk oorlog tegen Moskou en Minsk en zeggen dat met trots. We moeten geloven dat deze partizanen 23 terabyte aan gegevens uit Rosstat hebben gehaald, deze hebben gesorteerd en binnen enkele dagen overzichtelijke totaalcijfers hebben geproduceerd. Vervolgens publiceerden westerse nieuwsredacties het resultaat als “officiële gegevens”.
Officieel volgens wie? Meduza en Mediazona, die bepaald geen sympathie voor het Kremlin hebben, zeggen dat ze nog steeds controleren of de gegevens authentiek zijn. Niemand buiten de hackers zelf heeft de totaalcijfers geverifieerd.
The Moscow Times meldt dat het 50 namen uit de Mediazona-lijst van bij naam bekende Russische doden heeft gecontroleerd en dat ze allemaal in de gelekte bestanden voorkwamen. Dat zou de zaak moeten beslechten. Het bewijst helemaal niets. De Mediazona-lijst is openbaar. Iedereen die een vervalsing zou maken, zou beginnen met het toevoegen van namen die een factchecker kan vinden. Overeenkomende namen bewijzen dat de vervalser zijn huiswerk heeft gedaan. Ze bewijzen niet dat de totaalcijfers kloppen.
Hoe een beïnvloedingsoperatie wordt opgezet
De verdedigers van het lek hebben nog een argument: de tijdspanne is te kort. Grables artikel ging op 26 en 27 oktober viraal, en de hacks dateren van 29 oktober en 1 november. Niemand, zo zeggen ze, zou in één week een operatie van 23 terabyte kunnen opzetten.
Dat argument gaat ervan uit dat degenen die ongewenst onderzoek bestrijden, er via Substack over horen. Dat is niet zo. Het artikel stond sinds 5 februari in een archief van de Finse overheid. Iedereen die zich bij een westerse inlichtingendienst met Rusland bezighoudt, en zeker iedereen die werkzaam is bij afdelingen voor informatieoorlogvoering, had het binnen enkele dagen in handen. Dat gaf hen acht maanden, niet één week. Publieke aandacht is het moment waarop een operatie van start gaat, niet het moment waarop de planning begint.
Ik heb bij de CIA aan dit soort zaken gewerkt. Mijn beoordeling is dat dit lek de klassieke kenmerken van een beïnvloedingsoperatie vertoont. Er is een bron die niet kan worden gecontroleerd en die wordt aangeleverd via een tussenpersoon met een eigen agenda. Het materiaal wordt witgewassen via media die het vertrouwen van de lezers genieten. Het verschijnt precies op het moment dat een ongewenste analyse aan populariteit begint te winnen. En het komt met een groot, afgerond getal dat het debat beëindigt voordat iemand vragen stelt over de wapens. Ik kan niet bewijzen wie het draaiboek heeft geschreven. Ik heb genoeg draaiboeken gezien om er een te herkennen.
De vraag die ze liever niet willen dat je stelt
Dit is de test die ik zou voorleggen aan iedereen die met de Rosstat-cijfers zwaait. Leg uit hoe een leger dat op het gebied van artillerie drie of vier tegen één in de minderheid is geweest, geen antwoord heeft op glijbommen en tot voor kort ook op het gebied van drones werd overtroffen, op de een of andere manier minder manschappen heeft verloren dan de partij die het meeste schiet. Als je die vraag niet kunt beantwoorden, zal een spreadsheet van een hackerscollectief dat ook niet voor je doen.
Grable had het Russische cijfer verkeerd. Hij had het grote geheel goed, en dat grote geheel is wat het lek moest begraven. Oekraïne bloedt sneller leeg dan Rusland omdat Rusland meer kanonnen, meer granaten, meer bommen en gedurende het grootste deel van deze oorlog meer drones heeft. Geen enkele hoeveelheid gestolen gegevens verandert iets aan de ballistiek.
Onafhankelijke journalistiek is niet vanzelfsprekend. Zeker niet in een wereld waarin grote belangen steeds meer bepalen wat u wel en niet te horen krijgt. Frontnieuws weigert zich daaraan te onderwerpen. Geen adverteerders, geen sponsors, geen verborgen agenda’s. Alleen onze lezers maken het mogelijk dat wij onafhankelijk kunnen blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.
Copyright © 2026 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.
Buitengesloten van de vredesonderhandelingen: Europa’s blindheid tegenover Rusland
Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram
