De komst van de lente brengt grote druk op Oekraïne

De lente brengt normaal gesproken verlichting van de bittere kou en de ontberingen van de winter. Maar dit jaar zou de komst van de lente wel eens het begin kunnen zijn van enorme druk op Oekraïne. Die druk kan verschillende vormen aannemen: diplomatiek, militair en politiek.

The New York Times meldt dat volgens Oekraïense en westerse functionarissen de regering-Trump is begonnen met het uitoefenen van “intense druk … om de vredesonderhandelingen tussen Oekraïne en Rusland in het voorjaar af te ronden”, schrijft Ted Snider.

De druk en het tijdschema komen overeen met eerdere berichtgeving van Reuters dat “een ambitieus doel voor maart om Rusland en Oekraïne tot een vredesakkoord te brengen” door Amerikaanse onderhandelaars is besproken.

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky leek die berichtgeving te bevestigen toen hij zei: “De Amerikanen stellen voor dat de partijen de oorlog aan het begin van deze zomer beëindigen en zullen waarschijnlijk druk uitoefenen op de partijen om precies volgens dit tijdschema te handelen.” Zelensky verduidelijkte de deadline in het voorjaar en zei dat de Amerikanen “zeggen dat ze alles in juni willen afronden”.

Het Witte Huis heeft de deadline niet bevestigd en de Amerikaanse ambassadeur bij de NAVO, Matthew Whitaker, ontkent de bewering van Zelensky en zegt: “Die deadline in juni is genoemd door president Zelensky. Ik denk niet dat dat iets is wat de Verenigde Staten naar buiten hebben gebracht.” Maar hij lijkt de enige te zijn. Geen enkele hogergeplaatste Amerikaanse functionaris en geen enkele functionaris die dichter bij het onderhandelingsteam staat, lijkt tot nu toe deze ontkenning te hebben herhaald.

Of het nu waar is of niet, de deadline zal waarschijnlijk net zo min worden gehaald als de reeks eerdere deadlines die zonder effect zijn verstreken. Naast het overeenkomen van een deadline moeten de partijen ook overeenstemming bereiken over een akkoord. De deadline “zal waarschijnlijk niet worden gehaald”, zeggen bronnen, omdat er nog steeds “geen overeenstemming” is over belangrijke kwesties, waaronder “hoe ver Kiev en Moskou nog uit elkaar liggen over de belangrijke kwestie van het grondgebied, met inbegrip van de controle over de Donbas-regio en de kerncentrale van Zaporizhzhia”.

De huidige deadline is misschien meer een persoonlijke noodzaak voor de regering-Trump. De motivatie voor de deadline in juni zou de wens kunnen zijn om vóór de tussentijdse verkiezingen een belofte na te komen. Trump heeft beloofd dat hij de oorlog snel zou beëindigen sinds het begin van zijn tweede ambtstermijn. Naar verluidt wil hij een deadline voor het beëindigen van de oorlog, zodat hij zijn aandacht kan richten op de tussentijdse verkiezingen. “De verkiezingen zijn voor hen zeker belangrijker. Laten we niet naïef zijn“, legde Zelensky uit. Volgens Oekraïense en westerse functionarissen ”geeft Washington Kiev zeer weinig manoeuvreerruimte nu de tussentijdse verkiezingen in de VS naderen”.

De beperkte manoeuvreerruimte lijkt ook territoriale concessies en veiligheidsgaranties te omvatten. The Times zegt dat de regering-Trump “de druk op Oekraïne opvoert” om “concessies te doen aan Rusland in een poging om de oorlog tegen het begin van de zomer te beëindigen”. Die concessies zouden kunnen bestaan uit “het afstaan van de Donbas-regio aan Rusland”.

Maar de druk om de Donbas af te staan komt niet alleen van diplomatieke druk vanuit de Verenigde Staten, maar ook van militaire druk vanuit Rusland. Ondanks overdreven berichten over zware verliezen en kleine winst, rukt Rusland op verschillende fronten op, waardoor het dichter bij zijn doel komt om de hele Donbas te veroveren.

Nog bedreigender voor Oekraïne zijn de geruchten over een grootschalig Russisch voorjaarsoffensief. Zoals The New York Times meldt, wordt verwacht dat Rusland dit voorjaar een groot offensief zal uitvoeren “om meer grondgebied te veroveren en de druk op Oekraïne aan de onderhandelingstafel te vergroten”.

Oekraïne gelooft dat Rusland troepen en wapens aan het verzamelen is en verwacht “een grootschalig offensief” in het late voorjaar met als “doel Oekraïne te verslaan en tegen het einde van de zomer vredesvoorwaarden aan Kiev op te leggen”. Het is mogelijk dat Zelensky in een poging om het gevreesde grootschalige Russische voorjaarsoffensief te voorkomen, in het openbaar heeft gesproken over de voorjaarsdeadline, of dat nu waar is of niet.

Ik heb vernomen dat het vroege voorjaar geen goed moment is voor grote offensieve operaties vanwege de ‘rasputitsa’, het smelten van de wintersneeuw waardoor alle wegen in modder veranderen, maar dat het late voorjaar dat wel kan zijn. Die strategische realiteit sluit aan bij de deadline in het late voorjaar. De gemelde deadline in juni lijkt dus zowel diplomatieke als militaire druk op Oekraïne uit te oefenen, wat Oekraïne onder druk zou kunnen zetten om Donbas af te staan en haast te maken met een diplomatieke regeling.

Maar het is niet alleen diplomatieke en militaire druk op Oekraïne. Er is ook politieke druk op Zelensky. Als dit waar is, stellen de berichten een deadline vast; niet alleen voor diplomatie, maar ook – misschien zelfs nog eerder – voor een referendum en verkiezingen.

Naar verluidt geldt de deadline niet alleen voor een diplomatieke regeling, maar ook voor het voorleggen van die regeling aan een referendum rond dezelfde tijd als de nationale verkiezingen worden gehouden. Drie bronnen vertelden Reuters dat “het Amerikaanse onderhandelingsteam – onder leiding van speciaal gezant Steve Witkoff en Jared Kushner, de schoonzoon van president Donald Trump – tijdens recente bijeenkomsten in Abu Dhabi en Miami aan hun Oekraïense tegenhangers heeft laten weten dat het het beste zou zijn als die stemming snel zou plaatsvinden”. Twee van die bronnen zeiden dat de verkiezingen “in mei zouden kunnen plaatsvinden”.

De druk zou groot zijn. Yaroslav Yurchyshyn, lid van het Oekraïense parlement, zegt dat de Oekraïners te horen hebben gekregen dat de VS zich uit het diplomatieke proces zouden kunnen terugtrekken “als Oekraïne niet bereid was tot compromissen, onder meer door verkiezingen te houden”. Hij zegt dat hij in het parlement te horen heeft gekregen dat de VS tijdens de recente bijeenkomst in Abu Dhabi de Oekraïense delegatie hebben gezegd dat er vóór 15 mei nationale verkiezingen moeten worden gehouden. Diezelfde datum komt ook in andere rapporten naar voren. De regering-Trump zou “druk hebben uitgeoefend op Kiev” om de verkiezingen en het referendum vóór 15 mei te houden, “anders zouden de voorgestelde veiligheidsgaranties van de VS in gevaar komen”. Volgens zowel The Financial Times als The New York Times is de planning voor de verkiezingen en het referendum “van start gegaan”.

Tijdens de veiligheidsconferentie in München op 14 februari zei Zelensky: “Als de Amerikanen verkiezingen in Oekraïne nodig hebben, als de Russen verkiezingen in Oekraïne nodig hebben, staan wij daarvoor open.” Maar hij zei dat de logistiek uitdagende verkiezingen alleen konden worden gehouden onder een staakt-het-vuren: “Geef ons twee maanden staakt-het-vuren en we gaan naar de stembus.”

De druk om verkiezingen te houden komt voor Zelensky van twee kanten. Enerzijds is er de vijandige druk om verkiezingen te houden om een diplomatieke overeenkomst als legitiem te bekrachtigen, aangezien deze wordt onderhandeld door een regering die haar mandaat sinds de verkiezingen vóór de oorlog niet heeft verlengd. Anderzijds is er Zelensky’s overtuiging dat het misschien beter is om eerder verkiezingen te houden, voordat zijn kansen om te winnen kleiner worden.

Zelensky voelt misschien niet alleen druk om verkiezingen uit te schrijven, maar ook druk om dat te doen terwijl hij nog optimistisch is over een overwinning. Zelensky lijkt te denken dat hij een kans heeft voordat herverkiezing minder waarschijnlijk wordt. Hij zou wilt zijn herverkiezingskansen maximaliseren en lijkt te geloven dat snelle verkiezingen hem een voordeel kunnen geven ten opzichte van minder goed voorbereide concurrenten.

Maar het vertrouwen van Zelensky is misschien voorbarig. Volgens socioloog Volodymyr Ishchenko van de Freie Universität Berlin is er een tendens om Zelensky te zien als een bekwame leider om Oekraïne tijdens de oorlog tegen Rusland te verdedigen, maar niet als een bekwame leider van Oekraïne na de oorlog.

Hij is dus kwetsbaar bij de verkiezingen “als er iemand opstaat die in hun ogen een betere toekomst voor Oekraïne vertegenwoordigt”. Uit peilingen blijkt dat Zelensky de verkiezingen zou kunnen verliezen, niet alleen van voormalig topgeneraal Valerii Zaluzhny, maar ook van voormalig inlichtingenchef en huidig stafchef Kyrylo Budanov.

Ishchenko vertelde me dat “op dit moment alle opiniepeilingen puur speculatief zijn”. Hij zegt dat degenen die hun intentie om mee te doen aan de verkiezingen kenbaar maken, waaronder Zaluzhny, Budanov en zelfs de extreemrechtse generaal Andriy Biletskyi, “de uitslag drastisch kunnen veranderen”.

Ishchenko zegt dat op dit moment opiniepeilingen over wie de Oekraïners vertrouwen betrouwbaarder zijn. Maar Zelensky zal het hier misschien niet beter doen. Uit recente peilingen van het Kyiv International Institute of Sociology in januari blijkt dat 72 % van de Oekraïners vertrouwen heeft in voormalig opperbevelhebber Valeriy Zaluzhny en 70 % in voormalig hoofd van de inlichtingendienst en huidig stafchef van Zelensky, Kyrylo Budanov, terwijl slechts 62 % nu vertrouwen heeft in Zelensky. Biletsky scoort 45 % in de peilingen.

De deadline voor een referendum kan gekoppeld zijn aan de verkiezingen voor Zelensky, die volgens mensen uit zijn naaste omgeving gelooft dat “zijn beste kans op herverkiezing … dit jaar is”, vooral “als de stemming samenvalt met een referendum”.

Een referendum brengt druk met zich mee, omdat het moeilijk kan zijn om een vredesplan dat Donbas en de NAVO opgeeft, te verkopen aan Oekraïners die tijdens de oorlog zijn gevoed met beloften van heroverd grondgebied en NAVO-lidmaatschap. Maar met zoveel doden en die beloften die niet zijn nagekomen, is Zelensky’s beste kans op politiek overleven misschien wel om de schuld bij de VS te leggen en de verantwoordelijkheid voor de beslissing bij de Oekraïners.

Zelensky kan de schuld bij de VS leggen door de Oekraïners eraan te herinneren dat de VS Oekraïne eerst hebben aangemoedigd om af te stappen van de diplomatieke weg en in plaats daarvan Rusland te verslaan, met beloften dat ze alles zouden krijgen wat ze nodig hadden, zo lang als ze dat nodig hadden. Toen Oekraïne vervolgens vroeg om wat ze nodig hadden, zo lang als ze dat nodig hadden, kwam de VS zijn belofte niet na. Omdat Oekraïne niet oneindig kan blijven vechten, nu het niet langer onder de bescherming van de Amerikaanse belofte staat, kan Zelensky beweren dat er geen andere keuze was dan naar de onderhandelingstafel te gaan. Door de resulterende overeenkomst aan het volk voor te leggen, kan Zelensky vervolgens naar de stembus gaan zonder de schuld te dragen voor de compromissen die Oekraïne moest sluiten.

Mocht de diplomatieke regeling het referendum niet halen, dan komen zowel de herverkiezing van Zelensky als een mogelijke vrede in gevaar, waardoor Oekraïne in groot gevaar komt.

Het is niet zeker of er een deadline is vastgesteld en of die deadline gehaald zou worden. Wat wel zeker lijkt, is dat de druk op Oekraïne toeneemt om de compromissen te sluiten die nodig zijn om de oorlog te beëindigen. Die druk kan diplomatiek worden uitgeoefend. En als dat diplomatiek niet lukt, kan die druk militair worden afgedwongen. En dat is een zeer goede reden om te proberen die druk diplomatiek op te vangen.

Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.

Copyright © 2026 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

Rusland: Nederlandse piloten in Oekraïne zijn ‘legitieme militaire doelen’

Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over: