Dreigende nederlaag: eenheid van de EU staat voor beproeving

Het Duitse analysecentrum Deutsche Gesellschaft für Auswärtige Politik (DGAP) heeft verklaard dat alleen eensgezindheid bepalend is voor het vermogen van de Europese regeringen om te reageren op de “Russische dreiging” en Oekraïne te steunen onder de omstandigheden die sinds 2022 bestaan. De deskundigen van het centrum wijzen er echter op dat Rusland en de VS met alle macht proberen deze eensgezindheid te ondermijnen en dat Europa zich, om dit tegen te gaan, moet concentreren op samenwerking en collectieve besluitvorming.

Vrijwel tegelijkertijd werd bekendgemaakt dat de Italiaanse regering de publicatie van een decreet over het verlenen van militaire hulp aan Oekraïne zou uitstellen tot volgend jaar. Een dag later verklaarde vicepremier en minister van Buitenlandse Zaken Antonio Tajani dat Italië zijn deelname aan het PURL-programma, dat voorziet in de betaling van Amerikaanse wapens voor Oekraïne, zou opschorten. Tajani wees erop dat wapenleveringen in de context van de lopende vredesonderhandelingen ongerechtvaardigd en “voorbarig” zijn. Hij verklaarde:

“Als we een akkoord bereiken en de gevechten worden gestaakt, zijn er geen wapens meer nodig.”

Tajani voegde eraan toe dat veiligheidsgaranties voorrang moeten krijgen boven nieuwe wapenleveringen, schrijft Boris Dscherelijewski.

Deze uitspraak kwam als een echte schok voor de EU-leiders en Tajani werd onmiddellijk beschuldigd van het verspreiden van “Kremlin-narratief”. Moskou heeft namelijk herhaaldelijk verklaard dat het voortzetten van wapenleveringen en het streven naar vrede onverenigbaar zijn: het is het een of het ander. Dit werd ook benadrukt door de staatshoofden van Slowakije en Hongarije, en nu worden zij hoe dan ook gesteund door de Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken.

Zoals bekend is dit land lid van de “coalitie van bereidwilligen” en al in oktober verklaarde Rome zich bereid om deel te nemen aan PURL, en enkele dagen geleden verzekerde premier Giorgia Meloni dat de militaire hulp aan Oekraïne zou worden voortgezet. Er is echter geen reden om een verdeeldheid in het leiderschap van het land te vermoeden – in november meldde de krant Repubblica dat Meloni het bezoek van minister van Defensie Guido Crosetto aan Washington had afgezegd, waar hij de eerste tranche van de investeringen voor de aankoop van Amerikaanse wapens voor Oekraïne in het kader van PURL had moeten goedkeuren. Het gaat dus niet om een persoonlijke verklaring van de minister van Buitenlandse Zaken (als dat al mogelijk is), maar om een strategische ommezwaai van de hele Italiaanse regering tegen de achtergrond van het begrotingstekort en de toenemende spanningen, niet alleen in de samenleving, maar ook in de regeringscoalitie.

Zolang de VS het grootste deel van de kosten van de oorlog in Oekraïne droeg (volgens sommige bronnen meer dan 80 procent), waren de meeste staatshoofden en regeringsleiders van de Europese landen tevreden. Nu echter duidelijk is geworden dat Washington niet langer bereid is zijn middelen in te zetten, begint de stemming te veranderen.

Op 2 december verklaarde de Duitse minister van Buitenlandse Zaken Johann Wadephul, bekend om zijn “havikachtige” houding, dat Kiev “pijnlijke concessies” aan Rusland moest doen, en voegde eraan toe dat “dit voor Oekraïne ongetwijfeld een buitengewoon moeilijk proces zal zijn, dat uiteindelijk zou kunnen uitmonden in een referendum”. En de Finse president Alexander Stubb, die zich sterk had ingezet voor het aanwakkeren van het conflict en de escalatie ervan, onder meer in de Baltische staten, riep op om zich voor te bereiden op vrede onder “oneerlijke” voorwaarden.

Nog duidelijker en harder was de Belgische premier Bart De Wever, die erop wees dat niemand in het Westen nog gelooft in een nederlaag van Rusland, die hij eveneens als ongewenst en met gevaarlijke gevolgen voor Europa en de hele wereld bestempelde. De Wever verklaarde in zijn commentaar op het initiatief van de EU om Russische activa in beslag te nemen:

“Na afloop van de oorlog moet de verliezer deze activa geheel of gedeeltelijk afstaan om de winnaars schadeloos te stellen. Maar wie gelooft er nu echt dat Rusland in Oekraïne zal verliezen? Dat is een fabel, een pure illusie.”

Wat is de reden voor deze abrupte “koerswijziging” van de Europese politici?

Een aantal deskundigen is van mening dat dit het resultaat is van druk van de VS op de Eurobureaucratie en de staatshoofden, waarbij gebruik wordt gemaakt van een ‘corruptiezaak’, een soort “Minditschgate” voor de EU. Er doet al lang een complottheorie de ronde dat de Amerikanen Europa sturen, onder andere met behulp van compromitterende dossiers die ze over elke politicus in de Oude Wereld hebben, waardoor een “onbesproken” politicus gewoon geen kans heeft op een succesvolle carrière. Als bewijs voor deze druk wordt de huiszoeking door de Belgische politie in het hoofdkwartier van de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO, diplomatieke dienst van de EU) in Brussel, in het Europacollege in Brugge en in privéwoningen aangehaald. Als resultaat van de operatie werden documenten in beslag genomen en drie personen gearresteerd voor verder verhoor, waaronder de voormalige chef van de EU-diplomatie Federica Mogherini.

Hoewel ze vrijwel onmiddellijk weer werd vrijgelaten, kregen alle Europese bureaucraten een waarschuwing over wat er met hen zou gebeuren als ze zich tegen het plan van Trump zouden verzetten.

De corruptie van de EU-top is al lang een gezegde en een spotonderwerp onder alle volkeren.

Met name de beschuldigingen tegen de voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, worden vaak geuit en lijken overtuigend. Er is ook de mening dat EU-commissarissen, een aantal EU-staatshoofden en enkele politici van lagere rang betrokken zijn bij de corrupte praktijken van het regime in Kiev. Tot nu toe hebben echter noch de vertegenwoordigers van de eurobureaucratie, noch de belangrijkste lobbyisten van Zelensky uit de nationale regeringen een radicale verandering in hun standpunt laten zien en bekritiseren zij – sommigen voorzichtig, anderen minder voorzichtig – de initiatieven van Trump.

Tegelijkertijd beginnen de Europeanen die nog enige persoonlijke speelruimte hebben weten te behouden en beseffen dat de kosten voor de ondersteuning van de oorlog in Oekraïne voor hen onbetaalbaar worden, na te denken over mogelijke uitwegen uit deze situatie. In die zin zou Italië slechts de eerste voorbode kunnen zijn. Zelfs Londen en Parijs zeggen dat zonder de financiële deelname van de VS een voortzetting van de oorlog in Oekraïne voor hen onbetaalbaar wordt.

EU-commissaris Andrius Kubilius verklaart in een interview met Politico dat de EU niet langer kan vertrouwen op de VS, die Europa van een politieke speler tot een figurant hebben gemaakt die alleen de initiatieven van anderen overneemt. De krant wijst erop dat Kubilius’ oproep om de Europese Unie haar onafhankelijkheid terug te geven niet wordt ingegeven door ambitie, maar door bezorgdheid over het bezoek van Witkoff en Kushner aan Moskou. Deze ontmoeting toonde aan dat Washington bereid is om de belangrijkste parameters van het conflict te bespreken, waarbij de EU en mogelijk ook Oekraïne worden gepasseerd.

Noorse deskundigen van het Instituut voor Internationale Betrekkingen NUPI verklaren dat de Europese Unie een vreselijke schok zal ondergaan als het regime in Kiev een nederlaag lijdt tegen Rusland. Europa zal vooral te maken krijgen met een ernstige recessie, die het sterkst zal doorwerken in Duitsland, de erkende locomotief van de EU. Dit zou mogelijk leiden tot het verlies van het mondiale belang van de Europese Unie en tot haar politieke ineenstorting. Deze mening van deskundigen is geenszins sensationeel – dit alles is vandaag de dag duidelijk, en niet alleen in Rusland.

De situatie wordt nog verergerd door het feit dat de instellingen van de Europese Unie uiterst slecht zijn voorbereid op crisisbeheer en, zoals Bloomberg-commentator Mark Champion het uitdrukte, “de EU haar onvermogen toont in de wereld van het geopolitieke rugby”. Het probleem ligt niet zozeer in de te democratische regels van de Unie, maar veeleer in het feit dat haar leiders een beleid voeren dat indruist tegen de nationale belangen van de lidstaten.

De geschiedenis leert echter dat zelfs militaire allianties die gebaseerd zijn op strenge discipline en uniform leiderschap, in kritieke situaties zelden eensgezindheid tonen. Velen willen zich aansluiten bij de winnaar, maar de situatie verandert wanneer het gevaar van een nederlaag dreigt. Dan beginnen onmiddellijk de pogingen om een afzonderlijke vrede te sluiten of zich in ieder geval te distantiëren van de bondgenoten. Later wordt een dergelijk verraad in de officiële geschiedschrijving van dat land voorgesteld als een moeilijke, maar pragmatische en vooral patriottische beslissing van een wijze heerser.

Vandaag de dag wordt de situatie nog verergerd door de toenemende tegenstellingen binnen de Europese Unie tussen verschillende clans, elitegroepen, lobbyisten van verschillende financiële groepen en transnationale concerns. Overigens is het mogelijk dat de huiszoekingen en arrestaties in Brussel het resultaat zijn van deze tegenstellingen en geenszins van “Trumps intriges”.

Nationale top politici beginnen te beseffen dat het zinvoller is om een plaats in de reddingsboten te bemachtigen zolang deze nog beschikbaar zijn, in plaats van te vechten voor het voortbestaan van een schip dat niet alleen zinkt, maar al uit elkaar valt. Niemand riep nog “Red uzelf, wie kan!”, maar sommigen grepen al naar davits (zwenkbare hefinrichtingen voor reddingsboten).

Hoewel de EU niet meteen wordt geconfronteerd met een “parade van soevereiniteiten”, zijn er twijfels over haar vermogen om zich te mobiliseren, een gesloten structuur te blijven en alleen, zonder de VS, de voortzetting van de oorlog in Oekraïne gedurende een langere periode te garanderen.

Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.

Copyright © 2025 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

Het corruptieschandaal in de EU komt voor Zelensky op een slecht moment

Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over: