De nieuwe Nederlandse regering is het toonbeeld van Europa’s drang naar oorlog

Oorlogvoering lijkt niet alleen voor de regering-Trump, maar ook voor de nieuwe Nederlandse regering een topprioriteit te zijn. Het regeerakkoord van het kabinet Jetten I, dat eind februari aantrad, laat een ongekende drang naar militarisme zien, met onder meer een verdubbeling van het defensiebudget, een ‘vrijheidsbelasting’, leden van het koningshuis in volledige camouflagekleding en duidelijke stappen in de richting van de herinvoering van de dienstplicht.

Kabinet Jetten I

“Aan de slag” is de titel van het regeerakkoord van de nieuwe regering-Jetten I, bestaande uit de progressieve liberalen van D66 onder leiding van premier Rob Jetten, de conservatieve liberalen van de VVD en de christendemocraten van het CDA. Als zeldzame minderheidsregering – de tweede in de geschiedenis van het land – heeft zij slechts 66 van de 150 zetels in de Tweede Kamer en slechts 22 van de 75 in de Eerste Kamer en zal zij daarom voor haar diverse voorstellen volledig afhankelijk zijn van steun van de oppositie. Desondanks schuwde zij het niet om op vrijwel alle beleidsterreinen, en in de eerste plaats op het gebied van defensie, vergaande doelstellingen te presenteren, schrijft Julie Jojo Nielen.

Laat staan dat het “aan de slag” misschien wat laat is voor een kabinet dat bestaat uit drie partijen waarvan er ten minste één of meer deel uitmaakten van elk kabinet sinds 1971 (de diverse voorgangers van de huidige partijen niet meegerekend, wat de telling terug zou brengen tot 1918). Hoewel D66 momenteel met 26 zetels de grootste partij in de Tweede Kamer is, was het de VVD onder de huidige NAVO-secretaris-generaal, toenmalig premier Mark Rutte, die Nederland leidde van 2010 tot 2024, toen hij vertrok om zijn huidige functie bij de NAVO te bekleden.

Haviken lopen voorop

De echo van Mark Rutte is duidelijk te horen in de keuze van de nieuwe regering voor de minister van Defensie: niemand minder dan zijn eigen opvolger, VVD-partijleider Dilan Yeşilgöz, bekleedt nu deze functie. Andere opvallende keuzes zijn onder meer de nieuwe minister van Buitenlandse Zaken, CDA-lid Tom Berendsen, die eerder lid was van het Europees Parlement en, met een achtergrond in het industriebeleid, zijn eigen verkiezingscampagne (voor de Europese verkiezingen van 2024) voornamelijk richtte op het benadrukken van het belang van de Europese defensie-industrie in verband met de oorlog in Oekraïne. Bovendien staat hij bekend om zijn hardline houding ten opzichte van China. Dit duo wordt gecompleteerd door de nieuwe minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, D66-lid Sjoerd Sjoerdsma, die de Nederlandse handel zal moeten bevorderen terwijl hij tegelijkertijd op zowel de Russische als de Chinese sanctielijsten staat. Opvallend is dat Sjoerdsma in 2022 ook de initiatiefnemer was van een aangenomen parlementaire motie om de Nederlandse defensie-uitgaven te verhogen tot de toenmalige NAVO-norm van 2% van het bbp (een doelstelling die het land tot dan toe niet had gehaald), wat zijn vooruitstrevende houding op het gebied van defensie onderstreept.

Steun voor Amerikaanse interventies

Gezien de achtergrond van de huidige partijen is een zekere voorliefde voor militarisme niet verrassend: regeringen onder leiding van het CDA stuurden Nederland naar Afghanistan en Irak, en het land heeft sindsdien deelgenomen aan elke grote Amerikaanse interventie – zij het op kleine schaal. In reactie op de huidige situatie in het Midden-Oosten heeft het kabinet zijn “begrip” uitgesproken voor de Amerikaanse en Israëlische aanvallen, daarbij verwijzend naar de “enorme dreiging” die uitgaat van het Iraanse regime, waaronder zijn nucleaire capaciteit, zijn programma voor ballistische raketten en de steun van Iran aan Rusland in Oekraïne. In antwoord op de vraag of deze aanvallen geen schending van het internationaal recht vormen, heeft minister Berendsen geantwoord dat “het internationaal recht niet het enige kader is waardoor deze aanvallen moeten worden bekeken.” Een interessante opvatting, niet alleen voor een land dat gastheer is van het Internationaal Strafhof en het Internationaal Gerechtshof, maar nog meer voor een vertegenwoordiger van een regering waarvan het eigen coalitieakkoord stelt dat: “Nederland de verantwoordelijkheid heeft om het internationaal recht actief te bevorderen,” en dat het zich “zal inzetten om straffeloosheid in internationale conflicten wereldwijd tegen te gaan, onder meer in Oekraïne, Gaza en Soedan,” maar niet, veronderstel ik, in Iran.

Al met al zou je kunnen zeggen dat blinde steun voor Amerikaanse oorlogsvoering geen grote verrassing is, maar de mate waarin de regering-Jetten I nu heeft besloten militarisering bovenaan haar politieke agenda te plaatsen, gaat veel verder dan het land ooit heeft gezien en duidt op voorbereiding op oorlog, in plaats van verdediging van vrede. In de woorden van het regeerakkoord zelf streven zij ernaar de strijdkrachten te veranderen van een “vredesdividend in een gevechtsmacht”, waarmee zij zich perfect aansluiten bij de beroemde uitspraak van NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte dat het tijd is om “over te schakelen naar een oorlogsmentaliteit.”

Verdubbeling van het budget

Hoewel het Nederlandse defensiebudget in het grote geheel altijd microscopisch klein zal blijven, is het element dat het meest opvalt in het nieuwe akkoord een voorgestelde verhoging van het defensiebudget met 22,5 miljard dollar, een bijna verdubbeling ten opzichte van het huidige budget van 26 miljard dollar. Dit om zo snel mogelijk de nieuwe NAVO-norm van 3,5% van het bbp voor defensie-uitgaven te halen, terwijl tegelijkertijd nieuwe wetgeving wordt voorgesteld die de NAVO-norm wettelijk bindend zou maken. Als deze wetgeving wordt aangenomen (en dat is waarschijnlijk, gezien het standpunt van diverse oppositiepartijen), wordt Nederland de enige lidstaat waar de NAVO-uitgavennorm wettelijk is vastgelegd. De onvermijdelijke gevolgen van een dergelijke langetermijnverbintenis tot buitensporige militaire uitgaven zouden voor iedereen duidelijk moeten zijn: een voortdurende militaire opbouw, verspilling van belastinggeld om “de doelstelling te halen” en een uitstroom van middelen naar het (voornamelijk buitenlandse) militair-industriële complex (de eigen productie van Nederland beperkt zich grotendeels tot specifieke en zeer technische militaire uitrusting).

Wie betaalt de prijs?

Het is onvermijdelijk dat deze enorme stijging van de militaire uitgaven gepaard gaat met een niet zo verborgen prijskaartje voor de bevolking van het land. Het Centraal Planbureau berekent dat onder de nieuwe plannen de gemiddelde koopkracht met minstens 0,4% per jaar zal dalen, waarbij lagere inkomens onevenredig zwaar worden getroffen. Hoewel de gedetailleerde begrotingen nog niet vastliggen, stelt het coalitieakkoord bezuinigingen voor van ca. 19,6 miljard dollar op de gezondheidszorg en sociale uitgaven. Dit staat tegenover een ca. belastingverhoging van 6,8 miljard dollar voor bedrijven en particulieren, voornamelijk als gevolg van de invoering van een zogenaamde “vrijheidsbijdrage”.

Vrijheidsbijdrage

De huidige coalitie stelt inderdaad voor om de belastingen te verhogen, voornamelijk geheven bij particulieren via hogere inkomstenbelastingen, om “de vrijheid te beschermen”. Afgezien van het feit dat een belasting op vrijheid in zichzelf tegenstrijdig is, valt niet te ontkennen dat Nederland al een van de hoogste inkomstenbelastingen ter wereld kent. Inkomstenbelastingen van 35,7% (inkomen tot 45.800 USD/jaar) tot 49,7% (alle inkomsten vanaf 92.370 USD) plaatsen het land in de top van Europa. Daarnaast heft Nederland ook belastingen tot 36% op niet-gerealiseerde vermogenswinsten (ik herhaal: niet-gerealiseerde opbrengsten), kent het een toptarief van 40% voor successierechten, bevindt het zich aan de hogere kant van het btw-spectrum in Europa (21% standaardtarief, 9% verlaagd tarief) en heft het tot 8% overdrachtsbelasting bij de aankoop of verkoop van onroerend goed voor particulieren (tot 10,4% voor commercieel vastgoed). En nu zal de Nederlandse burger verplicht worden om extra belasting te betalen voor al deze ‘vrijheid’.

Pensioenleeftijd

In een nieuwe poging om de overheidsinkomsten te verhogen, is de nieuwe coalitie vastbesloten om de pensioenleeftijd te koppelen aan de levensverwachting, wat de pensioenleeftijd zou verhogen tot ca. 71 jaar voor iemand die nu 30 is (een stijging ten opzichte van de toch al formidabele leeftijd van 69 jaar waar deze zelfde groep op dit moment naar kijkt). Het feit dat dit een aanzienlijke vermindering van de uitgaven voor staatspensioenen mogelijk zou maken, lijkt van veel groter belang te zijn dan het feit dat de gemiddelde gezonde levensverwachting (d.w.z. zonder levensbeïnvloedende medische complicaties) ca. 62 jaar bedraagt.

Bezuinigingen op diplomatie

Ten slotte moet worden opgemerkt dat de huidige bezuinigingen en lastenverhogingen bovenop de bezuinigingsmaatregelen van de vorige regering komen, die al meer dan 8,45 miljard dollar aan overheidsuitgaven hebben geschrapt. Opvallend is dat die maatregelen ook de Nederlandse diplomatieke dienst troffen met een algemeen bevel om 10% tot 20% te bezuinigen, waardoor deze gedwongen werd zeven ambassades te sluiten en wereldwijd personeel te ontslaan. Tot zover de diplomatie als leidende strategie.

Uitbreiding

Het grotere defensiebudget zal voornamelijk worden geïnvesteerd in de uitbreiding van het personeelsbestand en het coalitieakkoord spreekt van een uitbreiding tot 122.000 personeelsleden (ongeveer 50% meer). De ambitie om uit te breiden is een voortdurende trend sinds het uitbreken van de oorlog in Oekraïne, en het vorige kabinet stelde een doel om tegen 2030 uit te breiden tot 100.000. De uitbreiding geldt zowel voor actieve militairen als voor reservisten en heeft tot doel “een flexibele schil op te bouwen.”

Gebrek aan enthousiasme

De ambitie om het aantal militairen uit te breiden blijkt echter een behoorlijke uitdaging te zijn onder een bevolking die steeds terughoudender is geworden om dienst te nemen. Sterker nog, nog in april 2022 (let wel, dit is na het uitbreken van de oorlog in Oekraïne) gaf slechts 16% van de Nederlandse burgers aan bereid te zijn om voor hun land te vechten. Deze cijfers waren jarenlang vrij constant (in 2014 gaf bijvoorbeeld 15% aan bereid te zijn te vechten) en pas zeer recent, na een stortvloed aan oorlogsgezinde beleidsmaatregelen en berichtgeving, steeg dit aantal tot 49%, maar alleen in het geval van een directe aanval op Nederland.

Het vermogen van het Ministerie van Defensie (MoD) om de tienduizenden rekruten te vinden waarnaar het op zoek is, is inderdaad een terugkerend thema in het Nederlandse politieke debat. Daartoe hebben zowel de huidige als verschillende vorige regeringen (Jetten I is de derde regering in vijf jaar) hun toevlucht genomen tot indoctrinatie, verleiding en neigen ze nu openlijk naar dwang.

Paniekzaaierij in elk huishouden

Een van de mooiste voorbeelden van indoctrinatie van de laatste tijd was een boekje dat elke Nederlander eind vorig jaar ontving, getiteld “Hoe bereid je je voor op een noodsituatie”, waarin wordt uitgelegd hoe je je huishouden kunt voorbereiden op een noodsituatie van 72 uur. In het allereerste hoofdstuk wordt uitgelegd waarom dit boekje nu wordt gepresenteerd:

“In Nederland leven we in vrijheid en veiligheid. Maar diverse andere delen van de wereld zijn onveilig. Sommige van deze plaatsen, zoals Oekraïne, liggen dicht bij huis.”

“Onze veiligheid wordt bedreigd. Hoewel Nederland momenteel niet in oorlog is, zijn we ook niet in vrede. De Nederlandse strijdkrachten krijgen meer geld om ons beter te beschermen. Andere landen proberen ons te beïnvloeden, bijvoorbeeld door nepnieuws op internet te verspreiden of door kritieke systemen aan te vallen. Ze verzamelen al informatie over onze elektriciteitskabels, internetkabels en gasleidingen om deze te kunnen beschadigen.”

Maak hieruit wat je wilt, maar noch in vrede noch in oorlog zijn is op zijn zachtst gezegd een interessante juridische status. En het presenteren van je verhoogde militaire budget als reden dat we ons allemaal moeten voorbereiden op een noodsituatie klinkt misschien tegenstrijdig, totdat je een pagina verder bladert en ontdekt dat in de visuele weergave van de bedreigingen waarmee Nederland wordt geconfronteerd, de tanks zich juist naar buiten bewegen (zie afbeelding). Hoe en waarom nepnieuws een fysieke noodsituatie zou veroorzaken, wordt niet gespecificeerd, evenmin als de “zij” die naar verluidt al in al onze kritieke systemen zijn geïnfiltreerd. Toch werd dit naar 8,4 miljoen huishoudens gestuurd, waardoor stilletjes angst werd gekweekt.

De koninklijke familie schiet te hulp

Een andere opvallende indoctrinatiecampagne van de laatste tijd was de rekrutering van zowel de kroonprinses van Nederland, prinses Amalia, als haar moeder, koningin Máxima, als reservisten. De prinses sloot zich aan bij het “Defensity College”, een werk-studieprogramma voor studenten, en heeft sindsdien de rang van korporaal bereikt. Ondertussen heeft haar moeder zich aangemeld als reguliere reservist (op 54-jarige leeftijd) en heeft de rang van soldaat. Als eerste Nederlandse vrouwelijke leden van de koninklijke familie die dit deden, deden beelden van de koningin en de prinses in volledige camouflagekleding, enthousiast deelnemend aan militaire oefeningen, de ronde in de internationale media. Naar verluidt schoten zowel de belangstelling voor als de aanmeldingen bij het “Defensity College” en de algemene reservisten direct daarna omhoog dankzij het “Amalia– en Máxima-effect.”

De boodschap die hiermee wordt uitgedragen, gaat elk redelijk begrip te boven. Ten eerste zou geen enkel koninkrijk – hoe achterhaald het idee ook is – ooit zijn vrouwelijke koninklijke familieleden in actieve dienst willen sturen, zeker niet als zij de primaire verantwoordelijkheid dragen voor het voortbrengen van een troonopvolger (zoals het geval is bij de kroonprinses). Bovendien, hoe ver zou je op de lijst moeten gaan voordat een 54-jarige vrouw zonder relevante ervaring als een redelijke keuze zou worden beschouwd om op te roepen voor dienst? Nee, dit is een wanhopige poging om de rekruteringscijfers te verhogen, aangezien het de enige consistente vertegenwoordigers van de Nederlandse staat aan het leger bindt (in feite zeggend: “Een echte patriot dient”) en de reikwijdte van de doelgroep uitbreidt tot buiten de gebruikelijke mannen in de dienstplichtige leeftijd.

Focus op vrouwen

In feite stelt de nieuwste defensiestrategie (Defensienota 2024) specifiek dat het Ministerie van Defensie “alles zal doen wat nodig is” om de uitbreidingsdoelstelling te halen. Het belangrijkste actiepunt? “De gehele Nederlandse bevolking enthousiast maken”, in de eerste plaats door een “expliciete focus te leggen op doelgroepen die momenteel onbedoeld buiten bereik zijn”, waarvan de belangrijkste: vrouwen. Een goed voorbeeld hiervan is dat wanneer je de vacaturewebsite van het Ministerie van Defensie bezoekt, “In dienst treden als vrouw” daadwerkelijk de eerste optie is die je ziet en de enige groepsspecifieke selectiekeuze. Dit maakt overigens deel uit van een voortdurende trend, aangezien Nederland begin 2020 stilletjes zijn (momenteel slapende) dienstplichtwet uitbreidde om vrouwen op te nemen, een gebeurtenis die vrijwel zonder enig publiek debat voorbijging en vervolgens snel werd begraven door de uitbraak van COVID.

Werving van minderjarigen

Aangezien je een heel leger niet kunt vullen met leden van de koninklijke familie en vrouwen, heeft de huidige regering ook besloten om de werving van jongeren te intensiveren, met als een van de belangrijkste instrumenten het onlangs geïntroduceerde “Dienjaar”. Dit jaar van fulltime militaire dienst verleidt jongeren om bij het leger te gaan als middel tot “zelfontplooiing” en “een betaald alternatief voor een tussenjaar,” in de hoop dat ze daarna blijven. Voor dit programma werft het Ministerie van Defensie actief minderjarigen, waarbij op de website wordt geadverteerd dat je je al vanaf 17 jaar en 6 maanden kunt aanmelden.

Kanonnenvoer

Een andere impuls voor de werving van jongeren kwam onlangs van het Nederlandse Uitvoeringsinstituut Werkloosheid (UWV), dat met een rapport kwam waarin stond dat er op basis van hun “onafhankelijke analyse” (die echter werd uitgevoerd in “samenwerking met het Ministerie van Defensie”) grote “wervingskansen” liggen onder de 19.000 momenteel geregistreerde werklozen onder de 35 jaar. Deze kans ligt niet alleen in het feit dat zij binnen de militaire leeftijdsgrenzen vallen, maar ook omdat “bijna 60% van hen slechts een basisberoepsopleiding heeft”, wat “niet per se een belemmering is omdat militaire functies niet altijd een opleidingsminimum vereisen.” Een mooie manier om te zeggen: hier is je kanonnenvoer.

Handhaving

Van indoctrinatie en verleiding naar potentieel dwangmiddel: de wervingsinspanningen onder jongeren zullen nu, volgens de plannen van Jetten I, worden gecombineerd met de invoering van een verplichte vragenlijst die naar elke 17-jarige en “nieuwkomer in Nederland” wordt gestuurd. Deze vragenlijst, gebaseerd op een Scandinavisch model, vraagt hen hoe geïnteresseerd ze zijn in het leger en zet hun opties uiteen. Ondertussen stelt het regeerakkoord ook duidelijk (in feite doet het dat in dezelfde paragraaf) dat als “de geplande maatregelen niet het gewenste effect hebben”, het “verdere stappen zoals de herinvoering van selectieve dienstplicht” zal overwegen. Gezien de huidige mondiale instabiliteit en het feit dat de slapende status van de Nederlandse dienstplichtwetgeving betekent dat het activeren ervan relatief eenvoudig zou zijn, heeft de oppositie in het parlement al vragen gesteld over deze plannen. Het officiële antwoord? Het kabinet “hoopt dat dienstplicht niet nodig zal zijn, maar kan het niet uitsluiten.” Bovendien zou het kabinet, “mocht het misgaan” (d.w.z. als er oorlog uitbreekt), “zeker direct weer overgaan tot dienstplicht.” En zo is de deur geopend voor gedwongen rekrutering, ook van vrouwen.

Vooruitblik

Gezien de nog steeds bescheiden capaciteit van de Nederlandse strijdkrachten (mede als gevolg van de ongekende overdracht van militair materieel aan Oekraïne), lijkt het niet waarschijnlijk dat Nederland op dit moment zal deelnemen aan grootschalige operaties (hoewel je nooit nooit moet zeggen). Desalniettemin blijft het een feit dat we hier te maken hebben met een land dat algemeen wordt beschouwd als een koploper in Europa, de gastheer van het Internationaal Strafhof, de ultieme voorvechter van het internationaal recht en een land dat altijd het voordeel van handel en samenwerking boven conflict heeft benadrukt, maar dat nu expliciet heeft gekozen voor militarisme. Met hun “koste wat het kost”-mentaliteit en het besluit om de belangen van het leger duidelijk boven die van de Nederlandse bevolking te stellen, heeft Jetten I een toon gezet die duidt op een belangrijke verschuiving in de focus en prioriteiten van Nederland als zodanig en van Europa als geheel, zelfs als het niet tot een gewapend conflict zou komen.

Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.

Copyright © 2026 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

De nalatenschap van een moderne Nederlandse held

Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over: