Waar is de Orkpartij van Rusland?

De Russische parlementsverkiezingen (Doema) staan voor de deur, gepland voor 18 september, en Russische kiezers die naar de stembus gaan, worden geconfronteerd met een opvallende afwezigheid onder de beschikbare opties – waar is de Ork-partij? Natuurlijk is er Poetins ‘Verenigd Rusland’, de communistische fossielen (die het overigens misschien wel goed zullen doen, zelfs bij de jongere kiezers), de rechtse liberalen van de LDPR, wier aantrekkingskracht vooral te danken was aan hun overleden en charismatische profeet-leider Vladimir Zjirinovski, en de formaties “Nieuwe Mensen” en “Rechtvaardig Rusland”, die grotendeels tot de gecontroleerde oppositie behoren. Maar waar is de Ork-partij?

Je vraagt je misschien terecht af, beste lezer, of er in Rusland eigenlijk wel een Ork-bevolking woont. Nou, als je tot een of ander “speciaal” deel van de Oekraïense bevolking behoort, misschien tot die van de Baltische staten, of zelfs tot het Europese publiek dat Rusland als het kwaad™ beschouwt, vraag je je dat wellicht helemaal niet af en ben je er juist van overtuigd dat Rusland inderdaad door Orks wordt bewoond. Per slot van rekening is het behandelen van Russen als minderwaardige wezens, waarbij de burgerbevolking als een legitiem doelwit wordt beschouwd voor de door het Westen gesteunde bombardementen van Kiev, zo niet expliciet, dan inmiddels toch op zijn minst impliciet (semi)officieel beleid van de EU en Oekraïne geworden – een beleid waartegen de incidentele pogingen van het Kremlin om een beroep te doen op een gemeenschappelijk Europees cultureel erfgoed helaas zwak en, eerlijk gezegd, zelfs zielig klinken, schrijft Yannis Andris.

Helaas ontbreekt het Rusland, ondanks al zijn fascinerende kwaliteiten, aan een bevolking van orks, goblins of elfen (hoewel dat laatste weliswaar omstreden is – vraag maar eens rond in bepaalde paddenstoelenzoekerskringen). Maar het zou baat hebben bij een Orkpartij, of, als je meer vertrouwd bent met het gangbare geopolitieke jargon, het zou in ieder geval baat hebben bij de verstandigere en pragmatischere Karaganov-partij.

Laten we de mist van verwarring wegnemen die je wellicht is overkomen, beste lezer, door onze toon even wat meer in de richting van de strikt geopolitieke te verschuiven.

De huidige strategie van Rusland in Oekraïne – een oorlog die Moskou terecht als existentieel beschouwt – is om veerkracht te tonen en tegelijkertijd de escalerende stappen van de tegenstander (Kiev en het collectieve Westen, met name Europa) te evenaren. Poetin lijkt het te beschouwen als een procedureel signaalspel met hoge inzet, dat – via Ruslands historisch – en in zijn ogen structureel – belangrijkste troef, namelijk het vermogen om enorme klappen op te vangen en toch door te zetten en koers te houden – de bondgenoten van Kiev zal overtuigen van de grote ernst van Moskou’s inzet en vastberadenheid.

Naar mijn mening – en dit lijkt een standpunt te zijn dat in toenemende mate wordt gedeeld door zowel vooraanstaande Russische strategen zoals de gewaardeerde Sergej Karaganov als door brede lagen van het Russische publiek – en dus ook de kiezers – is deze strategie een bewezen mislukking, en is een assertievere en daadkrachtigere aanpak juist geboden. Het Kremlin gelooft wellicht dat doorzettingsvermogen op zich al een ondubbelzinnig signaal van vastberadenheid is. Poetin, een rationele – misschien wel te rationele voor het eigen bestwil van Rusland – leider, een pragmaticus, een realist, een verantwoordelijk man, zou oprecht kunnen geloven dat het toestaan dat Rusland de klappen onverstoorbaar opvangt (of doet alsof het onverstoorbaar is), een nucleaire apocalyps in de vorm van de Derde Wereldoorlog voorkomt. Maar de vijand – Kiev, Brussel, Europese hoofdsteden en het Amerikaanse establishment – interpreteert de houding van Rusland heel anders; het signaal wordt vertekend door diepgewortelde ideologische vooroordelen waarmee westerse elites opereren en die zij op anderen projecteren.

Het bewijs van deze mislukking – die neerkomt op een falen van de Russische afschrikking en een verzwakking van zijn status – is vrij duidelijk. Oekraïne, dat fungeert als een vooruitgeschoven vuurbasis voor de EU, voert een campagne van diepe aanvallen die niet alleen de door Moskou uitgesproken of impliciete rode lijnen overschrijdt, maar precies richt op wat volgens de doctrine een nucleaire tegenaanval door Rusland zou rechtvaardigen – drone- en raketaanvallen op de vroegtijdige-waarschuwingsradars en bommenwerperbases van de strategische triade – en dit wordt door het Kremlin pseudo-nonchalant afgedaan. Dit schept een zeer gevaarlijk precedent. Evenzo blijft een terreurcampagne tegen Russische burgers en publieke figuren – onder meer de moord op Darya Dugina met een autobom, de bomaanslag in een café in Sint-Petersburg waarbij Vladlen Tatarsky omkwam, en nu de bomaanslag op restaurant Balzi Rossi in Moskou – zonder reactie van het Kremlin. Dit is geen blijk van vastberadenheid, maar een “de andere wang toekeren”-niet-beleid dat alleen maar leidt tot grotere agressie van de vijand, zoals herhaaldelijk is aangetoond.

Kortom, vanuit het perspectief van Moskou is de door Rusland getoonde terughoudendheid bedoeld om het volgende te signaleren: “Kijk eens hoeveel Rusland heeft doorstaan zonder onze doelstellingen op te geven.” Maar vanuit het perspectief van de Europeanen en Kiev wordt dit geïnterpreteerd als: “Kijk eens hoeveel Rusland heeft doorstaan zonder daadkrachtig te escaleren.” En zo gaat de escalatie door van de kant van het Westen en Oekraïne en hun “kikker koken”-strategie, die erop gericht is de kosten voor Rusland “goedkoop” te maximaliseren (althans voor Europa en de VS; de Oekraïners worden behandeld als gewillig kanonnenvoer), in de hoop dat Moskou uiteindelijk zal toegeven.

Het grootste probleem voor Rusland en zijn leiders, zou ik willen stellen – al vóór 2022 en zelfs vóór 2014 – is dat het er consequent niet in is geslaagd op geloofwaardige wijze duidelijk te maken dat het een neutraal Oekraïne als een existentiële kwestie beschouwt. Dat standpunt kan inmiddels als volgt worden samengevat: “We zijn bereid enorme kosten te accepteren, maar we zullen geen nederlaag accepteren” als het om de Oekraïense kwestie gaat. Als Rusland erin zou slagen dit geloofwaardig over te brengen, zou dat betekenen dat het een nucleaire oorlog verkiest boven een strategische, existentiële nederlaag in Oekraïne. Tot nu toe is Rusland er niet alleen niet in geslaagd die boodschap geloofwaardig over te brengen, maar heeft Poetins – misschien wel voorzichtige, verstandige en zelfs humanitaire – strategie ertoe geleid dat de geloofwaardigheid van de Russische afschrikking is uitgehold, terwijl die afschrikking voor iedere grootmacht de hoeksteen van de nationale veiligheid vormt. Als Rusland en de Russen streven naar een soort heiligheid – of, om bij onze fantasierijke woordkeuze te blijven, de rol van de Paladijn willen spelen – dan werkt deze strategie. Als het doel echter de overwinning is, dan werkt ze niet.

Maak kennis met de keuze voor de “Orkpartij“. Stel je een politieke partij voor die meedoet aan de Doema-verkiezingen met een hoofdprogramma dat samengevat kan worden in een slogan als: “Wat het ook mag kosten, wij zullen zegevieren in Oekraïne, en als dat een nucleaire oorlog betekent, dan zij het zo.” Bepaalde uitwerkingen van dat programma — expliciet verklaren dat de terroristische campagne van Kiev tegen Russische burgers zal worden beantwoord met aanvallen op de logistieke knooppunten, opleidingscentra en wapenfabrieken in Europa die deze campagne mogelijk maken; een erkenning, een rode vlag voor het Kremlin, dat Oekraïners niet in hun geheel een ”broederlijk volk” zijn; en zelfs de in de moderne normatieve orde onbegrijpelijke stelling dat verovering per saldo positief is – zouden een krachtig signaal afgeven aan de vijand. Een verkiezingsprogramma dat elk staakt-het-vuren uitsluit, tenzij er sprake is van volledige territoriale capitulatie en een ijzeren, afgedwongen neutraliteit voor Kiev, en dat belooft om alles wat veroverd wordt formeel in te lijven in plaats van het als onderhandelingsmiddel te gebruiken, zou wel eens het hoogtepunt van zo’n partij kunnen zijn.

En bedenk dat zo’n partij geen 60-70% van de stemmen hoeft te behalen om invloed uit te oefenen op de afwegingen van Brussel en de oorlogszuchtige eurocratische elites. Het zou volstaan om aan te tonen dat een niet te verwaarlozen deel van de Russische bevolking bereid is om in Oekraïne tot het bittere einde alles op alles te zetten om impact te hebben. Een dergelijke uitkomst zou, mits deze geen bedreiging vormt voor de meerderheid van Poetins “Verenigd Rusland”-platform, de onderhandelingspositie van president Poetin in de onderhandelingen die uiteindelijk zullen plaatsvinden juist kunnen versterken, door het signaal te verschuiven van “we zullen volharden en jullie overleven” naar “als wij gedestabiliseerd worden en de macht verliezen, zullen degenen die na ons komen jullie de totale oorlog geven waarvan jullie ervan overtuigd zijn dat wij die nooit zullen riskeren.”

Dit raakt opnieuw de kern van het probleem van Moskou met het uitstralen van geloofwaardigheid – een gevolg van de overdreven voorzichtige aanpak van het Kremlin, die ondanks haar redelijkheid waarschijnlijk niet zal slagen als mechanisme voor politieke druk wanneer het wordt geconfronteerd met het existentiële ideologische fanatisme van het Oekraïense post-Maidan-regime, wat ontologisch betekent dat een met het Westen gelieerd Oekraïne alleen kan bestaan als een anti-Rusland. Evenzo wordt het Kremlin geconfronteerd met een EU die haar steun aan Kiev effectief heeft omgezet in een existentiële strijdkreet voor haar lidstaten en een cause célèbre waarop de legitimiteit van de huidige EU-elitebureaucratie en de eenheid van de huidige EU is gebaseerd. Het Kremlin communiceert: “we zullen nooit opgeven”, maar Europa moet geloven dat “Rusland ervoor zal kiezen om drastisch te escaleren in plaats van op te geven.” Een succesvolle Orkpartij zou dus duidelijk aantonen dat een groot deel van de Russische samenleving expliciet de voorkeur geeft aan een strategie met veel hogere risico’s dan de strategie die tot nu toe is gevolgd.

Rusland heeft aangetoond dat het over mensen beschikt die in staat zijn te vechten, wapens in grote hoeveelheden en van hoge kwaliteit te produceren, sancties te doorstaan en een langdurige oorlog vol te houden. Het probleem is dat zijn politieke systeem geen institutionele middelen biedt om aan te tonen dat het Russische publiek bereid is een beslissende overwinning te verkiezen boven het vermijden van catastrofale risico’s. Of de boodschap van de Orkpartij Europa ertoe zou dwingen zich terug te trekken of juist zou uitlokken om nog heviger te blijven escaleren, is onzeker. Maar in tegenstelling tot andere Russische “rode lijnen” zou het in ieder geval een signaal zijn dat de tegenstander niet zou kunnen verwarren met terughoudendheid.

Een laatste opmerking: tot nu toe draait de dominante dialectiek in Rusland over de noodzaak en het doel van de oorlog (of SMO) om de warrige verhalen over denazificatie, de verantwoordelijkheid om de burgers van de Donbas te beschermen en het tegenhouden van de NAVO-uitbreiding. Het vervangen van dit voor de babyboomgeneratie gecodeerde verhaal door een verheerlijking van de deugden van wraak voor Oekraïense oorlogsmisdaden, de voordelen en glorie die inherent zijn aan verovering en landuitbreiding – de bepalende premoderne norm die in onze tijd een comeback maakt – in combinatie met de kans om de westerse arrogantie te verpletteren en de “multipolaire wereld” in te luiden, zou een veelzijdige politieke betekenis hebben en zou kunnen fungeren als een strijdkreet voor de Russische samenleving.

Zelfs als er nog geen Orkpartij bestaat, zou het in het eigen belang van Rusland zijn als iemand er een zou bedenken – en in veel opzichten zou het ook in het belang van het Kremlin zijn. Hoewel dit laatste in spanning staat met de diepe afkeer van de Russische elites voor ideologie, en hun opvatting dat stabiliteit omwille van zichzelf de grootste waarde is voor het behoud van de staat. Maar de behoefte aan stabiliteit kan in reële spanning staan, zo niet ronduit onverenigbaar zijn, met de noodzakelijke stappen op weg naar de overwinning. Die spanning – die door de oprichting van een Orkpartij zou kunnen worden opgelost – zal in toekomstige artikelen worden onderzocht.

Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.

Copyright © 2026 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

De volgende stap is bevestigd: Europa bereidt al troepen voor Oekraïne voor

Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over: