De 25e jaarlijkse top van de Shanghai Cooperation Organization (SCO) in Bisjkek, Kirgizië, was misschien niet zo spectaculair als het evenement van vorig jaar in Tianjin, China, maar was toch op verschillende belangrijke punten opmerkelijk.
De slotverklaring, de Verklaring van Bisjkek, was dan wel uiterst diplomatiek. Maar de belangrijkste punten konden niet duidelijker worden benadrukt, schrijft Pepe Escobar.
De SCO-leden veroordelen unaniem de Amerikaanse aanval op Iran; steunen de hervorming van het internationale financiële stelsel; zetten zich in om de SCO een sleutelrol te laten spelen in het debat over mondiale vraagstukken; verwerpen dubbele maatstaven ten aanzien van terrorisme; verzetten zich tegen inmenging in de soevereiniteit van staten; en bevestigen opnieuw de ondeelbaarheid van veiligheid.
Noem het een beknopt Euraziatisch manifest – in schril contrast met een verward ‘Rijk van Chaos’.
Van de twee dozijn documenten die in Bisjkek zijn ondertekend, springt er één in het bijzonder uit: het reglement voor het Universeel Centrum voor de Bestrijding van Veiligheidsuitdagingen en Bedreigingen voor SCO-lidstaten. Vertaling: een mechanisme om imperiale hybride – en hete – oorlogen tegen te gaan.
Bovendien benadrukte Iran, een volwaardig SCO-lid, de dringende noodzaak om zowel een ontwikkelingsbank als een energieconsortium op te richten.
Het is heel verhelderend om er nogmaals aan herinnerd te worden hoe de twee grootste SCO-supermachten, Rusland en China, kijken naar de complexe maar onstuitbare opbouw van wat neerkomt op een nieuw systeem van internationale betrekkingen.
President Poetin merkte op dat “de SCO vandaag de dag in feite de grootste regionale vereniging is, niet alleen op ons gemeenschappelijke Euraziatische continent, maar in de hele wereld. De lidstaten herbergen bijna de helft van de wereldbevolking en zijn goed voor meer dan een derde van het mondiale BBP.”
Terwijl de onderlinge handel en investeringen in heel Eurazië blijven groeien, benadrukte Poetin dat “de handel van Rusland met SCO-landen in 2025 de grens van 400 miljard dollar overschreed, terwijl onze landen steeds vaker nationale valuta’s gebruiken bij onderlinge betalingen. Bij de transacties van Rusland met SCO-leden bedraagt hun aandeel nu meer dan 98%.”
Dat is een stuk verder gevorderd in vergelijking met de BRICS – de andere toonaangevende multilaterale organisatie die multipolariteit bevordert – waarvan de jaarlijkse top over minder dan twee weken in New Delhi plaatsvindt.
In navolging van de Iraanse steun benadrukte Poetin dat de voorgestelde SCO Ontwikkelingsbank “momenteel wordt opgericht“: deze moet “zo onafhankelijk mogelijk zijn van de financiële systemen van staten die economische instrumenten als wapens gebruiken om unilaterale voordelen te behalen in internationale aangelegenheden.”
Dat betekent dat de SCO-Ontwikkelingsbank veel onafhankelijker moet zijn dan de NDB, de BRICS-bank, waarvan de statuten gekoppeld zijn aan de Amerikaanse dollar. We bevinden ons al in een vergevorderd stadium van multilateraal overleg over het handvest, de kapitaalomvang en de bestuursstructuur van de bank.
Dan is er nog energie: Poetin benadrukte de SCO-strategie voor energiesamenwerking, die tot 2030 in detail moet worden geïmplementeerd.
De driepoot waarop de Chinese geo-economie rust
Vergelijk dit nu eens met president Xi Jinping, die vanaf het begin het streven naar economische ontwikkeling en “gedeelde welvaart” bevestigde: “We moeten pleiten voor een voor iedereen voordelige en inclusieve economische globalisering, de samenwerking op traditionele gebieden zoals handel, investeringen, connectiviteit, energie en grondstoffen versterken, en de samenwerking op opkomende gebieden zoals kunstmatige intelligentie, de digitale economie, groene industrie en groene mijnbouw uitbreiden.”
Xi bouwde voort op wat vorig jaar in Tianjin was aangekondigd en omschreef de SCO als “een prioritair gebied voor het bevorderen van hoogwaardige ‘Belt and Road’-samenwerking en het uitvoeren van het Wereldwijde Ontwikkelingsinitiatief.”
Dit is dus de driepoot waarop het Chinese geo-economische beleid rust: de SCO, de Nieuwe Zijderoutes en het Wereldwijde Ontwikkelingsinitiatief. In de praktijk is dit ook de blauwdruk voor een nieuw systeem van internationale betrekkingen.
Xi noemde, als onderdeel van dit streven, het SCO-forum voor digitale economie; de SCO-landbouwbeurs; een “internationaal samenwerkingscentrum voor AI-toepassingen met andere SCO-landen”; en het vergroten van “de geïnstalleerde capaciteit van fotovoltaïsche en windenergie met elk 10 miljoen kilowatt”, evenals de uitvoering van “100 technologische samenwerkingsprojecten met andere SCO-landen in de komende drie jaar.”
China hecht groot belang aan “dialoog en overleg”, evenals aan “een rechtvaardiger en ordelijker bestuur”. Het kernprincipe luidt: “Alle landen, ongeacht hun omvang, zijn gelijk, en regionale aangelegenheden moeten door alle landen worden besproken om verschillen te overbruggen en consensus te bereiken.”
Het collectieve, versnipperde Westen kan simpelweg geen nieuw systeem accepteren dat unilaterale sancties, handelsprotectionisme en wat neerkomt op versnippering op basis van blokken resoluut veroordeelt. In plaats daarvan zijn de SCO, evenals de BRICS en het Belt and Road Initiative (BRI), voorstanders van connectiviteit.
Dat omvat alles van de Internationale Noord-Zuid-Transportcorridor (INSTC), die drie SCO/BRICS-landen (Rusland, Iran, India) met elkaar verbindt, tot de aanleg van de spoorlijn tussen China, Kirgizië en Oezbekistan, evenals grensoverschrijdende energiepijpleidingen zoals “Power of Siberia”, en een reeks logistieke knooppunten en groene-energiebases verspreid over heel Eurazië.
De bouw van een brug langs de spoorlijn China–Kirgizië–Oezbekistan in Jalalabad, Kirgizië, augustus 2026
De hoogtepunten van Bisjkek waren opnieuw de bilaterale ontmoetingen, met name die waarbij de nieuwe RIC (Rusland, Iran, China) betrokken was. De onderlinge verbondenheid binnen de SCO kan niet duidelijker zijn dan via de INSTC, die Russische handelsgoederen — olie, gas, vracht — over de Kaspische Zee, door Iran en de Perzische Golf vervoert, helemaal tot aan India, een van de grootste markten van Rusland.
Het mooie van de INSTC is dat drie BRICS/SCO-landen al hun handel kunnen drijven zonder ook maar één knelpunt te raken dat door Washington zou kunnen worden afgesloten. In dit opzicht speelt Iran de rol van Russlands zuidelijke toegangspoort binnen een strategie om de westerse inperking tegen te gaan.
Zoals te verwachten was, zijn er geen details uitgelekt; maar de oorlog tegen Iran – een volwaardig SCO-lid – was het belangrijkste onderwerp in de meeste bilaterale besprekingen. Poetin bevestigde rechtstreeks dat Rusland Iran helpt om de maritieme blokkade van Trump het hoofd te bieden: “Wij bewonderen de moed van de Iraniërs in deze oorlog. Wij proberen u de nodige hulp te bieden. We hebben dit besproken en zullen jullie voorzien van de benodigde goederen.”
Volg het geld: een routekaart voor de SCO
Sergej Glazjev, misschien wel de belangrijkste econoom van Rusland en momenteel verantwoordelijk voor het beheer van de betrekkingen tussen de Unie van Rusland en Wit-Rusland, ging recht op de kern in wat betreft de volgende doelstelling van de SCO: “De dreiging van Washington om de partners van Iran van de dollar af te snijden is de opening. Het antwoord is een soevereine digitale afwikkelingsvaluta – eerst gedekt door goud, daarna door een grondstoffenmand – zodat de handel binnen de SCO niet langer via het betalingssysteem van de NAVO verloopt.”
Glazyev wijst erop dat voor Rusland “de koppeling aan het dollarsysteem alleen in stand wordt gehouden door de leiding van de Centrale Bank, die om de een of andere reden deze valuta blijft noteren en de wisselkoers van de roebel daarin blijft uitdrukken; voor andere SCO-staten zou een dergelijke “ontkoppeling” een aanzienlijk deel van hun buitenlandse economische activiteiten lamleggen. Dit is het juiste moment om een voorstel in te dienen voor de invoering van een wereldwijde digitale afwikkelingsvaluta, iets waar Russische deskundigen al lang voor pleiten. ”
Glazyev verwijst rechtstreeks naar het UNIT-project, waarover ik ruim twee jaar geleden als eerste berichtte: in wezen “een door goud gedekte stablecoin”. De UNIT “werd gepresenteerd in de marge van de BRICS-top van staatshoofden van vorig jaar, waarvan de volgende bijeenkomst over twee weken plaatsvindt.”
Glazyev heeft zelf “een digitale afwikkelingsvaluta voorgesteld die gekoppeld is aan twee mandjes: op de beurs verhandelde (dubbele) grondstoffen en de valuta’s van de landen die aan dit betalingssysteem deelnemen.” Dat zou “het voor de hand liggende antwoord zijn op de Amerikaanse dreiging om landen die handel drijven met een van de SCO-leden ‘los te koppelen van het dollarsysteem’.”
En de tijd dringt: “Verdere vertraging (…) brengt het risico van ernstige economische verliezen met zich mee voor alle landen die handel drijven met Iran, behalve Rusland. China, India en andere SCO-staten hebben hier nu ook een belang bij (…) Het dollarwapen is het laatste instrument van het imperium. SCO-afwikkeling buiten dat systeem is het antwoord.”
Prof. Michael Hudson richt zich van zijn kant op wat misschien wel de belangrijkste kwestie is: schulden. De “bestaande achterstand aan in dollars luidende schulden” moet volgens hem worden weggewerkt. En het antwoord moet, wederom, komen van Rusland en China:
“Als Rusland en China het krediet moeten verstrekken om hun handels- en investeringspartners, waaronder die in het ‘Belt and Road Initiative’, in staat te stellen te functioneren, zou het onredelijk zijn als hun steun zou worden omgeleid om buitenlandse obligatiehouders te betalen voor de enorme achterstand aan leningen die de groei hebben vertraagd van de landen die het zwaarst zijn getroffen door de Amerikaanse ‘olieoorlog’, die aan de basis ligt van de huidige internationale handels- en financiële instabiliteit.”
Prof. Hudson voorziet niets minder dan een nieuwe economische orde die grotendeels wordt gefinancierd door SCO/BRICS-leden China, Rusland… en Iran: “Dit kan worden bereikt doordat crediteuren een aandelenbelang nemen in de economieën van landen waarvan zij de openbare infrastructuur zullen financieren via programma’s zoals het Chinese ‘Belt and Road Initiative’.”
De Amerikaanse econoom Michael Hudson stelt dat een nieuw Euraziatisch financieel systeem de bestaande achterstand aan in dollars luidende schulden moet aanpakken.
Het draait allemaal om leningen voor productieve doeleinden — geen oplichterij die landen dwingt om in de greep van schuldenafhankelijkheid te blijven. De meest kwetsbare landen zijn “de van olie afhankelijke landen en landen met een voedseltekort. Azië en het Momdiale Zuiden. Zij zullen afhankelijk moeten zijn van krediet uit Rusland en China, en schulden bij Iran moeten aangaan die mogelijk door China worden gegarandeerd.”
Dit is realistisch, betoogt prof. Hudson, omdat “het systeem van hulp voor wederzijds productief voordeel China en Rusland zal compenseren.”
Zowel Glazyev als Hudson wijzen op praktische oplossingen. Zo ver zijn we nog niet. Maar de SCO – en aantoonbaar ook de BRICS – werken eraan.
Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.
Copyright © 2026 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.
Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram
