Het Westen verliest twee oorlogen tegelijk

Tegenwoordig leest men minder verhalen waarin wordt verkondigd dat het tij in de oorlog tussen Rusland en Oekraïne aan het keren is. Er zijn ook minder tweets van Donald Trump waarin hij Iran met een onmiddellijke vernietiging bedreigt.

Nu het lawaai is weggeëbd, is het een goed moment om te luisteren. Ik hoor niets over een succesvol Oekraïens tegenoffensief. Wat ik in plaats daarvan hoor, is het gestamp van Russische laarzen die steeds dieper doordringen in de delen van de Donbas-regio in Oost-Oekraïne waar Vladimir Poetin nog geen controle over heeft, schrijft Wolfgang Munchau.

Ondertussen hebben de Houthi’s in het zuidwesten van het Arabisch Schiereiland de controle over de strategische havenstad Mokha overgenomen. De stad ligt net ten noorden van de Straat Bab el-Mandeb, die de Rode Zee verbindt met de Golf van Aden en de Indische Oceaan. Tot nu toe zijn de Houthi’s er niet in geslaagd de scheepvaart door de Straat te blokkeren, zoals Iran dat deed in de Straat van Hormuz. Maar sinds ze Mokha hebben ingenomen, hebben ze ook het eiland Perim, midden in Bab el-Mandeb, veroverd, waardoor ze zich in een veel sterkere positie bevinden om passerende schepen te bedreigen. Als ze erin slagen de Straat af te sluiten, zouden Iran en zijn bondgenoten de belangrijkste maritieme knelpunten van het Midden-Oosten controleren.

Dat betekent economisch gevaar voor het Westen. Vóór de oorlog ging het overgrote deel van de op het Arabisch Schiereiland geproduceerde olie door de Straat van Hormuz en Bab el-Mandeb. Op dit moment stroomt ongeveer 400.000 vaten Saoedi-Arabische olie per dag door Bab el-Mandeb, slechts een klein deel van de productie. En nadat de Houthi’s Mokha hadden ingenomen, is de prijs van Brent-olie, de internationale benchmark, weer gestegen tot ongeveer 100 dollar per vat. Dit is niet de korte, scherpe olieprijsschok waarop de markten hadden gerekend toen de oorlog met Iran begon. Leon Panetta, die onder president Obama directeur van de CIA was, waarschuwt nu voor een “eeuwigdurende oorlog”, zonder tekenen dat deze op de ene of andere manier zal worden opgelost.

Economen en centrale bankiers hebben de economische gevolgen van de oorlog netjes onderverdeeld in drie scenario’s: basisscenario, ongunstig en ernstig. Ik zou de situatie waarin we ons vandaag bevinden omschrijven als ongunstig, op weg naar ernstig.

Een prijs voor ruwe olie van 100 dollar vertaalt zich in hogere prijzen voor benzine, diesel, stookolie, kerosine en andere afgeleide producten. Een strenge winter zou kunnen leiden tot tekorten aan gas voor verwarming in Duitsland, want de opslagtanks van het land bevinden zich al op historisch lage niveaus. Een olieprijs van 100 dollar is geen prijs waarbij onze westerse economieën soepel functioneren.

Het is echter wel een prijs waarbij de Russische economie zeer goed functioneert. En olie is, onheilspellend genoeg, wat de twee oorlogen met elkaar verbindt. Hoe langer de oorlog in Iran duurt, hoe groter de financiële impuls voor Rusland, waarvan olie en gas de belangrijkste exportproducten zijn. Als gevolg daarvan dient zich een scenario aan: de VS verliezen hun oorlog tegen Iran en Oekraïne verliest van Rusland.

De meeste oorlogen eindigen niet in regelrechte overwinningen of nederlagen. Mijn centrale verwachting voor beide is een rommelig gelijkspel: een of andere deal waarbij Iran geld zou vragen voor doorgang door de Straat, waarbij Trump en zijn zakenpartners een deel krijgen. Voor Oekraïne zou ik een gelijkspel definiëren als Rusland dat zijn momenteel bezette gebieden behoudt en garanties krijgt dat Oekraïne buiten de NAVO zal blijven. Maar de kansen op een slechte uitkomst, vanuit westers perspectief, worden groter.

Om te beginnen bestaat er duidelijk een risico dat andere Europese landen bij de oorlog betrokken raken — net zoals er in het Midden-Oosten een risico op escalatie bestaat. De twee oorlogen zouden ook kunnen samensmelten tot een breder Euraziatisch conflict dat fungeert als een proxy-oorlog tussen de VS en China.

En ik betwijfel of de vergrijzende samenlevingen van West-Europa de maag hebben voor een langdurige strijd. Deze landen moeten geld lenen om hun doelstellingen voor defensie-uitgaven te halen. Evenmin beschikken ze over een overschot aan jonge mannen die staan te popelen om tegen de Russen te vechten in een oorlog waarbij later mogelijk nucleaire en chemische wapens worden ingezet. In geval van oorlog zouden onze enorme systemen voor herverdeling van rijkdom en inkomen pijnlijk moeten worden teruggeschroefd, waardoor miljoenen mensen onmiddellijk in armoede zouden belanden.

Het is dan gemakkelijker om geld naar Oekraïne te sturen zonder troepen in te zetten. Oekraïne heeft honderden miljarden ponden aan militaire en financiële steun van het Westen ontvangen, maar Rusland is er desondanks in geslaagd meer uit te geven. Rusland belandde eerder dit jaar kortstondig in een recessie, maar herstelt zich nu, deels als gevolg van de stijging van de olieprijs.

Tegelijkertijd kampen de VS, en bij uitbreiding Oekraïne, met een tekort aan onderscheppingsraketten die worden gebruikt om inkomende raketten en drones neer te halen. Ondanks zijn formidabele militaire capaciteiten is de VS niet ingericht op een lange oorlog. Zijn zwakke schakel is de toeleveringsketen. Hetzelfde gebeurt in Europa, waar decennia van afbouw van de defensie-uitgaven hun tol hebben geëist.

Groot-Brittannië heeft een leger van 75.000 militairen, een strijdmacht die zo is uitgeput dat ze alleen “op een goede dag een klein marktstadje zou kunnen innemen”. Dit zijn de onsterfelijke woorden van generaal Sir Richard Barrons, een voormalig militair commandant en mede-auteur van de recente Britse defensie-evaluatie.

Dus wat maakt ons er zo zeker van dat we kunnen voorkomen dat Rusland in Oekraïne wint? Ook de Russen barsten van het zelfvertrouwen. Ze zijn op dit moment zo overtuigd van de overwinning dat ze niet eens meer geïnteresseerd zijn in vredesbesprekingen.

Toen Steve Witkoff, Donald Trumps speciale gezant voor vredesmissies, en Jared Kushner, Trumps schoonzoon, Vladimir Poetin vorige week bezochten, liep het uit op een tenenkrullende vernedering. Poetin ontving hen graag en luisterde naar hun kruiperige lof. Maar hij leek geen haast te hebben om een vredesakkoord te sluiten, en het commentaar in de Russische media over het bezoek was bijtend. Dmitry Drize, politiek commentator bij Kommersant FM, schreef: “Het bezoek volgde de standaardformule — aankomst, restaurant, ontvangst in het Kremlin… Men zou werkelijk graag iets meer willen zien.”

We zijn duidelijk voorbij de periode van Amerikaans-Russische toenadering die werd gekenmerkt door de top in Anchorage tussen Trump en Poetin in augustus vorig jaar. Destijds struikelden Russische elites over elkaar heen in hun lof voor Trump. Niet meer. Poetin ziet eruit als een man die denkt dat hij kan winnen.

Voor velen in het Westen is het idee van een Russische overwinning echter nog steeds te pijnlijk om onder ogen te zien. Als we iets als ondenkbaar beschouwen, denken we er niet over na. Maar je vijand onderschatten is precies hoe je oorlogen verliest. Zelfs na viereneenhalf jaar begrijp ik het strategische doel van de westerse steun aan Oekraïne niet. Ik trek het principe niet in twijfel, maar ik zie niet wat precies het beoogde doel is in concrete strategische termen.

Een van de weinigen in Europa die doet alsof hij een strategie heeft, is Radosław Sikorski, de Poolse minister van Buitenlandse Zaken. Zijn woorden stellen mij niet gerust. Hij omschreef de strategie ooit als het uitputten van de vijand, ongeveer zoals de geallieerde mogendheden Duitsland in de Eerste Wereldoorlog versloegen. Maar de situatie van vandaag is niet vergelijkbaar. Rusland heeft geen kritieke energietekorten gekend zoals Duitsland destijds. Het idee dat we een uitputtingsslag tegen Poetin zouden winnen wanneer de olieprijzen hoog zijn, lijkt overdreven optimistisch.

Vorige week beweerde Sikorski in een afzonderlijk interview dat de economie van de EU negen tot tien keer groter is dan die van Rusland. Dit is niet slechts een onjuiste statistiek; het is een misrekening van de omvang van Rusland op Napoleontische schaal. Gemeten in dollars is de EU inderdaad veel groter. Maar omdat Rusland van de dollarmarkten is afgesneden, is dat geen slimme manier om naar de relatieve omvang te kijken. De beste manier om onszelf te vergelijken met een land als Rusland, China of Iran, vooral voor militaire doeleinden, is koopkracht — letterlijk waar voor je geld in vuurkracht. Volgens die maatstaf is de EU drie keer zo groot als Rusland. En zelfs dat vertelt ons niet wat we moeten weten, omdat de EU slechts een klein deel van haar economische productie besteedt aan hulp aan Oekraïne, terwijl Poetin veel meer uitgeeft.

De militaire maatstaven vertellen geen flatterender verhaal. De EU heeft 1,3 miljoen actieve militairen, ongeveer evenveel als Rusland. Maar wat militaire productie betreft, verslaat Rusland de EU met gemak. Rusland produceert bijvoorbeeld 3,4 miljoen grote houwitsergranaten per jaar, aanzienlijk meer dan de verwachte jaarlijkse capaciteit van de EU van twee miljoen. Dit geldt ook voor veel andere categorieën wapens.

In maart zei Trump dat het Witte Huis verwachtte dat de oorlog vier of vijf weken zou duren. Maar historici hebben dat soort waanideeën eerder gezien. Toen Duitsland in augustus 1914 de Eerste Wereldoorlog begon, zei keizer Wilhelm vol vertrouwen tegen zijn troepen: “Jullie zullen thuis zijn voordat de bladeren van de bomen zijn gevallen.” Het hedendaagse equivalent is de bewering dat Rusland en Iran gemakkelijk te verslaan zijn omdat wij zoveel rijker zijn dan zij.

Waar het op neerkomt, is dat Trump geen strategie heeft voor het Midden-Oosten, net zoals de Europeanen geen strategie hebben voor Oekraïne. We zijn rijk en kredietwaardig genoeg om Oekraïne nog wat langer te blijven steunen en Iran nog wat langer te bestrijden. Maar in beide gevallen zie ik moeilijk een weg naar de overwinning, want we zijn niet bereid ons geld en onze troepen in te zetten waar onze mond is.

Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.

Copyright © 2026 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

Financieel expert Martin Armstrong: ‘De EU zal dit niet overleven’

Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over: