Zelfveroorzaakte ondergang: waarom de politieke ineenstorting van Israël onlosmakelijk verbonden is met zijn oorlogsmisdaden

Voor wie niet bekend is met de ingewikkelde machinerie van de Israëlische politiek, lijkt de unanieme stemming van 110-0 om de Knesset op 20 mei te ontbinden een wereldschokkende gebeurtenis. Op het eerste gezicht lijkt het alsof de dagen van premier Benjamin Netanyahu en zijn coalitie van extreemrechtse extremisten geteld zijn. De werkelijkheid is echter veel complexer.

De huidige politieke implosie van Israël is fundamenteel verbonden met het onvermogen om te ontsnappen aan de spoken van 7 oktober. Toen de militaire verdediging van het land op die dag instortte, veranderde Israël van een staat met een formidabele reputatie als onoverwinnelijke regionale supermacht in een staat die gevangen zit met een worstelend leger, dat structureel niet in staat is om ook maar één oorlog beslissend te winnen, schrijft Ramzy Baroud.

Sinds de start van de verwoestende genocide in Gaza hebben noch de Israëlische regering, noch het militaire establishment twee fundamentele vragen kunnen beantwoorden:

Ten eerste, hoe kon het zelfbenoemde “onoverwinnelijke leger” van de wereld binnen enkele uren instorten, waardoor het gehele Zuidelijk Commando – wiens enige taak het was de Gazanen belegerd te houden – in totale chaos achterbleef?

Ten tweede, waarom is diezelfde zwaar gefinancierde militaire machine er niet in geslaagd een beslissende overwinning te behalen, ondanks de bijna totale verwoesting van de Gazastrook en de ongekende slachting en verwonding van een groot deel van de bevolking?

Wat de zaak nog ingewikkelder maakt, is de pathologische weigering van Benjamin Netanyahu om eerlijk onderzoek te doen naar het falen van de inlichtingendiensten op 7 oktober of naar het daaropvolgende verloop van de oorlog in Gaza. In plaats daarvan richtte hij zich volledig op het beperken van de schade in eigen land en op imagobeheer, waarbij hij inlichtingenfunctionarissen of hooggeplaatste ambtenaren die zijn verhaal in twijfel trokken, agressief marginaliseerde of ontsloeg. In plaats van een haalbare exitstrategie na te streven, gebruikte Netanyahu het defensieapparaat als een PR-schild.

Bijgevolg begonnen oppositiestemmen – aanvankelijk onder leiding van Yair Lapid en zijn Yesh Atid-partij – te eisen dat Netanyahu zou aftreden en dat er vervroegde verkiezingen zouden komen. Wat begon als voorspelbare politieke nasleep, groeide al snel uit tot een brede volksbeweging.

Het vertrouwen van het publiek in de regering blijft kelderen. Recente opiniepeilingen tonen consequent aan dat een overgrote meerderheid van de Israëli’s gelooft dat Netanyahu handelt vanuit persoonlijk politiek overleven in plaats van het nationaal belang. Gegevens suggereren dat als er vandaag verkiezingen zouden worden gehouden, zijn rechtse blok een catastrofale nederlaag zou lijden tegen een nieuw geconsolideerde oppositie – namelijk Beyachad (‘Samen’), de nieuw gevormde gezamenlijke lijst opgericht door Naftali Bennett en Lapid.

Netanyahu, wiens nalatenschap als Israëls langstzittende premier nu wordt gekenmerkt door strategisch falen, verkeert in een diepe persoonlijke en politieke crisis. Zijn opzettelijke escalaties van regionale conflicten dienden geen duidelijk militair doel; in plaats daarvan benadrukten ze alleen maar zijn wanhoop, waardoor zijn retorische beloften van “totale overwinning” veranderden in een holle poging om te voorkomen dat zijn coalitie uit elkaar zou vallen.

Ondertussen maakten minister van Nationale Veiligheid Itamar Ben-Gvir en minister van Financiën Bezalel Smotrich misbruik van Netanyahu’s kwetsbaarheid om hun eigen extremistische agenda’s te bevorderen. Vastbesloten om de koloniale expansie te versnellen, versnelden ze de annexatie van de Westelijke Jordaanoever, dreven ze draconische wetten door om Palestijnse gevangenen te executeren, en verscherpten ze de belegering van het bezette Oost-Jeruzalem.

Onder normale omstandigheden zou de enorme omvang van de binnenlandse, economische en diplomatieke schade die door deze coalitie werd aangericht, haar uit de macht hebben moeten verdrijven. Toch overleefde Netanyahu door gebruik te maken van diepe sociale breuken en te vertrouwen op onvoorwaardelijke steun uit Washington.

Dit overlevingsschild werd verder versterkt door de aanvankelijke machteloosheid van een versnipperde politieke oppositie en een voortdurende oorlogssfeer die Netanyahu cultiveerde om afwijkende meningen de kop in te drukken. Zelfs zijn corruptieprocessen konden zijn carrière niet doen ontsporen; hij maakte van staatsinstellingen instrumenten voor zijn persoonlijke overleving.

De ultieme ironie van de Israëlische politiek is echter dat de druk niet kwam van het stijgende aantal slachtoffers of het internationale isolement, maar van de verplichte militaire dienstplicht voor de ultraorthodoxen, of Haredim.

Decennialang klaagden seculiere Israëli’s over de vergaande vrijstellingen van de dienstplicht die aan yeshiva-studenten werden verleend, maar de politieke elite wuifde dit routinematig weg als een secundaire cultuuroorlog die via politieke achterkamertjesdeals kon worden geregeld.

Israëls overbelaste, op meerdere fronten gevoerde uitputtingsoorlog heeft dat evenwicht volledig vernietigd. De kwestie werd met geweld weer naar de oppervlakte geduwd omdat het leger letterlijk zonder manschappen kwam te zitten. De ware ernst van deze personeelscrisis kwam aan het licht toen de stafchef van het leger, luitenant-generaal Eyal Zamir, tijdens een besloten vergadering van het veiligheidskabinet expliciet uit de gelederen trad om te waarschuwen dat “het IDF in elkaar zal storten”.

Zamir zou naar verluidt “tien rode vlaggen” hebben gehesen voor de politieke leiders, waarbij hij onomwonden verklaarde dat het leger, na maanden van intensieve gevechten in Gaza, aan de noordgrens en in regionale strijdgebieden, te maken had met een onmiddellijk, onhoudbaar tekort van meer dan 12.000 gevechtssoldaten.

Meer dan twee jaar lang heeft Netanyahu een juridische uitspraak over de dienstplicht voor de Haredim uitgesteld. Maar toenemende militaire tegenslagen, met name aan het Libanese front, maakten verdere uitstel onmogelijk.

De oppositie streeft naar verkiezingen, terwijl Netanyahu zich bezighoudt met wetgevend theater en loyalisten en parlementaire procedures inzet om het proces te vertragen.

Toch is dit politieke drama ondergeschikt aan de diepere crisis. Geen enkel coalitiegesprek kan een staat redden die met structureel verval wordt geconfronteerd. Niets zal de breuken in Israël helen totdat het de diepere oorzaak van zijn crisis onder ogen ziet: eindeloze, onwinbare militaire campagnes die Gaza en de bredere regio hebben verwoest.

Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.

Copyright © 2026 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

Israëls topminister zegt: “Trump zal niet worden toegestaan“ een vredesakkoord met Iran te ondertekenen

Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over:

De crisis waarin Israël is beland, is zelfveroorzaakt – en er kan geen duurzame vrede zijn zolang er geen einde komt aan de diepgewortelde criminaliteit van de staat en de voortdurende genocide en oorlogen tegen de Palestijnen en de bredere Arabische wereld.