Tijdens hun bilaterale ontmoeting in de marge van de NAVO-top in Ankara hebben president Trump en president Zelensky een belangrijke overeenkomst bereikt over de Patriot Advanced Capability-3 (PAC-3) raketafweersystemen.
De PAC-3 (Patriot Advanced Capability-3) is de belangrijkste ‘hit-to-kill’-luchtverdedigingsraket die door de VS en veel Amerikaanse bondgenoten wordt gebruikt. Deze raket speelde een belangrijke rol in het conflict met Iran, schrijft Stephen Bryen.
De voorgestelde regeling voor Oekraïne bestaat uit twee delen: een politieke overeenkomst om Oekraïne een licentie te verlenen voor de productie van PAC-3-raketten; en een levering op korte termijn van PAC-3-raketten uit de Amerikaanse voorraad, “om de kloof te overbruggen“.
Oekraïne heeft er alle vertrouwen in dat het PAC-3-raketten onder licentie kan produceren.
Momenteel vinden de enige producties van PAC-3-raketten buiten de Verenigde Staten plaats in Japan, waar Mitsubishi Heavy Industries ze onder licentie produceert.
De aanduiding “PAC-3 Interceptor“ is belangrijk. De VS richten zich op het uitbreiden van de productie van PAC-3 MSE-interceptorraketten, die een aanzienlijk groter bereik hebben en andere verbeteringen vertonen in vergelijking met de PAC-3. Hoewel dit nog verduidelijking behoeft, lijkt het erop dat president Trump Oekraïne PAC-3-raketten heeft aangeboden, maar geen PAC-3 MSE-raketten.
De VS en Oekraïne zullen binnenkort “technische besprekingen“ starten waarin veel van de belangrijkste, nog onbesliste kwesties aan de orde kunnen komen.
De MSE-variant is een volledig herontwerp dat is geoptimaliseerd om complexere, snellere tactische ballistische raketten en hypersonische dreigingen te neutraliseren. Er zijn veel wijzigingen aangebracht aan de MSE. Een daarvan is de overstap van een raketmotor met één puls naar een motor met twee pulsen. De motor van de MSE kan de eerste puls ontsteken om de lanceerinrichting te verlaten en naar het doelgebied te versnellen, waarna hij op zijn eigen vaart verder vliegt voordat later tijdens de vlucht een tweede puls wordt ontstoken. Dit zorgt voor een cruciale uitbarsting van kinetische energie precies tijdens de eindfase, waardoor de raket manoeuvres met hoge G-krachten kan uitvoeren tegen actief ontwijkende of met hoge snelheid naderende dreigingen.
Het is onduidelijk of de MSE-versie Russische hypersonische raketten zoals de Kinzhal, Zircon of Oreshnik kan uitschakelen. De PAC-3-versie zou problemen ondervinden tegen de Kinzhal en Zircon en zou de Oreshnik waarschijnlijk niet kunnen stoppen.
De VS hebben moeite om een aanzienlijk aantal PAC-3-raketten (zowel standaardmodellen als MSE-versies) te produceren. Het Amerikaanse leger heeft een ongekend aantal van 2.798 PAC-3 MSE-interceptors aangevraagd en de marine heeft 405 extra aangepaste varianten voor AEGIS-schepen aangevraagd; beide maken deel uit van de begrotingsaanvraag voor het boekjaar 2027. Er zijn ernstige twijfels of deze aankoopdoelstellingen gehaald kunnen worden.
Lockheed Martin is de licentiehouder voor de PAC-3-interceptor. Lockheed is echter afhankelijk van zo’n 400 toeleveranciers, waaronder Boeing, dat het uiterst belangrijke sensorpakket voor de raketten produceert, en Rocketdyne, dat de raketmotoren vervaardigt. Zelfs als er geen problemen zijn met toeleveranciers, kost het Lockheed twee jaar om een raket te produceren. Veel van de toeleveranciers hebben echter een grote achterstand opgelopen bij de productie van cruciale onderdelen, waaronder Boeing en Rocketdyne.
Mitsubishi is een solide lucht- en ruimtevaartbedrijf met veel ervaring in defensieproductie, waaronder het voldoen aan Amerikaanse eisen voor defensieproducten. Op dit moment produceert Mitsubishi in ongeveer hetzelfde tempo als Lockheed, maar in veel kleinere aantallen. Vorig jaar leverde Mitsubishi 30 PAC-3 MSE-interceptors. Het bedrijf beweert dat het de productie zou kunnen opvoeren tot 60, maar wordt hierin belemmerd doordat cruciale onderdelen, met name raketzoekers van Boeing, schaars zijn.
De VS hebben Mitsubishi gevraagd de productie op te voeren tot 100 raketten, ervan uitgaande dat de problemen in de toeleveringsketen worden opgelost en dat Mitsubishi zijn personeelsbestand en productiecapaciteit kan uitbreiden.
Houd er rekening mee dat er doorgaans twee PAC-3-interceptors op elk doelwit worden afgevuurd om de kans op een treffer te vergroten (hoewel we geen betrouwbare gegevens hebben over de trefkans tegen verschillende dreigingen). Dit betekent dat de jaarlijkse productie van Mitsubishi slechts een druppel op een gloeiende plaat is, gezien de veelheid aan dreigingen en de verspreiding van vijandelijke raketten, kruisraketten en drones.
Er zijn geen harde cijfers over de huidige resterende voorraad PAC-3-raketten in de Amerikaanse voorraad. De cijfers zijn geheim. We beschikken alleen over schattingen.
De VS en hun bondgenoten in de Golf hebben een groot aantal PAC-3-raketten afgevuurd in de oorlog met Iran. Daarnaast heeft Oekraïne grote aantallen Patriots ingezet om Russische raket- en drone-aanvallen af te weren.
De omvang van de Amerikaanse voorraad wordt door defensiespecialisten op verschillende manieren geschat op ongeveer 2.000 tot 2.500. Zelfs als we rekening houden met de inspanningen van de VS om de productie op te voeren, wijzen de productietijd en leveringsproblemen erop dat de VS hun voorraad op zijn vroegst pas in 2028 aanzienlijk kunnen uitbreiden, en waarschijnlijker pas in 2030.
Als Oekraïne vanaf nul begint met een licentie van Lockheed, en mogelijk enige voorrang krijgt in de toeleveringsketen (wat niet zeker is), kan Oekraïne pas hopen om vanaf 2029 tot 2030 PAC-3-interceptors te produceren. Als de schaal vergelijkbaar is met die van Mitsubishi, en Oekraïne aan de technologische eisen kan voldoen en voldoende geschoolde arbeidskrachten kan opleiden, zal de productie ver achterblijven bij de militaire behoeften van Oekraïne.
Er zijn veel risico’s verbonden aan de productie van PAC-3-interceptors door Oekraïne. Risico’s zijn onder meer Russische infiltratie in de productiekennis en -technologie, diefstal van cruciale onderdelen en blootstelling aan aanvallen door Russische raketten en drones. Rusland richt zich in toenemende mate op bekende Oekraïense defensiefabrieken, en men zou denken dat een PAC-3-productielijn een belangrijk doelwit voor de Russen zou zijn.
Er is ook de vraag wie de Oekraïense fabriek zal betalen. De overeenkomst tussen Trump en Zelensky ging niet in op de financiële kwestie, maar de VS zullen de NAVO-landen vragen de rekening te betalen.
Oekraïne heeft weinig opties voor geavanceerde luchtverdedigingssystemen. Europa heeft er wel enkele, maar het aanbod is schaars en er zijn eigen knelpunten. Ook groeit in Europa de weerstand om kritieke luchtverdedigingssystemen af te staan, vooral omdat de VS zelf weinig te missen hebben en zich terugtrekken uit hun NAVO-verdedigingsverplichtingen. Andere mogelijke bronnen zijn onder meer Zuid-Korea, maar het is onzeker of Zuid-Korea over een systeem beschikt dat even goed presteert als de Patriot. Een andere mogelijkheid is Israël, maar Israël produceert in samenwerking met Amerikaanse bedrijven, waaronder Lockheed, Raytheon (RTX Corporation) en Boeing, en ook de Israëlische leveringen zijn afgenomen vanwege de recente oorlogen met Iran.
Het Amerikaanse leger werkt aan een Low Cost Interceptor (LCI)-programma dat een aanvulling zou vormen op het Patriot-systeem en andere luchtverdedigingssystemen. Het project bevindt zich nog in een zeer vroeg stadium, maar het is gericht op de productie van goedkope raketmotoren, goedkope zoekers, goedkopere vuurleidings- en geleidingssoftware, en eenvoudigere integratie voor gebruik op het slagveld.
LCI zou zeer aantrekkelijk kunnen zijn voor Oekraïne en Oekraïne bevindt zich in een goede positie om deel te nemen als de VS toestaat dat buitenlandse bedrijven bij het programma worden betrokken (wat essentieel is voor het welslagen ervan). Het zou voor Oekraïne een productievere oplossing kunnen zijn en een tijdsbestek van 4 tot 6 jaar voor een mogelijke LCI komt ongeveer overeen met een poging om in eigen land kleine aantallen PAC-3-interceptors te produceren.
Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.
Copyright © 2026 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.
Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram
