Iran-deal: wachten op een aangekondigde dood

Op de dag dat ze hem zouden vermoorden, stond Santiago Nasar om half zes ’s ochtends op om te wachten op de boot waarmee de bisschop zou komen. Hij had gedroomd dat hij door een bosje met houtbomen liep waar een zachte motregen viel, en even was hij gelukkig in zijn droom, maar toen hij wakker werd, voelde hij zich helemaal besmeurd met vogelpoep. ‘Hij droomde altijd over bomen,’ vertelde Plácida Linero, zijn moeder, me zevenentwintig jaar later, terwijl ze de details van die aangrijpende maandag in herinnering bracht.

Zo begint Chronicle of a Death Foretold van Gabriel García Márquez (vert. door Gregory Rabassa), een van de grootheden van de moderne roman. Het onderwerp van dit zeer korte werk is inderdaad een moord waarvan iedereen weet dat die gepleegd zal worden; de inwoners van het stadje waar het incident plaatsvindt, doen echter niets om deze moord te voorkomen, noch voelen ze de behoefte daartoe, schrijft Oğul Tuna.

Wat we hier voor ons hebben, is geen gewone detectiveroman; de openingszin, waarin de moord wordt “aangekondigd“, maakt dit al duidelijk. De echte vraag in de roman is waarom de dorpsbewoners toestaan dat de moord plaatsvindt.

In een recensie geschreven voor The New York Times ter gelegenheid van de vertaling van het boek in het Engels, slechts twee jaar na de publicatie ervan in 1981, maakt de Amerikaanse schrijver Leonard Michaels de volgende opmerking: “We zullen allemaal op mysterieuze wijze worden vermoord, in die zin dat we niet weten waarom we moeten sterven. Elke poging om ons lot te verklaren of te rationaliseren – vooral in de lineariteit van een kroniek – moet onvermijdelijk in het absurde verzanden.”

Het Akkoord van Islamabad werd op 17 juni 2026 ondertekend door de Amerikaanse president Donald Trump in het onheilspellende Paleis van Versailles, en door de Iraanse president Masoud Pezeshkian in Teheran. Trump bedankte Pakistan, Turkije, Saoedi-Arabië, Qatar en Egypte, die de bemiddeling op zich hadden genomen. De tekst met veertien punten heeft de afgelopen week de wereldagenda gedomineerd. Met uitzondering van Israël – zowel de regering, de oppositie als de media – verwelkomde de hele wereld deze ontwikkeling met vreugde. De wereldeconomie heeft immers als gevolg van de oorlog die op 28 februari 2026 uitbrak, enorme schade opgelopen, waarvan tot nu toe slechts een zeer klein deel voelbaar is geweest.

Zodra de overeenkomst was ondertekend, was er één punt waarover “deskundigen” uit alle hoeken van de wereld – een categorie waarin men tientallen, ja zelfs honderden academici, politici, diplomaten, journalisten, onderzoekers en zelfs gewone burgers kan scharen – het eens waren: we wachtten nu op een voorspelde ondergang. Interessant genoeg ligt de reden hiervoor, in tegenstelling tot de taferelen die we gewend zijn uit de geschiedenis van de diplomatie en de internationale betrekkingen, niet bij de ondertekenende partijen.

De verantwoordelijkheid ligt elders.

Laten we eerst eens kijken naar de gevolgen van de oorlog en waarom de wereldeconomie een staakt-het-vuren, ja zelfs ‘vrede’, nodig had.

Vandaag de dag maakt ieder van ons deel uit van een wereldeconomie die meer geïntegreerd en complex is dan ooit tevoren in de geschiedenis. Er zijn verschillende smalle knelpunten die de vitale slagaders van deze economie vormen, met elkaar verbonden door toeleveringsketens. De Straat van Hormuz is er een van.

Om deze reden was de sluiting door Iran van Hormuz, een van de vitale slagaders van het mondiale financiële kapitalisme, als strategische zet vanuit zijn eigen perspectief een verstandige stap.

Inderdaad, wanneer men de ‘kat’ in het nauw drijft, is het moeilijk te voorspellen wat deze zal doen. Zelfs als het zichzelf schade berokkent, kan het, om te overleven en ruimte voor zichzelf te creëren, indien nodig dit soort schade toebrengen aan een economische orde die zo complex is en die, indien gekwetst, een ramp kan veroorzaken.

Nog maar vier maanden geleden passeerden er gemiddeld meer dan 20 miljoen vaten olie per dag en zeer grote hoeveelheden vloeibaar aardgas (LNG) door deze zeestraat. Deze hoeveelheid komt overeen met ongeveer een derde van de wereldwijde oliehandel over zee en met een aanzienlijk deel van de LNG-handel. Het is niet nodig om het belang van Hormuz voor het Aziatische continent – met name China, India, Japan en Zuid-Korea – en voor Europa apart te benadrukken. In analyses die onmiddellijk na het uitbreken van de oorlog werden gepubliceerd, ontstond de verwachting van een langdurige stijging van de olieprijzen met ongeveer 20 procent; er werd gesteld dat zelfs als Hormuz op dat moment zou worden vrijgegeven, deze stijging pas tegen het einde van het jaar zou afnemen. Bovendien hebben we sinds het begin van de oorlog deze drempel van 20 procent al ruimschoots overschreden…

Gezien deze stand van zaken kan men op het punt waar we nu zijn aangekomen niet anders dan verbaasd zijn dat de haviken, die al meer dan veertig jaar doorgaan met hun oorlogsplannen tegen Iran, zich op zo’n kortzichtige en mislukte manier hadden voorbereid. Want op dit moment is er al lange tijd geen sprake meer van een “regimeverandering”, die herhaaldelijk als een van de doelstellingen van de oorlog werd genoemd; bovendien lijken de bewapenings- en kernenergiegerelateerde projecten van Teheran te kunnen worden opgelost in overeenstemming met wat zij zelf willen, althans binnen de veertien artikelen.

Trump, die tijdens de verkiezingscampagne ter voorbereiding op zijn tweede ambtstermijn verklaarde dat hij de ‘vredeskandidaat’ was en zei dat hij tegen een oorlog met Iran was, is vandaag teruggekeerd naar dit realistische en pragmatische standpunt. Hoe lang dit zal duren, zullen we moeten afwachten. Anderzijds moet worden benadrukt dat de president, die zich altijd uitgesproken heeft over het buitenlands beleid van de VS en daar de meest treffende kritiek op heeft geuit, de afgelopen dagen dingen over Israël heeft gezegd die geen enkele leider in de geschiedenis van zijn land ooit heeft kunnen uitspreken. Evenzo zijn de opmerkingen van de Amerikaanse vicepresident J. D. Vance over Israël – dat “de enige wereldleider die met hen meeleeft Trump is” – veelzeggend. Zozeer zelfs dat deze woorden zelfs reacties uitlokten in de Israëlische publieke opinie en onder de kringen die zij binnen de Verenigde Staten beïnvloeden, in de trant van: “Vance is niet onze kandidaat voor de verkiezingen van 2028.”

Zonder verder in te gaan op de bepalingen van het akkoord of het proces zelf, is dit, denk ik, hoe de situatie van de afgelopen week kan worden samengevat. Wat hieruit voortvloeit, is geen diplomatie meer, maar het afwachten van een voorspelde ondergang.

Het is waarschijnlijk niet overdreven om te zeggen dat, nadat de handtekeningen onder het akkoord waren gezet, de eerste reactie van miljarden mensen dezelfde was: “Israël zal alles doen wat in zijn macht ligt om dit te saboteren.” En nogmaals, het valt binnen dit logische kader om te zeggen dat miljarden mensen gelijk hebben gekregen: alleen al op 19 juni werden 83 mensen afgeslacht in Libanon, waar volgens de tekst van het akkoord de gevechten zouden moeten stoppen. Libanese functionarissen maakten ook bekend dat Israël sinds maart meer dan 4.000 mensen heeft gedood.

Vervolgens werden op dezelfde dag de geplande gesprekken in Genève tussen Iran en de Verenigde Staten opgeschort, en sloot Iran de Straat van Hormuz opnieuw af. Op 21 juni arriveerden delegaties van beide partijen in Genève, maar de Straat blijft voorlopig gesloten.

Israëlische politici, de publieke opinie en gebruikers van social media die de Amerikaanse president en zijn vicepresident van verraad beschuldigen, lijken zich nog steeds niet bewust te zijn van de situatie. We bevinden ons in een situatie waarin zelfs Hillary Clinton, de voormalige Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken en Trumps oude aartsvijand, impliciete steun aan de regering betuigde met een bekentenis die zij op 15 juni 2026 aflegde. Volgens Clinton had Netanyahu tussen 2009 en 2013 “obsessieve“ en ”aanhoudende” oproepen gedaan aan de Verenigde Staten om Iran te bombarderen. Evenzo is de Amerikaanse inlichtingendienst volgens een bericht in The Washington Post van 19 juni 2026 van mening dat “Netanyahu stappen zou kunnen ondernemen om het vredesakkoord met Iran te dwarsbomen.”

Afgezien van de politiek om de catastrofe van de afgelopen jaren op één enkele ”zondebok” af te schuiven, neemt de Verenigde Staten momenteel realistische en pragmatische maatregelen. Laten we hopen dat de Amerikaanse architecten van deze “vrede”, of “de vrede” zelf, niet het lot van Santiago Nasar ondergaan. Laten we hopen dat de “stadsbewoners” deze moord deze keer kunnen voorkomen. Want ondanks al onze liefde voor vrede legt een ander “Rood” Boek ons de theorie voor waarom Chronicle of a Death Foretold onvermijdelijk is:

“Oorlog is de hoogste vorm van strijd om tegenstellingen op te lossen, wanneer deze zich tot een bepaald stadium hebben ontwikkeld, tussen klassen, naties, staten of politieke groeperingen, en hij bestaat al sinds het ontstaan van privé-eigendom en van klassen.” (Mao, “Problemen van de strategie in de Chinese revolutionaire oorlog”, december 1936, Geselecteerde werken, deel I, blz. 180.)

De tegenstelling tussen Israël en Iran is nog steeds niet ten einde gekomen. Evenzo blijft de tegenstelling tussen het imperialisme en de volkeren en staten van de regio bestaan. Anderzijds zijn er ook veel tegenstellingen binnen het imperialistische blok zelf, zoals blijkt uit de verbale geschillen, ruzies en beschuldigingen op het hoogste niveau.

Laten we hopen…

Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.

Copyright © 2026 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

Vrede, ja, maar wat voor vrede? Enkele geopolitieke twijfels over het akkoord tussen Iran en de VS

Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over: