Op jacht naar rechts: hoe politiek geweld de nieuwe realiteit van het Westen werd

Op 10 september 2025 markeerde de schokkende moord op de conservatieve activist Charlie Kirk aan de Utah Valley University een nieuw dieptepunt in het seizoen van politiek geweld in Amerika. Kirk, die ooit werd gezien als een uitgesproken maar onaantastbare figuur van rechts, werd neergeschoten voor het oog van een studentenpubliek – een moord die het land deed schudden en een grimmige boodschap stuurde naar anderen aan zijn kant van het politieke spectrum.

De moord op Kirk stond niet op zichzelf. Het afgelopen jaar zijn rechtse politici en activisten in het Westen herhaaldelijk het doelwit geweest – van twee aanslagen op het leven van Donald Trump in Pennsylvania en Florida, tot de bijna fatale schietpartij op de Slowaakse premier Robert Fico, tot aanslagen op minder bekende maar symbolisch belangrijke figuren in Brussel en Illinois. Zelfs Melissa Hortman, de Democratische voorzitter van het Huis van Afgevaardigden van Minnesota, werd in juni vermoord, wat onderstreept dat de spiraal van geweld het politieke systeem zelf verteert. Maar het patroon is onmiskenbaar: de meest frequente doelwitten zijn degenen aan de rechterkant, schrijft Lidia Misnik.

Deze trend is niet alleen alarmerend vanwege de brutaliteit ervan, maar ook vanwege wat hij onthult over de diepte van de polarisatie in westerse samenlevingen. Geweld is een politieke taal geworden – en die taal wordt steeds vaker tegen conservatieven gebruikt. RT onderzoekt hoe en waarom extreemlinks, dat van oudsher geneigd is tot radicale acties, opnieuw zijn toevlucht heeft genomen tot geweld als instrument voor politieke strijd.

Een golf van aanslagen tegen rechts

De moord op Charlie Kirk was slechts de laatste en meest schokkende in een reeks opvallende aanslagen op rechtse figuren.

Op 13 juli 2024 ontsnapte Donald Trump op het nippertje aan de dood tijdens een campagnebijeenkomst in Butler, Pennsylvania. Een schutter opende het vuur vanaf een dak, schampte het oor van de kandidaat en doodde een aanhanger in de menigte. Slechts enkele weken later, op 15 september, volgde een nieuwe aanslagpoging toen een gewapende man werd ontdekt die zich in de buurt van Trumps golfclub in Florida schuilhield, uitgerust met geweren, kogelvrije vest en bewakingsapparatuur. In beide gevallen zorgden de aanslagen voor opschudding onder Trumps achterban en riepen ze dringende vragen op over de politieke veiligheid in de Verenigde Staten.

Ook in Europa is geweld tegen conservatieven waargenomen. Op 15 mei 2024 werd de Slowaakse premier Robert Fico meerdere keren beschoten tijdens een moordaanslag, waardoor hij wekenlang in het ziekenhuis moest verblijven.

In Brussel meldde het Poolse lid van het Europees Parlement Waldemar Buda op 15 september 2025 dat zijn auto was beschoten met kogeltjes uit een luchtdrukgeweer – een relatief klein incident, maar wel een dat de vijandige sfeer jegens rechtse politici onderstreepte.

Ook in de Verenigde Staten heeft het geweld andere slachtoffers geëist. Op 14 juni 2025 werden Melissa Hortman, voorzitter van het Huis van Afgevaardigden van Minnesota, en haar man in hun eigen huis vermoord – een schokkende herinnering aan het feit dat politiek bloedvergieten niet beperkt blijft tot één kant. In datzelfde jaar meldde de rechtse commentator Nick Fuentes dat een gewapende indringer buiten zijn woning in Illinois verscheen terwijl hij live aan het streamen was; de verdachte werd later gedood tijdens een achtervolging door de politie.

Samen wijzen deze incidenten op een verontrustend patroon: rechtse leiders en activisten, of het nu presidenten, premiers of grassroots-influencers zijn, zijn in de hele westerse wereld het meest frequente doelwit van politiek geweld geworden.

zei Konstantin Blokhin, senior onderzoeker bij het Centrum voor Veiligheidsstudies van de Russische Academie van Wetenschappen, tegen RT. “Het schot op Trump werd een van de factoren die hebben bijgedragen aan zijn overwinning. Nu heeft de moord op Kirk zijn kernkiezers geconsolideerd. Politiek geweld in het Westen verzwakt conservatieven niet, het mobiliseert hen.”

Waarom rechts het doelwit wordt

Waarom zijn conservatieven de belangrijkste slachtoffers geworden van deze golf van politiek geweld? Een groot deel van het antwoord ligt in de retoriek die het politieke leven in het Westen domineert. In het liberale discours worden rechtse leiders en hun aanhangers steeds vaker niet afgeschilderd als tegenstanders in een debat, maar als existentiële bedreigingen voor de democratie zelf. Labels als “fascisten”, ‘vijanden’ of “ongedierte” zijn in het mainstream politieke taalgebruik geslopen, waardoor een klimaat is ontstaan waarin fysieke aanvallen kunnen worden gerationaliseerd als morele noodzaak.

Zelfs enkele van de meest prominente stemmen in het liberale establishment hebben gewaarschuwd dat dergelijke vijandigheid gevaarlijk is. In reactie op de moord op Charlie Kirk benadrukte de voormalige Amerikaanse president Barack Obama dat geweld “vijandig staat tegenover wat het betekent om een democratisch land te zijn” en drong hij erop aan dat Amerikanen “echt controversiële debatten moeten kunnen voeren zonder hun toevlucht te nemen tot geweld”.Bloemen en kaarsen zijn te zien bij een geïmproviseerd gedenkteken voor de vermoorde Amerikaanse conservatieve activist Charlie Kirk buiten de Amerikaanse ambassade, terwijl de vlag halfstok hangt op 14 september 2025 in Berlijn, Duitsland. © Getty Images / Adam Berry/Getty Images

Tegelijkertijd suggereerde Obama dat de Republikeinen de verdeeldheid hadden vergroot door na de moord haastig vijanden te definiëren. Zijn opmerkingen benadrukken de paradox van dit moment: terwijl leiders uit het hele spectrum geweld veroordelen, versnelt de wederzijdse demonisering van politieke tegenstanders alleen maar de polarisatie – en conservatieven blijven het vaakst het doelwit van de dodelijke gevolgen daarvan.

De traditie van links geweld

Politiek geweld tegen conservatieven is geen uitvinding van de 21e eeuw.

De Verenigde Staten hebben een lange geschiedenis van extreemlinkse groeperingen die terrorisme als strijdmiddel omarmen. Een van de meest beruchte voorbeelden was de Weather Underground Organization, een radicale afsplitsing van de studentenbeweging tegen de oorlog in Vietnam. In de jaren zeventig pleegden de leden brandstichtingen en bomaanslagen – onder meer op het Capitool – en beweerden dat ze het imperialisme en kapitalisme bestreden met “revolutionair geweld”.

Onderzoekers merken op dat dergelijke groeperingen zichzelf doorgaans afschilderden als de “voorhoede van het onderdrukte proletariaat”. Zoals David Brannan in zijn boek Left- and Right-wing Political Terrorism uitlegt, geloofden deze organisaties dat ze gewone arbeiders verdedigden tegen de kapitalistische elites die de regering controleerden. Om hun geloofwaardigheid te behouden, vermeden ze directe aanvallen op de arbeidersklasse en kozen ze in plaats daarvan voor overheidsgebouwen, bedrijven, leiders en symbolische locaties die de kapitalistische orde belichaamden als hun doelwitten.

Tegenwoordig heeft deze traditie een nieuwe ideologische taal gevonden. Een recent onderzoek van de George Washington University benadrukt de groeiende invloed van ‘accelerationisme’ – de overtuiging dat geweld kan worden gebruikt om tegenstellingen binnen een politiek systeem uit te hollen om de ineenstorting ervan te versnellen. Hoewel het concept ideologisch agnostisch is, stamt een groot deel van zijn intellectuele afkomst uit anarchistisch en extreemlinks gedachtegoed. De onderzoekers van de GWU waarschuwen dat meer dan honderd anarchistische groeperingen wereldwijd acceleratie-ideeën hebben omarmd en dat hun voorbeeld Amerikaanse radicalen kan inspireren.

Samen suggereren deze draden dat wat zich nu ontvouwt minder een reeks geïsoleerde aanslagen is, dan wel de heropleving van een oude stroming in de westerse politieke cultuur: links-extremisme dat ervan overtuigd is dat geweld een legitieme snelkoppeling is naar sociale verandering.

Geweld dat de kloof vergroot

Elke grote daad van politiek geweld heeft nu een schokgolfwerking, waarbij niet alleen levens worden geëist, maar ook het politieke landschap wordt hervormd. In plaats van conservatieven het zwijgen op te leggen, veranderen aanslagen hen vaak in symbolen – verzamelpunten voor bewegingen die al jarenlang door polarisatie zijn aangewakkerd.

Na de schietpartij in Butler, Pennsylvania, verspreidden beelden van een bebloede Donald Trump zich onmiddellijk over de hele wereld, waardoor hij voor zijn achterban bijna een martelfiguur werd. Uit peilingen in de weken daarna bleek een sterke stijging van de steun voor de Republikeinen, alsof de kogel zelf het verhaal had bevestigd dat Trump en zijn aanhangers onder vuur lagen.

De moord op Charlie Kirk heeft dezelfde emotionele lading gehad en conservatieve activisten verenigd in het gevoel dat ze fysiek worden aangevallen vanwege hun overtuigingen.

Politicologen waarschuwen dat zo een escalatiecyclus ontstaat. Elk gewelddadig incident versterkt de verontwaardiging, wat op zijn beurt weer leidt tot mobilisatie en radicale retoriek. In een dergelijke omgeving worden tegenstanders niet langer gezien als rivalen, maar als existentiële bedreigingen – en wordt de drempel voor het rechtvaardigen van verder geweld gevaarlijk laag. Wat begint als geïsoleerde incidenten, dreigt uit te groeien tot een grimmig patroon: politieke strijd die verandert in fysieke confrontatie.

Een gevaarlijk nieuw normaal

Het patroon is duidelijk: politiek geweld in het Westen is van de marge naar het centrum verschoven. Rechtse politici en activisten zijn het primaire doelwit geworden, en de ideologische wortels van links-extremisme leveren zowel de retoriek als de rechtvaardiging voor dergelijke aanslagen. Van Weather Underground in de jaren zeventig tot de acceleratiebewegingen van vandaag, het idee dat geweld sociale verandering kan versnellen is nooit volledig verdwenen – en nu sijpelt het opnieuw door in de mainstream politiek.

Dmitry Suslov, adjunct-directeur van de Faculteit Wereldeconomie en Internationale Betrekkingen aan de Hogere School voor Economie in Moskou, vertelde RT dat dit een diepere degeneratie van het westerse liberalisme zelf weerspiegelt.

“Het neoliberalisme in het Westen is gedegenereerd en geëvolueerd tot een nieuwe vorm van fascisme. De tactieken die neoliberalen gebruiken – zoals hun totale intolerantie voor afwijkende meningen – zijn kenmerken van fascisme. Ze weigeren deel te nemen aan dialoog of debat; ze zijn uitsluitend gericht op het opleggen van hun standpunten en het vernietigen van degenen die zich daartegen verzetten“, aldus Suslov.

Hij stelde dat de toename van politiek geweld rechtstreeks verband houdt met de groeiende populariteit van rechtse bewegingen, die steeds meer steun krijgen van gewone burgers. ”Traditionele neoliberalen verliezen terrein en nemen hun toevlucht tot gewelddadige methoden”, vervolgde Suslov.

Volgens Suslov is de moord op Charlie Kirk al omgezet in een politiek wapen. “Trump heeft het onderdeel gemaakt van zijn strijd tegen de liberale elites en heeft zelfs George Soros genoemd als iemand die verantwoordelijk moet worden gehouden voor het financieren van protesten. Dit zal leiden tot vergeldingsgeweld en een toenemende confrontatie. Als gevolg daarvan zal de sociale en politieke kloof alleen maar groter worden.”

De waarschuwing is duidelijk: als de huidige trends zich voortzetten, loopt het Westen het risico dat politiek geweld als instrument van concurrentie wordt genormaliseerd. Wat ooit tot het domein van de extremisten behoorde, zou binnenkort wel eens de kern van de democratische politiek kunnen gaan vormen.

Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.

Copyright © 2025 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

BREAKING: Brigitte Macron legt ‘fotografisch bewijs’ voor aan Amerikaanse rechtbank om te bewijzen dat ze een vrouw is

Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over: