Zelf veroorzaakt – miljarden verspild, industrie geruïneerd en Brussel waarschuwt voor de winter

Europa stevent opnieuw af op een dure winter. En uitgerekend de politieke leiders in Brussel, die in belangrijke mate betrokken waren bij de herstructurering van de Europese energievoorziening, slaan nu alarm. Wat begon als een geopolitieke machtsdemonstratie tegen Rusland, is voor de Europese economie uitgegroeid tot een kostbare beproeving.

Volgens het voorliggende Engelstalige rapport heeft de Europese Unie alleen al in 2026 ongeveer 100 miljard euro extra aan olie en gas uitgegeven. Sinds 2022 zouden de extra energiekosten zijn opgelopen tot meer dan 900 miljard euro – en dat terwijl het totale energieverbruik is gedaald. De historische prijsschok valt niet te ontkennen. Volgens Eurostat bedroeg de waarde van de energie-import van de EU in 2022 693,4 miljard euro. In 2025 was dat nog 336,7 miljard euro. De importrekening was dus aanzienlijk gedaald voordat de jongste crisis in het Midden-Oosten de markten opnieuw door elkaar schudde, schrijft Rainer Rupp.

Maar het eigenlijke schandaal ligt dieper: Europa heeft zijn energieafhankelijkheid niet opgeheven, maar deels slechts geografisch verplaatst. Goedkope en betrouwbare Russische energie via pijpleidingen werd in toenemende mate vervangen door andere leveranciers, LNG-terminals, internationale tankermarkten en nieuwe geopolitieke risico’s bij leveranciers in het Midden-Oosten.

De Europese Commissie en de regeringen van de lidstaten hadden deze koerswijziging bewust doorgezet. Dat de rekening uiteindelijk bij consumenten en bedrijven terechtkomt, lijkt men in Brussel lange tijd als aanvaardbare nevenschade te hebben beschouwd.

Pas nu ontdekt de EU plotseling de hoge energieprijzen

EU-commissaris voor Energie Dan Jørgensen waarschuwt inmiddels voor “zeer hoge” olie- en gasprijzen in de komende winter. Tegelijkertijd stelt hij gerust dat er geen onmiddellijke leveringsproblemen worden verwacht.

Een opmerkelijke combinatie: er zou dus voldoende energie beschikbaar zijn – alleen mogelijk tegen prijzen die steeds minder huishoudens en industriële bedrijven zich kunnen veroorloven.

Als oplossing kwam Jørgensen met het geweldige voorstel om de invoering van nieuwe voorschriften ter vermindering van methaanemissies bij de import van energie uit te stellen, om zo de markt te ontlasten. Uitgerekend de EU, die zich jarenlang profileerde met steeds nieuwe regelgeving, ontdekt nu de economische voordelen van een tijdelijke versoepeling van haar eigen regels.

Tijdens de Brusselse top medio oktober waarschuwde Jørgensen bovendien dat hoge energiekosten kiezers in de armen van populistische partijen zouden kunnen drijven. Tijdelijke, gerichte subsidies voor fossiele brandstoffen zouden daarom mogelijk noodzakelijk zijn als politieke maatregelen om de heersende elites aan de macht te houden. Blijkbaar begint men zich minder zorgen te maken over de lasten voor de burgers dan over hun mogelijke politieke reactie.

De Duitse gasrekening: minder energie voor veel meer geld

Hoe dramatisch de energiecrisis heeft uitgepakt, blijkt uit officiële Duitse cijfers. Volgens het Duitse federale bureau voor de statistiek importeerde Duitsland in 2021 aardgas ter waarde van ongeveer 30,4 miljard euro. In het crisisjaar 2022 steeg deze rekening tot 67,9 miljard euro – hoewel de geïmporteerde hoeveelheid gas aanzienlijk afnam. Duitsland betaalde daarmee in 2022 ongeveer 37,4 miljard euro meer voor aanzienlijk minder geïmporteerd pijpleidinggas dan een jaar eerder.

De gemiddelde importprijs per energie-eenheid steeg van 7.213 euro per terajoule in 2021 tot 23.920 euro in 2022. Dat komt neer op meer dan een verdrievoudiging. In 2025 steeg de rekening verder tot ongeveer 24,8 miljard euro, hoewel de geïmporteerde hoeveelheid aanzienlijk onder het niveau van 2021 lag.

Deze ontwikkeling laat zien hoe gevoelig de prijzen in Duitsland reageerden op de ineenstorting van zijn vroegere energievoorziening. De oorlog in Oekraïne, wegvallende leveringen, politieke sancties en de herstructurering van de Europese gasmarkt speelden daarbij allemaal een rol. De exacte kostenaandelen van deze afzonderlijke oorzaken kunnen niet uit de importstatistieken worden afgeleid.

Dan rijst toch de vraag: was het economisch verstandig om een van de belangrijkste fundamenten van de Duitse industrie op te geven zonder eerst een duurzaam, qua prijs concurrerend alternatief veilig te stellen?

De Duitse industrie betaalt met arbeidsplaatsen

De gevolgen zijn allang niet meer alleen op de energiemarkten zichtbaar, maar ook in de fabriekshallen. Volgens het Duitse federale bureau voor de statistiek daalde de productie van de energie-intensieve Duitse industrie tussen februari 2022 en maart 2026 met 15,2 procent. De totale industriële productie daalde in dezelfde periode met 9,5 procent.

Bijzonder zwaar getroffen werd de productie van glas, keramiek en bouwmaterialen, met een daling van 25 procent. De papierindustrie verloor 18,5 procent van haar productie, de chemische industrie 18,1 procent en de metaalproductie en -verwerking 12,9 procent.

Tegelijkertijd verdwenen in de energie-intensieve bedrijfstakken ongeveer 53.200 arbeidsplaatsen. De werkgelegenheid daalde met 6,3 procent.

Dit zijn geen abstracte economische indicatoren. Hierachter gaan bedrijven schuil die hun productie moeten beperken, investeringen moeten uitstellen of hun vestigingslocaties ter discussie moeten stellen.

Natuurlijk zou het verkeerd zijn om de volledige industriële achteruitgang uitsluitend toe te schrijven aan het sanctiebeleid van de EU. Ook een zwakke vraag, internationale concurrentie, bureaucratie, gebrek aan investeringen en structurele problemen van de Duitse economie spelen een rol.

Maar het staat buiten kijf dat de hoge energieprijzen de belangrijkste drijvende kracht achter deze ontwikkeling zijn.

Bijzonder wrang is dat energie-intensieve bedrijfstakken in 2024 ongeveer driekwart van het industriële energieverbruik van Duitsland voor hun rekening namen. Wie deze bedrijven blijvend opzadelt met hoge energieprijzen, riskeert daarom veel meer dan afzonderlijke bedrijfssluitingen. Hij brengt een wezenlijk deel van de industriële waardeketens van het land in gevaar.

De gasopslagplaatsen: veel hoop, weinig reserves

Ook de voorbereidingen op de winter van 2026/27 geven aanleiding tot kritiek. Volgens een bericht van het energiemarktportaal “OilPrice.com” van 17 oktober 2026 waren de Europese gasopslagplaatsen in de voorafgaande septembermaand slechts voor ongeveer 67 procent gevuld, tegenover een seizoensgemiddelde van ongeveer 80 procent.

Duitsland zat volgens deze gegevens slechts op ongeveer de helft van zijn opslagcapaciteit. Het Duitse federale netwerkagentschap bevestigde begin oktober een ongewoon lage Duitse vulgraad van 59,2 procent. Het spreekt echter de voorstelling tegen dat er onmiddellijk een catastrofe in de energievoorziening dreigt. De leveringszekerheid zou gewaarborgd zijn en het risico op een gespannen gasvoorziening wordt momenteel als gering ingeschat, omdat een warme winter wordt verwacht. De lage vulgraad blijft desondanks een risico, vooral wanneer het weer – zoals vaker gebeurt – toch niet volgens plan verloopt, of wanneer er verdere internationale leveringsstoringen optreden.

De doorslaggevende vraag is echter tegen welke prijs Duitsland voldoende gas kan inkopen. Want een energievoorziening die technisch functioneert, maar waarvan de prijzen bedrijven en huishoudens economisch volledig overbelasten, kan nauwelijks als een succes van het energiebeleid of als geslaagde voorzorg worden gevierd.

Het Midden-Oosten zorgt voor de volgende prijsexplosie

Boven op de zelfgecreëerde Europese problemen komt nu de escalatie in het Midden-Oosten. Volgens “OilPrice.com” zijn de Europese aardgasprijzen sinds het begin van de Amerikaans-Israëlische oorlog tegen Iran meer dan verdubbeld. Voor de periode van 25 september 2025 tot dezelfde datum in 2026 noemt het rapport de volgende prijsstijgingen: 65 procent voor ruwe olie, 45 procent voor diesel en 112 procent voor vliegtuigbrandstof.

De beperkingen van de energiehandel via de Straat van Hormuz en de gevaren voor pijpleidingen en energie-installaties bedreigen belangrijke internationale toeleveringsketens. Daar komen de aanvallen van de Houthi’s in de Rode Zee nog bij. De auteur van het rapport acht daarom verdere beperkingen van de wereldwijde oliehandel tot ver in 2027 mogelijk.

De reactie van de Europese Commissie op deze situatie is surrealistisch: zij riep consumenten op hun energiebehoefte te verminderen. Je zou dit het Europese energiebeleid in zijn zuiverste vorm kunnen noemen: eerst wordt de energievoorziening door het onvermogen van de EU duurder gemaakt, vervolgens krijgen de burgers het advies er minder van te verbruiken.

Amerikaans vloeibaar gas als reddingsboei – tegen welke prijs?

Volgens de auteur van OilPrice zou verlichting uitgerekend uit de Verenigde Staten kunnen komen. Washington probeert zijn olie- en gasproductie uit te breiden. Tegelijkertijd worden steeds meer LNG-tankers ingezet op Europese routes. De onafhankelijke LNG- en scheepvaartanaliste Pratiksha Negi verklaart hierover:

“Het groeiende aandeel van de Atlantische handel zal, samen met een toenemend aantal schepen dat op korte termijn beschikbaar is, de vrachttarieven verder onder druk zetten.”

Voor het vierde kwartaal van 2026 verwacht zij dat Europa vanwege zijn lage gasreserves de belangrijkste aanvullende afzetmarkt voor Amerikaans vloeibaar gas blijft.

Alleen al in de eerste zeven maanden van 2026 werden volgens haar gegevens ongeveer 55 nieuwe LNG-schepen opgeleverd. Tot het einde van het jaar zouden daar nog eens 40 tot 45 bij moeten komen. Dat verbetert de transportmogelijkheden en kan de vrachtkosten verlagen. Maar vanwege de technische omstandigheden is vloeibaar gas altijd veel duurder dan pijpleidinggas. Tegelijkertijd blijft Europa – en in het bijzonder Duitsland – afhankelijk van internationale energieprijzen en leveranciers. De vroegere afhankelijkheid van Russisch pijpleidinggas hebben de EU-elites vervangen door afhankelijkheid van veel duurder gas en onzekerdere leveranciers.

Groot-Brittannië als waarschuwing voor Europa

Ook Groot-Brittannië staat onder druk. Op “OilPrice.com” wordt gemeld dat dit jaar als gevolg van de economische gevolgen van de oorlog tegen Iran tot 163.000 arbeidsplaatsen in het Verenigd Koninkrijk verloren zullen gaan, vooral in industriële regio’s zoals Zuid-Wales en de Humber-regio. De bestuursvoorzitter van het Britse energieconcern Centrica, Chris O’Shea, verklaarde al in augustus dat Groot-Brittannië voor de komende winter “bijna geen gas op voorraad” heeft.

De Britse situatie laat zien hoe problematisch geringe opslagcapaciteiten kunnen worden bij een tegelijkertijd grote afhankelijkheid van import. Als bedrijven in de winter hun energiekosten niet meer kunnen dragen, dreigen productieonderbrekingen en banenverlies. Hogere bedrijfskosten worden bovendien vaak via stijgende productprijzen doorberekend aan consumenten, wat de inflatie verder aanwakkert.

De burgers betalen de rekening – de verantwoordelijkheid blijft in Brussel

De Europese energiecrisis is voornamelijk het werk van de Europese Commissie, te beginnen met de Green Deal en de zelfdestructieve weigering om uit morele hypocrisie en ideologische overwegingen goedkope olie en gas af te nemen van een leverancier die tientallen jaren betrouwbaar is geweest. Daar komen de internationale marktverstoringen en de militaire escalatie in het Midden-Oosten bij, die de Europese energievoorziening extra hebben belast.

De Europese beleidsmakers dragen de volledige politieke verantwoordelijkheid voor de diepte van de crisis waarin de EU-landen verkeren, want door hun ideologische blindheid hebben zij de economische kosten op lange termijn van hun strategie, waarvoor velen hadden gewaarschuwd, in de wind geslagen.

Ook de Duitse beleidsmakers waren in belangrijke mate verantwoordelijk voor deze ontwikkeling in ons land. Met hun kortzichtige klimaatbeleid, dat druipt van de hypocriete moraal, en hun Ruslandhaat, die niet alleen Russisch gas maar ook de Russische cultuur verbant, hebben zij de Duitse kar diep in de modder gereden. Dat alleen al is erg genoeg!

Nog erger is dat ik geen enkele manier zie – en daarin sta ik niet alleen – waarop de Duitse kar met het huidige politieke leiderschap, bestaande uit intellectuele laagvliegers, weer uit de modder kan worden getrokken.

Onafhankelijke journalistiek is niet vanzelfsprekend. Zeker niet in een wereld waarin grote belangen steeds meer bepalen wat u wel en niet te horen krijgt. Frontnieuws weigert zich daaraan te onderwerpen. Geen adverteerders, geen sponsors, geen verborgen agenda’s. Alleen onze lezers maken het mogelijk dat wij onafhankelijk kunnen blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.

Copyright © 2026 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

Wintercrisis dreigt: Nederland heeft nog maar 54 procent gas – LNG 150 procent duurder

Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over: