De barbarij die ons regeert – en zegeviert

Na de farce rond Groenland, de theatrale ontvoering van een Venezolaanse president als opmaat naar een regimewisseling, en de lange, verstikkende economische belegering van het Cubaanse volk, is het nu de beurt aan Iran. Dat was niet echt onverwacht. De vernietiging van een onafhankelijke Iraanse staat is een voortdurende obsessie van de politieke constellatie die vaak wordt omschreven als internationaal zionisme, waarvoor de Amerikaanse imperiale macht al lang als het meest betrouwbare instrument fungeert.

Laten we even de stortvloed aan veroordelingen vergeten die westerse regeringen en Europese instellingen ooit over Donald Trump hebben uitgestort. Er werd ons verteld dat hij een gek was, een proto-fascist, een vijand van Europa, misschien zelfs een bedreiging voor de NAVO zelf. Op verschillende momenten werd hij afgeschilderd als een medeplichtige van Vladimir Poetin en een destabiliserende kracht in het westerse alliantiesysteem, schrijft José Goulão.

Laten we ook het arrestatiebevel vergeten dat het Internationaal Strafhof heeft uitgevaardigd tegen de Israëlische premier Benjamin Netanyahu. Vergeet de plechtige verklaringen van Europese regeringen waarin zij een Palestijnse staat erkennen, waaronder die in Lissabon. Vergeet de zorgvuldig geformuleerde veroordelingen van het optreden van Israël in Gaza en elders.

Deze zaken blijken tot een ander tijdperk te behoren – een ver verleden dat wordt gemeten in diplomatieke persberichten in plaats van in jaren. Vandaag de dag leven we in een politiek klimaat waarin westerse leiders, van de meest terughoudende atlanticisten tot de meest enthousiaste, zich met opmerkelijk enthousiasme haasten om zowel Trump als Netanyahu te omarmen. De aanval op Iran werd niet met aarzeling maar met dankbaarheid begroet. Als westerse regeringen al de gehoorzame schoothondjes van het imperium waren geworden, lijken ze nu tevreden te zijn met het volgen van het geurspoor en het verzamelen van de kruimels die van de imperiale tafel vallen.

Dat zijn de rituelen van dit moment: het ceremoniële kussen van voeten en handen – zelfs als die handen bevlekt zijn met het bloed van oorlog. Het is ook een moment waarop de grenzen van politieke hypocrisie volledig lijken te zijn verdwenen. Dezelfde leiders die gewoonlijk verwijzen naar “onze beschaving”, “onze waarden” en de humanitaire superioriteit van de westerse orde, juichen nu acties toe die tot voor kort zonder aarzelen als naakte agressie zouden zijn erkend.

De officiële verklaring, die eindeloos wordt herhaald van Jeruzalem tot Brussel en getrouw wordt herhaald door kleinere Europese regeringen, is dat de aanval op Iran tot doel heeft het Iraanse volk te bevrijden van de tirannie van de ayatollahs. Het is een standpunt dat met plechtige overtuiging en weinig zichtbare verlegenheid wordt verkondigd. Alleen wie opzettelijk naïef is, kan echter niet zien dat het vermeende humanitaire doel handig samenvalt met de controle over een van ’s werelds grootste oliereserves.

Achter de moraliserende retoriek schuilt een veel bekendere ambitie: Iran terugbrengen naar een politieke situatie die doet denken aan het tijdperk van de sjah – compleet met het repressieve apparaat dat ooit werd getraind en gecoördineerd door westerse inlichtingendiensten en de Israëlische Mossad. Dat is, zonder de humanitaire vernislaag, het strategische doel. Trump, Netanyahu en hun Europese bewonderaars hebben weinig consistente bezorgdheid getoond voor het welzijn van het Iraanse volk. Hun staat van dienst wijst op een bredere onverschilligheid ten aanzien van het welzijn van volkeren overal ter wereld.

Een bijzonder merkwaardig aspect van de huidige situatie is de reactie van de Europese Unie. Met kleine verschillen in toon hebben de niet-gekozen leiders in Brussel en de meerderheid van de zevenentwintig lidstaten niet alleen de Amerikaanse en Israëlische actie goedgekeurd – die door rechtsgeleerden algemeen wordt beschouwd als een schending van het internationaal recht en het Handvest van de Verenigde Naties – maar hebben ze Iran ook veroordeeld omdat het het aandurfde militair te reageren.

De implicatie is moeilijk te missen: van regeringen die met imperiale macht worden geconfronteerd, wordt verwacht dat zij hun straf met stille waardigheid aanvaarden. Zelfverdediging lijkt alleen toegestaan te zijn wanneer zij door de machtigen wordt uitgeoefend.

Deze logica roept een verdere vraag op. Waarom dringt de Europese Unie er tegelijkertijd bij haar lidstaten op aan om een ongekend militariseringsprogramma te starten? Nationale begrotingen worden herzien, sociale programma’s worden stilletjes ontmanteld en toekomstige generaties worden uitgenodigd om de financiële last te dragen – allemaal in afwachting van een hypothetische Russische aanval. Als de norm die voor Iran geldt consequent in heel Europa zou worden toegepast, zouden regeringen die bang zijn voor Moskou zich gewoon van tevoren kunnen overgeven en zichzelf de kosten kunnen besparen.

De laatste grens

Terwijl televisiestudio’s in heel Europa gonzen van commentatoren die zich verwonderen over de vermeende briljantheid van de westerse militaire technologie en speculeren – soms met een verontrustend enthousiasme – over de mogelijke moord op de 86-jarige spirituele leider van Iran, ayatollah Ali Khamenei, is het misschien de moeite waard om een stap terug te doen en het bredere strategische plaatje te bekijken.

Aan het begin van deze eeuw beschreef de Amerikaanse generaal Wesley Clark, een voormalig NAVO-commandant in Europa, een plan dat circuleerde in neoconservatieve kringen in Washington. Volgens Clark was de Verenigde Staten van plan om regimeverandering na te streven in zeven landen die als obstakels voor haar invloed in het Midden-Oosten werden beschouwd.

De lijst was veelzeggend: Irak, Libië, Syrië, Somalië, Libanon, Jemen en Iran.

Egypte en Jordanië ontbraken op de lijst. Beide landen waren al stevig in de westerse strategische invloedssfeer getrokken door een reeks door Amerika bemiddelde “vredesprocessen” met Israël.

Twee decennia later is het lot van die beoogde staten bekend. Irak werd binnengevallen, versnipperd en gereduceerd tot een landschap van concurrerende sektarische en etnische autoriteiten, terwijl de olie-industrie grotendeels in handen kwam van multinationale ondernemingen. Libië werd ontmanteld na de NAVO-interventie en de brute moord op Muammar Gaddafi – een gebeurtenis die met memorabel enthousiasme werd begroet door de toenmalige Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton, die de episode op beroemde wijze samenvatte met de woorden: “We kwamen, we zagen, hij stierf.”

Syrië verviel in een verwoestende oorlog die een complex scala aan externe sponsors aantrok, waardoor het land verdeeld raakte in invloedssferen terwijl buitenlandse mogendheden de olievoorraden blijven beheren. Somalië blijft een fragiel politiek landschap, terwijl Jemen jarenlang een catastrofaal conflict heeft doorstaan dat grotendeels werd gesteund door westerse bondgenoten in de Golf.

Libanon, dat herhaaldelijk is geteisterd door regionale confrontaties en interne instabiliteit, overleeft ternauwernood te midden van economische ineenstorting en politieke verlamming.

Het patroon is moeilijk over het hoofd te zien. Een voor een zijn de staten die ooit als obstakels werden beschouwd, verzwakt, verdeeld of onder externe invloed geplaatst. De strategische omgeving is steeds gunstiger geworden voor de regionale ambities van Israël en zijn westerse bondgenoten.

In die context lijkt Iran de laatste en meest formidabele barrière. Sinds de revolutie van 1979, die de sjah ten val bracht, heeft de Iraanse staat een netwerk van politieke en militaire actoren in de hele regio gesteund, waaronder Hezbollah in Libanon en bewegingen die zich verzetten tegen buitenlandse invloed in Irak en Jemen. Het land is ook een van de weinige overgebleven bronnen van politieke en materiële steun voor de Palestijnse zaak.

Voor critici van het Iraanse beleid vormt dit netwerk een destabiliserende inmenging. Voor anderen vormt het het laatste tegenwicht tegen een regionale orde die volledig wordt gedomineerd door Washington en Tel Aviv.

Het is duidelijk dat de geopolitieke belangen enorm zijn. De val van een onafhankelijk Iran zou de strategische kaart van het Midden-Oosten en Centraal-Azië ingrijpend veranderen. De monarchieën in de Golf, die al nauw aansluiten bij de westerse belangen, zouden weinig regionale tegenstand ondervinden. De langdurige strategische zorgen van Israël zouden grotendeels verdwijnen.

Het argument dat de nucleaire ambities van Iran de enige of zelfs belangrijkste motivatie voor confrontatie vormen, lijkt daarom steeds minder overtuigend. De nucleaire kwestie fungeert als een gemakkelijke en begrijpelijke rechtvaardiging voor een veel ambitieuzer geopolitiek project.

De rol van Donald Trump in dit drama is soms verkeerd begrepen. Hij werd vaak afgeschilderd als een grillige anomalie binnen het Amerikaanse politieke systeem – een toevallige verstoring van een verder stabiele orde. In werkelijkheid vertegenwoordigt hij een bepaalde fase in de evolutie van dat systeem.

De neoliberale globalisering, geconfronteerd met toenemende economische spanningen en politieke onvrede, heeft steeds meer autoritaire vormen van bestuur omarmd. De combinatie van agressief nationalisme in het buitenland en populistische retoriek in eigen land biedt een manier om beide te beheersen.

De parallelle ontwikkeling van het trumpisme in de Verenigde Staten en de steeds compromislozer wordende politiek van de Israëlische regering duidt op een diepere ideologische convergentie. Het doet denken aan eerdere momenten in de twintigste-eeuwse geschiedenis, toen economische en politieke crises democratische systemen ertoe aanzetten strengere en meer autoritaire vormen aan te nemen.

Het resultaat is een wereld die ongemakkelijk balanceert op de rand van escalatie. De confrontatie met Iran is niet zomaar een nieuwe episode in de lange reeks conflicten in het Midden-Oosten. Ze heeft het potentieel om mondiale allianties te hervormen en reacties uit te lokken van andere grootmachten.

Tot nu toe is de internationale reactie echter voorzichtig, zelfs timide geweest. In diplomatieke kringen wordt volop gesproken over bezorgdheid, maar daadkrachtig optreden blijft uit.

Op het geopolitieke schaakbord is de openingszet gedaan. De architecten van de imperiale macht denken dat ze schaak hebben gezet. Of iemand de wil – of de stukken – heeft om schaakmat te voorkomen, blijft een open vraag.

Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.

Copyright © 2026 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

3 maart: Niemand meer om te bellen (VIDEO’S)

Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over: