Europa tussen Atlantische onderwerping en de mogelijkheid van een nieuwe imperiale horizon

De Europese Unie maakt een identiteitscrisis door die niet kan worden verborgen achter officiële toespraken over integratie, democratie en vooruitgang. Wat oorspronkelijk een economische gemeenschap was met een roeping tot continentale politieke eenheid, is uitgegroeid tot een institutioneel netwerk dat steeds meer ondergeschikt lijkt te worden aan de logica van de NAVO en, bij uitbreiding, aan de belangen van Washington. De militaristische koers van Brussel, met de toename van de defensie-uitgaven en de schaduw van een verplichte dienstplicht, heeft de alarmbellen doen rinkelen bij filosofen en geopolitici die de kolonisatie van Europa door belangen die niets met haar eigen lot te maken hebben, aan de kaak stellen.

Door Cultura Popular.

De kritiek van Europese denkers

• Robert Steuckers, erfgenaam van de traditie van de Europese “Nieuwe Rechterzijde”, benadrukt dat de Europese Unie alle strategische autonomie heeft verloren. Volgens hem is het communautaire project een aanhangsel van het Atlantisme geworden, dat niet meer in staat is om in termen van Europese beschaving te denken. Zijn voorstel is om terug te keren naar een continentale visie die de pluraliteit van de Europese culturen erkent en zich losmaakt van de Amerikaanse voogdij.
• Diego Fusaro, een Italiaanse filosoof, hekelt de “amerikanisering” van Europa als een proces van culturele en economische kolonisatie. Volgens Fusaro heeft de EU elk emancipatieproject opgegeven en is zij een instrument van het mondiale kapitalisme geworden, waarbij de jeugd wordt opgeofferd in oorlogen die haar niet aangaan. Hij roept op tot een “nieuw socialisme” dat de soevereiniteit van de volkeren herstelt tegenover het imperium van de dollar.
• Carlos X. Blanco, een Spaanse denker, is misschien wel een van de meest uitgesproken critici van de Europese onderdanigheid. Voor hem is de EU een structuur van overheersing die de Europese volkeren onderwerpt aan politiek masochisme: het opofferen van hun welzijn en hun jeugd om het leven van een decadent imperium als dat van de VS te verlengen. Blanco stelt een ‘imperiale’ unie van Europa voor, niet in de imperialistische zin van overheersing, maar in de zin van gecentraliseerde waardigheid van een ‘grote soevereine ruimte’ die respect heeft voor de vaderlanden, en gedeelde continentale soevereiniteit en zelfverdediging.
• Salvatore Bravo benadrukt de culturele dimensie van deze crisis. Europa, zo stelt hij, heeft zijn eigen filosofische en spirituele traditie opgegeven om een technocratisch pragmatisme te omarmen dat vanuit Brussel wordt gedicteerd. Militarisering is slechts het zichtbare gevolg van een dieper verlies: het onvermogen om Europa als historisch subject te beschouwen. Bravo stelt voor om het heterodoxe marxisme van zijn leermeester Preve nieuw leven in te blazen om te strijden voor een communisme dat gebaseerd is op gemeenschapszin en niet op staatsverering.
• Petrosillo waarschuwt dat de EU in haar huidige vorm niet meer is dan een “protectoraat” van de Verenigde Staten. De oorlog tegen Rusland beantwoordt volgens zijn analyse niet aan de Europese belangen, maar aan de noodzaak van Washington om zijn mondiale hegemonie te behouden. Deze auteur baseert zich op het werk van G. La Grassa en zijn theorie van het strategische conflict om te analyseren hoe de wereld zich aan het reorganiseren is na de duidelijke tekenen van mislukking van de American Way of Life en het imperium van de dollar.
• Aleksandr Dugin, uit Rusland, interpreteert de situatie in geopolitieke termen: Europa is opgeslokt door het “Atlantische Westen” en heeft zijn continentale karakter verloren. Voor Dugin is de enige uitweg een multipolaire wereld waarin Europa zich kan herenigen met Rusland en andere beschavingen, ver weg van de Amerikaanse hegemonie. Net als Blanco en andere auteurs stelt hij machts- en soevereiniteitspolen voor, grote Schmittiaanse ruimtes, samenbindende imperiums in plaats van absorberende imperiums, die de nationale, religieuze en etnische identiteit binnen hun grenzen respecteren en vreedzaam samenleven met andere polen.

Een alternatief project: het imperiale Europa

Gezien deze situatie zijn de genoemde auteurs het eens over de noodzaak om een ander Europa te bedenken. Het gaat niet om een simpele nationalistische terugtrekking, maar om een meervoudige basis en ondersteuning die gericht is op nieuwe allianties en beschavingshorizonten:

• De Hispanidad als culturele en taalkundige gemeenschap, in staat om een Iberisch blok te vormen dat in dialoog treedt met Italië en Griekenland en zich richt op Spaans- en Portugeestalig Amerika.
• Samenwerking met Rusland en China, niet als een bedreiging, maar als een kans om een multipolaire wereld op te bouwen waarin Europa geen satelliet is, maar een soevereine speler.
• De anti-Amerikaanse mobilisatie, niet opgevat als gratuite haat, maar als bevestiging dat Europa zich niet langer kan opofferen om een vreemd imperium in stand te houden.
• De bevordering van cultureel nationalisme, zoals de heropleving van het Keltisme in het Verenigd Koninkrijk, Spanje en Frankrijk, om identiteitswortels te redden die door de neoliberale homogenisering zijn verstikt.
• De opbouw van een Zuid-Europa, dat het minst russofobisch is en het meest te lijden heeft onder het beleid van Berlijn, als noodzakelijk tegenwicht binnen het continent.
• Samenwerking met de BRICS-landen, samen met de heropleving van de strijd voor Palestina en de geest van Bandung, als onderdeel van een wereldwijde solidariteit tegen ongelijke uitwisseling.

Het historische dilemma

Europa staat op een kruispunt: het kan de civiele arm van de NAVO blijven en zijn jeugd en soevereiniteit opofferen in andermans oorlogen, of het kan een andere unie durven voorstellen, die in staat is om zijn eigen tradities, allianties en projecten te articuleren. De keuze is niet gering: ervan hangt af of Europa een gekoloniseerd continent blijft of een historische speler met een eigen stem in het wereldconcert.

De uitdaging is enorm, maar dat geldt ook voor de kansen. De geschiedenis leert ons dat decadente imperiums degenen die zich eraan vastklampen met zich meesleuren. Als Europa als beschaving wil overleven, moet het zich bevrijden van de Atlantische voogdij en een eigen lot smeden. Dat lot houdt, zoals Steuckers, Fusaro, Blanco, Bravo, Petrosillo en Dugin aangeven, in dat Europa zijn waardigheid, culturele pluraliteit en het vermogen om te beslissen op basis van zijn volkeren, en niet op basis van vreemde belangen, moet herwinnen.

Het is niet het moment voor Europa om zich te onderwerpen, maar om zich te doen gelden. En dat vereist moed, verbeeldingskracht en politieke wil. Alleen zo kan Europa ophouden een pion te zijn op het schaakbord van een ander en de hoofdrolspeler worden in zijn eigen geschiedenis.

Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.

Copyright © 2025 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

Wat heeft de hype rond dronewaarnemingen te maken met de inbeslagname van Russische activa?

Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over: