De westerse media hebben hun scherpte verloren. Angst is de nieuwe onruststoker in de redactiekamer

De massale ontslagronde van honderden journalisten bij de Washington Post haalde de afgelopen dagen de krantenkoppen, net als het nieuws over een financieringscrisis bij de internationale afdeling van de BBC (BBC World Service), wat bij sommigen tot discussies leidde over de toekomst van het internationale nieuws.

Het leeuwendeel van de ontslagen bij de Post betrof buitenlandcorrespondenten, wat erop wijst dat het internationale nieuws, althans voor de mainstream media, in verval is. Voor velen is dit geen nieuws. Wereldnieuws is een onderwerp dat mediagiganten al minstens tien jaar, zo niet langer, routinematig schrappen, in lijn met de trend dat kijkers op zoek zijn naar alternatieve bronnen. Zou dit de eenvoudige verklaring kunnen zijn voor het feit dat deze twee giganten op het gebied van wereldnieuws met een existentiële crisis worden geconfronteerd, of is er meer aan de hand? schrijft Martin Jay.

De BBC World Service is sinds haar oprichting al decennialang een betrouwbare bron van nieuws voor veel landen in het Mondiale Zuiden. Voor veel mensen in Afrika en Azië is het de enige bron van betrouwbare informatie over wat er werkelijk gaande is in landen waar echt journalistiek werk is uitgeroeid door junta’s die bang zijn dat een vrije pers hun macht zou kunnen ondermijnen. Maar in de afgelopen twintig jaar is de wereld veranderd. Het internet bood natuurlijk tal van uitingsmogelijkheden en stemmen, en het nieuws zelf kreeg te maken met een identiteitscrisis en werd overschaduwd door opinies. Dat proces verdeelde de giganten over wat ze moesten doen. De ene groep wilde zich terugtrekken en doorgaan met hetzelfde product; de andere groep wilde met de tijd meegaan en trendy worden. Politieke correctheid drong door in een ruimte die ooit werd gedomineerd door blanke mannen van middelbare leeftijd, en plotseling werd de berichtgeving van BBC World ‘lokaal’ en miste het de objectiviteit die het ooit had. Er was ook een duidelijke braindrain van goede journalisten, zoals ook het geval was bij het Foreign Office in Londen, dat het gedeeltelijk financiert. Daarnaast kwamen er nieuwe spelers op de markt voor Engelstalig internationaal nieuws, die een nieuwe stijl van wereldnieuws aanboden, zoals RT en CGTN, die beide indrukwekkende berichtgeving hebben in het Mondiale Zuiden.

Kortom, BBC World Service begon saai, wereldvreemd en niet bijzonder relevant te lijken. Zelfs een recent rapport in The Guardian over de financiering van de dienst gaf toe dat Russia Today en CGTN de afgelopen jaren aan geloofwaardigheid hadden gewonnen. Geloofwaardigheid is natuurlijk van cruciaal belang op dit gebied. En het publiek in Afrika en Azië moet hebben gemerkt hoe schokkend het gebrek aan objectiviteit is in de manier waarop de BBC verslag doet van grote conflicten – recentelijk Oekraïne en wat de nieuwspresentatoren tot op de dag van vandaag nog steeds “de oorlog in Gaza” noemen (terwijl het gewoonweg een genocide is) – dat het geen verrassing is dat de internationale dienst met een ongekende financieringscrisis te maken heeft.

Internationale nieuwsreuzen zijn bezig met een totale rebranding, waarbij ze in sommige gevallen uit dat proces tevoorschijn komen als iets dat in niets meer lijkt op nieuwsaanbieders in de traditionele zin. Bij The Washington Post gooide Jeff Bezos, de nieuwe eigenaar, roet in het eten toen hij de krant overnam en ingrijpende ideologische veranderingen wilde doorvoeren, zoals het stoppen met de openlijke steun aan een Democratische kandidaat voor het Amerikaanse presidentschap of het afstappen van de gevestigde stijl van opiniestukken schrijven. Deze veranderingen hebben geleid tot een enorm verlies aan inkomsten en suggereren dat een merk dat is gebouwd op een linkse ideologie moeite zal hebben om zichzelf te financieren zonder een nieuw revolutionair model om het te vervangen. Het probleem is dat de meeste media-eigenaren weten dat er grote veranderingen op komst zijn op het gebied van internationaal nieuws, maar dat ze gewoonweg niet weten hoe ze daarop moeten reageren. Het volledig schrappen van internationaal nieuws lijkt misschien wat overhaast voor de nieuwe eigenaar van de Post, maar het is niet zo extreem als wat andere giganten hebben gedaan, namelijk in zee gaan met autocratische regeringen over de hele wereld en zichzelf in het beste geval positioneren als contentpartners, of in het slechtste geval als PR-adviseurs. Als je kijkt naar hoe Reuters nu werkt in landen als Marokko, ontstaat een beeld van een lokale journalist die alleen positieve verhalen schrijft over de activiteiten en het beleid van de regering, perfect in lijn met de lokale media die Rabat subsidieert. Reuters is al jaren niet in staat om ook maar één artikel in Marokko te schrijven waarin, zelfs in de meest gematigde bewoordingen, vraagtekens worden geplaatst bij de manier waarop de regering het land bestuurt. AP in Marokko volgt hetzelfde model en gaat zelfs nog verder door videoreportages te produceren die beschamende promotiepakketten zijn voor de toeristische sector en Marokko aanprijzen als een ideale bestemming – met een hilarische focus op karpervissen. Marokko is een adembenemend mooi land. Maar heeft het callcenterjournalisten nodig om zijn promotiemarketing te doen? Dit is niet de journalistiek zoals wij die kennen. Maar dit is hoe sommige mediagiganten de toekomst zien en waar inkomsten kunnen worden gehaald uit dankbare autocratieën die deze machines willen voeden.

Maar de kunst van zelfcensuur is niet langer het exclusieve domein van landen in het Mondia Zuiden. Het Westen heeft een inhaalslag gemaakt. Een van de terugkerende thema’s waar we aandacht aan moeten besteden, is hoe westerse mediagiganten een nieuwe generatie journalisten in dienst nemen die bang zijn om de narratieven van de zittende regering in twijfel te trekken. Een generatie van sneeuwvlokjes die niet kunnen omgaan met kwetsende woorden op social media of de meer heimelijke laster van regeringsfunctionarissen die hen willen intimideren. Het resultaat is dat wat wij als nieuws zien, eigenlijk helemaal geen nieuws is, maar een gepolijste versie van het aangeboden narratief dat opnieuw is verpakt om te doen lijken alsof er zorgvuldig onderzoek is gedaan.

CBS News, dat ooit zijn berichtgeving over een sensationeel gelekt rapport van de tabaksindustrie moest afzwakken omdat de juridische dreiging tegen het netwerk groter was dan de waarde ervan (een verhaal dat werd verfilmd in een uitstekende film van Michael Mann, getiteld The Insider), is nu het slachtoffer hiervan.

Het hoofd van CBS schokte onlangs velen met haar geldbod aan medewerkers die niet wilden werken onder haar nieuwe plan om het nieuws af te zwakken en af te stappen van primeurs.

“We moeten beginnen met eerlijk naar onszelf te kijken”, zei Bari Weiss destijds. “We produceren geen product dat genoeg mensen willen.”

Bedoelt ze dat het brengen van grote verhalen niet meer hetzelfde aantal mensen bereikt als vroeger, of bedoelt ze dat de politieke terugslag en/of lagere advertentie-inkomsten het niet waard zijn?

Een producent die vertrok, vatte het goed samen en noemde angst als de kern van de zaak. Alicia Hastey betreurde dat “een ingrijpende nieuwe visie” prioriteit heeft gegeven aan “een breuk met de traditionele uitzendnormen om te omarmen wat wordt omschreven als ‘heterodoxe’ journalistiek”.

“De waarheid is dat toewijding aan die mensen en de verhalen die ze te vertellen hebben steeds onmogelijker wordt”, voegde ze eraan toe. “Verhalen worden misschien niet alleen beoordeeld op hun journalistieke waarde, maar ook op de vraag of ze voldoen aan een veranderende reeks ideologische verwachtingen – een dynamiek die producenten en verslaggevers onder druk zet om zelfcensuur toe te passen of uitdagende verhalen te vermijden die een terugslag of ongunstige krantenkoppen kunnen veroorzaken.”

Hoewel Hastey opmerkte dat dit sentiment geen afbreuk deed “aan het talent van de journalisten die bij CBS News blijven”, noemde ze deze verschuiving in de sector “zo hartverscheurend” en voegde ze eraan toe: “De uitmuntendheid die we nastreven, wordt belemmerd door angst en onzekerheid.”

Het CBS-verhaal zou natuurlijk muziek in de oren zijn van Trump, die momenteel CBS aanklaagt vanwege de grove montage van een van zijn interviews. De neergang van de westerse media zal worden toegejuicht door elites die alleen maar betere tijden in het verschiet zien voor wat betreft het controleren van het mediadiscours of het afleiden van journalisten van hun eigen smerige praktijken – zoals het recente ‘nieuws’ in het Verenigd Koninkrijk dat Rusland in feite het brein was achter Epsteins pedofiele honeytrap, en niet Israël, om maar één voorbeeld te noemen. Moeten we verbaasd zijn dat de Britse regering, die onlangs nog 500 miljoen pond extra aan militaire hulp aan Oekraïne heeft toegekend, de 100 miljoen pond niet kan vinden die het ministerie van Buitenlandse Zaken gewoonlijk aan de World Service geeft (als onderdeel van zijn bijdrage)? Moeten we verbaasd zijn dat westerse nieuwsmedia steeds meer naar de regering en haar inlichtingendiensten toetrekken, die hen helpen bij het produceren van propagandistische nieuwsfragmenten die vergelijkbaar zijn met die welke tijdens de Tweede Wereldoorlog aan het volk werden getoond?

Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.

Copyright © 2026 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

Het laatste BBC-schandaal legt de eeuwige problemen van corruptie bloot. Waar blijft het onderzoek?

Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over: