Een simpele vraag

Ik heb de laatste tijd gezwegen, omdat er naar mijn mening niets te zeggen valt. En als er niets te zeggen valt, moet je zwijgen.

Als meer politici dat motto zouden volgen, zou de wereld er beter uitzien… schrijft No1.

Oorlog: Groundhog Day. De VS likt zijn wonden, misschien ter voorbereiding op “die GROTE“. Iran gaat in de tegenaanval, daagt USrael zelfs uit om aan te vallen.

Goud: omhoog, omlaag, alle kanten op. Ik krijg de laatste tijd een bod, wat fijn is. Maar ik ben bang dat het vertrouwen er nog niet is. De mijnbouwbedrijven houden zich behoorlijk goed staande. Dat is ook wat ik zou verwachten. [Het artikel staat in de wachtrij, maar ik blijf het herzien om de prijs van zilver en de koers van de mijnbouwbedrijven goed weer te geven. Ooit zal ik het publiceren…]

Olie: langzaam omhoog, gecontroleerde vernietiging. Geen idee. Voelt raar aan. Dat is nog zo’n artikel dat al zo’n maand in de wachtrij staat. De situatie is echter niet veel veranderd. Misschien zelfs verslechterd.

Portefeuille: geen veranderingen. Ik heb mijn posities ingenomen. Ik wacht af.Dat gezegd hebbende. Ik had onlangs een interessant gesprek met mijn zoon over de rots die we allemaal delen. En van het ene kwam het andere en ik ben nu eenmaal wie ik ben… Ja. Ik kon me niet inhouden.

Houd je koffie maar goed vast. Dit wordt absurd.

Een korte rondleiding langs verschillende zeer zelfverzekerde, maar elkaar uitsluitende antwoorden.

De mensheid heeft duizenden jaren en een belachelijke hoeveelheid geld besteed aan het zoeken naar het antwoord op dé ware vraag. Nee nee, niet de zin van het leven, het universum en alles.

We weten inmiddels allemaal dat dat 43 is. Nee nee nee… Vandaag gaan we het hebben over de rots onder onze voeten.

En om precies te zijn: wat is de vorm ervan? Je zou denken dat dit inmiddels wel vast zou staan, toch?

Nou. Dat is het zeker niet. Vraag het aan vijf mensen en je krijgt zes totaal verschillende fysieke objecten, stuk voor stuk gepresenteerd als vaststaand feit, verdedigd met het absolute zelfvertrouwen van iemand die absoluut niets weet van de kwestie in kwestie.

Dus, om dit debat voor eens en voor altijd te beslechten, laten we ze eens goed doornemen.

Pak iets te drinken. Laat de fles maar staan.

Laten we beginnen met de gangbare opvatting. Voorlopig tenminste.

De aarde is een afgeplatte bol, een bal die door haar eigen draaiing aan de polen heel lichtjes is samengedrukt.

We hebben de foto’s om het te bewijzen.

We hebben astronauten die op vierhonderd kilometer hoogte selfiesticks vasthouden.

Zaak gesloten. Zou je denken.

Behalve dat in 1958 een NASA-wetenschapper genaamd John O’Keefe – nee nee, niet die OMG-kerel – trackinggegevens van de Vanguard 1-satelliet haalde en op de voorpagina van echte kranten aankondigde dat de bol geen bol was.

Heel licht peervormig.

De noordpool stak iets verder uit dan de wiskunde voorspelde.

De meest nauwkeurig gemeten planeet in het zonnestelsel is zojuist in een stuk fruit veranderd.

Het werd nog erger.

Zestig jaar en verschillende betere satellieten later brachten de mensen wier hele baan eruit bestaat dit ding te meten hun tot nu toe meest nauwkeurige kaart uit en noemden die, officieel, voor de goede orde, in wetenschappelijke literatuur, de Potsdam-aardappel.

Ik wou dat ik dit verzon.

Maar het is een echte, gepubliceerde, officiële naam.

Wat bijna niemand echter goed uitlegt, is dat deze aardappel niet de vorm van de rots zelf is. Het is de geoïde, een wiskundig oppervlak dat overal de plaatsen aangeeft waar de zwaartekracht met precies dezelfde kracht trekt, en dat toevallig tientallen meters schommelt omdat de massa van de planeet eronder niet gelijkmatig is verdeeld.

De afbeelding is voor de zichtbaarheid tienduizend keer uitgerekt, zodat het menselijk oog het zelfs kan waarnemen.

Het daadwerkelijke vaste lichaam waarop je staat, is een uiterst saai, uiterst nauwkeurig gemeten afgeplatte sferoïde. Van pool tot pool is er een afvlakking van ongeveer eenentwintig kilometer.

Eratosthenes had dat al rond 240 v.Chr. in Egypte berekend.

Met behulp van een stok, een put en de hoek van een schaduw rond het middaguur kwam hij tot op een paar procent nauwkeurig uit op het moderne cijfer. Sindsdien zijn we steeds dommer geworden.

Waardoor de aardappelenmoes volledig aan onszelf te wijten is. Wetenschappers publiceerden een werkelijk interessante zwaartekrachtkaart. Helaas (of gelukkig voor het internet) gaven ze het een werkelijk geweldige naam om de spot mee te drijven. Dus het internet doet wat het internet doet en concludeerde, puur op basis van de naam, dat No1 weet wat ze doen. Ik denk van wel, maar doe niet verbaasd als je complottheoretici iets uit gangpad 5 in handen geeft en verwacht dat ze er NIET mee aan de haal gaan…

Over complotten gesproken… Het “platte-aarde”-kamp is opmerkelijk consistent geweest. Dat is ofwel een waarschuwing dat ze iets op het spoor zijn, ofwel een indrukwekkend staaltje uithoudingsvermogen.

Samuel Rowbotham zette de basisarchitectuur in de 19e eeuw uiteen. Het bestaat uit een platte schijf, met de Noordpool in het midden en een ijsmuur rond de rand die voorkomt dat de oceanen over de rand wegdruppelen. Dat had hij in ieder geval goed.

Zijn bewijs was het Bedford Level-experiment. Zes mijl aan kaarsrecht Engels kanaal, zonder dat er met het blote oog enige kromming aan het oppervlak zichtbaar was.

Maar om deze theorie daadwerkelijk waar te laten zijn, kan de zwaartekracht zoals we die nu begrijpen, niet bestaan.

Deze schijf zou met een constante versnelling van 9,8 meter per seconde in het kwadraat omhoog moeten versnellen. Voor altijd. Waar komt die energie vandaan? We zouden ofwel worden geduwd, ofwel worden getrokken. Welke kracht zou ons naar het centrum kunnen duwen of trekken, en de zwaartekracht in alle opzichten perfect kunnen nabootsen? Maar zonder dat het echte zwaartekracht is?

Los dat op en je hebt een haalbare theorie.

Het oorspronkelijke bewijs hield het niet eens stand bij een tweede onderzoeker.

In 1870 ging de natuuronderzoeker (niet te verwarren met een naturist) Alfred Russel Wallace de weddenschap aan, herhaalde de meting bij Bedford Level op de juiste manier en ontdekte dat de kromming er al die tijd al was geweest. Het is gewoon een eigenaardigheid van de manier waarop licht lichtjes afbuigt als het dicht bij water langsgaat.

Hoe dan ook, in 1956 werd de hele operatie nieuw leven ingeblazen door Samuel Shenton, en zo ontstond de moderne Flat Earth Society.

Een jaar later ging de Spoetnik de ruimte in.

Onverschrokken door het ontbreken van ook maar het minste bewijs gaan ze nog steeds sterk door; de organisatie wordt nu vanuit Californië geleid door een man genaamd Daniel Shenton (voor zover bekend is er geen familieband met Samuel – wat op zich al een klein mysterie is).

Ook de moderne wereldomzeilingen helpen hun zaak niet.

Vluchten steken tegenwoordig Antarctica over in tijden die alleen logisch zijn op een wereldbol, of een peer, of een aardappel. En duizenden onafhankelijke amateur-satellietwaarnemers wereldwijd zouden in perfecte, ongecoördineerde eensgezindheid moeten liggen om het ijsmuurmodel in stand te houden.

Hun sterkste argument is dat je persoonlijk de kromming van de planeet nog nooit met eigen ogen hebt gecontroleerd.

Dat klopt.

Ik heb ook nog nooit persoonlijk gecontroleerd of mijn nieren de juiste vorm hebben.

Ik kies ervoor om in beide gevallen op professionals te vertrouwen. Wat nogal problematisch is als diezelfde professionals steeds van mening veranderen over groenten en fruit.

Dan is er nog Cube Earth…

De enige reden voor het bestaan ervan is dat iemand besloot dat een platte aarde nog niet belachelijk genoeg was en dat er een vierkante bij moest komen.

Het begon allemaal als een parodie-account. Ze hebben zelfs hun eigen vlag, onberispelijke logica, T-shirts… Op marketinggebied zijn ze van topklasse!

Maar dat is niet eens het grappigste feit over Cube Earth… De mensen achter deze grap merkten dat hun volgers niet lachten.

Ze waren gezichten aan het meten.

Maar stel dat we het willen geloven… Wat zou een echte kubusvormige planeet moeten doen om daadwerkelijk te overleven? Want zodra een rotsachtig hemellichaam veel groter wordt dan een paar honderd kilometer in doorsnede, begint zijn eigen zwaartekracht het naar een bolvorm te trekken, met de hoeken voorop, omdat een hoek meer massa naar buiten uitpuilt dan een vlak vlak, en die extra aantrekkingskracht trekt materiaal naar binnen totdat alles ongeveer op gelijke afstand van het middelpunt ligt.

Dat is dezelfde reden waarom grote asteroïden rond zijn en kleine eruitzien als aardappelen – sorry, dat woord alweer.

Ten tweede zou iedereen die ondertussen bij een rand staat, de zwaartekracht diagonaal voelen trekken, alsof de grond kantelt naarmate ze dichter bij een hoek komen.

Ik heb nog nooit eerder meldingen gezien van zo’n anomalie…

Maar er zijn oprechte aanhangers van deze theorie.

De hindoeïstische kosmologische traditie stelt dat de wereld rust op de ruggen van vier olifanten, die op de schild van een kolossale schildpad genaamd Akupara staan.

Er is slechts één piepklein structureel probleem dat niemand, in enkele duizenden jaren, heeft weten op te lossen.

Waar staat de schildpad op?

Het eerlijke antwoord lijkt te zijn: nog een schildpad. En daaronder, als we het raamwerk volgen, nog een. Het zijn helemaal schildpadden tot in het oneindige, wat naar mijn mening een heel beleefde manier is om te zeggen dat niemand het weet.

Terry Pratchett loste dit op zoals alleen Terry Pratchett dat kan.

Discworld rust op vier olifanten, Berilia, Tubul, Great T’Phon en Jerakeen, die op de schild van Great A’Tuin staan, een sterrenschildpad van de soort Chelys galactica, en daar houdt het op.

Eén schildpad.

Zwemmen door de gewone ruimte naar een onbekende bestemming, zonder dat er nog meer schildpadden onder nodig zijn.

Astronomen van de Schijf zouden generaties lang hebben geprobeerd het geslacht van A’Tuin te achterhalen, aangezien het hele lot van de “paringsvlucht”-kosmologie van de Schijf ervan afhing, en stuurden op een gegeven moment een expeditie over de rand om het ter plekke te gaan controleren. Die kwam niet terug met een antwoord.

Er is ook een minder bekende legende op de Schijf dat er vroeger een vijfde olifant was, totdat die zijn evenwicht verloor en door de lucht naar beneden kwam om bij de inslag een hele bergketen te vormen. Ofwel is dat een coole mythe over geologie, ofwel een van de beste smoesjes die ik ooit heb gehoord voor een arbeidsongeval.

Lang vóór Pratchett en de hindoes vertelden verschillende inheemse volkeren van Noord-Amerika, waaronder de Haudenosaunee en de Lenape, scheppingsverhalen waarin het continent zelf op de rug van een schildpad groeide, wat aanleiding gaf tot de naam die nog steeds wordt gebruikt: Turtle Island.

Drie losstaande tradities, op drie verschillende continenten, die allemaal onafhankelijk van elkaar naar hetzelfde dier grepen om alles overeind te houden.

Ik denk dat schildpadden kosmisch van belang zijn.

En toen, omdat schildpadden, olifanten, een peer en een aardappel nog niet genoeg opties op tafel waren, stelde een sekte in Florida in de jaren 1890 het tegenovergestelde van al het bovenstaande voor.

Cyrus Teed, een arts die zich tot zelfbenoemde messias had uitgeroepen, leerde dat we helemaal niet op het oppervlak van een bol leven.

We leven binnenin zo’n bol.

De zon en de sterren bevinden zich in het midden van een holle schil met een diameter van achtduizend mijl, waarbij de grond omhoog en van je af buigt in plaats van naar beneden.

De zwaartekracht wordt vervangen door de middelpuntvliedende kracht als gevolg van de rotatie.

Maar elke ruimtesonde die de mensheid ooit in welke richting dan ook heeft gelanceerd (zoals de Voyager), zou op een paar duizend mijl hoogte fysiek tegen de binnenwand moeten zijn gebotst.

Voor zover ik weet, is dat bij geen enkele het geval geweest. Dus ofwel kloppen zijn berekeningen niet helemaal, ofwel is het weer een weerlegde, nog niet bewezen theorie.

Zijn volgelingen bouwden een echt wetenschappelijk apparaat, de ‘rectilineator’ genaamd. Dit bewees ongetwijfeld dat de aarde in de verkeerde richting gebogen was.

Merk op dat deze groep een veldonderzoek van meerdere maanden uitvoerde en daadwerkelijke gegevens produceerde ter ondersteuning van hun theorie.

Dat deden de ‘aardappelmensen’ ook… Met aanzienlijk betere financiering.

Dan is er nog de donut.

In 2012 stelde een lid van de Flat Earth Society voor dat de aarde noch plat, noch rond is, maar toroïdaal, een donut. Wat je moet geloven, is dat de manier waarop licht langs de eigen kromming van de torus buigt, het gat onzichtbaar maakt.

Zwaartekracht trekt in dit kader naar het dichtste deel van de ring, wat Varaug uitlegde met een metafoor over een donut met jam.

De zwaartekracht werkt in de richting van de jam. Geweldige wetenschappelijke uitleg.

Echte natuurkundigen beschouwden het als een leuk probleem en hebben de berekeningen toch maar eens gemaakt. Echte modellen van een torusvormige planeet laten zien dat de zwaartekracht merkbaar zwakker zou zijn aan de binnenste en buitenste evenaar en sterker in de buurt van de polen, met een dag-nachtcyclus die dichter bij drie uur ligt dan bij vierentwintig, en windsnelheden die sterk genoeg zijn om grote delen van de ring onbewoonbaar te maken.

Dezelfde modellering suggereert echter dat de magnetische veldlijnen op een echte torusvormige planeet het oppervlak niet zouden snijden op de manier die nodig is voor een aurora-achtige gloed nabij het gat.

Het stuit ook op precies hetzelfde probleem als de kubusvormige aarde. Een hemellichaam met voldoende massa om een atmosfeer vast te houden, wil onder invloed van zijn eigen zwaartekracht in een bol ineenstorten, gaten of hoeken ten spijt, dus een torus van deze omvang zou extreem snel moeten draaien om zijn vorm te behouden.

In Larry Nivens roman Ringworld uit 1970 wordt een kunstmatige band voorgesteld met ongeveer de diameter van de baan van de aarde, die snel genoeg rond zijn ster draait om zwaartekracht langs de binnenrand te simuleren, met een keten van schaduwvierkanten die dichterbij in een baan draaien om een dag-nachtcyclus te simuleren.

Het boek won de Hugo-, de Nebula- en de Locus-prijs. Dat is meer dan alle andere theorieën in dit artikel samen hebben weten te behalen.

Niets overtreft echter de tetraëder. Deze werd in 1875 voorgesteld door een Hawaiiaanse minister, William Lowthian Green. Hij stelde dat een afkoelende, samentrekkende bol van nature de vorm zou aannemen met het kleinste volume in verhouding tot zijn oppervlakte.

En dat is toevallig een piramide.

Land op de vier hoeken, oceaan daartussenin.

Hij heeft echter wel een punt. Want de continenten lopen inderdaad in een ruw driehoekig patroon naar het zuiden toe taps toe, als je tenminste goed genoeg met je ogen knijpt.

Juist vanwege dat toeval hebben serieuze geologen het idee decennialang serieus genomen.

Het werd nog in 1917 gepubliceerd en onderwezen als een actuele hypothese.

De Illustrated London News drukte het in 1926 af met een volledige illustratie van een tetraëdrische aarde, gepresenteerd als slechts één van de actuele opties, naast de bol en, vermoedelijk, de “aardappel-in-wording”.

Twee dingen hebben het idee stilletjes de das omgedaan.

Ten eerste bleek uit de ontdekking van radioactiviteit in het begin van de twintigste eeuw dat het binnenste van de planeet voortdurend zijn eigen warmte genereert. Dat betekende dat het hele uitgangspunt van een passief afkoelende bol gebaseerd was op een onjuiste veronderstelling.

En wat nog doorslaggevender was: bij onderzoeken van de zeebodem in de jaren zestig werden symmetrische strepen van omgekeerd magnetisme aangetroffen, die in overeenkomende banden aan weerszijden van de mid-oceanische ruggen liepen.

Precies wat de platentektoniek voorspelde en wat de tetraëder nooit had kunnen doen. Mijn laatste woord in dit hele konijnenhol?

Het is een bal. Of een peer. Of een aardappel.

Het maakt me eigenlijk niet uit.

Ik ben niet de ruimte in getrokken om te kijken wat het werkelijk is. Zelfs als ik geld over had, zou ik het niet doen. Want waarom zou ik?

Ik zou nog steeds terug moeten komen op deze bal, of peer, of aardappel.

Ik zou graag door de sterren reizen, net als Ender en Jane.

Maar we zitten hier vast.

Op deze bal.

Of peer.

Of aardappel.

---

Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.

---

Copyright © 2026 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

De Platte Aarde is een psychologische operatie van de CIA

Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over: