Wensen voor een kerstbestand in Oekraïne

Op 11 december zei de Hongaarse premier Viktor Orban dat hij, als een van de laatste dingen die hij zou doen aan het einde van zijn termijn als roulerend voorzitter van de Europese Unie, een kerstbestand tussen Oekraïne en Rusland zou voorstellen. “Aan het einde van het Hongaarse voorzitterschap van de EU hebben we nieuwe inspanningen gedaan voor vrede. We hebben een kerst wapenstilstand en een grootschalige uitwisseling van gevangenen voorgesteld,” zei hij. Helaas, zei hij, heeft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky “het idee duidelijk verworpen en uitgesloten.”

Er is een geschiedenis van het kerstbestand en er is een geschiedenis van burgerlijke en militaire leiders die het afwijzen, schrijft Ted Snyder.

Op kerstochtend in 1914 kwam er een wapenstilstand tot stand in meerdere regio’s langs het honderden kilometers lange westelijke front. De wapenstilstand brak spontaan uit en was niet officieel bekrachtigd. Paus Benedictus XV had een kerstbestand voorgesteld en pleitte “dat de geweren tenminste mogen zwijgen in de nacht dat de engelen zongen.” Maar functionarissen aan beide zijden verwierpen zijn pleidooi.

Maar individuele soldaten deden dat niet en een onofficiële, spontane wapenstilstand brak op verschillende manieren op verschillende plaatsen uit. Op sommige plaatsen zagen Britse soldaten lantaarns aan kleine kerstbomen langs de Duitse loopgraaf en konden ze Duitse soldaten “Stille Nacht, heilige Nacht” horen zingen. Verbaasde Britse soldaten applaudisseerden voor het zingen van de kerstliederen en reageerden met hun eigen koor van “The First Noel.”

Op andere plaatsen langs het front hoorden Britse soldaten Duitse soldaten hen uitnodigen om het niemandsland over te steken en “Kom hierheen.” Britse soldaten antwoordden: “Jij komt tot halverwege. Ik kom halverwege.” Soms bevatte de oproep de uitnodiging om een fles mee te nemen en elkaar halverwege te ontmoeten.

In weer een ander verhaal besloten Britse soldaten gebruik te maken van de dichte mist die het veld die ochtend bedekte om hun loopgraven te repareren. Toen de mist plotseling optrok, zagen ze Duitse soldaten hetzelfde doen. De twee partijen waren dicht genoeg bij elkaar om over en weer groeten te roepen. Sommige Duitse soldaten zeiden dat ze een wapenstilstand wilden voor die dag en de Britse soldaten naderden hen en ontmoetten hen in niemandsland waar de vijanden elkaar de hand schudden en sigaretten uitwisselden. Ze spraken met elkaar en voor een kort moment kwam de oorlog tot stilstand.

Er zijn opmerkelijke verslagen in dagboeken over het effect dat de kerst wapenstilstand had. Een Britse soldaat schreef: “Er was geen greintje haat aan beide kanten. Een andere soldaat schreef in zijn dagboek: “Hier zaten we te lachen en te kletsen met mannen die we een paar uur daarvoor nog probeerden te doden! Britse soldaten melden dat Duitsers hen in Engels met accenten vertelden dat “ze een hekel hadden… aan de hele oorlog eigenlijk. Ze waren absoluut niet agressief.” Er zijn verslagen van soldaten die vijandelijke soldaten helpen hun doden op te halen. Er zijn zelfs verslagen van een voetbalwedstrijd die uitbrak. De Duitsers wonnen met 3-2.

Functionarissen waren helemaal niet blij met de vreedzame acties van hun strijdkrachten. Militaire leiders vreesden dat de kameraadschap en de gesprekken de mannen in staat zouden stellen elkaar te leren kennen en hun bereidheid om elkaar te doden zouden ondermijnen. Aan beide kanten werden bevelen gegeven om alle “verbroedering met de vijand” te staken. Officieren kregen het bevel te schieten op vijandelijke soldaten die over niemandsland naderden. Soldaten die het bevel overtraden kwamen voor de krijgsraad.

Dat zou de eerste en laatste kerst wapenstilstand zijn in de Eerste Wereldoorlog. Na die magische kerst hebben de hoge bevelhebbers aan beide kanten voorkomen dat het ooit nog zou gebeuren.

In december 2022 werd de oproep van religieuze leiders voor een kerstbestand in de oorlog tussen Rusland en Oekraïne “in de geest van het bestand dat in 1914 tijdens de Eerste Wereldoorlog werd gesloten” overstemd door het aanhoudende geluid van artillerie.

En nu, drie jaar in deze oorlog, heeft Orban die oproep herhaald. De Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken Péter Szijjártó zegt dat Zelensky een oproep van Orban om een kerstbestand te bespreken “krachtig maar beleefd” heeft afgewezen. Ondanks die aanvankelijke afwijzing blijft Hongarije aandringen op een wapenstilstand. Orban zegt dat Moskou positief heeft gereageerd op het idee van een kerstbestand en gevangenenruil en dat, hoewel Kiev het idee tot nu toe heeft afgewezen, er nog steeds hoop is. Woordvoerder Dmitry Peskov van het Kremlin zegt ook dat “Poetin de inspanningen van Orban heeft gesteund” en dat “de Russische president Vladimir Poetin de inspanningen van de Hongaarse premier Viktor Orban steunt om een kerststilstand in Oekraïne te bereiken.”

Gevraagd naar het voorstel voor een kerstbestand dat “Orban lijkt te bewegen,, antwoordde Mike Waltz, Trump’s keuze voor nationaal veiligheidsadviseur, dat “als dat een soort staakt-het-vuren is als eerste stap, nogmaals, we – we zullen goed kijken naar wat dat betekent.”

Rusland en Oekraïne zijn het tijdens deze oorlog over niets eens geworden. Er is in Oekraïne zelfs een culturele strijd ontstaan tussen de Russisch en Oekraïens verbonden orthodoxe kerken. Maar misschien kunnen de twee kerken het erover eens zijn dat de boodschap van Jezus er niet een van oorlog was.

Het is onwaarschijnlijk dat de twee partijen officieel zullen instemmen met een kerstbestand. Het is misschien zelfs onwaarschijnlijk dat er langs het Donbasfront kleine, spontane wapenstilstanden zullen ontstaan. Maar misschien zal in een klein deel van het front een klein aantal Oekraïense en Russische soldaten elkaar halverwege het veld dat hen scheidt benaderen en elkaar de hand schudden en kerstgroeten uitwisselen en hun leiders eraan herinneren dat de mensen die lijden en sterven niet alleen vijandelijke soldaten zijn, maar in wezen mensen en broeders die gewoon naar huis willen en een einde willen maken aan deze vreselijke oorlog.

Copyright © 2024 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

Kan Donald Trump een einde maken aan de oorlog in Oekraïne?

Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over: