Tijdens verschillende recente gesprekken hebben mensen me verteld dat ze ’s ochtends niet meer op hun telefoon kijken. Niet omdat er niets gebeurde, maar juist omdat er van alles gebeurde. Ze beschreven het gevoel alsof ze onder een waterval van voortdurend slecht nieuws stonden.
Deze ervaring is zeker geen uitzondering. Volgens het Digital News Report 2025 van het Reuters Institute vermijdt 69 procent van de Canadezen het nieuws nu ten minste af en toe, schrijft Laura Hood.
Wereldwijd geeft 40 procent aan dat ze dit ten minste soms of vaak doen, het hoogste percentage ooit gemeten. Mensen noemden hiervoor steeds dezelfde redenen: het nieuws bracht hen in een slechte bui, ze voelden zich overweldigd en machteloos om iets te doen.
Als onderzoeker in de ontwikkelingspsychologie, met een focus op sociale ontwikkeling en psychologisch welzijn, stel ik dat nieuwsmoeheid geen luiheid, zwakte of een generatiegebonden afname van maatschappelijke belangstelling is. Het is de voorspelbare reactie van een menselijk brein dat wordt geconfronteerd met een omgeving waarvoor het nooit is ontworpen.
Geprogrammeerd voor slecht nieuws
Lang vóór de komst van smartphones of zelfs de drukpers werd onze cognitieve architectuur gevormd door één enkel probleem: lang genoeg in leven blijven om ons voort te planten. Onze voorouders wier aandacht afdwaalde van het geritsel in het gras, lieten minder nakomelingen na dan degenen die stilstonden, keken en luisterden.
Het brein dat aandacht schonk aan bedreigingen, was het brein dat overleefde.
Dit is de basis van wat psychologen de negativiteitsbias noemen, een van de meest bevestigde bevindingen in de cognitieve wetenschap. Uit decennia van onderzoek is gebleken dat de menselijke geest negatieve informatie zwaarder weegt dan positieve, er sneller op reageert en deze langer onthoudt.
Een roofdier in de buurt was belangrijker dan een prachtige zonsondergang. De prijs voor het over het hoofd zien van een echte dreiging was de dood, terwijl de prijs voor een overdreven reactie slechts een paar minuten verspilde waakzaamheid was. Door deze asymmetrie was deze voorkeur een aanpassingsmechanisme.
Hier ligt het probleem: het menselijk brein is sindsdien niet veranderd. We zijn dezelfde soort als duizenden jaren geleden. Wat wel is veranderd, is de omvang van de wereld die het moet afspeuren naar dreigingen.
De hele wereld afspeuren
Gedurende het grootste deel van de menselijke geschiedenis waren de bedreigingen die ons zenuwstelsel verwerkte lokaal. Een naburige stam. Een droogte. De ziekte van een kind dat we persoonlijk kenden. Informatie over verre oorden kwam nauwelijks binnen, en als dat al gebeurde, was die meestal niet relevant.
In 2026 wordt van hetzelfde neurologische systeem verwacht dat het een oorlog in de ene regio, een financiële schok in een andere, een klimaatramp in een derde en een geweldsmisdrijf in een vierde verwerkt, en dat allemaal nog voor de lunch.
Een studie gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nature Human Behaviour onderzocht meer dan 105.000 echte nieuwskoppen die bijna zes miljoen keer werden bekeken. Elk extra negatief woord verhoogde de doorklikpercentages, terwijl positieve woorden het tegenovergestelde effect hadden.
Recente studies wijzen erop dat mensen over de hele wereld meetbaar sterkere fysiologische reacties vertonen op negatief nieuws dan op positief nieuws. Het lichaam reageert al voordat de geest heeft besloten of de dreiging relevant is.
Sommige onderzoekers hebben een klinisch kader geïntroduceerd voor wat er in dit geval gebeurt, genaamd Problematische nieuwsconsumptie (PNC) — een patroon van nieuwsbetrokkenheid dat leidt tot preoccupatie, ontregeling en verstoring van het dagelijks functioneren. In hun onderzoek uit 2022 ontdekten de onderzoekers dat 17 procent van de Amerikaanse volwassenen voldeed aan de criteria voor ernstige PNC.
Binnen die groep gaf 61 procent aan zich behoorlijk of zeer onwel te voelen, vergeleken met zes procent van degenen die dat niet deden.
Voor minderheidsgroepen kan nieuwsmoeheid nog ingrijpender gevolgen hebben.
Het herhaaldelijk zien van leed dat gericht is tegen onze eigen groepen, zelfs als we niet het directe doelwit zijn, kan een aanzienlijke psychologische impact hebben op mensen uit dezelfde groep. Voor gemeenschappen die op basis van ras worden gediscrimineerd, zoals immigranten, kan de cognitieve belasting nog zwaarder zijn, en is de keuze om simpelweg niet meer te kijken veel moeilijker te maken wanneer het nieuws over hun land van herkomst gaat.
Wegkijken is niet de oplossing
Wat is de oplossing voor nieuwsmoeheid? Nou, het is niet het vermijden ervan. Een democratie is afhankelijk van goed geïnformeerde burgers.
Veel volwassenen noemen de verspreiding van misleidende informatie al als een belangrijke bron van stress. Je afsluiten voor accurate, betrouwbare informatie maakt het probleem alleen maar erger. We zijn geprogrammeerd om meer aandacht te besteden aan slecht nieuws, en dat soort inhoud zal op de een of andere manier toch zijn weg naar ons vinden.
De oplossing is om de consumptie en de bronnen te beheren.
Verschillende benaderingen kunnen helpen om nieuwsmoeheid te beheersen en de geestelijke gezondheid te beschermen. Door de nieuwsconsumptie te beperken tot vastgestelde tijdvakken, wordt het gevoel van overweldigd zijn verminderd. Kiezen voor diepgang in plaats van kwantiteit is ook belangrijk: één zorgvuldig geschreven lang artikel informeert je beter dan een stortvloed aan willekeurige, onbetrouwbare en emotioneel geladen posts op Instagram.
Het is ook waardevol om onderscheid te maken tussen informatie en actie — onderzoek naar waargenomen controle en stress toont consequent aan dat de kloof tussen bewustzijn en handelingsvermogen een van de sterkste voorspellers van psychische klachten is. Bepalen wat je daadwerkelijk kunt doen aan wat je in het nieuws leest, hoe klein ook, tempert die reactie.
Wees ten slotte op je hoede voor ‘rage bait’ – opzettelijk provocerende berichten of inhoud die bedoeld is om de betrokkenheid op social mediaplatforms te vergroten door negatieve reacties uit te lokken. Het besef dat bepaalde makers van inhoud willen provoceren in plaats van de werkelijkheid weer te geven, zorgt voor een nuttige cognitieve afstand.
Het nieuws zal niet minder ‘zwaar’ worden. Maar onze omgang ermee kan wel bewuster worden. Onze hersenen zijn niet gebouwd voor deze omvang aan input. Ze zijn echter wel gebouwd om te leren zich aan te passen.
Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.
Copyright © 2026 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.
Studie: droegen buitenaardse voorouders bij aan 30% van menselijke genen, verbeterde hersenkracht?
Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram
Daar 99,9% wat als nieuws wordt verkondigd wordt, berust op desinformatie. Voor de reguliere en de gecontroleerde alternatieve media met de chat media. Besteedt ik liever mijn levensenergie aan dingen die voor mij belangrijk zijn i.p.v. die bagger.
“Wat is de oplossing voor nieuwsmoeheid? Nou, het is niet het vermijden ervan. Een democratie is afhankelijk van goed geïnformeerde burgers.”.
Nou, ten eerste is een democratie helemaal niet afhankelijk van geïnformeerde ‘burgers’. Het idee dat de pers de politiek in de gaten houdt is ook al zo een waanidee, de pers is een uitvoerkanaal van de politiek.
Ten tweede is mijden van de pers zeer verstandig. Ze bedoelen het misschien wel goed, maar ik hoef het niet meer. Nooit meer. De nieuwsgierigheid bestrijden zie ik als een leuke ego-oefening.
Het kreng van zo een televisie is nu al weer zo een 25 jaar weg, en een krant wat is dat?, de radio gaat uit bij ouwehoeren en mijn nieuws? Ik hoef dus geen nieuws, het idee alleen al. Ik wil enkel rust en vrede. Als ze daarover gaan schrijven, dan heel misschien wil ik een letter lezen. Als ze de oogjes opendoen en ook het hartje niet vergeten te vragen en eerlijk vertellen welke doerakken het leven verzieken, de aarde plunderen en zo, en hoe we dat aan gaan pakken.
Houd je misselijke troep nu maar, denk ik, eerlijk; ik hoef in het leven niks dan wat eten en drinken, wat gezelligheid en gezondheid, en verder heb ik mijn buik vol van gezeur.
En die psychologie? Ziet die niet dat ‘ze’ lopen te stoken? Zijn die soms blind voor de krankzinnig geworden wereld? Waarschijnlijk zitten die mensen op rozen in hun villa en praten ze daarom zo slapjes over wat de wereld overkomt.
Maar goed; de oplossing voor nieuwsgierigheid is er niet meteen; de mens is nu eenmaal zo. Maar het beste is je nieuwsgierigheid in toom te houden en te weten dat je met elk woord en beeld belazerd wordt, ook al snappen sommige, soms iets doorgeleerde types dat nog niet. Dus de oplossing is ZEKER mijden van dat vullis. En zeker dat wat afkomstig is van de mensen die dat bij mij voor eeuwig verknoeid hebben. Tabee.
Citaat 😉
Wat ben ik toch moe…. zooooo moe!!!
Enkele weken geleden sloeg bij mij de vermoeidheid hard toe. Eerst dacht ik dat het lag aan de luchtvervuiling, de temperatuur wisselingen van dit seizoen of misschien zelfs aan mijn gebrek aan seks. Maar nu heb ik het eindelijk gevonden.
Hahaha, goed samengevat, ik dacht nog “ wat zegt tie nou?”
Maar wil jij erover praten?
Nou Antisoof, de televisie heb ik na 25 niet kijken geprobeerd, ik had geen internet, ik moet zeggen dat ik het ding meestal na 5 minuten vol walging uit zette, maar ik lees nog steeds veel slecht nieuws op internet, het word langzamerhand tijd dat ik dat ook sluit.
En kranten lees ik al 30 jaar niet meer.
Op naar de 100% en de kansenpakkers kunnen doen wat ze willen.
Vergelijk het met mensen die niet stemmen, vinden de kansenpakkers wel handig.
Vergelijk het met mensen die niks meer schrijven omdat ze “aangepakt” worden.
Allemaal reuze handig voor de verhevenen.
een psycholoog moet je helemaal niet zijn om te zien wat en hoe,én het Waarom..het zijn de leugens die de mensen Kotsbeu zijn..we kijken helemaal Niet weg van het Nieuws, maar van de leugens…nieuws van de opgelegde leugens..dáár knelt het schoentje..tv krant enz Nooit meer..FRONTNIEUWS daarentegen 100 %..én aanverwante..zelfs het WK Voetbal is een doorgestoken kaart..stress is voor de massa..immers die verwachten nog steeds eerlijkheid..maar die zijn sinds de Corona-maffia…gewoon Verschwünden..end of story..