Foto Credit: Sonar21.com

Er bestaat een bepaald soort man die naast een kruitvat staat en er brandende lucifers naar gooit, om vervolgens verbaasd te reageren wanneer iemand tegen hem schreeuwt. Europa is die man geworden.

Binnen één week heeft Oekraïne met veel hulp van de ogen van de NAVO in de lucht een deel van de Kertsjbrug vernietigd. Vervolgens staken drones zaterdag een Russisch militair vrachtschip in de Finse Golf in brand, en tegen zaterdagavond loeiden de luchtalarmsirenes boven Kaliningrad en werden explosies gemeld nabij het hoofdkwartier van de Russische Baltische Vloot. Voor elk van deze aanvallen was iets nodig dat Oekraïne niet zelf kan leveren: geografische ligging, luchtruim of inlichtingen van een NAVO-land, schrijft Larry Johnson.

De Europeanen noemen het steun aan het recht van Oekraïne op zelfverdediging. Moskou zal het iets anders noemen. En op een gegeven moment zal Moskou handelen volgens zijn eigen definitie, niet die van Brussel.

Een schip in de Golf, sirenes in Kaliningrad

Laten we beginnen met het schip. Zaterdagochtend werd de Sparta II, een 121 meter lang vrachtschip onder Russische vlag, getroffen door twee drones in het oostelijke deel van de Finse Golf, ten westen van het Russische eiland Gogland. De eigenaar is Oboronlogistika, de scheepvaarttak van het Russische ministerie van Defensie, en het schip staat onder Amerikaanse sancties. Het was onderweg van de omgeving van Sint-Petersburg naar Kaliningrad. De brug vloog in brand, de zestien bemanningsleden gingen in de reddingsboten en het brandende wrak dreef de Finse wateren binnen.

De Finse strijdkrachten zeiden dat het “waarschijnlijk” was dat Oekraïne achter de aanval zat. De Finse premier Petteri Orpo zei dat de oorlog zich uitbreidde naar de omgeving van Finland en verklaarde in één adem dat Oekraïne “het recht heeft om tegen de agressor te vechten”. Vertaling: we zouden liever hebben dat jullie dit niet voor onze deur doen, maar we gaan geen nee zeggen.

Toen viel de nacht. In de hele oblast Kaliningrad gingen de sirenes af en inwoners van Baltiejsk, de thuishaven van de Baltische Vloot, meldden explosies en drones terwijl de Russische luchtverdediging het vuur opende. Het vliegverkeer werd beperkt. Als de berichten kloppen, was dit de eerste droneaanval op Kaliningrad zelf in de hele oorlog. De Russische zijde heeft niet bevestigd dat de basis is geraakt en de details blijven onduidelijk. Maar één detail valt op: de regionale autoriteiten meldden aanvankelijk een verdacht object dat vanuit de richting van Litouwen naderde.

Kijk eens naar de kaart. Oekraïne grenst niet aan de Finse Golf en het grenst ook niet aan Kaliningrad. Om een drone naar een van beide locaties te krijgen, heb je drie mogelijkheden: hem via een lange route over Rusland laten vliegen en hopen dat de Russische luchtverdediging hem mist, hem lanceren vanaf een boot die iemand je in de Oostzee laat plaatsen, of hem over een NAVO-land laten vliegen. Oekraïne heeft de eerste mogelijkheid dit jaar al vaak gebruikt tegen de oliehavens van Oest-Loega en Primorsk. Voor de andere twee moet een NAVO-land een oogje dichtknijpen. En een drone die Kaliningrad vanuit de richting van Litouwen nadert, heeft niet de lange omweg over Rusland genomen.

Het open luchtruim van Estland

En dat brengt ons bij Estland. Zaterdag vaardigden de Estse strijdkrachten een dronealarm uit voor de provincies Lääne-Viru en Ida-Viru, het deel van Noord-Estland dat aan de Finse Golf ligt. F-16’s van de NAVO-luchtbewakingsmissie boven de Baltische staten stegen op. En vervolgens gebeurde er, voor zover iemand heeft gemeld, niets. Er werden geen drones neergeschoten. Geen openbare klacht vanuit Tallinn over buitenlandse militaire drones die het Estse luchtruim doorkruisten. De Estse politie en grenswacht brachten een verklaring uit over explosies aan boord van de Sparta II en zeiden dat ze “de situatie in de gaten hielden”.

  Niet aan tafel: het koloniale moment in Europa

In de gaten houden. Dat is een uitdrukking die je gebruikt wanneer je iets ziet gebeuren dat je kunt tegenhouden, maar besluit dat niet te doen. Estland heeft laten zien dat het een Oekraïense drone kan neerschieten wanneer het dat wil; een NAVO-gevechtsvliegtuig deed eerder dit jaar precies dat boven Ests grondgebied, in het eerste geval van die aard. Europese bronnen zeggen dat de drones die de Sparta II troffen uit Oekraïne kwamen. Ze vlogen op zijn minst over of langs Estland om daar te komen. Als Tallinn ze niet tegenhield, kon het dat niet of wilde het dat niet. Ik zou graag willen dat iemand binnen de Estse regering ons vertelt welke van de twee het was, want geen van beide antwoorden is geruststellend.

Voor de goede orde: Moskou waarschuwde hier in maart al voor. Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov zei dat Rusland zou reageren als andere landen hun luchtruim beschikbaar stelden voor vijandige activiteiten tegen Rusland. Niemand in de Baltische staten lijkt dat serieus te hebben genomen. Dat hadden ze wel moeten doen.

De Kertsjbrug en de ogen in de lucht

De aanvallen in de Oostzee kwamen niet uit het niets. Eerder deze week richtte Oekraïne zich op 16, 17 en 19 november op de Kertsjbrug, tijdens een operatie in meerdere fasen waarbij eerst de luchtverdediging, radars en installaties voor elektronische oorlogsvoering rond de Straat van Kertsj werden uitgeschakeld, waarna wat er nog over was werd overspoeld met drones en raketten. Satellietbeelden van 19 november tonen schade aan de spoorlijn en door de aanvallen stortte een deel van het weggedeelte van de brug in. Dit was geen gelukstreffer van een maritieme drone. Het was een geplande campagne tegen een van de zwaarst verdedigde bouwwerken in Rusland.

En die campagne werd met hulp gepland. Vluchtvolgsystemen registreerden een RC-135U Combat Sent van de Amerikaanse luchtmacht, een van de slechts twee toestellen die nog vliegen, die RAF Mildenhall verliet met begeleiding van een tankvliegtuig en enkele uren voor de beslissende aanval koers zette naar het westelijke deel van de Zwarte Zee. De Combat Sent bestaat voor één doel: vijandelijke radars opsporen en hun kenmerken vaststellen. Er was ook een NAVO-radarvliegtuig in de lucht. Volgens een voormalige inlichtingenofficier, een kapitein-ter-zee van de reserve die anoniem werd geciteerd door Krym.Realii, werden vóór de aanvallen ook Amerikaanse P-8A Poseidons en Franse Mirage 2000’s boven de Zwarte Zee waargenomen.

De Britten waren er ook. Mijn bronnen vertellen me dat de RC-135W van de RAF, de Britse versie van de Rivet Joint, boven de Zwarte Zee vloog om de doelwitbepaling te ondersteunen, en waarnemers die openbare bronnen volgen, meldden dat op 16 november een Britse Rivet Joint daar rondcirkelde. Dat zou niemand moeten verbazen. De RAF voert dergelijke missies routinematig een of twee keer per maand uit. Wat deze keer anders is, is het resultaat: de doelwitgegevens die deze vliegtuigen verzamelen, verdwijnen niet in een dossier in Cheltenham. Ze komen terecht in een Oekraïens aanvalsplan.

  'Waarom kunnen de Russen Oekraïne niet verslaan?'

Laat ik duidelijk zijn over mijn eigen beoordeling. Ik heb dertig jaar gewerkt op het gebied van inlichtingen en militaire aangelegenheden, en ik heb gezien hoe deze operaties worden opgezet. Een aanvalspakket van deze complexiteit, tegen een zo zwaar verdedigd doelwit, komt niet tot stand zonder de hulp van NAVO-landen. Naar mijn oordeel bestaat er geen enkele twijfel dat NAVO-landen betrokken waren, met de Verenigde Staten en Groot-Brittannië voorop. Of het een officiële NAVO-missie was, uitgevoerd op basis van een opdracht van het bondgenootschap, is niet ter zake. Moskou gaat de papieren niet uitpluizen. Wat Rusland betreft, is een Amerikaans of Brits vliegtuig dat helpt het doelwit te vinden de NAVO, en het onderscheid dat Brussel graag maakt tussen “het bondgenootschap” en “individuele bondgenoten” is een juridisch vijgenblad. Oekraïne haalde de trekker over. Vliegtuigen van NAVO-landen vertelden het waar het moest richten. In mijn vroegere vak hadden we een woord voor de mensen die het doelwit vinden, de verdedigingswerken in kaart brengen en de coördinaten doorgeven. We noemden hen deelnemers.

Hoe Moskou zou kunnen reageren

De Europeanen lijken te denken dat de enige vraag is of Rusland zal durven terugslaan. Dat is de verkeerde vraag. Rusland heeft vier jaar lang laten zien dat het provocaties incasseert, afwacht en reageert op een tijdstip en plaats van eigen keuze. De juiste vraag is welke vorm die reactie zal aannemen. Dit zijn de opties die ik in oorlogssimulaties zou onderzoeken als ik nog in het vak zat:

  • De ogen aanpakken. De ISR-vluchten boven de Zwarte Zee vormen het meest kwetsbare onderdeel van de betrokkenheid van de NAVO. Rusland heeft dit eerder meegemaakt: in september 2022 lanceerde een Russische Su-27 een raket in de buurt van een Rivet Joint van de RAF voor de kust van de Krim, en in maart 2023 haalde een Russisch gevechtsvliegtuig een Amerikaanse MQ-9 Reaper neer boven de Zwarte Zee. Geen van beide incidenten leidde tot de Derde Wereldoorlog. Beide brachten een boodschap over. Een agressievere houding bij onderscheppingen, of een afgekondigde uitsluitingszone rond de Krim, zou al die vluchten in gevaar brengen.

  • De konvooien escorteren. De Baltische Vloot kan beginnen met het escorteren van elk schip dat tussen Sint-Petersburg en Kaliningrad vaart, met luchtverdedigingsschepen en bescherming door gevechtsvliegtuigen. Dat verandert de Finse Golf, een van de drukste en smalste waterwegen van Europa, in een plek waar een Russisch oorlogsschip en een NAVO-gevechtsvliegtuig elkaar kunnen tegenkomen vanwege een drone waarvoor niemand de verantwoordelijkheid wil opeisen.

  • De elektronische oorlogsvoering opvoeren. Rusland verstoort nu al gps-signalen in een groot deel van de Baltische regio. Het kan dat voor de burgerluchtvaart en scheepvaart in Estland, Letland, Litouwen en Finland nog veel erger maken, tegen vrijwel geen kosten voor zichzelf.

  • De bron aanvallen. Moskou kan zijn aanvallen op Oekraïense droneproductie- en lanceerlocaties intensiveren, iets wat het al doet en waar Oekraïne niet in gelijke mate op kan reageren.

  • Estland laten betalen. Dit is de optie die NAVO-planners wakker zou moeten houden. Als Moskou concludeert dat het Estse luchtruim als corridor wordt gebruikt, hoeft het Estland niet aan te vallen om het te straffen. Sabotage, cyberaanvallen en druk op de scheepvaart naar Tallinn behoren allemaal tot de mogelijkheden. En elk van die opties stelt de vraag op de proef of Artikel 5 betekent wat Brussel denkt dat het betekent.

Geen van deze opties vereist dat Rusland rechtstreeks het vuur opent op een NAVO-land. Ze vergroten allemaal de kans dat iemand, ergens, een fout maakt waardoor dat wel gebeurt.

  Wanneer lanceert Rusland een beslissend Oekraïne-offensief?

Waar het op neerkomt

Vier jaar lang hebben de NAVO en haar lidstaten zichzelf een geruststellend verhaal verteld: wij leveren alleen wapens en informatie, de Oekraïners voeren de gevechten uit, en daarom zijn wij geen partij in de oorlog. Dat verhaal was altijd al weinig overtuigend. Deze week hield het geen stand meer. Verkenningsvliegtuigen van NAVO-landen brengen de verdedigingswerken rond de Kertsjbrug in kaart, en de brug stort in. Een NAVO-lidstaat kondigt een dronealarm af, laat zijn gevechtsvliegtuigen opstijgen en kijkt vervolgens toe terwijl drones een Russisch militair bevoorradingsschip in brand steken. In Kaliningrad klinken sirenes nadat iets vanuit de richting van Litouwen nadert. Op een gegeven moment houdt “we keken alleen maar toe” op een verdediging te zijn en wordt het een bekentenis.

De timing is bijzonder veelzeggend. Twee dagen eerder was Trump in Shenzhen, waar hij samen met Poetin en Xi een “vredesverklaring” ondertekende waarin zij beloofden de nucleaire risico’s te verminderen. Wie deze week groen licht gaf voor de operaties, heeft die verklaring óf niet gelezen óf het kon hem niets schelen.

Rusland heeft een goed geheugen en een geduldige inslag, en het heeft zijn rode lijnen duidelijk gemaakt: het zal reageren op landen die hun grondgebied, hun luchtruim of hun inlichtingen beschikbaar stellen voor aanvallen op Rusland. Naar mijn oordeel hebben NAVO-landen inmiddels alle drie beschikbaar gesteld, ongeacht of ook maar één van deze operaties een officieel NAVO-stempel droeg. Rusland zal zich niets aantrekken van dat stempel. De betrokken hoofdsteden kunnen maar beter hopen dat de reactie, wanneer die komt, afgemeten zal zijn. Want de mensen die blijven volhouden dat Poetin bluft, hebben zich over vrijwel al het andere in deze oorlog vergist.


Onafhankelijke journalistiek is niet vanzelfsprekend. Zeker niet in een wereld waarin grote belangen steeds meer bepalen wat u wel en niet te horen krijgt. Frontnieuws weigert zich daaraan te onderwerpen. Geen adverteerders, geen sponsors, geen verborgen agenda’s. Alleen onze lezers maken het mogelijk dat wij onafhankelijk kunnen blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.


Copyright © 2026 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

‘Dead Man Walking’: Poetin heft ‘informeel verbod’ op om Zelensky uit te schakelen


Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over:

Vorig artikelDe omhelzing voor Trump, het woord voor Poetin
Frontnieuws
Mijn lichaam is geen eigendom van de staat. Ik heb de uitsluitende en exclusieve autonomie over mijn lichaam en geen enkele politicus, ambtenaar of arts heeft het wettelijke of morele recht om mij te dwingen een niet-gelicentieerd, experimenteel vaccin of enige andere medische behandeling of procedure te ondergaan zonder mijn specifieke en geïnformeerde toestemming. De beslissing is aan mij en aan mij alleen en ik zal mij niet onderwerpen aan chantage door de overheid of emotionele manipulatie door de media, zogenaamde celebrity influencers of politici.

1 REACTIE

  1. Uit het artikel

    Maar één detail valt op: de regionale autoriteiten meldden aanvankelijk een verdacht object dat vanuit de richting van Litouwen naderde.
    ….
    En dat wordt zo langzamerhand steeds duidelijker dat de NATO wanhopig wordt en nu drones laten vliegen over NATO gebeid. Als dit geen oorlog meer is. Litouwen een NATO land kon dat ding niet meer halen? Dan zijn het net zulke homo’s als Rutte en Jetten.

    Of wisten ze waar die naartoe vloog? Dus dachten, ach onbelangrijk die vliegt wel over.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in