Trumps zelfdienende narratief botst op de realiteit van oorlog

In een paar dagen tijd, eind maart, deed de Oekraïense president Volodymyr Zelensky twee uitspraken. Hij onthulde dat Rusland hem twee maanden de tijd had gegeven om alle troepen terug te trekken uit de gebieden in de Donbas die nog onder hun controle stonden, anders zou Rusland deze met geweld innemen en de voorwaarden van de regeling wijzigen. Rusland zei dat dit niet waar was.

En hij zei dat de Verenigde Staten veiligheidsgaranties afhankelijk hadden gesteld van de terugtrekking van Oekraïne uit Donbas. “Dat is een leugen,” zei de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken en nationaal veiligheidsadviseur Marco Rubio. “Ik weet niet waarom hij deze dingen zegt; ze zijn gewoon niet waar,” schrijft Ted Snyder.

Dat Zelensky een vals narratief over de oorlog construeerde, deert hem niet, omdat hij niet probeert de werkelijkheid weer te geven; hij probeert de werkelijkheid te hervormen. Nu de militaire verovering van Donbas door Rusland steeds onvermijdelijker lijkt, Amerikaanse vredesplannen dit toegeven en Oekraïners het steeds meer accepteren, hangt Zelensky’s voortbestaan af van het creëren van een narratief waarin hij de nationalisten of zijn belofte niet verloochent, maar geen andere keuze had dan Donbas over te geven omdat hij daartoe gedwongen werd door zowel zijn vijand als zijn bondgenoot.

In een andere oorlog, in een ander deel van de wereld, doet een andere president hetzelfde. Het enige wat Iran hoeft te doen om de blokkade van de Straat van Hormuz te beëindigen, zei president Donald Trump vorige week, is “zich gewonnen geven, dat is alles wat ze hoeven te doen. Zeg gewoon: ‘We geven het op’.” Het maakt niet uit of ze het echt opgeven: ze hoeven het alleen maar te zeggen.

Het team van Trump creëert een narratief dat hen een uitweg biedt uit een oorlog die ze hebben verloren, maar dat het verhaal vertelt van een oorlog die ze hebben gewonnen.

De VS hadden geen juridische reden voor hun oorlog tegen Iran, en de redenen die ze in het openbaar noemden, veranderden voortdurend. Maar er lijken vier belangrijke doelen te zijn geweest: Trump heeft herhaaldelijk regimeverandering aangemerkt als een belangrijk doel van de oorlog. Hij heeft ertoe opgeroepen, en hij heeft expliciet gezegd dat het “tijd is om op zoek te gaan naar nieuw leiderschap in Iran.” De beloofde regimeverandering vond niet plaats. De narratieve reactie op die realiteit heeft twee vormen aangenomen. Ten eerste herschreef Trump simpelweg de geschiedenis en zei dat regimeverandering nooit het doel was: “regimeverandering was niet ons doel. We hebben nooit regimeverandering gezegd.”

1. Regimeverandering.
2. Het afschaffen van het ballistische raketprogramma van Iran.
3. Het afsnijden van Iran van zijn netwerk van vooruitgeschoven afschrikking, of proxies.
4. Geen enkele verrijking van uranium.

Ten tweede bleven Trump en zijn team simpelweg herhalen dat er een regimewisseling had plaatsgevonden terwijl dat niet zo was, alsof het door het te zeggen ook zo werd. Aan boord van Air Force One op 30 maart vertelde Trump verslaggevers dat “we een regimewisseling hebben gehad.” Een week later plaatste hij dat “we een volledige en totale regimewisseling hebben.”

Er heeft geen regimewisseling plaatsgevonden. Na de moord op de Opperste Leider Ayatollah Ali Khamenei vond er een naadloze overgang plaats naar zijn zoon, Mojtaba Khamenei, hoewel hij specifiek door Trump als onaanvaardbaar was bestempeld. Dat is het tegenovergestelde van een regimewisseling; dat is regime-continuïteit. Mojtaba Khamenei is een hardliner die een naaste adviseur van zijn vader was. Hij is een kernfiguur van het regime geweest, en zijn benoeming betekent een behoud van, en geen verandering ten opzichte van, het regime.

Andere nieuwe leiders die de oude, vermoorde leiders hebben vervangen, staan eveneens voor de continuïteit en het voortbestaan van het regime. De opvolger van Ali Larijani als secretaris van de Hoge Nationale Veiligheidsraad, Mohammad Bagher Zolghadr, is een voormalig commandant van het Iraanse Revolutionaire Garde Corps die al sinds de tijd van Mahmoud Ahmadinejad in de regering zit. Hij staat zeer dicht bij Mojtaba Khamenei en heeft zich altijd aangesloten bij de hardliners in het politieke establishment.

Als je 25 tot 35 miljard dollar uitgeeft, een land verwoest, duizenden mensen doodt, het milieu verwoest, de Verenigde Naties schade toebrengt, het internationaal recht en het Non-proliferatieverdrag in diskrediet brengt en de betrekkingen met je Europese en NAVO-bondgenoten onherstelbaar beschadigt om een regimeverandering teweeg te brengen die nooit is gerealiseerd, zeg dan gewoon dat het wel is gelukt. Misschien herinner je je nog een andere Amerikaanse regering in een andere Amerikaanse oorlog, die zei: “We zijn nu een imperium, en wanneer we handelen, creëren we onze eigen realiteit.”

Als onderdeel van zijn checklist van doelen die door de oorlog zijn bereikt, heeft Donald Trump herhaaldelijk vermeld dat de “raketten van Iran zo goed als opgebruikt of vernietigd zijn.” Trump zegt dat het Iraanse leger “verslagen en volledig gedecimeerd” is. Minister van Oorlog Pete Hegseth zegt dat het ballistische raketprogramma van Iran “functioneel vernietigd” is. Dat is niet waar.

Veel van de Iraanse raketvoorraden waren diep onder de grond beschermd en bleven onaangetast door Amerikaanse aanvallen. Sommige die werden geraakt, waren in feite nep-lokvogels. Veel van de ballistische raketlanceerinrichtingen die werden geraakt, werden binnen enkele uren gerepareerd en weer in gebruik genomen. Hegseth geeft nu toe dat Iran zijn geraakte raketten en lanceerinrichtingen aan het “uitgraven” is. De Amerikaanse inlichtingendiensten en het leger schatten dat Iran nog steeds over minstens 60% van zijn raketlanceerinrichtingen, bijna de helft van zijn raketten en 40% van zijn aanvalsdrones beschikt.

En ze zijn zeer goed in staat om hun doelen te raken en schade aan te richten. Amerikaanse bases in de regio hebben een mate van schade opgelopen die vóór de oorlog ondenkbaar werd geacht en zijn onbewoonbaar geworden. Radarsystemen, luchtverdedigingssystemen en vliegtuigen zijn beschadigd en vernietigd. En recente berichtgeving onthult dat de werkelijke schade die ze hebben opgelopen veel groter is dan wat er is gemeld.

De realiteit blijft ver achter bij het narratief en roept niet alleen vragen op over de bewering dat de VS deze oorlog hebben gewonnen, maar ook over hun vermogen om een toekomstige oorlog tegen een echte grootmacht, zoals China, te winnen.

Het narratief van het Trump-team heeft consequent gesproken over het “verpletteren” van het Iraanse netwerk van proxies als afschrikking, waardoor het vermogen van Iran om invloed uit te oefenen in de regio zou zijn weggenomen. In tegenstelling tot dit narratief is de verrassende realiteit dat de proxies en partners van Iran het hebben overleefd en veel veerkrachtiger, capabeler en beter geïntegreerd zijn dan de Verenigde Staten dachten. Hezbollah heeft geavanceerde raketten gelanceerd waarvan de VS dachten dat ze die niet meer in bezit hadden in een tempo dat hoger ligt dan ooit tevoren. Iraakse milities voeren drone-aanvallen uit op Amerikaanse bases in de regio. De Houthi’s zijn de oorlog ingegaan en hebben verschillende salvo’s raketten afgevuurd, waarvan sommige in samenwerking met Iraanse raketaanvallen.

Het primaire doel van de oorlog tegen Iran was de definitieve beëindiging van het Iraanse kernwapenprogramma. “Er zal nooit een akkoord komen tenzij ze ermee instemmen dat er nooit kernwapens zullen zijn,” zei Trump vorige week opnieuw.

Dat nucleaire verhaal is de centrale leugen in de rechtvaardiging van de oorlog. Iran heeft nooit gestreefd naar een kernwapen. Washington weet dat. De Nuclear Posture Review van het Amerikaanse Ministerie van Defensie uit 2022 concludeerde dat “Iran vandaag de dag geen kernwapen bezit en wij momenteel geloven dat het er niet naar streeft.” Die beoordeling werd herhaald in de 2025 Annual Threat Assessment, waarin duidelijk wordt gesteld dat de Amerikaanse inlichtingendiensten “blijven beoordelen dat Iran geen kernwapen bouwt.” Nog op 18 maart vertelde directeur van de Nationale Inlichtingendienst Tulsi Gabbard aan een Senaatscommissie voor Inlichtingen dat er sinds de bombardementen in juni “geen pogingen zijn ondernomen… om hun verrijkingscapaciteit weer op te bouwen.” Het enige wat Iran heeft gedaan, is aandringen op zijn recht – net als zoveel andere landen – als ondertekenaar van het NPV om uranium te verrijken voor civiele doeleinden. En dat is alles wat het ooit heeft gedaan.

Trump kreeg een mechanisme in handen om ervoor te zorgen dat Iran nooit een atoombom zou bouwen, in de vorm van het JCPOA-atoomakkoord van 2015, dat Iran naleefde en dat werkte. Trump was de veroorzaker van het huidige probleem omdat hij zich op illegale wijze uit het akkoord terugtrok.

Er is geen enkele vooruitgang geboekt in de onderhandelingen om Iran te dwingen zijn civiele verrijkingsprogramma te beëindigen. Net als aan het begin van de oorlog blijft het recht op verrijking een absolute rode lijn voor Iran.

Het vocabulaire van Trump verandert het narratief. De meest zorgwekkende 970 pond aan 60% hoogverrijkt uranium wordt onbeduidend gemaakt door het om te dopen tot “nucleair stof”.

Trump’s narratief maakt het hoogverrijkte uranium niet alleen onbeduidend, maar ook irrelevant. Hij maakt zich er niet echt druk om omdat het “zo diep onder de grond” ligt, de Amerikanen het in de gaten kunnen houden en de Iraniërs er niet bij kunnen. “Ik had één doel,” zei Trump, “Ze zullen geen kernwapen hebben, en dat doel is bereikt.”

Soms is het verrijkte uranium van Iran onbeduidend, soms is het irrelevant, en soms is het probleem opgelost. Volgens Trump’s narratief heeft Iran al toegezegd al zijn verrijkte uranium over te dragen. “Ze hebben toegezegd ons het nucleaire stof terug te geven”, zei hij. De realiteit is natuurlijk dat, hoewel Trump dat zegt, Iran daar helemaal niet mee heeft ingestemd.

Iran bezit nog steeds een hoeveelheid verrijkt uranium. Belangrijker nog is dat het nog steeds beschikt over geavanceerde wetenschappelijke kennis over het verrijken van uranium en het wettelijke recht om dat te doen. Het belangrijkste is dat, ondanks de uitputtende sancties en de dodelijkste bombardementen die de VS kan uitvoeren, het beschermen van het recht om uranium te verrijken voor civiele doeleinden een rode lijn blijft die de VS niet heeft kunnen uitwissen.

Dat is de realiteit. De rest is fictie: een verzonnen narratief dat door het team van Trump is bedacht om een boos en verraden publiek te kunnen vertellen dat ze de oorlog hebben gewonnen, terwijl geen van de doelen – en alle nachtmerries – zijn bereikt.

Hoewel het misschien 40-50 miljard dollar heeft gekost en de helft van de cruciale munitie heeft opgebruikt, is het geen oorlog maar een “excursie.” Aspecten van operatie “Epic Fury” worden omgedoopt tot “Project Freedom” voor een publiek dat er niet langer in trapt.

En in een daad van schandalige sofisterij blijkt dat dit allemaal niet uitmaakt, omdat er geen oorlog is. In een poging om de eis van de War Powers Resolution te omzeilen – dat er na zestig dagen troepeninzet toestemming van het Congres moet worden verkregen om oorlog te voeren – heeft Trump op 1 mei het Congres meegedeeld dat de “vijandelijkheden” tegen Iran “zijn beëindigd”. Vergeet Trumps dreigementen, en de schepen, vliegtuigen en tienduizenden troepen in de regio. Wis het feit dat de Amerikaanse blokkade van de Straat van Hormuz volgens het internationaal recht een oorlogsdaad is en dat de VS enkele dagen geleden op een schip onder Iraanse vlag heeft geschoten. Wis dat Trump de dag ervoor door CENTCOM werd ingelicht over nieuwe plannen voor mogelijke militaire actie tegen Iran en dat Amerikaanse troepen enkele dagen later zeven Iraanse boten tot zinken brachten.

Dit is de realiteit. Maar de realiteit wordt uitgewist door een verzonnen narratief van het Trump-team waarin de oorlog voorbij is omdat zij die als voorbij definiëren. Dus doet dit er allemaal niet meer toe, want de oorlog is voorbij.

Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.

Copyright © 2026 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

De illusoire bubbel van het Westen over Israël – en over zichzelf – barst eindelijk

Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over: