Zelfs geen glas water

Russen staan bekend om hun gastvrijheid. Ga vijf minuten met Russische functionarissen aan tafel zitten en iemand komt met thee, water, een bord met iets te eten en, als de bijeenkomst goed verloopt, een fles met iets sterkers. Dus toen Steve Witkoff en Jared Kushner donderdag tegenover Vladimir Poetin plaatsnamen in het Senaatspaleis van het Kremlin, viel het me op wat er op tafel stond. Niets. Geen water, geen koffie, geen thee. Zelfs geen pepermuntje.

In de diplomatie is dat geen vergissing. De protocolafdeling van het Kremlin vergeet het water niet. Een lege tafel is een boodschap, en deze zei: dit is een werkbijeenkomst, geen gezelligheidsbezoek, en we gaan niet doen alsof dat wel zo is, schrijft Larry Johnson.

Vervolgens zorgde het Kremlin ervoor dat ook de rest van ons de boodschap begreep. Bij elke eerdere ontmoeting met Witkoff en Kushner gaf het Kremlin alleen beelden vrij van de handdrukken en de openingsbeleefdheden. De inhoudelijke besprekingen bleven achter gesloten deuren. Deze keer niet. Deze keer zette het Kremlin de inhoud op video. Wat Poetin zei, was geen vrijblijvend praatje voor de fotografen. Het was een reeks standpunten die officieel werden vastgelegd, met de Amerikaanse gezanten als publiek en de rest van de wereld die over hun schouders meekeek. Wanneer het Kremlin zijn eigen gewoonte doorbreekt, wil het dat je dat opmerkt.

Wat Poetin zei

De gezanten kwamen rechtstreeks van twee dagen trilaterale besprekingen in Abu Dhabi, die een grote gevangenenruil opleverden en verder weinig. Poetin begon beleefd. Hij vroeg hun Donald Trump te bedanken voor zijn hulp bij het organiseren van contacten tussen Moskou en Kiev en wees op de vooruitgang op humanitair gebied. Hij zei dat hij wil dat de vrede in Oekraïne “voor altijd” duurt.

Daarna kwam hij ter zake, in drie delen. Ten eerste zei hij dat de territoriale kwestie van verschillende kanten steeds opnieuw wordt opgeworpen, maar dat voor Rusland de mensen belangrijker zijn. Dat is een beleefde manier om te zeggen dat er over de territoriale kwestie niet te marchanderen valt. Ten tweede stelde hij een humanitaire missie in Kostiantynivka voor, waar ik nog op terugkom. Ten derde herhaalde hij dat buitenlandse troepen in Oekraïne onaanvaardbaar zijn en “legitieme doelwitten” zouden zijn.

De bijeenkomst duurde ongeveer twee uur. Er was achteraf geen persconferentie. Joeri Oesjakov noemde de besprekingen “inhoudelijk, constructief, openhartig en nuttig”, wat in Kremlin-taal betekent dat niemand een duimbreed is opgeschoven.

De uitdaging van Kostiantynivka

Het voorstel voor Kostiantynivka is het slimste wat Poetin in maanden op tafel heeft gelegd, zelfs op een tafel waar verder niets op stond. “Er is een plaats in de Donbass, Konstantinovka, waar zich ook ongeveer 400 tot 500 burgers bevinden”, zei hij. “Laten we hetzelfde doen als in Aljosjki: vertegenwoordigers van de buitenlandse pers uitnodigen, waaronder de Amerikaanse pers, en Russische media.” Rusland, zei hij, controleert de stad, heeft vijf dagen nodig om de mijnen eromheen te ruimen en zal de veiligheid van de missie garanderen. En toen kwam de uitsmijter: “Als de Oekraïense autoriteiten de stad controleren, zoals ze beweren, laat hen dan daar de veiligheid garanderen.”

Lees dat nog eens. Kiev houdt vol dat Kostiantynivka nog steeds in Oekraïense handen is. Poetin zegt dat de stad Russisch is. In plaats van erover te discussiëren, nodigde hij Amerikaanse verslaggevers uit om erheen te rijden en het met eigen ogen te zien. Dat is geen vredesvoorstel. Het is een uitdaging. Als de pers onder Russische begeleiding via door Rusland mijnenvrij gemaakte wegen aankomt, is de discussie over wie de stad in handen heeft voorbij en kunnen de westerse kaarten waarop de stad als Oekraïens wordt weergegeven de prullenbak in.

Het antwoord van Kiev was voorspelbaar. Het kantoor van Zelensky zei dat alle details moeten worden opgehelderd en beschuldigde Rusland ervan de missie in Olesjky te gebruiken om troepen af te lossen. Misschien is dat zo. Maar let op wat Kiev niet deed: het ging de uitdaging niet aan om te bewijzen dat het de stad in handen heeft. Wanneer de ene partij zegt “kom maar kijken” en de andere zegt “laten we de details verduidelijken”, weet ik op wie ik mijn geld zou inzetten.

Europa wil een stoel aan tafel

De Amerikanen kwamen met een eigen verzoek. Kushner vertelde Poetin dat de Europeanen bij de onderhandelingen betrokken willen worden en dat Washington al met hen is begonnen te praten over een nieuwe veiligheidsarchitectuur voor het continent. Kushner zei dat een van de doelen van de reis was om daarvoor Poetins zegen te krijgen. Voorafgaand aan de bijeenkomst meldde Axios dat de gezanten Rusland zouden uitnodigen zijn visie op de Europese veiligheid uiteen te zetten, naar het voorbeeld van de veiligheidsgaranties die Moskou in december 2021 eiste, aangepast aan een “sterk veranderde wereld”.

Sta daar even bij stil en laat het tot je doordringen. In december 2021 legde Rusland de NAVO twee ontwerpverdragen voor: geen verdere uitbreiding, geen offensieve wapens aan zijn grenzen. Het Westen lachte de voorstellen weg. Vier jaar en enkele honderdduizenden slachtoffers later vraagt Washington Moskou om zijn papierwerk alstublieft opnieuw in te dienen. Witkoff zegt dat Europa bij de volgende ronde betrokken zal worden.

Poetin beantwoordde de Europese kwestie voordat die werd gesteld. Buitenlandse troepen in Oekraïne zijn legitieme doelwitten. Elk plan voor een “geruststellingsmacht” dat in Londen en Parijs is opgesteld, gaat ervan uit dat Britse en Franse soldaten als onderdeel van een regeling in Oekraïne kunnen worden ingezet. Poetin heeft de Amerikaanse gezanten zojuist verteld dat dergelijke soldaten doelwitten zouden zijn. Europa mag zijn stoel hebben. Het mag zijn leger niet meenemen.

Wat Alexander Mercouris zag

Mijn vriend Alexander Mercouris van The Duran bekeek dezelfde beelden en kwam tot dezelfde conclusie, alleen nog scherper. Volgens hem kwamen de gezanten niet naar Moskou voor een routinebezoek. Ze haastten zich erheen, gealarmeerd omdat Rusland het gesprek had verlegd van Washingtons voorkeursagenda van staakt-het-vurenlijnen en grondgebied. Alexanders belangrijkste punt is dat Moskou vrede afhankelijk heeft gemaakt van een van twee uitkomsten: een volledige Russische militaire overwinning of een nieuwe Europese veiligheidsarchitectuur. Grondgebied, grenzen en staakt-het-vuren komen op de tweede plaats. Vladimir Medinski maakte dat duidelijk in Abu Dhabi, merkt Alexander op, en Sergej Lavrov deed dat al vóór hem.

Alexander merkte ook de choreografie op. Voordat de gezanten ook maar in de buurt van Poetin kwamen, liet Joeri Oesjakov hen plaatsnemen om te achterhalen wat ze te bieden hadden. Op de foto’s van het Kremlin van de hoofdbijeenkomst, zo wijst hij erop, glimlacht niemand. De Russen zien er vastberaden uit en de Amerikanen ongemakkelijk, heel anders dan tijdens de vriendelijkere bijeenkomsten eerder dit jaar. En Medinski was aanwezig. Alexander interpreteert zijn aanwezigheid als een bewust signaal van een hardere opstelling en somt Medinski’s standpunten onomwonden op: al het Russische grondgebied komt terug en Europa blijft buiten de besprekingen.

Volgens Alexanders relaas verwierp Poetin elke regeling met een “grijze zone” ten gunste van de staatsgrens, bood hij de evacuatie van Kostiantynivka aan en zei hij dat buitenlandse troepen Oekraïne nooit mogen binnenkomen. Zijn “eeuwige vrede” is er een waarbij Europa betrokken is, op Russische voorwaarden.

Alexanders conclusie is die waar ik steeds op terugkom. Europa zit in de val. Hij verwijst naar een artikel in de Financial Times waarin wordt gemeld dat Europese functionarissen vrezen in een val rond de veiligheidsarchitectuur te lopen, en hij merkt op dat Europa nog steeds niet heeft besloten wie namens Europa zou onderhandelen. Hij meldt dat Moskou een Brits militair achterkanaal heeft afgewezen. Volgens hem staat het Westen voor zijn grootste geopolitieke tegenslag sinds 1945, en een alles-of-nietsbenadering laat het met lege handen achter.

Lees de tafel

Voeg de puzzelstukjes samen. De tafel was leeg. De camera’s stonden aan. Poetin bedankte Trump, stelde een missie voor die een discussie over de situatie op het slagveld in het voordeel van Rusland zou beslechten, wuifde de territoriale kwestie weg en trok een rode streep door elk Europees plan voor troepeninzet. Vervolgens stuurde hij de gezanten naar Dublin om dit alles aan Zelensky uit te leggen.

Washington zal de bijeenkomst als constructief omschrijven, omdat Washington elke bijeenkomst als constructief omschrijft. De Russen beschreven haar als openhartig, en voor één keer denk ik dat ze daarmee de werkelijkheid nog te voorzichtig hebben weergegeven. De boodschap vanuit het Senaatspaleis was eenvoudig: Rusland is aan de winnende hand, Rusland weet dat, en Rusland heeft er geen belangstelling meer voor om te doen alsof deze bijeenkomsten iets anders zijn dan Amerikanen die komen luisteren naar de voorwaarden. Je serveert geen drankjes aan mensen die zijn gekomen om te dicteren wat hun wordt voorgezegd.

Onafhankelijke journalistiek is niet vanzelfsprekend. Zeker niet in een wereld waarin grote belangen steeds meer bepalen wat u wel en niet te horen krijgt. Frontnieuws weigert zich daaraan te onderwerpen. Geen adverteerders, geen sponsors, geen verborgen agenda’s. Alleen onze lezers maken het mogelijk dat wij onafhankelijk kunnen blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.

Copyright © 2026 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

Kremlin bekritiseert verdeeldheid: wie moet namens de EU met Poetin onderhandelen?

Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over: