Uit onderzoek blijkt dat 1 op de 7 mensen nu AI raadpleegt in plaats van naar de huisarts te gaan

Volgens een nieuw Brits onderzoek maakt al 1 op de 7 mensen gebruik van chatbots voor gezondheidsadvies in plaats van contact op te nemen met een huisarts of een andere dienst van de NHS. Een op de tien zegt AI te hebben gebruikt voor therapie op het gebied van geestelijke gezondheid of ondersteuning van het welzijn in plaats van een opgeleide professional te raadplegen. 25% van de mensen die overstappen op digitaal, niet-gereguleerd medisch advies noemt de lange wachttijden bij de NHS als een van de redenen; 20% van de mensen zei dat AI hen niet aanmoedigde om professionele hulp te zoeken, en 21% zei dat ze besloten hadden af te zien van professioneel advies vanwege wat een chatbot hen had verteld.

Het nieuwe onderzoek van King’s Health Partners onthult een zorgwekkende gedragsverandering in plaats van een voorbijgaande nieuwsgierigheid. Volgens de resultaten zijn mensen verder gegaan dan alleen ChatGPT vragen of hun hoofdpijn te wijten is aan stress, en zien we een groeiend deel van het publiek dat ongereguleerde AI-modellen voor consumenten laat bepalen of ze al dan niet naar een huisarts gaan. Professor Graham Lord, de hoofdauteur, zei dat het land getuige is van “een ongereguleerd AI-gezondheidszorgsysteem naast de NHS,” schrijft G.Calder.

Samen met Responsible AI UK en het Policy Institute van King’s College London heeft King’s Health Partners meer dan 2.000 volwassenen ondervraagd en vastgesteld dat gemak de belangrijkste reden was waarom mensen chatbots raadpleegden voor medisch advies, genoemd door 46% van de volwassenen, gevolgd door “nieuwsgierigheid” met 45%, onzekerheid over de vraag of het probleem ernstig genoeg was voor een huisarts met 39%, en de wachttijden bij de NHS met 25%. De combinatie van frustratie, gemak en twijfel is veelzeggend, omdat het betekent dat mensen niet naar AI grijpen omdat ze er meer vertrouwen in hebben dan in professionals. In plaats daarvan gebruiken ze chatbots simpelweg omdat die gemakkelijker, sneller en beter beschikbaar zijn.

Consumenten-AI is geen gereguleerde triagedienst. Het onderzoekt geen individuele patiënten, vraagt geen tests aan, observeert geen subtiele signalen en neemt geen verantwoordelijkheid voor eventuele uitkomsten. De voorzitter van het Royal College of General Practitioners, prof. Victoria Tzortziou Brown, noemde de bevinding “zeer zorgwekkend” en waarschuwde dat kunstmatige intelligentie iemands geschiedenis niet volledig kan begrijpen of veilige klinische oordelen kan vellen. Ze waarschuwde ook dat de informatie die deze modellen geven onnauwkeurig, misleidend of ontdaan van cruciale context kan zijn.

De rapportage van de Mayo Clinic sluit zich hierbij aan en geeft toe dat AI weliswaar binnen enkele seconden gezondheidsvragen kan beantwoorden, maar dat diagnose en behandeling te complex zijn voor machines voor algemeen gebruik. Mayo waarschuwt dat deze tools geen toegang hebben tot volledige patiëntendossiers, de persoon niet kunnen onderzoeken, niet kunnen redeneren zoals een huisarts of medisch professional, en plausibel klinkend maar vals advies kunnen geven. Zoals in hun eigen artikel staat:

Het probleem is niet alleen de nauwkeurigheid, maar ook het vertrouwen. Een ander artikel, getiteld “Mensen vertrouwen te veel op door AI gegenereerde medische antwoorden en beschouwen deze als even geldig als die van artsen, ondanks de lage nauwkeurigheid”, onthult precies dat. Er werd ook opgemerkt dat, ongeacht de onnauwkeurige antwoorden en adviezen, mensen nog steeds even waarschijnlijk, of zelfs waarschijnlijker, geneigd zijn om ernaar te handelen als naar het advies van een huisarts of medisch professional. Het is een zeer zorgwekkende combinatie: systemen die vaak fout zitten, gebruikers die niet kunnen zien of ze fout zitten, en een gezondheidszorgomgeving die zo onder druk staat dat mensen bereid zijn een goede behandeling in te ruilen voor simpel gemak.

Niet iedereen is echter voorstander van de verschuiving naar digitale triage. Uit het onderzoek bleek ook dat grote delen van het publiek het gevaar al aanvoelen. De steun voor en het verzet tegen AI bij klinische besluitvorming waren bijna gelijk verdeeld, met 37% voor en 38% tegen, maar de belangrijkste emotie die het publiek associeerde met AI die klinische taken uitvoert in de NHS was angst, gemeld door 39% van de mensen. Over het algemeen kozen mensen twee keer zo vaak voor een negatieve emotie als voor een positieve. 75% zei dat geautomatiseerde hulpmiddelen die in de patiëntenzorg worden gebruikt, officieel moeten worden goedgekeurd en gereguleerd, zelfs als dit de invoering ervan vertraagt.

De vraag naar regulering en extra zorg is duidelijk, maar botst frontaal met de realiteit van vandaag. King’s College London zegt dat er geen enkel Brits regelgevingskader bestaat voor AI in de gezondheidszorg, en merkt op dat critici, waaronder de Nuffield Trust en het Royal College of Physicians, de situatie hebben omschreven als een “wilde westen” van AI-toepassing. Het publiek begrijpt de kloof voorlopig heel duidelijk en wil momenteel goed toezicht en de mogelijkheid om zich af te melden. De instellingen achter de uitrol van AI lopen echter ver achter op die verwachting.

Mensen worden daardoor geconfronteerd met de opkomst van een parallel systeem. Aan de ene kant is de NHS traag, gerantsoeneerd en overbelast, maar gereguleerd. Aan de andere kant is er een directe, altijd aanwezige, maar ongereguleerde schaduwdienst. Deze studie is een actuele beoordeling van de realtime verschuiving naar AI-gezondheidsadvies, geen toekomstgericht rapport.

Er is ook een klasse-dimensie die over het hoofd wordt gezien. Het National Centre for Social Research publiceerde in maart 2025 een studie waarin de publieke perceptie van kunstmatige intelligentie werd onderzocht, inclusief ervaringen met het gebruik ervan, standpunten over de toepassing ervan in verschillende sectoren en meningen over hoe AI gereguleerd of bestuurd zou moeten worden.

Hieruit bleek dat mensen met een lagere sociaaleconomische achtergrond minder geneigd zijn om kunstmatige-intelligentiesystemen te vertrouwen, en eerder geneigd zijn te denkeze bestaande ongelijkheden versterken. Toch zijn dit juist de groepen die het meest waarschijnlijk de gevolgen van toegangsproblemen bij de NHS zullen ondervinden. Als lange wachttijden en overbelaste diensten mensen naar onbetrouwbare digitale snelkoppelingen duwen, dan vermindert AI de ongelijkheid niet, maar voegt het juist een nieuwe vorm van risico toe aan bestaande kwetsbaarheid.

Sommigen zullen misschien aanvoeren dat dit gewoon de moderne versie is van het googelen van symptomen, iets wat het publiek altijd al heeft gedaan voordat het naar de huisarts ging. In die gevallen worden mensen echter doorgestuurd naar websites en forums waar de gebruiker ten minste zelf bronnen moest doorzoeken die door echte mensen waren bijgedragen. Chatbots vatten dat proces samen in één enkel antwoord, geschreven in de toon van een kalme, deskundige autoriteit. Daardoor krijgt de gebruiker nu iets wat lijkt op een professioneel oordeel, in plaats van zelf informatie uit verschillende bronnen te vergelijken. Dat maakt de ervaring gevaarlijker: de machine doet alsof ze het weet, en mensen zijn over het algemeen niet goed genoeg in staat om te weten of dat niet zo is.

Dat één op de zeven mensen advies krijgt van AI in plaats van naar de huisarts te gaan, is geen statistiek over innovatie. Wat we zien gebeuren is institutionele afglijding, waarbij patiënten improviseren binnen een overbelast systeem met hulpmiddelen die ongereguleerd blijven, ongelijk begrepen worden en te veel vertrouwen genieten. De technologie is niet plotseling medisch gezien betrouwbaarder, maar de zelfverzekerde, onmiddellijke, gepersonaliseerde reacties moedigen mensen aan om er toch op te vertrouwen.

Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.

Copyright © 2026 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

Professor Richard Dawkins: Kunstmatige intelligentie is nu al ‘bewust’

Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over: