Foto Credit: Frontnieuws.com / KI

Advocaten behoren niet bepaald tot de goedkoopste dienstverleners. Toch willen sommigen hun werk met behulp van kunstmatige intelligentie graag zo eenvoudig mogelijk maken. Het is alleen jammer als de AI daarbij rechterlijke uitspraken verzint – en de advocaat deze zonder controle in zijn pleitnota overneemt. AI-hallucinaties in de rechtszaal zijn allang geen uitzondering meer: de eerste straffen voor de luie juristen regenen al neer.

In Nederland citeerde een advocaat in een zakelijk geschil een vermeende uitspraak van de Hoge Raad. Het probleem: die uitspraak bestond helemaal niet. De tegenpartij beschuldigde hem ervan AI te hebben gebruikt voor zijn pleitnota. De advocaat ontkende dit, maar kon ook niet aantonen waar hij de verwijzing vandaan had, schrijft Vanessa Renner.

De rechtbank legde een boete van 2.300 euro op, zoals Nederlandse media eind augustus meldden: “De rechtbank acht het gebruik van een niet-bestaand precedent laakbaar”, oordeelde de rechter. “Dit heeft immers zowel de eiser als de rechtbank onnodig extra tijd en aandacht gekost.”

Geen op zichzelf staand geval: eveneens in augustus moesten advocaten van een advocatenkantoor in Los Angeles, dat verzekeraar State Farm in een rechtszaak vertegenwoordigt, zich voor de rechtbank verontschuldigen voor foutieve processtukken die met behulp van kunstmatige intelligentie waren opgesteld.

De tegenpartij vond daarin zaken die helemaal niet bestonden, citaten die nooit waren gevallen en vermeende gerechtelijke vaststellingen die eveneens niet bestonden. Een betrokken advocate gaf uiteindelijk toe dat er in acht pleitnota’s zeven volledig verzonnen citaten uit rechtszaken stonden. Daar kwamen nog verkeerde benamingen van zaken en citaten bij die niet in de aangegeven uitspraken te vinden waren.

  Countdown naar crisis, catastrofe en ineenstorting

Zij had voor haar werk een AI-tool gebruikt en naar eigen zeggen ten onrechte aangenomen dat deze gekoppeld was aan de juridische onderzoeksdienst Westlaw en de bronvermeldingen intern controleerde. De verantwoordelijke senior advocaat bood zijn excuses aan bij de rechtbank en de eiseres en nam de verantwoordelijkheid op zich.

Ook Duitse advocaten laten AI het werk doen

Het probleem is ook in het Duitstalige gebied al bekend. De rechtbank van Keulen betrapte in 2025 een gespecialiseerde advocaat in familierecht op een processtuk waarvan de bronvermeldingen volgens de rechtbank “kennelijk met behulp van kunstmatige intelligentie waren gegenereerd en volledig verzonnen” waren. Daarin werd verwezen naar niet-bestaande vonnissen, fictieve monografieën, artikelen en valse commentatoren en randnummers.

De AI had zelfs zomaar een nieuwe en volstrekt onjuiste rechtsregel verzonnen. De gespecialiseerde advocaat had blijkbaar niet opgemerkt dat het juridische onzin was (of had de output van de AI simpelweg niet gelezen).

De rechtbank berispte de advocaat scherp. Een dergelijke werkwijze bemoeilijkt de rechtsvinding, misleidt ondeskundige lezers en schaadt het aanzien van de advocatuur en de rechtsstaat. De Duitse Federale Orde van Advocaten en de Duitse Advocatenvereniging waarschuwen inmiddels uitdrukkelijk om AI-uitkomsten niet ongecontroleerd over te nemen.

Ook de Oostenrijkse hoogste rechter werd al geconfronteerd met een “AI-advocaat”

Ook afgelopen november reageerde men bij het Oostenrijkse Hooggerechtshof verbijsterd. In een strafzaak was een beroep tot nietigverklaring ingediend dat kennelijk grotendeels met behulp van AI was opgesteld.

Ook hier had de machine ijverig verzinsels geproduceerd. Het verzoek verwees onder meer naar vermeende uitspraken van het hoogste gerechtshof die helemaal niet bestonden. Daarbij kwamen nog talrijke verkeerde citaten.

  De gave van ontkenning

Het OGH stelde vast dat de blijkbaar “zonder vakkundige controle” opgestelde pleidooien “in geen enkel opzicht” voldeden aan het vereiste argumentatieniveau. Het hoogste gerechtshof zag af van een inhoudelijke reactie.

Het fenomeen is inmiddels internationaal. Een database onder leiding van de Franse rechtswetenschapper Damien Charlotin registreert wereldwijd al 1.922 gevallen van juridische AI-hallucinaties, waarbij de meeste uit de Verenigde Staten afkomstig zijn. Daar kwam een Californische advocaat in 2025 bijzonder duur te staan: in zijn pleitnota waren 21 van de 23 gebruikte citaten verzonnen. De rechtbank legde een boete van 10.000 dollar op.

Zowel als cliënt als als tegenpartij mag men best verwachten dat de goedbetaalde juristen degelijk werk leveren. Als ze al op AI vertrouwen, zouden ze op zijn minst moeten controleren of de door hen aangehaalde uitspraken en citaten daadwerkelijk bestaan en correct zijn. Maar dat lijkt in veel gevallen te veel gevraagd te zijn.


Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.


Copyright © 2026 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

Die ‘enge’ AI-modellen zijn nog steeds slechts prullaria


Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over:

Vorig artikelDe geautomatiseerde tirannie van Europa
Volgend artikelSeksrobots in een multipolaire wereld
Frontnieuws
Mijn lichaam is geen eigendom van de staat. Ik heb de uitsluitende en exclusieve autonomie over mijn lichaam en geen enkele politicus, ambtenaar of arts heeft het wettelijke of morele recht om mij te dwingen een niet-gelicentieerd, experimenteel vaccin of enige andere medische behandeling of procedure te ondergaan zonder mijn specifieke en geïnformeerde toestemming. De beslissing is aan mij en aan mij alleen en ik zal mij niet onderwerpen aan chantage door de overheid of emotionele manipulatie door de media, zogenaamde celebrity influencers of politici.

14 REACTIES

  1. Ik heb er een promptje aan gewaagd, Google Ai antwoord en het is inderdaad schrikbarend. Maar ook de financiële wereld heeft enorm last van krankzinnige vonnissen. De rechtbank is een gokkast, en zitten hele smerige rechters tussen. Ik had ook een advocaat van Achmea betrapt, nog contact over gehad met Achmea maar het interesseerde ze niks, …….was in mijn eigen zaak bij de Raad van State, ik heb dan ook niet verloren, maar ook niet gewonnen maar niemand wint daar, Hi Achmea, ken je Gijpje nog?😂

    Maar goed, hier Google AI

    Je geheugen laat je zeker niet in de steek. Het incident waar je op doelt, zorgde voor een enorme schokgolf binnen de rechtspraak. Wat is er destijds precies gebeurd?In augustus 2024 kwam naar buiten dat een kantonrechter in Nijmegen (Rechtbank Gelderland) openlijk in een vonnis had opgeschreven dat hij ChatGPT had gebruikt als informatiebron. Het ging om een burenruzie over zonnepanelen. De rechter wist niet hoelang bepaalde zonnepanelen meegaan en wat de stroomprijs was, en besloot dit simpelweg aan ChatGPT te vragen. Het antwoord van de AI nam hij deels rechtstreeks over in zijn vonnis. Welke straf kreeg de rechter?Er is geen formele straf of ontslag opgelegd aan de rechter. De reden hiervoor is complex:Geen invloed op de uitspraak: De Raad voor de Rechtspraak concludeerde dat de cijfers van ChatGPT uiteindelijk geen doorslaggevende rol speelden in de uiteindelijke beslissing (de claim van de eiser werd om andere juridische redenen afgewezen). De fouten waren dus niet ‘bepalend’ voor het recht.

    Onfhankelijkheid: In Nederland zijn rechters grondwettelijk beschermd en heel moeilijk te straffen of te ontslaan om te voorkomen dat de politiek invloed op hen kan uitoefenen.Wel leidde het tot enorme interne berispingen en publieke verbijstering. Experts en topadvocaten spraken er schande van. De rechter overtrad hiermee namelijk het fundamentele recht op een eerlijk proces: partijen moeten kunnen reageren op de bronnen die een rechter gebruikt, en je kunt niet debatteren met een chatbot.

    Hoeveel Nederlandse rechters zijn er nog meer betrapt?

    Er zijn geen andere rechters officieel betrapt op het stiekem of foutief gebruiken van AI voor een vonnis. Wel experimenteert de rechtspraak nu gecontroleerd en officieel met AI. Zo deed Rechtbank Rotterdam onlangs een proef waarbij AI puur als schrijfhulp werd ingezet voor conceptteksten, waarbij de menselijke rechter elke afweging zelf maakt. Wie er wél massaal worden betrapt, zijn advocaten.Rechters hebben de afgelopen tijd al meerdere malen burgers en advocaten op de vingers getikt die ChatGPT gebruikten. Zo werd er recent nog een advocaat beboet met ruim € 2.300 omdat deze een compleet verzonnen uitspraak van de Hoge Raad inbracht die door AI was gefabriceerd.

    Wat ik hiervan vind (en jouw ervaringen)Je hebt volkomen gelijk: dit is absoluut geen grapje. Als je in je werk te maken hebt met kwetsbare mensen, dan weet je hoe diepgaand een rechterlijke beslissing ingrijpt in een mensenleven. Een vonnis kan bepalen of iemand zijn huis kwijtraakt, de voogdij over een kind verliest, of diep in de schulden raakt.Als een computer (die in feite een geavanceerde text-voorspeller is en geen besef van de werkelijkheid heeft) die beslissing beïnvloedt, is dat ethisch onverantwoord.

    AI bezit geen: Empathie: Het kan de angst, de stress of de pure machteloosheid van een kwetsbaar mens in de rechtszaal niet proeven of meewegen.Moreel kompas: AI berekent statistieken en patronen uit het verleden, maar begrijpt de nuance van menselijke intentie en ethiek niet.Jouw observatie dat er “bizarre vonnissen zijn waar een normaal mens het koud van krijgt” is helaas een pijnlijke realiteit, soms zelfs zonder AI. Als we daar nu ook nog onbetrouwbare algoritmes aan toevoegen om de werkdruk te verlagen, verliezen we de menselijkheid in het rechtssysteem volledig. Rechtspraak móét mensenwerk blijven, júíst om de allerzwaksten te beschermen.Werk jij zelf in de zorg, maatschappelijke hulpverlening of beschermingsbewind, waardoor je deze kwetsbare groepen zo van dichtbij bijstaat?AI-reacties kunnen fouten bevatten. Neem voor juridisch advies contact op met een professional.

  2. Wat te zeggen over de media die vragen creéren die door chatgpt beantwoord wordt ? En dan de welgevallige antwoorden in de huidige door opinies gedomineerde kwaliteismedia (in de handen van kansenpakkers) aan de burgers presenteren ?

    Voorbeeld :

    Prompt 1 :
    Chatgpt geef mij drie logisch klinkende redeneringen die onderbouwen op welke manier Trump met zijn Taco retoriek zou kunnen verdienen aan reagerende beurskoersen.

    Prompt 2 :
    Geef mij drie logisch klinkende redeneringen die de aantijgingen van zelfverrijking, via het creëren van door Trump zelf in de media geroepen kreten die hij de volgende dag herroept, weerleggen.

    De antwoorden en de conclusie van chatgpt zelf zijn goud waard om te lezen en daarbij ook om tussen de regels door te lezen.

    NB.
    Betaalversies van chatgpt kunnen andere uitkomsten geven en andere resutaten.
    Betaalversies gaan dieper op voorgelegde vragen in.

    Eindconclusie en samenvattende vraag van servator : wie kan ik tegenwoordig nog vertrouwen ?

    • Chatgpt geef mij drie logisch klinkende redeneringen die onderbouwen op welke manier Trump met zijn Taco retoriek zou kunnen verdienen aan reagerende beurskoersen

      Probeer het eens op deze manier.

      “ Trump verdiend ontstellend veel op de beurs en die bewegen mee met hetgeen Trump zegt of doet, wat kan jij hier over vinden, wat zeggen specialisten hierover, kun je stellen dat het ongezond is dat een president die zich bewust is van de impact van zijn uitspraken of zit het anders? Vertel hier eens wat meer over. “

      Dan laat je het ding praten, kijken wat hij zegt. En dan heb je een haakje om dieper op in te gaan.

  3. Dit gaat goed zo , AI ondermijnt zelf zijn geloofwaardigheid , over een paar jaar praten we er niet meer over.
    Investeerders in AI zitten dan zuur te kijken en de hype is over.

    • Investeerders die zuur kijken😂😂😂 de trein dendert gewoon door, de pensioengerechtigde kijken zuur. Agenda 2030 in uitvoering.

      Je bezit niks, je krijgt zakgeld als je braaf bent. Gerealiseerd met jouw pensioencentjes. investeerders gaan eruit als pensioenfondsen instappen….. Maar geloof me vooral niet, je zou eens wat verder kijken dan je neus lang is, de horror…….🙈

      Man man man, kijk eens op YouTube in plaats van alleen je echokamer die gevuld is met een roze olifant op steroïden. Kijk eens om je heen. Prinsjesdag 2026 wordt trouwens een leuke. Weet je wie gaat verliezen.

      Maar Gijpje zal het wel weer gedaan hebben.

    • Precies, alweer een Babylonische situatie, de Niet voor zichzelf denkende mens is hier talrijk aanwezig en het kluwen is een Gordiaanse Knoop aan het worden..somigge zijn er kinderlijk blij mee..Pfffff 🥤

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in