Wat zegt de Belgische pers over de inbeslagname van Russische staatsactiva?

In een essay dat vorige week werd gepubliceerd, heb ik uitgelegd wie de Belgische premier Bart De Wever is en waarom hij fel gekant is tegen het idee om de 195 miljard euro aan Russische staatsactiva die nu door Euroclear in België worden aangehouden, beschikbaar te stellen als onderpand voor een lening van 145 miljard euro aan Oekraïne als voorschot op Russische oorlogsherstelbetalingen die waarschijnlijk nooit zullen worden terugbetaald, omdat er geen herstelbetalingen zullen komen.

De Wever heeft misschien niet veel ervaring met geopolitiek, maar zijn hele carrière als leider van een separatistisch georiënteerde Vlaamse partij die nu aan de macht is, is gebaseerd op ‘portemonnee-nationalisme’, wat betekent dat hij niet wordt gemotiveerd door grootse concepten van geopolitiek en Europese waarden, maar door het behoud van de nationale rijkdom. Zoals hij een paar weken geleden tijdens een bijeenkomst van de Europese Raad zei, toen hij zijn veto uitsprak over de plannen van de Europese Commissie om in feite Russische activa in beslag te nemen, weigert België alleen te staan en de risico’s te aanvaarden die gepaard gaan met deze schending van het internationaal recht. Hij eist dat de andere lidstaten ook de risico’s op zich nemen, wat tot nu toe geen enkele lidstaat heeft gedaan, schrijft Gilbert Doctorow.

De Wever gaat er terecht van uit dat de Russen de inbeslagname voor de rechter zouden aanvechten en zeer waarschijnlijk zouden winnen. Dan is er ook nog de mogelijkheid dat bij een van de toekomstige stemmingen van de EU-lidstaten over de verlenging van de sancties die de Russische activa bevroren houden, een veto zou leiden tot de teruggave van de activa aan Rusland en tot een eis dat het onderpand uit de Belgische schatkist wordt aangevuld. Bovendien heeft de Belgische industrie meer dan haar deel aan kapitaalinvesteringen in Rusland die beschikbaar zijn voor tegenmaatregelen in de vorm van confiscatie, mocht Moskou dat wensen.

De Europese Commissie blijft echter prioriteit geven aan het tot stand brengen van deze deal, koste wat het kost. Een dag geleden zagen we allemaal videobeelden van Ursula von der Leyen samen met De Wever in haar laatste charmeoffensief.

Zonder die 145 miljard die voor het grijpen ligt, zal de Europese steun aan Oekraïne bij lange na niet voldoende zijn om Kiev in de strijd te houden. Ik ben van mening dat dit een veel belangrijkere factor is voor het bepalen van het tijdstip en de aard van de uitkomst van de oorlog dan een Russische verovering van Pokrovsk, Kupyansk of een van de andere punten in de lange frontlinies. De algemene strategie van deze samenzweerders in de Europese instellingen is dat de oorlog nog minstens twee jaar voortduurt, zodat Rusland aan de grond wordt gehouden terwijl Europa zich herbewapent. Het maakt niet uit hoeveel tienduizenden, zo niet honderdduizenden Oekraïense soldaten onnodig zullen sterven om tijd te winnen voor de Europese legers om hun afschrikkingsmacht op te bouwen.

De volgende kans voor de Europese regeringsleiders om met een oplossing te komen, dat wil zeggen om tot een akkoord te komen met België, is de zitting van de Raad medio december.

In de tussentijd wordt er in de Belgische pers volop gespeculeerd en gestrategiseerd.

Ik heb hier voor mij liggen lange artikelen uit twee toonaangevende Franstalige dagbladen, Le Soir, dat zich richt op het grote publiek, en L’Echo de la Bourse, een gezaghebbende financiële krant.

L’Echo publiceerde op donderdag 13 november een artikel met de titel “Bedreigingen voor België door een Russische inlichtingendienst: een voormalig KGB-officier relativeert de situatie”. In de eerste alinea staat: “Moskou heeft België gewaarschuwd geen bevroren Russische tegoeden te gebruiken om Oekraïne te steunen. Voor de voormalige KGB-officier Sergei Zhirnov zijn deze dreigementen eerder een vorm van politieke boodschap dan een bereidheid om actie te ondernemen.”

De auteur, Vincent Georis, merkt op dat de waarschuwingen van Sergei Naryshkin, hoofd van de buitenlandse inlichtingendienst, die door TASS zijn verspreid, moeten worden gezien in het licht van andere vormen van druk die het Kremlin op België uitoefent, zoals drone-incursies boven militaire bases en luchthavens.

Het is interessant dat Zhirnov alles wat Naryshkin zegt, van tafel veegt: “Naryshkin is geen goede directeur van de geheime dienst. Hij is in de eerste plaats een politicus. Als voormalig voorzitter van de Doema wil hij in het middelpunt van de media-aandacht staan, wat zijn neiging tot communiceren verklaart.“ Maar het effect is het tegenovergestelde van wat werd beoogd: ”Deze dreigementen zijn juist een erkenning dat het Kremlin begint te vrezen dat Europa op de goede weg is en dicht bij een besluit staat om de Russische activa te gebruiken.”

L’Echo merkt op dat de Europese Commissie, na de weigering van De Wever een week eerder, op zoek is naar andere mogelijke oplossingen. Dit onderwerp zal worden besproken tijdens een bijeenkomst van de Europese ministers van Buitenlandse Zaken op 10 en 11 december in Lviv, de Oekraïense stad vlakbij de Poolse grens. De bijeenkomst is gepland om de toetreding van Oekraïne tot de EU te versnellen.

Samenvattend is L’Echo van mening dat de drone-invasies en dreigingen van de buitenlandse inlichtingendienst deel uitmaken van de hybride oorlog die Rusland tegen Europa voert. Minister van Defensie Frederik Vansina ziet dat ook zo en vindt dat dit een rechtvaardiging is om de begrotingsmiddelen voor het Belgische leger te verhogen via een nieuw strategisch plan van de federale regering.

Mijn enige opmerking bij het voorgaande is dat Rusland in dit soort analyses wordt veroordeeld omdat het zwak is in verbale dreigementen en ook wordt veroordeeld omdat het ernstige dreigingen vormt met zijn dronevluchten, die een herbewapening rechtvaardigen door een land dat geen financiële reserves heeft om aan te spreken, behalve door een andere vorm van diefstal, namelijk het korten op sociale uitkeringen, gezondheidszorg en dergelijke.

Vrijdag publiceerde Le Soir twee lange artikelen over de kwestie van de bevroren tegoeden.

Het ene, geschreven door Luuk Van Middelaar, historicus en filosoof, gaat in detail in op de risico’s van het aanraken van de Russische staatstegoeden. De titel van het artikel is “Zijn de Russische tegoeden een vergiftigd geschenk?” Het korte samenvattingje hierboven vertelt ons dat “België, ondanks zichzelf, in het middelpunt staat van een Europese strijd om de bevroren Russische tegoeden. Tussen solidariteit met Kiev en angst voor represailles van Moskou balanceert Brussel op een diplomatieke en financiële koord.“

De auteur vertelt ons dat ”de slogan ‘laten we ze in beslag nemen en verdergaan met andere zaken’, die lange tijd beperkt bleef tot de Baltische staten en Polen, nu de dominante positie is geworden sinds kanselier Merz zich eind september aansloot.” Hij zegt dat de operatie juridisch gelegitimeerd is, aangezien de ‘eigendomsrechten’ van Rusland officieel intact blijven. De auteur is echter van mening dat deze strategie de twijfels niet wegneemt en dat het nieuwe motto nu luidt: ‘Is het echt diefstal om te stelen van een moorddadig vijandig regime?

Van Middelaar noemt de voorgestelde operatie een tijdbom die België rechtstreeks zou blootstellen aan de woede van Moskou. Tot nu toe heeft alleen België zich hiertegen uitgesproken. De anderen zien het als een dubbele klap: Moskou sanctioneren en tegelijkertijd Kiev helpen. Kaja Kallas is voor, net als Ursula von der Leyen. De Europese Centrale Bank heeft echter alarm geslagen en gezegd dat het aanraken van Russische staatsactiva de geloofwaardigheid van de euro als mondiale reservevaluta zou schaden. Twee jaar geleden zeiden Parijs en Berlijn hetzelfde. Maar de tijden zijn veranderd: “Washington heeft de geldkraan naar Oekraïne dichtgedraaid en de Europese schatkist raakt leeg. In België heeft de regering, net als in Frankrijk, moeite om bezuinigingsbegrotingen goedgekeurd te krijgen zonder straatprotesten uit te lokken. Je moet nu kiezen tussen oorlog en sociale bescherming.”

Voor België is het pijnlijk dat andere Europese staten ook Russische activa bezitten, maar niets willen doen. Frankrijk heeft 28 miljard en het Verenigd Koninkrijk heeft enkele tientallen miljarden aan Russische activa in publieke en private handen.

Zijn conclusie: “België zal ongetwijfeld toegeven zodra er een mechanisme is gevonden om de risico’s te delen. De angst voor andere represailles blijft bestaan: veel van de drone-invasies in het Belgische luchtruim zijn al in verband gebracht met de Euroclear-affaire. Is dit toeval of een waarschuwing?”

Van Middelbaar houdt de mogelijkheid open dat Noorwegen zich zal inzetten voor een garantie voor de voorgestelde lening, als compensatie voor de extra winsten uit de verkoop van aardgas als gevolg van de oorlog in Oekraïne. Hij suggereert dat NAVO-secretaris-generaal Rutte zijn voorganger in Oslo, Jens Stoltenberg, die nu Noors minister van Financiën is, zou kunnen benaderen om om dergelijke hulp te vragen.

Ik merk op dat dit vorige week is geprobeerd en dat Stoltenberg weigerde mee te werken.

Ten slotte bespreekt Le Soir in een ander artikel alternatieve manieren om de oorlogsinspanningen in Oekraïne te financieren, die Commissievoorzitter Ursula von der Leyen vorige week uiteenzette. Dit artikel, geschreven door hun journalist Philippe Regnier, heeft als titel “De EU blijft op zoek naar de heilige graal om Kiev op afstand te steunen”. De korte samenvatting bovenaan vertelt ons dat “de Commissie drie ‘opties’ heeft geschetst. Maar volgens een aantal lidstaten telt er maar één: financiering gekoppeld aan de geblokkeerde Russische activa in Euroclear – de weg die de regering-De Wever doet beven. De klok tikt.”

De auteur vertelt ons dat als België de Russische activa die voor deze operatie worden gebruikt, zou moeten terugbetalen, dit een derde van het Belgische bbp zou kosten. Aan de andere kant zijn er de Noren, die zwaar hebben geprofiteerd van de stijging van de gasprijzen en nu beschikken over een enorm staatsinvesteringsfonds dat alleen al in het derde kwartaal van dit jaar een winst van 88 miljard euro boekte. Noorwegen wacht op een concreet voorstel van de EU over dit onderwerp. Ondertussen verlopen volgens Regnier “de besprekingen tussen de Commissie en het kabinet-De Wever zeer, zeer discreet”.

Tegelijkertijd overweegt de voorzitter van de Commissie een lening die door alle EU-lidstaten op de kapitaalmarkten wordt aangegaan. Dit zou een revolutionaire operatie zijn, die slechts één keer eerder is uitgevoerd in de strijd tegen COVID en die veel staten weigeren te overwegen omdat ze al te zwaar in de schulden zitten. Om deze redenen geeft Von der Leyen de voorkeur aan een oplossing waarbij de Russische activa als onderpand worden gebruikt. Von der Leyen zei: “Dit is de meest efficiënte manier en ook de duidelijkste manier om Rusland duidelijk te maken dat … Europa aan de zijde van Oekraïne zal blijven staan, zo lang als nodig is.”

Volgens Regnier bereidt de Commissie de formulering van deze laatste methode tot in detail voor, zodat deze voorzichtig is en de instemming van België kan krijgen. Het lijkt erop dat het hoofd van de Europese Centrale Bank nu zijn goedkeuring geeft.

De conclusie: “Alle energie wordt nu geconcentreerd op de lening voor herstelbetalingen”, horen we uit betrouwbare bron. Tijdens de laatste zitting van de Europese Raad werden de vragen van de Belgische regeringsleider door verschillende van zijn collega’s gedeeld. Donderdag hebben de Europese ministers van Financiën “grotendeels erkend dat deze optie de meest haalbare manier is om het tekort in de Oekraïense financiën snel aan te vullen zonder de lidstaten een grote begrotingsaanvulling op te leggen”, zoals de Europese minister van Economie Dombrovskis aan het einde van een vergadering van Ecofin concludeerde. “Er is altijd een risico”, zei deze Litouwer, “maar de risico’s van niets doen zijn nog groter.”

Op dit alles zeg ik dat de huidige oorlogshysterie in Europa en de bereidheid om alles te doen om een ineenstorting in Kiev te voorkomen, het onmogelijk maken om te voorspellen of en hoe er in Europa financiering voor Oekraïne zal worden gevonden. De beste hoop op een spoedig einde van deze oorlog is dat de heer De Wever voet bij stuk houdt.

Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.

Copyright © 2025 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

De beslissende inbreng van het kleine België in de vroege beëindiging of onbepaalde voortzetting van de oorlog in Oekraïne

Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over: