Trump’s annexatiekoorts

Toen de Amerikaanse president Donald Trump in 2019 voor het eerst het idee opperde om Groenland te kopen, werd dit algemeen afgedaan als een bizarre terugval in imperialisme. Maar nu de Amerikaanse president opnieuw zijn ambities op het grootste eiland ter wereld kenbaar maakt, lijkt het idee niet meer zo vergezocht.

“We gaan iets doen met Groenland, of ze dat nu leuk vinden of niet”, verklaarde Trump onlangs. “Want als we dat niet doen, zullen Rusland of China Groenland overnemen, en we willen Rusland of China niet als buren hebben,” schrijft Aidan J. Simardone.

Groenland, een autonoom gebied van Denemarken, is het toneel geworden van intense geopolitieke rivaliteit. Nu het poolijs smelt en scheepvaartroutes zich openen, is het strategische belang ervan enorm toegenomen.

Naast Trump’s gewaagde bewering dat de VS Venezuela zouden “leiden” nadat ze president Nicolás Maduro hadden ontvoerd, markeert zijn grove aanpak ten aanzien van Groenland een verschuiving naar openlijke annexatie als een vorm van behoud van de Amerikaanse hegemonie. En als Washington serieus is met zijn aanspraak op Groenland, wat weerhoudt het dan om ook het nog grotere, beter verbonden en rijkere Canada in het vizier te nemen?

Trump heeft herhaaldelijk gedreigd Canada te annexeren. Net zoals gevreesd wordt dat Groenland vriendschap zou kunnen sluiten met concurrerende supermachten, maakt de regering-Trump zich zorgen dat Ottawa andere partners zou zoeken. Canada, de naaste bondgenoot van Washington, is het op één na grootste land ter wereld en bezit de op drie na grootste oliereserves ter wereld. Nu de wereldwijde dominantie van de VS ten einde loopt, streeft het Witte Huis naar volledige controle over het westelijk halfrond.

Na twee eeuwen van moordaanslagen, regeringsomverwerpingen en militaire interventies in de landen van het Amerikaanse continent, hebben de VS zich nu gericht op de openlijke verovering van vreemde gebieden. In een onzekere wereld is het niet langer voldoende om een bondgenoot te zijn. Voor het paranoïde Amerikaanse imperium kan alleen annexatie veiligheid garanderen.

Broederlijke band en rivaliteit

De relatie tussen Canada en de VS lijkt op die tussen twee broers die weliswaar dezelfde afkomst delen en elkaar in principe begrijpen, maar soms ruzie maken. Beide landen begonnen hun bestaan als Britse koloniën en scheidden zich na de Amerikaanse Revolutie van elkaar. In 1812 brak er oorlog uit toen de genocidale expansie van de nog jonge VS in inheems gebied werd gestopt door steun van de Britse kolonie Canada, een conflict dat uiteindelijk eindigde met de brandstichting van het Witte Huis in Washington.

Hoewel dit conflict in een patstelling eindigde, bleef de Amerikaanse paranoia ten opzichte van hun noordelijke buur bestaan. Tot 1939 handhaafden de VS het “War Plan Red”, een militair strategisch document voor de invasie van Canada. Het plan werd misschien wel terzijde geschoven, maar de instincten erachter bleven bestaan.

De samenwerking tussen beide landen tijdens de Koude Oorlog verhulde aanhoudende strategische breuklijnen. Canada trad toe tot de NAVO en hielp actief mee aan de militarisering van het Noordpoolgebied, maar weigerde daar kernwapens te stationeren of de Amerikaanse oorlog in Vietnam te steunen. Zelfs op het hoogtepunt van de Koude Oorlog onderhield Canada vriendschappelijke betrekkingen met Cuba. De voormalige Canadese premier Pierre Trudeau en Fidel Castro waren persoonlijke vrienden.

Met het einde van de Koude Oorlog kwam de vrije markt aan de macht. In 1994 trad Canada toe tot de Noord-Amerikaanse Vrijhandelsovereenkomst (NAFTA) met Mexico en de VS, wat zijn economische soevereiniteit sterk ondermijnde. Canada nam in 1991 samen met de VS deel aan de Golfoorlog, aan de missie in Somalië in 1992-1993, aan het conflict in Joegoslavië in de jaren negentig en aan de oorlog in Afghanistan in 2001. Maar niet alles verliep harmonieus. Onder druk van de anti-oorlogsbeweging weigerde Canada uiteindelijk in 2003 deel te nemen aan de oorlog in Irak.

Ook over de Arctische waterwegen ontstonden er geschillen: Canada claimt deze als soeverein grondgebied, terwijl de VS stellen dat het om internationale wateren gaat. In 2005 voer een Amerikaanse onderzeeër zonder voorafgaande kennisgeving door het Canadese Noordpoolgebied – een schending van het akkoord over samenwerking in het Noordpoolgebied uit 1988.

Met de oorlog tegen Irak en de wereldwijde financiële crisis van 2008 nam de mondiale dominantie van de VS af. Het aandeel van Canada’s handel met zijn buurland daalde van 75 procent in 2000 tot 62 procent in 2024. Tegelijkertijd groeide de handel met China, Canada’s op één na grootste handelspartner, in dezelfde periode van één procent naar acht procent. Hoewel bijna alle Canadese olie naar de VS wordt geëxporteerd, heeft de recente uitbreiding van een pijpleiding naar de westkust van de VS ertoe geleid dat de olie-export naar China sterk is gestegen.

Honger naar grondstoffen en geopolitieke paranoia

Gezien de gedeeltelijke afwijking van Ottawa in het buitenlands beleid en de groeiende economische betrekkingen met Peking, heeft Trump gedreigd Canada te annexeren. Velen noemen dit een bluf om een betere positie in handelsbesprekingen af te dwingen. Maar met de brutale aanval op Venezuela en de plannen om Groenland over te nemen, blijft het een serieuze mogelijkheid. In 2014 pleitte Diane Francis, uitgever van de National Post, voor het Canada Institute voor de noodzaak van een fusie met de VS. Dit zou nodig zijn om opkomende supermachten als China en Rusland het hoofd te bieden en de exploitatie van delfstoffen te bevorderen.

Canada is immers de op één na grootste producent van uranium, de op drie na grootste producent van diamanten, de op drie na grootste producent van goud, de op drie na grootste producent van olie en heeft de op drie na grootste oliereserves ter wereld. Canada domineert ook de minder bekende mineralen: het is ’s werelds grootste producent van kaliumchloride (meststof) en de op drie na grootste producent van indium, dat wordt gebruikt in computer- en smartphoneschermen en in zonnecellen.

Deze grondstoffen zijn voor Washington zowel essentieel als zeer winstgevend. Canada is voor de VS de belangrijkste leverancier van olie, gas en uranium. Zelfs als het Witte Huis zou overschakelen op groene energie, beschikt Canada over tal van cruciale grondstoffen zoals lithium, grafiet, nikkel, koper en kobalt – mineralen die ook van cruciaal belang zijn voor militaire technologie.

Deze grondstoffen hebben de regering-Trump al gemotiveerd om Venezuela binnen te vallen en een intentieverklaring af te geven om Groenland te annexeren. Zoals de voormalige Canadese premier Justin Trudeau opmerkte: “Ze zijn zich terdege bewust van de grondstoffen die we hebben en ze willen daar graag van profiteren. Maar Trump denkt dat een van de gemakkelijkste manieren om dat te doen, is door ons land in te lijven.”

Olie is daarbij bijzonder belangrijk, omdat de handel daarin in Amerikaanse dollars de waarde van de eigen munt ondersteunt. China daarentegen wil deze waarde ondermijnen door alle oliehandel in renminbi af te handelen, waardoor de groeiende betrekkingen tussen China en Canada een grote bedreiging vormen voor de VS.

Canada is ook van cruciaal belang voor het veiligheidsbeleid, vooral in het Noordpoolgebied. Tijdens de Koude Oorlog was de belangrijkste zorg het Noordpoolgebied te beschermen tegen een Sovjetaanval. Nu het Noordpoolgebied steeds warmer wordt, ontstaan er tot nu toe ontoegankelijke en kortere scheepvaartroutes voor de handel tussen Oost-Azië en Europa en van Europa naar de oostkust van de VS. De controle over deze routes is essentieel voor de VS om hun eigen handel te beschermen en tegenwicht te bieden aan Rusland, dat het grootste deel van het Noordpoolgebied controleert, en China, dat daar steeds meer aanwezig is.

Op weg naar de 51e staat

Als op één na grootste land ter wereld zou Canada uiterst moeilijk te annexeren zijn. Trump heeft drie opties: economische druk, een verdeel-en-heersstrategie of militair geweld.

De eerste optie, economische druk, wordt al uitgeoefend door middel van importheffingen. Deze waren aanvankelijk vastgesteld op 25 procent, maar werden verhoogd tot 35 procent en vervolgens tot 50 procent voor staal en aluminium. Hoewel bijna alle landen hierdoor werden getroffen, werd Canada vanwege zijn grote afhankelijkheid van de VS op handelsgebied bijzonder hard geraakt.

In het tweede kwartaal van 2025 kromp de Canadese economie en in september 2025 bereikte de werkloosheid 7,1 procent, het hoogste niveau sinds het uitbreken van de pandemie in 2020. Sommigen geloven dat dit geen Amerikaanse tactiek is in onderhandelingen over handelsbeleid, maar een opzettelijke daad van economische sabotage door de VS om Canada te verzwakken en het te bewegen tot toetreding tot de Amerikaanse Unie.

Maar deze aanpak mislukte. Slechts 10 tot 22 procent van de Canadezen overweegt om zich bij de VS aan te sluiten. Hoewel Canada toegaf aan enkele eisen van Trump, zoals een verhoogde militarisering van de grenscontroles, is de anti-Amerikaanse stemming toegenomen.

Voor het eerst beschouwt een meerderheid van de Canadezen de VS eerder als een vijand of potentiële bedreiging dan China. Het interstatelijk reisverkeer, dat belangrijk is voor het onderhouden van de betrekkingen tussen beide landen, stortte in: Canadezen maakten in 2025 ongeveer 33 procent minder autoritten naar de VS dan in 2024.

Het meest verontrustend voor de VS was de reactie van Ottawa om op zoek te gaan naar alternatieve handelspartners. In september 2025 werd het Canadees-Mexicaanse actieplan gelanceerd om de handel tussen beide landen te verdiepen. Verrassend genoeg zocht Canada ook contact met China en India, landen waarmee Canada de laatste tijd moeilijke betrekkingen onderhield.

Na de moord op een separatistische leider van de Sikh-religieuze gemeenschap op Canadees grondgebied verslechterden de betrekkingen tussen Canada en India in 2023. Maar in november 2025 kwamen beide landen overeen om een handelsovereenkomst te sluiten die volgens premier Mark Carney de handel tussen beide landen zou kunnen verdubbelen.

De betrekkingen van Canada met Peking verslechterden na de uitlevering van zakenvrouw Meng Wanzhou aan de VS en de arrestatie van een Canadese spion in 2018. Maar ze zijn weer verbeterd door de gedeelde vijandigheid jegens Washington.

Op het moment dat ik dit artikel schrijf, lijkt Mark Carney de eerste Canadese premier in acht jaar te zijn die China zal bezoeken, in de hoop de handel tussen beide landen te diversifiëren. Elke verdere economische aanval van Donald Trump op Canada brengt het risico met zich mee dat deze handel nog verder wordt gediversifieerd, weg van de VS.

Verdeel en heers – of het noorden verenigen?

De tweede optie is fragmentatie. In Canada zijn er separatistische bewegingen in Quebec, de op één na dichtstbevolkte provincie, en Alberta, dat 84 procent van de Canadese olie produceert.

Trump zou de onafhankelijkheid van Quebec kunnen steunen, maar dat is onwaarschijnlijk gezien de linkse politieke oriëntatie van de separatisten daar. Alberta, met zijn olievoorraden en conservatieve politieke voorkeuren, zou waarschijnlijk het belangrijkste doelwit zijn. De separatistische beweging daar is relatief nieuw en komt voort uit de frustratie over elf jaar bewind onder liberale premiers. De provincie zal dit jaar of volgend jaar een referendum over deze kwestie houden.

De meeste Canadezen blijven de afscheiding van Alberta onwaarschijnlijk achten, maar de belangstelling voor de gebeurtenissen is groot en de beweging zelf is zeker geen marginale verschijning. Meer dan de helft van de inwoners van Alberta volgt de debatten over dit onderwerp op de voet, een teken dat het separatistische sentiment veel wijdverbreider is dan velen denken.

Een enquête vond slechts 18 procent steun voor de separatisten, terwijl andere enquêtes tot 45 procent vaststelden. De meeste enquêtes komen uit op ongeveer een derde. Referenda verhogen doorgaans de dynamiek binnen separatistische bewegingen, zoals in Schotland, waar de steun vóór het referendum van 2014 tussen een kwart en een derde lag en uiteindelijk 45 procent bereikte.

De separatisten van Alberta hebben al ontmoetingen gehad met vertegenwoordigers van de regering-Trump in Washington en Mar-a-Lago, en veel separatistische accounts op het social platform X opereren vanuit de VS. Met zijn uitgebreide media-apparaat zou de VS gemakkelijk online een campagne kunnen starten om de publieke opinie te beïnvloeden.

Het probleem daarbij is dat de dreigementen van Donald Trump het tegenovergestelde effect kunnen hebben. Uit een recente enquête blijkt dat het percentage mensen dat trots is om Canadees te zijn, is gestegen sinds Trump aantrad. In plaats van Canada te verdelen, zou de Amerikaanse president het land uiteindelijk kunnen verenigen.

Het militaire scenario

Dan is er nog de meest extreme optie: een militaire invasie van Canada door de VS. Op papier lijkt deze stap haalbaar. Canada heeft iets meer dan 70.000 actieve soldaten en 74 tanks. De VS beschikken over 1,3 miljoen soldaten en meer dan 4.600 tanks. Twee derde van de Canadese bevolking woont binnen een strook van 100 kilometer breedte aan de grens met de VS, wat een snelle aanval en een verovering van gebieden mogelijk zou kunnen maken. De bezetting van dit gebied zou feitelijk een einde maken aan de soevereiniteit van Canada. Canada is bovendien sterk afhankelijk van Amerikaanse militaire uitrusting, die vooraf digitaal zou kunnen worden gesaboteerd.

En wie zou Canada te hulp schieten? Canada heeft geen andere buren dan Groenland (Denemarken), dat slechts 56.000 inwoners telt. Europa is weliswaar nauw verbonden met Canada, maar de betrokkenheid van Frankrijk en Groot-Brittannië zou de spanningen met de VS kunnen doen escaleren en zou betekenen dat Europa militaire middelen uit Oekraïne zou moeten terugtrekken. In theorie zou de betrokkenheid van Frankrijk en Groot-Brittannië zelfs het risico op een nucleaire oorlog kunnen vergroten.

Een hypothetisch EU-leger zou in totaal een troepensterkte hebben die vergelijkbaar is met die van de VS, maar slechts de helft van het budget, en zou dus onderbemand zijn. Om Canada te bereiken, zouden EU-troepen de Atlantische Oceaan moeten oversteken. En met 38 Amerikaanse bases en meer dan 100.000 soldaten in Europa zou de oorlog zich ook daar afspelen.

Waarom annexatie – voorlopig – onwaarschijnlijk blijft

Ondanks de dreigementen is er geen militaire optie zichtbaar. Canada blijft een belangrijke bondgenoot van de VS. Een vijandige overname zou enorme weerstand oproepen, mogelijk vergelijkbaar met die tijdens de oorlog in Vietnam. Nog kritischer is dat een militaire optie de Amerikaanse dollar zou kunnen doen instorten. Een invasie van Canada zou het signaal geven dat geen enkel land meer veilig is, wat zou kunnen leiden tot wereldwijde verkopen van Amerikaanse staatsobligaties en economische vergeldingsmaatregelen.

Toch is dit alles niet alleen maar een fantasie van Donald Trump. Dit alles staat voor een bredere verandering in de geopolitieke strategie van de VS. Nu de wereldwijde dominantie afneemt, concentreert Washington zich op consolidatie in zijn eigen hemisfeer. Dat betekent ook dat de naaste bondgenoten ondergeschikt worden gemaakt.

Canadezen moeten zich geen illusies maken. Hun land is niet immuun voor het Amerikaanse imperium. Terwijl de strijd om het Noordpoolgebied en de mondiale hulpbronnen intensiever wordt, bevindt Canada zich in de frontlinie van deze strijd, niet aan de zijde van een vriend, maar aan die van een veroveraar.

Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.

Copyright © 2026 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

De koning is dood: Trump’s praatjes over het ‘innemen van Canada’ benadrukken de teloorgang van dit cruciale politieke concept

Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over: