Het is nog niet te zeggen of Donald Trump erin zal slagen om een einde te maken aan de oorlog in Oekraïne, een nieuw tijdperk van détente tussen Washington en Moskou in te luiden, nieuwe veiligheidsrelaties tussen Rusland en het Westen tot stand te brengen, samenwerking in het Noordpoolgebied te bewerkstelligen of alle voordelen te benutten die voortvloeien uit hernieuwde handels- en investeringsbanden.
Dit alles valt nog te bezien. De topontmoeting tussen Trump en Vladimir Poetin medio augustus in Anchorage kan al dan niet “historisch” blijken te zijn, een omschrijving waar alle presidenten die zich bezighouden met grootmachtdiplomatie naar verlangen, schrijft Patrick Lawrence.
Er zijn allerlei redenen om op dit vroege moment twijfels te koesteren. Kan Trump de Russische president vrede beloven, gezien de politieke kliek, de Deep State, het militair-industrieel complex en andere groeperingen die er al zo lang en krachtig voor zorgen dat zoiets niet uitbreekt?
Degenen die de listige operaties van de Deep State bedenken, hebben tijdens Trumps eerste ambtstermijn zijn betere beleidsinitiatieven op wrede wijze vernietigd – zijn eerste poging om de betrekkingen met Rusland te herstellen, die fantasierijke gesprekken – te veelbelovend voor hun eigen bestwil – met de leider van Noord-Korea. Het verleden leert ons dat we ons beter kunnen schrap zetten voor hetzelfde scenario als Trump en zijn mensen goed presteren in de onderhandelingen die nog weken zullen duren – en het zullen op zijn minst weken zijn.
En dan nu de vraag over Trump en zijn mensen. Marco Rubio bij Buitenlandse Zaken, Pete Hegseth bij Defensie, Steve Witkoff die tijd vrijmaakt van zijn vastgoedondernemingen in New York, allemaal onderworpen aan de bevelen van de president, geen van allen met enige ervaring in staatszaken: is het regime van Trump bekwaam om een diplomatiek proces van deze complexiteit en met deze potentiële gevolgen te doorlopen?
Laten we deze mensen niet uitsluiten, maar het is moeilijk voor te stellen.
En tot slot de russofobie die Trump naar voren bracht zodra hij tijdens de verkiezingscampagne van 2016 politiek prominent werd. Ik beschouw dit als de grootste uitdaging waar Trump nu voor staat, nu hij probeert een proxyoorlog te beëindigen en de betrekkingen met Rusland in een nieuw tijdperk te brengen.
Ik zeg dit omdat russofobie veel meer inhoudt dan geopolitieke strategieën en beleidskeuzes op korte termijn. Dit is een vraag die raakt aan de ideologie die Amerika tot Amerika maakt, aan de collectieve psyche, aan anders-zijn en identiteit (die in de Amerikaanse geest nauw met elkaar verbonden zijn).
Het was interessant om Trump tijdens zijn toespraak na de top in Anchorage te horen verwijzen naar de onzin rond Russiagate. Hier volgt, volgens het transcript van het Kremlin, een deel van wat hij te zeggen had over de verstorende effecten van de Russiagate-jaren:
“We moesten de Russiagate-hoax verdragen. Hij wist dat het een hoax was, en ik wist dat het een hoax was, maar wat er gebeurde was zeer crimineel, en het maakte het voor ons als land moeilijker om zaken te doen en alle dingen aan te pakken die we graag hadden willen aanpakken. Maar als dit voorbij is, hebben we een goede kans.”
Dat is prima, en voor zover het gaat ook waar. Maar achter Russiagate schuilt een eeuw geschiedenis – twee eeuwen als je teruggaat naar het begin. Trump begrijpt dit misschien niet terwijl hij zijn diplomatieke stappen richting Moskou zet – vrijwel zeker begrijpt hij het niet – maar dit is de omvang van zijn project als je het in het grote geheel bekijkt. Dit is de geschiedenis, in de gedachte dat hij iets “historisch” zou kunnen bereiken.
Kan Trump een lang, betreurenswaardig verleden definitief achter zich laten, of Amerika in ieder geval op een pad zetten waarop het eindelijk de 21e eeuw kan omarmen in plaats van achterop te blijven lopen?
Van alle vragen die ik hier stel, is dit veruit de zwaarste.
De eb en vloed van de geschiedenis
Dit lijkt misschien een frivole vraag, gezien de niet-aflatende anti-Russische sentimenten onder de Amerikaanse machtselite. Er is geen enkele factie in Washington, aan welke kant van het politieke spectrum dan ook – als dat spectrum überhaupt nog van belang is – die niet in meer of mindere mate last heeft van russofobe paranoia.
Maar de geschiedenis van de Russische fobie van Amerika kan op twee manieren worden geïnterpreteerd. De vijandigheid jegens Rusland, van het tsaristische rijk tot de Sovjet-Unie en nu de Russische Federatie, is een soort basso ostinato in de geschiedenis van de Amerikaans-Russische betrekkingen. Maar we zien ook een eb en vloed onder Amerikanen, zowel in het beleid als in de publieke opinie.
Poetin sprak zich duidelijk uit over de giftige toestand van de Amerikaans-Russische betrekkingen en deed in Anchorage veel moeite om te wijzen op de vele gelegenheden in het verleden waarop Russen en Amerikanen min of meer vanzelfsprekend harmonieuze en constructieve betrekkingen onderhielden.
Dit verhaal begint in de eerste decennia van de 19e eeuw, toen de Verenigde Staten nog maar een halve eeuw oud waren en het Westen aandacht begon te krijgen voor de moderniseringen die Peter de Grote honderd jaar eerder in gang had gezet. Hier is de altijd scherpzinnige de Tocqueville in het eerste deel van Democracy in America:
“Er zijn momenteel twee grote naties in de wereld, die vanuit verschillende punten zijn begonnen, maar naar hetzelfde doel lijken te streven. Ik doel op de Russen en de Amerikanen. Beide zijn onopgemerkt groot geworden; en terwijl de aandacht van de mensheid elders was gericht, hebben ze zich plotseling in de voorste gelederen van de naties geplaatst, en de wereld leerde bijna tegelijkertijd hun bestaan en hun grootsheid kennen … Hun uitgangspunt is verschillend en hun koers is niet dezelfde, maar toch lijkt elk van hen door de wil van de hemel voorbestemd om het lot van de halve wereld te bepalen.”
Vanaf het begin dus een tegenstelling, zo niet een oppositie. Het idee van “het Westen” als politiek construct ontstond in de tijd van De Tocqueville juist als reactie op de opkomst van het tsaristische Rusland. Het was dus vanaf het begin een defensieve reactie.
Zeventig jaar later raakte Amerika in de ban van de eerste Rode Angst als reactie op de bolsjewistische revolutie. En nog eens twintig jaar later, wat gebeurde er toen? Met de alliantie tegen de asmogendheden in de Tweede Wereldoorlog zorgde F.D.R., een slimme man, ervoor dat Amerikanen Stalin “Uncle Joe” noemden.
Helaas, de buitengewone macht van de media en propaganda. Nauwelijks was de Tweede Wereldoorlog voorbij (en Roosevelt in zijn graf) of Amerika stortte zich in de tweede Rode Angst, ook wel bekend als de McCarthyistische jaren vijftig. Daarna volgde de détente van eind jaren zestig en zeventig, en daarna Reagans onzin over het ‘kwade imperium’.
Na de ineenstorting van de Sovjet-Unie volgden de jaren waarin Rusland een juniorpartner was, toen de dronken Boris Jeltsin aan de kant stond terwijl westers kapitaal de formidabele restanten van de Sovjet-economie leegroofde. En toen kwamen de jaren van Poetin. Wat we nu meemaken, komt neer op een derde Rode Angst, afgezien van het feit dat Rusland niet langer rood is.
Anders bekeken zijn de betrekkingen tussen de VS en Rusland weer terug bij af. “Poetins Rusland”, zoals de uitdrukking luidt, is opnieuw Amerika’s grote Andere, en bij uitbreiding ook die van het Westen, net zoals twee eeuwen geleden. Toen en nu is het project om “Rusland weer groot te maken”, zoals we het zouden kunnen omschrijven; toen en nu vervalt het Westen in irrationele reacties als antwoord op de opkomst van een natie met een andere beschavingstraditie.
De veranderlijkheid die inherent is aan de houding van de VS ten opzichte van Rusland door de jaren, decennia en eeuwen heen – ik bedoel de mate waarin deze houding kan veranderen naargelang de veranderende geopolitieke omstandigheden – valt niet te missen. Het is niet alleen mogelijk dat de heersende russofobie van onze tijd op een gegeven moment voorbij zal gaan. De geschiedenis leert ons dat dit waarschijnlijk is – misschien zelfs onvermijdelijk.
Maar het gekonkel en gesjacher van één man zal dit niet bewerkstelligen, en ik zou zeggen dat dit vooral geldt als die man Donald Trump is. De geschiedenis zelf zal dit werk doen. Het wiel van de geschiedenis zal zodanig draaien dat de vervreemding van Amerika van Rusland, en bij uitbreiding van de niet-westerse wereld, te kostbaar zal blijken. Dit is nu al het geval, als men bereid is om te kijken in plaats van te doen alsof dat niet zo is.
Op een gegeven moment, om het anders te zeggen, zal het weigeren om zich aan te passen aan de opkomst van de nieuwe wereldorde die het Westen op dit moment in de ogen staart, een hogere prijs hebben dan zich eraan aanpassen.
Met zoveel woorden stelt Donald Trump juist zo’n aanpassing voor. De mate waarin zijn demarche ten opzichte van de Russische Federatie slaagt, zal de mate zijn waarin Amerika opnieuw in staat blijkt te zijn om de russofobie te overstijgen waarin het opnieuw is vervallen.
Trump begrijpt dit misschien opnieuw niet, maar ik zie niet in dat dit veel uitmaakt. Hij heeft een stap op een pad gezet. Voorlopig blijft het afwachten hoe ver Amerika bereid is te gaan.
Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.
Copyright © 2025 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.
Pepe Escobar: De beer en de adelaar nemen het tegen elkaar op in Alaska
Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram
Het verstand zit gewoon niet in het westen.!
De wijzen kwamen en blijven komen uit het Oosten.!
De relatie tussen de VS en Israhel is een spiegel die laat zien in hoeverre Trump en zijn team onder controle staat vd Deepstate. Zolang Israhel oorlog voert in de bezette gebieden en in de buurlanden, daarbij aantekenend dat de VS de belangrijkste wapenleverancier van Israhel is, is het te vroeg om te juichen dat het Trumpteam beslissende slagen gaat uitdelen.