De dood van de Oekraïense droom van NAVO-lidmaatschap

De Oekraïense droom van NAVO-lidmaatschap is dood. Verrassend genoeg stierf deze droom niet op de slagvelden van Oekraïne of aan de onderhandelingstafel met Rusland. Hij stierf in een document dat in het Witte Huis werd geschreven om naar het Congres te sturen om de Amerikaanse visie op nationale veiligheid uit te leggen.

De Nationale Veiligheidsstrategie van de Verenigde Staten van Amerika voor 2025, gedateerd november 2025, werd op 4 december gepubliceerd. Onopvallend, zonder veel ophef, opgenomen in een hoofdstuk over de regio’s met de titel “Bevordering van Europese grootheid,” en zelfs niet in het hoofdstuk over de oorlog in Oekraïne, vermeldt de veiligheidsstrategie stilletjes het prioritaire beleid om “een einde te maken aan de perceptie en te voorkomen dat de NAVO een voortdurend uitbreidende alliantie wordt.” Die veertien woorden lijken de stekker te hebben getrokken uit een droom die al op levenondersteuning stond, schrijft Ted Snider.

Die beleidsprioriteit kwam tot uiting in punt 7 van het 28-puntenplan voor vrede van Trump, waarin staat dat “Oekraïne ermee instemt in zijn grondwet vast te leggen dat het niet tot de NAVO zal toetreden, en de NAVO ermee instemt in zijn statuten een bepaling op te nemen dat Oekraïne in de toekomst niet zal worden toegelaten.”

Sinds tijdens de NAVO-top in Boekarest in 2008 voor het eerst werd beloofd dat Oekraïne en Georgië “lid zullen worden van de NAVO”, is die droom onrealistisch gebleken. Er werd geen rekening gehouden met de werkelijke wensen van Oekraïne, de NAVO of Rusland, en evenmin met eerdere beloften die al door de NAVO en Oekraïne waren gedaan. Ten tijde van de top in Boekarest wilde de VS misschien wel dat Oekraïne lid werd van de NAVO, maar slechts 20 % van de Oekraïners wilde dat.

In 1990 en 1991, aan het einde van de Koude Oorlog, beloofde de NAVO aan Gorbatsjov en de Sovjet-Unie dat de NAVO niet verder naar het oosten zou uitbreiden. Maar niet alleen de NAVO beloofde zich uit Oekraïne te houden, ook Oekraïne beloofde zich uit de NAVO te houden. Artikel IX van de Verklaring van staatssoevereiniteit van Oekraïne uit 1990, “Externe en interne veiligheid”, zegt dat Oekraïne “plechtig verklaart dat het van plan is een permanent neutrale staat te worden die niet deelneemt aan militaire blokken…” Die belofte werd later vastgelegd in de grondwet van Oekraïne, die Oekraïne tot neutraliteit verplichtte en het verbood om toe te treden tot een militair bondgenootschap, waaronder de NAVO. Moskou heeft onlangs eraan herinnerd dat Rusland “de soevereiniteit van Oekraïne in 1991 heeft erkend op basis van de onafhankelijkheidsverklaring” en voegde eraan toe dat een van de belangrijkste punten voor [Rusland] in de verklaring was dat Oekraïne een niet-blok-, niet-alliantieland zou zijn; het zou zich niet aansluiten bij militaire allianties.

De Oekraïense grondwet werd pas in 2019, vijf jaar na de door de VS gesteunde staatsgreep, gewijzigd om alle toekomstige regeringen te verplichten het NAVO-lidmaatschap na te streven. De wijziging werd doorgevoerd zonder stemming of referendum. Op dat moment schommelde de publieke steun in Oekraïne voor het NAVO-lidmaatschap rond een lauwe 40 %.

Dat die wijziging ongedaan kon worden gemaakt en dat Oekraïne daartoe bereid zou zijn, werd in de eerste dagen van de oorlog gesignaleerd door Oekraïense functionarissen, waaronder president Volodymyr Zelensky. Aan het begin van de oorlog zei Zelensky dat hij “begrepen had dat de NAVO niet bereid is Oekraïne te accepteren”. In maart 2022 zei hij: “Jarenlang hebben we gehoord dat de deur zogenaamd openstaat [voor NAVO-lidmaatschap], maar nu horen we dat we niet kunnen toetreden. En dat is waar, en dat moet worden erkend.”

In april 2022, nadat de oorlog was begonnen, bleek uit peilingen dat slechts 24% tot 39% van de Oekraïners lid wilde worden van de NAVO. Op dat moment omvatte de voorlopige overeenkomst die in Istanboel was bereikt, dat “Oekraïne zou beloven geen NAVO-lidmaatschap na te streven…” In het ontwerp zou zijn bepaald dat “permanente neutraliteit” in de Oekraïense grondwet zou worden vastgelegd.

Oekraïne werd door de VS van dat pad afgedreven omwille van hun eigen beleidsredenen, waaronder het “kernprincipe” dat Oekraïne het recht heeft om zijn allianties te kiezen en dat de NAVO het recht heeft om uit te breiden.

Op 14 december leek Zelensky opnieuw toe te geven aan de onmogelijkheid dat Rusland zou afzien van zijn eis dat Oekraïne nooit tot de NAVO zou toetreden. Hij zei dat hij bereid is om de eis van Oekraïne om lid te worden van de NAVO op te geven in ruil voor veiligheidsgaranties die vergelijkbaar zijn met artikel 5 van het NAVO-verdrag. Zelensky noemde dit “een compromis van onze kant”. Maar het is onwaarschijnlijk dat Rusland zal instemmen met garanties van NAVO-landen die vergelijkbaar zijn met artikel 5, net zomin als het zou instemmen met garanties op grond van artikel 5.

Het recht van Oekraïne om zijn eigen allianties te kiezen, dat nooit in overeenstemming was met de verklaring in het NAVO-verdrag dat een staat “kan worden uitgenodigd om toe te treden met unanieme instemming van alle bestaande leden”, is nu begraven door de nieuwe nationale veiligheidsstrategie. Noch Rusland, noch de Verenigde Staten zullen Oekraïne toestaan toe te treden tot de NAVO. Het is dus tijd om te voorkomen dat Oekraïners blijven sterven voor die spookbeeld. Neutraliteit is een concessie die Oekraïne zou moeten accepteren. Het heeft dit eerder geaccepteerd en is sindsdien bereid geweest dit te accepteren. En het heeft geen keuze meer. Het is onredelijk om van Oekraïners te vragen te blijven vechten voor iets dat volgens de nationale veiligheidsstrategie van de Verenigde Staten van Amerika nooit haalbaar zal zijn. Als de Europese “partners” van Oekraïne hierop blijven aandringen, kan dat alleen maar leiden tot voortzetting van de oorlog.

Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.

Copyright © 2025 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

Oekraïne in de steek gelaten

Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over: