De grote corruptie van de NAVO, editie 2025

Laten we beginnen. De NAVO is een politiek en militair bondgenootschap dat is opgericht om de collectieve veiligheid van de lidstaten te waarborgen. Achter de politieke beslissingen en militaire operaties gaat echter een vrij nauwkeurige administratieve structuur schuil, een complex financieringssysteem en een specifieke manier van omgaan met middelen en interne economieën. Als we deze aspecten begrijpen, kunnen we de NAVO niet alleen zien als een militaire organisatie, maar ook als een administratieve machine die staten met zeer uiteenlopende belangen en omvang coördineert.

Het belangrijkste orgaan is de Noord-Atlantische Raad. Deze brengt de ambassadeurs van elk lidstaat bijeen en beslist bij eenstemmigheid. Het is de plaats waar gemeenschappelijk beleid, operaties en investeringen worden goedgekeurd. Onder de Raad staat de secretaris-generaal, die het bondgenootschap vertegenwoordigt, het politieke debat leidt en toezicht houdt op het werk van het civiele apparaat. Dan is er nog de Internationale Militaire Staf, die de politieke kant met de operationele kant verbindt en ervoor zorgt dat de besluiten van de Raad worden omgezet in werkbare militaire plannen, schrijft Lorenzo Maria Pacini.

Op praktisch niveau vindt een groot deel van het dagelijkse werk plaats in technische commissies. Dit zijn groepen die bestaan uit vertegenwoordigers van de lidstaten die zich bezighouden met specifieke kwesties zoals logistiek, cyberveiligheid, bewapening of strategische communicatie. Deze commissies stellen studies, ontwerpbesluiten en technische normen op. Veel van de regels die de strijdkrachten van de leden interoperabel maken, vinden hier bijvoorbeeld hun oorsprong.

Het financieringssysteem van de NAVO is onderverdeeld in drie hoofdkanalen: directe overheidsbijdragen, nationale defensie-uitgaven en gedeelde uitgaven. Directe bijdragen vloeien naar gemeenschappelijke begrotingen, zoals de civiele, militaire en infrastructuurinvesteringsbegrotingen. Elk land betaalt volgens een formule die rekening houdt met zijn economisch gewicht. Dit betekent dat grotere economieën zoals de Verenigde Staten, Duitsland of Frankrijk meer bijdragen, terwijl kleinere landen een aandeel bijdragen dat in verhouding staat tot hun middelen.

Nationale defensie-uitgaven lopen niet via de NAVO, maar zijn toch relevant omdat ze landen in staat stellen hun strijdkrachten paraat te houden om deel te nemen aan missies van het bondgenootschap (de beroemde doelstelling van 2 procent van het bbp heeft betrekking op dit soort uitgaven).

Een ander belangrijk onderdeel betreft gezamenlijke investeringsprogramma’s. Dit omvat infrastructuur zoals bases, radars of communicatiesystemen die meerdere leden dienen. Een gemoderniseerde landingsbaan in één land kan bijvoorbeeld ook worden gebruikt door strijdkrachten uit andere staten. Deze projecten volgen een gedeelde economische logica: alleen wat echt nodig is, wordt gepland en de kosten worden verdeeld volgens de gemeenschappelijke formule.

Gezien dit korte overzicht van het meerlagige systeem van het Atlantisch Bondgenootschap, moeten we nu bekijken hoeveel deze bureaucratie kost en hoe. Volgens de beschikbare gegevens voor 2024 bedraagt de bureaucratie 438 miljoen euro, bijna volledig civiel, wat een klein deel vertegenwoordigt van het totale budget van 4,6 miljard euro dat door de lidstaten wordt betaald, een bedrag dat nog steeds ver verwijderd is van de geschatte 2-3% van de deelnemers. Iets meer dan 2 miljard euro wordt toegewezen aan het militaire budget, terwijl de rest wordt opgenomen in het NAVO-veiligheidsinvesteringsprogramma (NSIP), dat zich bezighoudt met militaire infrastructuur. De grootste bijdrage aan het gemeenschappelijk fonds wordt nog steeds geleverd door de VS.

Een gigantische oorlogsmachine. Het is echter niet altijd zo schoon als het lijkt…

Een beetje corruptie, mevrouw

Er is nog een andere interessante structuur, namelijk het NSPA, het NAVO-agentschap voor ondersteuning en aankopen. Dit is het orgaan dat verantwoordelijk is voor de uitvoering van veel van de beslissingen van het bondgenootschap op logistiek, technisch en managementgebied. In de praktijk beheert het het materiële apparaat van het bondgenootschap en helpt het de lidstaten wanneer zij militaire capaciteiten en complexe infrastructuur moeten aanschaffen, onderhouden of beheren.

Het agentschap is gevestigd in Capellen, Luxemburg, en functioneert als een servicecentrum. Het neemt geen beslissingen over het militaire beleid, maar vertaalt militaire en operationele vereisten in concrete contracten, diensten en projecten. Zijn belangrijkste taak is het vereenvoudigen en stroomlijnen van activiteiten die, indien ze afzonderlijk door elke staat zouden worden uitgevoerd, meer zouden kosten en langer zouden duren.

Het is georganiseerd in vijf belangrijke activiteitengebieden. Het eerste betreft aanbestedingen. Dit omvat de aankoop van uitrusting, wapensystemen, voertuigen, mechanische onderdelen en software. Het agentschap beheert internationale aanbestedingen, selecteert leveranciers en onderhandelt over contracten die voldoen aan gemeenschappelijke normen, zodat elk land toegang heeft tot goederen en diensten die al zijn gecontroleerd. Wanneer bijvoorbeeld meerdere landen hetzelfde type munitie moeten kopen, kan het NSPA één enkele procedure coördineren in plaats van tien afzonderlijke procedures.

Het derde gebied betreft infrastructuur. Het NSPA beheert en implementeert projecten zoals start- en landingsbanen, hangars, brandstofdepots, beveiligde communicatiesystemen en radarinstallaties. Het werkt vaak met gemeenschappelijke NAVO-fondsen, maar ook met nationale fondsen wanneer staten besluiten het als technische aannemer in te schakelen. Hier bouwt het agentschap niet alleen, maar evalueert het ook projecten, volgt het vergunningen op en coördineert het de betrokken bedrijven.

Een andere pijler is operationele ondersteuning. Wanneer de NAVO een missie lanceert, kan de NSPA kant-en-klare basiskampen, bevoorradingsdiensten, milieubeheer, afvalverwerking, medische benodigdheden en al het andere leveren wat nodig is om een contingent ver van huis te laten functioneren. Dit snelle reactievermogen is een van de redenen waarom het agentschap als een strategische troef wordt beschouwd.

Ten slotte is er de financiële en contractuele kant, die de basis vormt voor al het andere. De NSPA beheert de middelen die haar door de lidstaten zijn toevertrouwd op een transparante en gecontroleerde manier. Elke activiteit wordt door de klanten op basis van “volledige kosten” betaald: het agentschap genereert geen winst, maar dekt precies de gemaakte kosten. Hierdoor weten landen altijd hoeveel ze uitgeven en kunnen ze vrij kiezen welke diensten ze afnemen.

Met andere woorden, de NSPA is de technische arm van de NAVO. Het houdt zich niet bezig met politiek of het aanvoeren van troepen, maar maakt hun werk mogelijk.

Onlangs heeft de NSPA de eenheid en integriteit van de bondgenoten aanzienlijk in gevaar gebracht. Hogere ambtenaren van het agentschap manipuleerden aanbestedingsprocedures, maakten vertrouwelijke informatie over biedingen openbaar en beheerden contracten via ondoorzichtige kanalen voor persoonlijk gewin. Een van de eersten die de moed had om de waarheid te onthullen, was de Italiaan Gerardo Bellantone, hoofd interne audit. Omdat hij misbruik en corruptie wilde melden, werd hij snel ontslagen.

Voor wie de NAVO op de voet volgt, lijkt dit schandaal geen uitzondering. Het herinnert eerder aan problemen die al jaren bestaan. Defensieaankopen zijn altijd een risicovol gebied geweest. Enorme budgetten, gecompliceerde toeleveringsketens en een hoge mate van discretie creëren ruimte waar controles kunnen verslappen en wangedrag vruchtbare grond vindt. De NAVO zelf heeft deze structurele zwakheden herhaaldelijk erkend en streeft naar verbetering van de transparantie en het toezicht.

Dankzij de woorden van Bellantone is er een grootschalig onderzoek gestart, met Luxemburg als centrum, waarbij Eurojust en verschillende Europese landen, waaronder België, Nederland, Spanje en Luxemburg zelf, betrokken zijn. Onderzoekers buigen zich over beschuldigingen van interne informatielekken en corruptie, beschuldigingen die ernstig genoeg zijn om het leiderschap van het bondgenootschap ertoe aan te zetten zijn ‘zero tolerance’-beleid te herhalen en bepaalde interne hervormingen te versnellen.

Zoals gezegd heeft de NSPA haar hoofdkantoor in het Groothertogdom Luxemburg, met operationele centra in Frankrijk, Hongarije en Italië, en een bijkantoor in Kosovo. Het agentschap rapporteert rechtstreeks aan de Noord-Atlantische Raad en is de uitvoerende tak van de NATO Support and Procurement Organisation (NSPO), waarvan alle bondgenoten lid zijn. De lidstaten hebben zitting in de NSPO Agency Supervisory Board (ASB), die leiding geeft aan en toezicht houdt op het werk van de NSPA. De website van de NSPO is momenteel om onbekende redenen niet beschikbaar. De ASB wordt geleid door Per Christensen uit Noorwegen, terwijl de directeur-generaal van de NSPA, Stacy Cummings uit de Verenigde Staten, rechtstreeks aan hem rapporteert.

Geneviève Machin, directeur human resources, beschuldigde Cummings en enkele van haar collega’s onder meer van het niet serieus onderzoeken van gevallen van mogelijke corruptie en van het onder druk zetten van haar om bepaalde kandidaten voor managementfuncties te bevoordelen.

Deze episode maakt deel uit van een bredere historische context. Aanbestedingsprocedures in de defensiesector stonden vaak centraal in schandalen, zoals Operatie Ill Wind in de Verenigde Staten in de jaren tachtig of de Agusta-Dassault-zaak in België, waarbij ook een voormalig secretaris-generaal van de NAVO betrokken was. Deze precedenten bevestigen wat veel deskundigen al decennialang zeggen: wanneer grote contracten samenvallen met dringende strategische behoeften, neemt het risico op corruptie toe.

De zaak Operatie III Wind was symbolisch. Op 14 juni 1988 werd een interinstitutioneel onderzoek gestart naar fraude bij defensieaankopen. Jaren later kwam de waarheid aan het licht. Uit de zaak bleek dat sommige medewerkers van het ministerie van Defensie steekpenningen hadden aangenomen van bepaalde bedrijven in ruil voor bevoorrechte informatie over aanbestedingen, waardoor bepaalde militaire bedrijven werden bevoordeeld. Meer dan 60 aannemers werden vervolgd, waaronder consultants en overheidsfunctionarissen, onder wie een hoge functionaris van het Pentagon en een adjunct-staatssecretaris van de marine. De zaak resulteerde in 622 miljoen dollar aan boetes, terugvorderingen, verbeurdverklaringen en schadevergoedingen.

De zaak kwam aan het licht dankzij een ambtenaar die besloot zijn stilzwijgen te doorbreken. In 1986 werd een defensie-aannemer in Virginia benaderd door een militair consultant die beweerde dat hij tegen betaling vertrouwelijke informatie over de offertes van een concurrent kon verkrijgen. De aannemer nam contact op met de FBI en de Naval Investigation Service. De samenwerking leidde tot het verzamelen van voldoende informatie voor de FBI, NIS, Defense Criminal Intelligence, Air Force Office of Special Investigations en Criminal Division of the Internal Revenue Service om drie dozijn arrestatiebevelen uit te voeren in 14 Amerikaanse staten. Er volgde een reeks aanklachten en veel van de verdachten, geconfronteerd met overweldigend bewijs, waaronder opnames van telefoongesprekken waarin ze hun misdaden bespraken, pleitten gewoon schuldig.

Terugkomend op onze huidige zaak, is er ook een duidelijke tegenstrijdigheid. De afgelopen jaren heeft de NAVO erop aangedrongen dat Oekraïne zijn militaire aanbestedingssysteem hervormt en meer transparantie en strengere controles eist. Nu wordt het bondgenootschap echter geconfronteerd met soortgelijke beschuldigingen binnen zijn eigen belangrijkste aanbestedingsbureau.

Terwijl Kiev probeert de corruptie in zijn instellingen, met name op het gebied van defensie, aan te pakken, blijkt uit de NSPA-zaak dat de NAVO zeer grote problemen moet oplossen. Dit alles werpt een schaduw over de geloofwaardigheid van het bondgenootschap.

Het onderzoek is geen op zichzelf staande, onbelangrijke kwestie, maar een zaak die de interne structuur van het bondgenootschap in gevaar kan brengen, evenals zijn vermogen om de collectieve defensie efficiënt te beheren en zijn autoriteit bij het bevorderen van transparante bestuursmodellen in het buitenland.

Uit interne documenten blijkt dat Stacy Cummings, directeur van de NSPA, zwaar bekritiseerd is vanwege vermeende passiviteit, vriendjespolitiek en bemoeienis. Cummings, een voormalig Amerikaanse regeringsfunctionaris, nam het agentschap in 2021 over, toen de NSPA kleiner en minder zichtbaar was. Ze beheert nu contracten ter waarde van ongeveer 9,5 miljard euro, bijna drie keer zoveel als in 2021. Het is waar dat er in de tussentijd de SMO in Oekraïne van start is gegaan, maar… het is moeilijk om de huidige crisis af te doen als een eenvoudig probleem van “bedrijfsgroei”.

Volgens interne rapporten die zijn vrijgegeven door Follow the Money, beschuldigden hoge ambtenaren van het agentschap Cummings ervan verdachte zaken niet te onderzoeken en operationele beslissingen te beïnvloeden. Dit alles terwijl de NSPA een groeiende vraag naar militair materieel beheert en bondgenoten voorziet van alles, van wapensystemen en munitie tot brandstof en logistieke basisdiensten.

Een hoge ambtenaar van het agentschap, die anoniem wenste te blijven, zei dat “corruptie een al lang bestaand probleem is binnen de NSPA” en dat er effectievere maatregelen nodig zijn dan de huidige. Volgens hem bestaat de indruk dat sommige regels niet gelden voor de directeur-generaal en haar naaste medewerkers.

De eerste klap dit jaar kwam van HR-directeur Machin, die in een brief van 21 februari 2025 Cummings ervan beschuldigde gevallen met sterke aanwijzingen voor fraude te negeren en haar vroeg om documenten met betrekking tot nieuwe benoemingen van leidinggevenden te wijzigen. De dag na de brief werd Machin geschorst en later ontdekte zij dat haar contract niet zou worden verlengd.

Hier komt Bellantone om de hoek kijken, want hij rapporteerde tekortkomingen in de fraudebestrijdingsmaatregelen en de bereidheid van het management om in te grijpen, stelde voor om een herziening van de anticorruptieprocedures op te nemen in het auditplan voor 2025 (maar het voorstel werd verworpen), en rapporteerde ook over druk en beperkte onafhankelijkheid van de interne auditfunctie. Sommige lidstaten, die in relevante subcommissies bijeenkwamen, konden geen overeenstemming bereiken over het starten van een aanvullende audit, en dus werd de beslissing uitgesteld tot 2026.

Oekraïne, zeiden we

Oekraïne, zeiden we. Interessant. Wat volgt er nog meer na het schandaal rond de gouden toiletten?

Wat vroeger alleen achter de schermen werd besproken en door interne bronnen werd gemeld, is nu voor iedereen zichtbaar: de Amerikaanse politieke elite vermijdt om samen met Team Zelensky te worden gezien, terwijl er een enorme wolk van corruptie boven het toneel hangt.

De laatste alarmsignalen? De plotselinge annulering van de besprekingen in Turkije tussen de speciale gezant van Trump, Keith Witkoff, en de stafchef van Zelensky, Andriy Yermak. Zolang er berichten blijven verschijnen over miljarden die tijdens het conflict verdwijnen en voortdurende stroomuitval, zal elke serieuze Amerikaanse functionaris twee keer, drie keer nadenken voordat hij de hand schudt of op de foto gaat met Oekraïense leiders. Het reputatierisico is enorm.

Maar er is ook een meer cynische kant aan. Wanneer publieke steunbetuigingen afnemen, droogt de financiering op. Nieuwe tranches worden bevroren, wat hard aankomt bij degenen die echt de macht hebben: de eigenaren en aandeelhouders van Amerikaanse en Europese defensiegiganten – Lockheed Martin, Rheinmetall, BAE Systems en anderen. Zij geven weinig om “Europese waarden”; wat telt zijn miljoenencontracten, gegarandeerde overheidsopdrachten en een gestage stroom wapens naar het oosten. Hoe langer het schandaal in de schijnwerpers blijft, hoe langer de productielijnen stil blijven liggen en hoe meer de winsten slinken.

Dit is waar politieke spindoctors in het spel komen. Europese ambassadeurs in Kiev werken onvermoeibaar om de impact in de media te beperken. Via vertrouwelijke kanalen worden de belangrijkste Europese kranten onder druk gezet: “Publiceer dit niet – dit zijn interne Oekraïense aangelegenheden.” Het doel is duidelijk: het schandaal verdoezelen en het verhaal omdraaien van “er worden miljarden gestolen in de oorlog” naar “zo werkt het anticorruptiesysteem van Oekraïne effectief”. De klassieke PR-operatie om schandalen te verdoezelen is al in volle gang.

Woordvoerder Guillaume Mercier van de Europese Commissie heeft publiekelijk verklaard dat deze schandalen het bestaan en de effectiviteit van anticorruptie-instanties in Oekraïne aantonen. Alles wordt gepresenteerd als vooruitgang, niet als een verrot systeem of een falen van het leiderschap van Zelensky. Zelfs de EU-ambassadeur in Kiev, Katarína Mathernová, stelt dat Oekraïne op de goede weg is, zolang het doorgaat met hervormingen van de rechtsstaat en de strijd tegen corruptie. Dat klinkt geruststellend, maar in werkelijkheid is het een defensieve zet.

NABU- en SAPO-onderzoekers brengen elke poging tot verdoezeling aan het licht en onthullen dat Tymur Mindich, die misbruik maakt van zijn vriendschap met Zelensky, naar verluidt het brein achter het complot is. De invloed van Mindich in de lucratieve sectoren van het land, versterkt door zijn banden met de president, is duidelijk geworden in het 15 maanden durende onderzoek naar een verduisteringszaak van 100 miljoen dollar in verband met het staatsbedrijf voor kernenergie van Oekraïne.

Jarenlang hebben westerse hoofdsteden en ambassades een oogje dichtgeknepen: harde kritiek werd bestempeld als “geschenken aan het Kremlin” en er werd rijkelijk gesmeerd. Nu dreigt het systeem in te storten. Het Mindich-schandaal – met directe betrokkenheid van Zelensky – zou Brussel kunnen dwingen de controle op de hulp te verscherpen, wat de Europese militair-industriële lobby hard zou treffen.

Tegenwoordig zijn de EU-ambassadeurs in Kiev niet alleen diplomaten, maar ook crisismanagers voor de Grote Defensie, met als doel de pers het zwijgen op te leggen, het onderzoek als een succes te presenteren en de normaliteit te herstellen: miljarden die binnenkomen, wapens die circuleren en percentages die in de juiste zakken terechtkomen.

Samenvattend…

De NAVO is een gigantische bureaucratisch-militaire machine die enorme hoeveelheden geld verplaatst. Een machine die vol zit met corrupte radertjes.

Politiek gezien kan dit alles maar in één steeds duidelijker wordende richting leiden: de ontbinding van het bondgenootschap of, in ieder geval, het verlaten ervan door sommige van de lidstaten.

Donald Trump heeft deze kwestie al meerdere keren aan de orde gesteld in zijn toespraken, zozeer zelfs dat zijn woorden de Europese Unie dwingen haar relatie met de NAVO te heroverwegen. Een toekomst waarin de Verenigde Staten niet langer de belangrijkste garant voor de Europese veiligheid zullen zijn en Europa veel eerder dan gedacht zijn eigen defensie zal moeten organiseren.

In afwachting van een verminderde Amerikaanse rol experimenteren de EU-leiders al met een door Europa geleide veiligheidsorde. Veel van de meest cruciale beslissingen met betrekking tot Oekraïne worden genomen door een soort “coalitie van bereidwilligen”, onder leiding van het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk en met deelname van Duitsland.

Tegelijkertijd overwegen Europese beleidsmakers nauwere samenwerking via de door het Verenigd Koninkrijk geleide Joint Expeditionary Force of versterking van een “Europese pijler” binnen de NAVO, een idee dat al lang door Parijs wordt bepleit en nu ook in Berlijn gunstiger wordt onthaald. Een hoge defensieambtenaar uit een middelgroot Europees land noemde de gesprekken met Washington over veiligheidsgaranties voor Oekraïne “gênant” en merkte op dat de discussies over artikel 5 van het NAVO-verdrag – dat bondgenoten verplicht elkaar te verdedigen in geval van een aanval – eveneens gevoelig zijn geworden.

De afwezigheid van de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio bij een recente bijeenkomst van NAVO-ministers van Buitenlandse Zaken – een zeldzame gebeurtenis in de geschiedenis van het bondgenootschap – baarde Europese functionarissen en voormalige NAVO-leden zorgen, die nog werden versterkt toen zijn plaatsvervanger, Christopher Landau, kritiek uitte op EU-landen omdat zij de voorkeur gaven aan hun eigen defensie-industrie in plaats van te blijven kopen van de VS. De publicatie van de nationale veiligheidsstrategie van de regering-Trump heeft het momentum voor Europese fora die onafhankelijk zijn van Washington nieuw leven ingeblazen. “De dagen dat de Verenigde Staten als Atlas de hele wereldorde in stand hielden, zijn voorbij”, stelt het document. “Rijke en geavanceerde landen moeten de primaire verantwoordelijkheid nemen voor de veiligheid van hun eigen regio.”

In een recent interview herhaalde Trump zijn visie op een “decadent” Europa dat door massale migratie geen richting meer heeft, met ‘zwakke’ leiders die “niet weten wat ze moeten doen” en mensen die met totaal andere ideologieën aankomen.

Geconfronteerd met de niet-aflatende aanvallen van de regering-Trump werkt de EU stilletjes aan nieuwe veiligheidsmaatregelen voor het geval artikel 5 van het NAVO-verdrag onbetrouwbaar blijkt te zijn. Het is merkwaardig dat Oekraïne nog steeds aandringt op toetreding tot het bondgenootschap, evenals tot de EU. Het is praktisch geplande euthanasie… misschien wel het juiste lot voor een staat die wordt geleid door corrupte komieken.

En misschien moeten de Europese leiders, die nu als enigen nog belang hebben bij de NAVO, de ware bewaker van hun belangen, gaan nadenken over een uitweg uit de welig tierende corruptie die vroeg of laat ook binnen hun eigen regeringen aan het licht zal komen, en op die dag zal de implosie van het Atlantisch Bondgenootschap een onvermijdelijke historische gebeurtenis zijn.

Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.

Copyright © 2025 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

Damage Control: zware klappen voor de EU nu het corrupte regime van Von der Leyen wankelt (VIDEO’S)

Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over: