De oorlog met Iran als een gebeurtenis die een imperium beëindigt

Het falen van de Verenigde Staten en Israël om Iran te verslaan na bijna 40 dagen onafgebroken bombardementen, waarbij gebruik werd gemaakt van het volledige conventionele aanvalspotentieel van twee van de grootste en modernste luchtmachten ter wereld, is meer dan alleen een militaire vernedering. De nederlaag van de Amerikaans-Israëlische hegemon door Iran heeft gevolgen veroorzaakt die veel verder reiken dan de geografische grenzen van de Perzische Golf en het Midden-Oosten — de instorting van het vertrouwen in de trans-Atlantische NAVO-alliantie en de feitelijke economische en politieke uitschakeling van cruciale Aziatische bondgenootschappen. In combinatie met de effectieve ontmanteling van de Amerikaanse militaire architectuur die decennialang de veiligheid in de Perzische Golf heeft ondersteund, duidt dit op het einde van het Amerikaanse imperium dat sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog over de wereld heerste.

De Nationale Veiligheidsstrategie (NSS) van de Verenigde Staten uit 2025 vormde een blauwdruk voor het nieuwe Amerikaanse rijk zoals gedefinieerd door Donald Trump. Het document diende als duidelijk bewijs van de arrogantie en onwetendheid die samen de nationale veiligheidsopstelling van Trumps Amerika bepaalden. Het begon met de uitgesproken intentie om “de machtigste, dodelijkste en technologisch meest geavanceerde krijgsmacht ter wereld te rekruteren, trainen, uitrusten en inzetten”, die oorlogen zou afschrikken of ze “snel en beslissend zou winnen, met zo min mogelijk slachtoffers aan onze kant”. Daarna verklaarde het document de wens voor “raketverdediging van de volgende generatie — inclusief een Golden Dome voor het Amerikaanse thuisland — om het Amerikaanse volk, Amerikaanse bezittingen in het buitenland en Amerikaanse bondgenoten te beschermen”. Trumps NSS beschreef een wereld die meer bestond in de sfeer van fantasie dan van werkelijkheid, en projecteerde een verhaal dat uiteindelijk precies het tegenovergestelde bleek te zijn van wat er gebeurde tijdens de huidige gevechten tussen de Amerikaans-Israëlische hegemon en Iran, schrijft Scott Ritter.

Niets werd afgeschrikt, en de gecombineerde Amerikaanse en Israëlische strijdkrachten bleken niet in staat hun wil op het slagveld op te leggen, terwijl de geavanceerde Iraanse raketten en drones een aanfluiting maakten van de raketverdediging van de VS, Israël en de Arabische Golfstaten. Arrogantie en onwetendheid leiden samen tot beoordelingen die ver verwijderd zijn van de werkelijkheid, en nergens was dat duidelijker dan in de aannames van de regering-Trump over Iran en het Midden-Oosten zoals vastgelegd in de NSS van 2025.

Hoewel werd opgemerkt dat “conflict de meest problematische dynamiek in het Midden-Oosten blijft”, verklaarde de NSS van 2025 vervolgens dat Iran — dat werd omschreven als “de belangrijkste destabiliserende kracht in de regio” — was verzwakt door Amerikaanse en Israëlische acties sinds oktober 2023. Het basisdocument van Trump stelde dat het openhouden van de Straat van Hormuz en de Rode Zee voor de scheepvaart een topprioriteit van de Verenigde Staten was, evenals de veiligheid van Israël.

Maar deze zorgen waren volgens de NSS eenvoudig beheersbaar geworden dankzij een nieuwe werkelijkheid die was ontstaan door het leiderschap van president Trump.“De dagen waarin het Midden-Oosten het Amerikaanse buitenlandse beleid domineerde, zowel in langetermijnplanning als in de dagelijkse uitvoering, zijn gelukkig voorbij,” aldus het document, en in plaats daarvan was de regio veranderd in “een plaats van partnerschap, vriendschap en investeringen — een trend die verwelkomd en aangemoedigd moet worden.”

Als men vandaag naar het Midden-Oosten kijkt, moet men erkennen hoe ver de NSS van 2025 ernaast zat als het ging om Iran en het Midden-Oosten.

De kern van het falen van het Amerikaanse beleid tegenover Iran ligt in de tegenstrijdigheid tussen de uitgesproken “kernwaarden” van de regering-Trump en de manier waarop die “waarden” in de praktijk werden toegepast. De NSS van 2025 verklaarde dat de VS wilden “voorkomen dat een vijandige macht het Midden-Oosten, de olie- en gasvoorraden en de strategische doorgangen waardoor die stromen domineert”, terwijl men tegelijkertijd de “eeuwige oorlogen” wilde vermijden die de VS tegen hoge kosten in die regio hadden vastgezogen. Dit alles zou gebeuren binnen een niet-interventionistisch beleid dat erkende dat oorlog “slecht is voor de Amerikaanse belangen”. Volgens de NSS van 2025 zagen de Verenigde Staten “vreedzame handelsbetrekkingen met de landen van de wereld, zonder hen democratische of andere sociale veranderingen op te leggen die sterk afwijken van hun tradities en geschiedenis” als de nieuwe Amerikaanse norm. Daarbij werd gesteld dat president Trump “onconventionele diplomatie, Amerikaanse militaire macht en economische invloed” zou gebruiken om “smeulende conflicten tussen kernwapenmachten en gewelddadige oorlogen veroorzaakt door eeuwenoude haat chirurgisch uit te doven”.

Deze berekening leek echter geen rekening te houden met de werkelijkheid van de dominante invloed die de staat Israël uitoefent op het buitenlandse en nationale veiligheidsbeleid van de Verenigde Staten. Niets in de NSS van 2025 suggereert dat de president van de Verenigde Staten een beleidslijn zou omarmen die hem in afzondering werd gepresenteerd door een Israëlische premier en een Israëlisch inlichtingenchef, en vervolgens de consensus van zijn eigen kabinet en militaire adviseurs zou negeren om een vrijwillig gekozen oorlog tegen Iran te beginnen die elk principe schond dat de NSS van 2025 ogenschijnlijk verdedigde.

En niemand had logischerwijs gedacht dat “onconventionele diplomatie” meerdere daden van verraad door de Verenigde Staten zou omvatten, waarbij diplomatiek overleg werd gebruikt als dekmantel om verrassingsaanvallen op de Iraanse leiding mogelijk te maken, met als doel precies dat soort regimeverandering te bewerkstelligen dat niet-interventionisme, gebaseerd op respect voor soevereine verschillen, juist had moeten uitsluiten.

In plaats van vrede en welvaart heeft Trumps beleid — voortgekomen uit Israëlische belangen die aanzienlijk afweken van de officieel geformuleerde doelen van de NSS van 2025 — de regio rond de Perzische Golf achtergelaten in een toestand van verwoestend geweld. De energieproductiecapaciteit van de regio werd zwaar beschadigd door aanvallen op kritieke infrastructuur en door de sluiting van de Straat van Hormuz. De militaire bases waarop de VS vertrouwden om hun macht te projecteren liggen in puin, en belangrijke Arabische Golfbondgenoten voelen zich verraden en in de steek gelaten nu tientallen jaren van Amerikaanse veiligheidsgaranties en beloften zijn ingestort door de realiteit van de Iraanse ballistische raketten en drones, die veel effectiever bleken dan de door de VS geleverde raketverdedigingssystemen die tegen hoge kosten waren aangeschaft en ingezet.

Het Amerikaanse falen had echter gevolgen die veel verder reikten dan het Midden-Oosten. De kwetsbaarheid van de betrekkingen tussen de VS en Europa, die al onder druk stonden door de perceptie dat Europa profiteerde van Amerikaanse bescherming en door de mislukte proxyoorlog tegen Rusland in Oekraïne, werd tot het breekpunt belast. Europese tegenstand tegen de Amerikaanse actie tegen Iran botste met de Amerikaanse strategische overtuiging dat het Europese deel van de NAVO-bondgenoten moest reageren op Amerikaanse verzoeken om hulp, zelfs wanneer het conflict buiten de logische geografische grenzen van de trans-Atlantische alliantie viel.

Zoals de situatie er nu voorstaat, ligt de NAVO-alliantie in puin, waarschijnlijk onherstelbaar beschadigd, gedreven naar deze toestand door de Amerikaanse nederlaag tegenover Iran.

De regio rond de Stille Oceaan werd in de NSS van Trump uit 2025 aangewezen als van bijzonder belang voor de Verenigde Staten. In dat opzicht rekende de regering-Trump niet alleen op de militaire capaciteit van de VS zelf om China uit te dagen rond Taiwan en in de Indo-Pacifische regio, maar ook op een netwerk van bondgenootschappen, waaronder een drielandenpact met Japan en Zuid-Korea, de AUKUS-alliantie (Australië, Verenigd Koninkrijk en VS) en het “Quad”-veiligheidskader tussen de VS, Japan, India en Australië.

De gecombineerde impact van de Amerikaanse capaciteiten en de troepen die via deze bondgenootschappen en partnerschappen konden worden ingezet, was bedoeld om een “militair overwicht” op China te creëren.

Vandaag ligt dit systeem van bondgenootschappen en partnerschappen in puin, vernietigd door de aangetoonde machteloosheid van het Amerikaanse leger tegenover China, de onbetrouwbaarheid van Amerikaanse veiligheidsgaranties en de economische gevolgen van het mislukte Amerikaanse beleid tegenover Iran.

Raketverdedigingsnetwerken, die de basis vormden van het idee van “militair overwicht” tegenover China, bleken ineffectief tegen de Iraanse raketdreiging. Bovendien haalde de VS, toen één bondgenoot — Israël — extra raketverdediging nodig had, juist de raketverdedigingsstructuur weg die het in Azië had opgebouwd om zijn bondgenoten te beschermen, zonder daarvoor toestemming te vragen of zelfs maar vooraf overleg te plegen.

Daarnaast betekende het onvermogen van de VS om te voorkomen dat Iran de Straat van Hormuz afsloot, of dat de Houthi’s in Jemen de scheepvaartroutes in de Rode Zee blokkeerden, een ramp voor de economieën van alle Amerikaanse bondgenoten in de Stille Oceaan.

Het feit dat het falen van het Amerikaanse beleid zo snel werd omgezet in economische rampspoed als gevolg van energie-onzekerheid, legde de achilleshiel bloot van het Amerikaanse buitenlandse en militaire beleid onder Donald Trump: uiteindelijk bestond de VS vooral uit grote woorden en weinig daden.

Of zoals men in Texas zegt: “Veel hoed, geen vee.”

Kort gezegd: de Amerikaanse hond jaagt niet.

En zo, dames en heren, sterven imperiums.

De oorlog tussen de VS en Iran zal de geschiedenisboeken ingaan als een enorme nederlaag van de VS en Israël door toedoen van Iran.

Maar het is veel meer dan dat.

De Amerikaanse nederlaag is een gebeurtenis die een imperium beëindigt.

Het afscheid kan nog tientallen jaren duren, of de ineenstorting kan zich snel voltrekken in de komende maanden en jaren.

Maar de kern van de zaak is dit: de wereld die Donald Trump voor ogen had in zijn Nationale Veiligheidsstrategie van 2025 bestaat niet meer — als die al ooit heeft bestaan.

We betreden een moedige nieuwe wereld waarin de mondiale hegemon is vervangen door opkomende regionale machten die een betere manier zullen moeten vinden om samen te leven dan de weg die de Verenigde Staten hebben gekozen.

Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.

Copyright © 2026 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

De vastberadenheid van Iran om te ontsnappen aan het panopticum van de westerse 360°-insluiting

Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over: