1 maart: dag twee – De klappen blijven vallen (VIDEO’S)

Gisteren zei ik dat de nacht belangrijker zou zijn dan wat er zaterdag gebeurde. Ik had gelijk, maar ik heb de omvang ervan onderschat.

Terwijl de meesten van ons sliepen – of dat probeerden – lanceerde Iran wat het de openingsfase van “True Promise 4” noemde. Niet één salvo en dan wachten. Nee, golf na golf na golf, de hele nacht door en tot zondagochtend. Tegen de ochtend in de Golf had de IRGC aangekondigd dat zijn aanvallen een “nieuwe fase” waren ingegaan. Zondagmiddag waren ze al bij communiqué nummer acht. Tegen de avond hadden ze clusterbommen boven Tel Aviv ingezet – iets wat nog niemand eerder had gezien, schrijft NO1.

Wat is er sindsdien veranderd?

De dodenlijst is langer geworden. Stafchef Abdolrahim Mousavi, minister van Defensie Aziz Nasirzadeh, IRGC-commandant Mohammad Pakpour en voormalig president Mahmoud Ahmadinejad zijn nu allemaal bevestigd of gemeld als overleden. Volgens inlichtingenbronnen van CBS gaat het om in totaal ongeveer 40 hoge functionarissen.

Satellietbeelden van Airbus tonen dat het complex van Khamenei met de grond gelijk is gemaakt – zeven raketten troffen de residentie, waarbij zijn dochter, schoonzoon en kleinzoon samen met hem omkwamen.

Iran heeft 40 dagen van nationale rouw afgekondigd en zondag zijn begrafenis gehouden aan de Universiteit van Teheran, waarmee het martelaarschap officieel werd bekrachtigd en het land in een staat van oorlog werd gebracht die nu een theologisch aspect heeft gekregen.

Maar waarom heeft Khamenei hiervoor gekozen? De verklaring van de commandant van de IRGC was opvallend: “Khamenei sprak vaak over zijn verlangen naar het martelaarschap en heeft zijn wens vervuld gekregen door toedoen van de meest ellendige mensen”. Ik bedoel, de man was 86. Naar verluidt stond hij erop zijn leven normaal voort te zetten zonder zich in bunkers te verschansen. Het vergeldingsapparaat werd binnen enkele uren, niet dagen, geactiveerd. De opvolging verliep naadloos. De raketten waren al geladen. Of het nu opzet was of voorzienigheid, Khamenei heeft “de zaak” misschien wel effectiever gediend in de dood dan in het laatste decennium van zijn leven.

De stelling dat er een regimewisseling nodig is, stort in realtime in. De Council on Foreign Relations merkte stilletjes op: “Het uitschakelen van de Iraanse opperbevelhebber ayatollah Ali Khamenei is niet hetzelfde als een regimewisseling. Het Islamitische Revolutionaire Garde Corps is het regime”. Reza Pahlavi – de zoon van de verbannen sjah, die al 45 jaar in Maryland woont – verklaarde op Fox News dat hij “de overgang leidde”, terwijl beelden uit Teheran miljoenen mensen bij de begrafenis toonden.

Het dodental van de luchtaanval op de school in Minab is opgelopen tot 165, voornamelijk meisjes van zeven tot twaalf jaar. Die gruweldaad verenigt het land effectiever dan welke propaganda dan ook die het regime zou kunnen produceren.

En de commandostructuur hield stand. IRGC-generaal Jabbari zei zondag in de Iraanse media dat ze tot nu toe hun “oude voorraad raketten” hadden afgevuurd en binnenkort “wapens zouden onthullen die de wereld nog nooit heeft gezien”. Hij beweerde dat de voorraden van Iran vol waren en dat het land klaar was om twee jaar lang te vechten. Misschien is dat gebral. Maar de operationele continuïteit is geen gebral – dat wordt bevestigd door elke golf raketten die volgde op de onthoofding, acht communiqués tot nu toe en dat aantal stijgt nog steeds.

Nu naar wat er sinds gisteren is gebeurd.

De aanval op Beit Shemesh haalt de krantenkoppen. Een Iraanse raket raakte een woonwijk in de buurt van een synagoge – negen doden bevestigd, 23 ziekenhuisopnames, 11 nog steeds vermist op zondagavond. Dit is de dodelijkste aanval op Israëlisch grondgebied sinds het begin van de operatie. Beit Shemesh ligt 30 kilometer ten westen van Jeruzalem. Dat is diep in Israël, ver voorbij de kustverdediging, voorbij de Arrow-batterijen, voorbij alles wat precies dit had moeten tegenhouden.

Zaterdagavond waren er 35 bevestigde Iraanse aanvallen op Israëlisch grondgebied. Dat aantal is zondag nog gestegen.

Tel Aviv kreeg te maken met clusterkoppen – een nieuwe wapentechnologie die meerdere submunities over het doelgebied verspreidt en onderschepping enorm bemoeilijkt.

Ten minste 40 gebouwen zijn beschadigd in de gebieden Gush Dan en Kiryat Ono. Haifa werd rechtstreeks geraakt, wat volgens de Israëlische media “enorme schade” heeft veroorzaakt.

Ben Gurion Airport blijft gesloten voor al het verkeer.

De Amerikaanse ambassade in Jeruzalem heeft Amerikanen opgeroepen om ter plaatse te schuilen, heeft aangekondigd dat het “op dit moment niet in staat is om Amerikanen te evacueren of direct te helpen bij het verlaten van Israël”, en heeft zijn deuren voor maandag gesloten.

Israël heeft 100.000 reservisten opgeroepen – zoveel mensen mobiliseer je niet voor een luchtcampagne. Ofwel is de defensieve last van aanhoudende Iraanse aanvallen groter dan verwacht, ofwel bereiden ze zich voor op grondoperaties waar niemand in het openbaar over spreekt.

De ontziltingsinstallaties. Er deden berichten de ronde dat Sorek, de grootste ontziltingsinstallatie van Israël, die ongeveer 20 % van het drinkwater van het land levert, was getroffen. Dit is niet bevestigd door Israëlische functionarissen, en de Israëlische militaire censuurwetten maken het bijna onmogelijk om onafhankelijke verificatie te krijgen van treffers op strategische infrastructuur. Maar het bericht is afkomstig van meerdere bronnen.

Waarom dit belangrijker is dan de directe krantenkoppen, is dat Israël slechts vijf grote ontziltingsinstallaties heeft langs de Middellandse Zeekust: Sorek, Sorek B, Ashkelon, Hadera en Palmachim. Samen leveren ze ongeveer 80% van het drinkwater van Israël. Ze zijn in feite de enige reden waarom Israël als moderne staat kan functioneren in deze semi-aride regio. Als Iran er één kan bereiken, kan het ze alle vijf bereiken. En dat is de boodschap, of Sorek nu daadwerkelijk is geraakt of niet: de lijst met doelen is existentieel, niet tactisch. Een land dat zijn watervoorziening verliest… houdt op te bestaan.

De nucleaire kwestie – beide kanten op. In Iran is de provincie Bushehr geraakt, maar de status van de kerncentrale zelf blijft onduidelijk. Het IAEA zei dat er “geen bewijs was van radiologische gevolgen” – wat ofwel geruststellend is, ofwel voorbarig, afhankelijk van hoeveel vertrouwen je hebt in vroege beoordelingen van een faciliteit die in een actief oorlogsgebied is gebombardeerd.

In de andere richting riep een lid van de Iraanse parlementaire commissie voor nationale veiligheid publiekelijk op tot aanvallen op de Israëlische kernreactor in Dimona “met een raketkop van twee ton”. Berichten van Al-Mayadeen tijdens de 12-daagse oorlog hadden al aangetoond dat Iran bereid was hypersonische raketten af te vuren op de Negev-faciliteit. Deze keer is er geen bevestigde treffer op Dimona. Maar zo worden nucleaire taboes uitgehold – stap voor stap, totdat iemand besluit dat de reactor van de andere partij een legitiem doelwit is omdat hun reactor als eerste werd getroffen.

Geen luchtoverwicht. Dit is iets wat ik in de gaten houd. Israël heeft zondag bekendgemaakt dat het meer dan 1200 munitie heeft afgevuurd op 24 van de 31 provincies van Iran. Het IDF zegt dat het nu “diep in” Teheran toeslaat, gericht op “het hart” van de hoofdstad. Het Israëlische Channel 12 gaf toe dat de VS en Israël geen volledige luchtoverwicht hebben bereikt. En het openbare bewijs ondersteunt die beoordeling.

Wat ik echter niet zie, zijn bemande vliegtuigen boven Iran. De aanvallen lijken bijna volledig te worden uitgevoerd met standoff-munitie – Tomahawks vanaf schepen, HIMARS, vanuit de lucht gelanceerde kruisraketten, ATACMS, en met name “goedkope eenrichtingsaanvalsdrones van Task Force Scorpion Strike” die voor het eerst in de strijd worden ingezet. B-2-bommenwerpers vlogen heen en weer vanaf de Whiteman Air Force Base in Missouri – en mogelijk vanaf Diego Garcia – en lieten bommen van 2000 pond vallen op ondergrondse raketinstallaties. Israël beweert dat zijn luchtmacht 200 gevechtsvliegtuigen heeft ingezet om “grootschalige aanvallen uit te voeren om luchtsuperioriteit te verwerven en de weg naar Teheran vrij te maken”, maar die gevechtsvliegtuigen lijken te lanceren vanuit het buitenlandse luchtruim en standoff-wapens af te vuren vanaf een veilige afstand.

Als die interpretatie juist is, doen de Iraanse luchtverdedigingssystemen – hoe verzwakt ze ook zijn – voldoende om bemande vliegtuigen op afstand te houden. Dat is geen “overwinning” in traditionele zin, maar het betekent wel dat de zware penetrerende munitie, waarvoor vliegtuigen dicht bij hun doelwitten moeten vliegen – het soort dat nodig is om de berg van Fordow of de reactorbehuizing van Bushehr te vernietigen – nog niet effectief is ingezet. De S-300’s en Bavar-373’s van Iran zijn misschien gehavend, maar ze dwingen het duurste leger ter wereld om op afstand te vechten. En zoals Jabbari’s provocatie impliceert, is de vraag, als alles wat tot nu toe is afgevuurd uit de oude voorraad komt, niet of de Iraanse luchtverdediging standhoudt, maar wat er uit de opslag komt als ze besluiten te escaleren.

De blootstelling van Saoedi-Arabië. Dit is belangrijk en zal nog lang na het stoppen van de raketten gevolgen hebben. CENTCOM bevestigde onbedoeld – via satellietbeelden die de operaties van E-11A BACN-vliegtuigen laten zien – dat de Prince Sultan Air Base in Saoedi-Arabië werd gebruikt om aanvallen op Iran te ondersteunen. Riyad had publiekelijk ontkend dat het zijn luchtruim of bases voor de operatie had vrijgegeven. De IRGC merkte dit op. Ze noemden Prince Sultan specifiek in een volgend communiqué en sloegen toe. Saudi-Arabië veroordeelde vervolgens “krachtig” de Iraanse aanvallen op de Golfstaten, maar het kwaad was al geschied. Het koninkrijk is nu een bevestigde deelnemer aan een aanval op een ander land met een moslimmeerderheid, ongeacht wat zijn diplomaten zeggen. Iran zal dit niet vergeten, en de bredere sjiitische wereld evenmin.

Cyprus. De Britse minister van Defensie John Healey bevestigde dat twee Iraanse raketten waren afgevuurd “in de richting van Cyprus”, waar RAF Akrotiri is gevestigd, een Brits soeverein gebied en een belangrijk uitvalsbasis voor regionale operaties. Healey’s voorzichtige formulering: “We zijn er vrij zeker van dat ze niet op onze bases waren gericht”. The Jerusalem Post meldde dat de raketten Cyprus moesten bereiken, maar te kort kwamen en in de Middellandse Zee terechtkwamen. Nicosia ontkende dat het het doelwit was.

Dus: Iran heeft twee ballistische raketten met een middellange afstand afgevuurd in de richting van het oostelijke Middellandse Zeegebied. Of ze gericht waren op Britse bases, bedoeld waren als waarschuwingsschot, of gewoon te kort kwamen voor een traject naar Israël, is een open vraag. Wat niet een open vraag is, is dat dit de eerste keer is dat Iraanse ballistische raketten in de buurt van het grondgebied van een NAVO-lid zijn neergestort. Healey onthulde ook dat 300 Britse militairen in Bahrein zich binnen “enkele honderden meters” van de inslagplaatsen van de Iraanse raketten bevonden. Het Verenigd Koninkrijk zegt geen rol te hebben gespeeld in de aanvallen. Iran lijkt daar niet van overtuigd. Het Verenigd Koninkrijk versterkt Akrotiri met extra straaljagers en Frankrijk verplaatst nu het vliegdekschip Charles de Gaulle van de Oostzee naar het oostelijke Middellandse Zeegebied. De NAVO kruipt met telkens een “defensieve hergroepering” dichter naar dit conflict toe.

Oman. Zondagmorgen zijn twee drones op de commerciële haven van Duqm neergestort, waarbij een buitenlandse werknemer gewond is geraakt. Oman – de bemiddelaar. Het land waarvan de minister van Buitenlandse Zaken minder dan 48 uur voordat de bommen vielen een diplomatieke doorbraak beschreef. Er zijn geen Amerikaanse bases in Oman. De reactie van de Omaanse minister van Buitenlandse Zaken was bot: “Dit is niet jullie oorlog”. Maar Duqm is een diepwaterhaven die verschillende landen, waaronder het Verenigd Koninkrijk en de VS, hebben ontwikkeld voor maritieme logistiek. De haven ligt ten zuiden van de Straat van Hormuz, waardoor het een potentiële omleidingsroute is. Als je Duqm raakt, zeg je tegen iedereen dat er in dit conflict geen “veilige achterhoede” heeft. De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Araghchi gaf een andere verklaring: de aanval kwam van “een geïsoleerde generaal” die opereerde op basis van “vooraf opgestelde algemene richtlijnen” zonder realtime contact met het commando – ofwel een echte commandovoeringstekortkoming in een grootschalig conflict, ofwel een perfecte diplomatieke dekmantel voor een aanval die ze absoluut van plan waren.

Nu over die onderhandelingen… Dit is de tweede keer in minder dan een jaar dat actieve diplomatie tussen de VS en Iran werd gebruikt als operationele dekmantel – de eerste keer was tijdens Operatie Midnight Hammer in juni 2025. De minister van Buitenlandse Zaken van Oman, Albusaidi, zei dat hij “ontzet” was en dat “actieve en serieuze onderhandelingen opnieuw zijn ondermijnd”. NBC meldde dat Israël de onderhandelingen, die “bijna succesvol” waren, had verstoord. De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Araghchi vroeg publiekelijk: “Waarom staat de VS erop om onderhandelingen te starten en vervolgens midden in de gesprekken aan te vallen?” Wat uw mening over het Iraanse regime ook is, het antwoord op die vraag zal bepalen of enig land de Amerikaanse diplomatie in deze regio nog een generatie lang vertrouwt.

Een olietanker – de onder Palau varende Skylight – werd voor de kust van Oman aangevallen, waarbij vier van de twintig bemanningsleden gewond raakten.

Nog twee tankers, de MKD Vyom en Hercules Star, werden ook geraakt. Een vierde schip werd aangevallen in de buurt van Dubai. Maersk heeft alle doorvoer via Hormuz opgeschort. Het scheepvaartverkeer door de Straat is met 70% gedaald, met meer dan 150 tankers die voor anker liggen te wachten. Er wordt melding gemaakt van ernstige GPS-storing in het hele watergebied.

De IRGC versus de USS Abraham Lincoln. In zijn zevende communiqué beweerde de IRGC dat het de USS Abraham Lincoln met vier antischipraketten had geraakt. CENTCOM reageerde binnen een uur: “LEUGEN. De Lincoln is niet geraakt. De afgevuurde raketten kwamen niet eens in de buurt”. Ze plaatsten foto’s van de Lincoln die vliegtuigen bleef lanceren. Open-source trackers plaatsen de vliegdekschipgroep in de bredere Arabische Zee, buiten de smalle Perzische Golf – een slimme positionering en precies wat ik gisteren opmerkte over het terugtrekken van Amerikaanse oorlogsschepen. De bewering was bedoeld voor binnenlands gebruik. Of die vier raketten onschadelijk in zee zijn gevallen of zijn onderschept door Aegis-torpedobootjagers, is een detail dat CENTCOM graag in het midden laat.

Trump beweert dat negen Iraanse marineschepen zijn gezonken. CENTCOM heeft bevestigd dat een korvet van de Jamaran-klasse is geraakt bij de pier van Chabahar. De Iraanse marine zou een directe confrontatie met de Amerikaanse 5e Vloot nooit hebben overleefd. Dat was ook nooit het punt. Het ging altijd om de raketten – en die vliegen nog steeds.

Drie Amerikaanse soldaten gedood. CENTCOM bevestigde zondagavond: drie Amerikaanse militairen zijn omgekomen, vijf zijn ernstig gewond. Grondtroepen in Koeweit. Dit zijn de eerste Amerikaanse slachtoffers van Operatie Epic Failure Fury. De luchtmachtbasis Ali Al Salem – bevestigd door satellietbeelden van Sentinel-2 – werd meerdere keren rechtstreeks geraakt. Een gebouw waar soldaten waren ondergebracht, werd getroffen. De politieke klok is net luider gaan tikken.

De wereldwijde rimpeling. Het Iraakse Islamitische Verzet claimde alleen al op zondag 23 afzonderlijke operaties met tientallen kamikaze-drones tegen bases in de hele regio. Negen doden bij een poging tot bestorming van een Amerikaans consulaat in Karachi. De Houthi’s zijn terug in de Rode Zee. Kataib Hezbollah dreigt met escalatie. Jordanië onderschepte 49 inkomende objecten. Koeweit: één dode, 32 gewonden. De VAE heeft volgens het eigen ministerie van Defensie 165 ballistische raketten, 2 kruisraketten en 541 drones opgevangen – drie buitenlandse werknemers gedood, 58 gewond. Het Crowne Plaza hotel in Manama werd geraakt. Het vermeende CIA-station in Dubai zou zijn geraakt en in brand zijn gestoken. De Burj Al Arab raakte beschadigd. Scholen en universiteiten in de VAE zijn tot en met woensdag gesloten. Dubai International Airport heeft zijn activiteiten voor onbepaalde tijd opgeschort – kilometerslange rijen auto’s proberen te vluchten, 14.000 vluchten zijn geannuleerd, de Italiaanse minister van Defensie zit vast in het emiraat. Syrië – het Syrië van na Assad – veroordeelde Iran en sloot zich aan bij de Golfstaten, een regionale herschikking die een jaar geleden ondenkbaar zou zijn geweest. De Franse basis Camp de la Paix in Abu Dhabi werd getroffen en stond in brand.

Elk land met een Amerikaanse faciliteit werd getroffen. Elk land.

De markten.

Goud sloot februari af op 5.278 dollar – de hoogste maandelijkse slotkoers ooit. JP Morgan heeft dit officieel een “structurele herwaarderingsfase” genoemd, met langetermijndoelstellingen van 6.000 dollar. Maar Chinees spotgoud werd na de aanval op een “donkere markt” geprijsd op 1.226 yen per gram – ~5.560 dollar/oz. ~280 dollar premie ten opzichte van de COMEX-slotkoers.

De fysieke goudtoeleveringsketen is ook op een cruciaal punt onderbroken. Dubai, ’s werelds belangrijkste raffinage- en herdistributiecentrum dat Zwitserland, Hongkong en India bevoorraadt, is gesloten. Vluchten zijn geannuleerd, de luchthaven is gesloten en de haven is beschadigd. Reuters heeft de verstoring bevestigd. Fysiek goud dat deze week via de Emiraten had moeten worden vervoerd, komt nergens terecht.

Zilver sloot vrijdag af op $ 93,76 – ook een record voor een maandelijkse slotkoers. Sommige weekendmarkten noteerden kortstondig meer dan $ 115, voordat ze terugvielen naar ongeveer $ 104. De goud-zilververhouding is gedaald tot ~57:1, een niveau dat historisch gezien aangeeft dat zilver een leidende fase ingaat. COMEX stond vrijdag al onder zware druk. Wat er maandagochtend gebeurt als het volledige gewicht van een sluiting van Hormuz, een hete oorlog en een Chinees embargo op zeldzame aardmetalen de beursvloer raakt, is een vraag die niemand met zekerheid kan beantwoorden. Maar de richting? Daar bestaat geen twijfel over.

Olie: tijdens het weekend lag de OTC-prijs voor Brent rond de 120 dollar. De Straat blijft gesloten. Meer dan 150 tankers liggen voor anker te wachten. De olie-infrastructuur in de Golf, waarvan iedereen stilzwijgend aannam dat die buiten schot zou blijven, blijkt nu aantoonbaar niet veilig. Analisten spreken over $150 als dit langer dan een week aanhoudt.

De binnenlandse politiek. Uit peilingen van Reuters/Ipsos blijkt dat slechts een op de vier Amerikanen de aanvallen op Iran steunt. Dat is een land dat deze oorlog niet wil. Het Congres stemt deze week over resoluties inzake oorlogsbevoegdheden, hoewel die grotendeels symbolisch zullen zijn omdat ze niet de twee derde meerderheid hebben die nodig is om een veto te overstemmen. Maar de optiek is belangrijk. Senator Tim Kaine: “Geen directe dreiging van Iran, geen rechtvaardiging”. Senator Ted Cruz – niet bepaald een duif – merkte op dat er “geen aanwijzingen waren dat Iran dicht bij kernwapens was”. Congreslid Thomas Massie: “Het bombarderen van Iran zal de Epstein-documenten niet doen verdwijnen”. Als je Ted Cruz kwijt bent voor een militaire operatie, is de politieke basis zand.

En de tijdlijn van Trump? Hij vertelde CNBC dat de operaties “voorlopen op schema”. Hij vertelde Robert Costa van CBS dat een diplomatieke oplossing “nu veel gemakkelijker is dan een dag geleden, omdat ze duidelijk zwaar worden verslagen”. Hij zei dat hij “precies weet wie” er nu de touwtjes in handen heeft in Iran, “maar ik kan je dat niet vertellen”. Hij waarschuwde Iran voor “nog nooit eerder geziene gewelddadigheid”. Hij zei dat de militaire campagne vier weken zou kunnen duren. Naar verluidt heeft hij Iran ook al via achterkanalen om een staakt-het-vuren gevraagd – op dag één. Iran wees dit af, omdat ze lijken te geloven dat het akkoord gaan met het staakt-het-vuren van juni 2025 een strategische fout was die de VS en Israël achttien maanden de tijd gaf om hun raketten aan te vullen en deze operatie te plannen, en ze willen die fout niet herhalen.

Ali Larijani’s reactie: “Gisteren heeft Iran raketten afgevuurd. Vandaag zullen we toeslaan met een kracht die nog nooit is vertoond”.

Trump wilde een oorlog van vier dagen om onderhandelingen af te dwingen. Hij krijgt een oorlog van twee jaar van een land dat zojuist zijn overleden opperste leider tot martelaar heeft gemaakt.

Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.

Copyright © 2026 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

Financiële massavernietigingswapen: hoe Iran een wereldwijde economische ineenstorting zou kunnen veroorzaken

Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over: