De ineenstorting is een feit – Het staakt-het-vuren in Libanon betekent een historische strategische nederlaag

Op donderdag kondigde de Amerikaanse president Donald Trump een staakt-het-vuren in Libanon aan, maar de werkelijkheid vertelt een heel ander verhaal. Het staakt-het-vuren was niet het resultaat van Amerikaanse diplomatie, noch van Israëlische strategische berekeningen. Het werd opgelegd – grotendeels als gevolg van aanhoudende Iraanse druk.

Washington, Tel Aviv en hun bondgenoten – waaronder sommigen in Libanon zelf – zullen deze realiteit blijven ontkennen. Het erkennen van de rol van Iran zou betekenen dat men toegeeft dat er een historisch precedent is geschapen: voor het eerst zijn krachten die zich tegen de Verenigde Staten en Israël verzetten erin geslaagd om beide landen voorwaarden op te leggen, schrijft Dr. Ramzy Baroud.

Dit is geen onbelangrijke ontwikkeling. Het is een strategische breuk. Maar het is niet de enige fundamentele verschuiving die momenteel gaande is: de benadering van Israël ten aanzien van oorlog en diplomatie verandert zelf ook.

Nadat het er niet in geslaagd is de overwinning te behalen door middel van overweldigend geweld, vertrouwt Israël in toenemende mate op dwangdiplomatie om politieke resultaten op te leggen.

In de afgelopen twee tot drie decennia is deze Israëlische strategie onmiskenbaar duidelijk geworden: via diplomatie bereiken wat men op het slagveld niet heeft kunnen afdwingen.

‘Diplomatie’ als oorlog

De Israëlische ‘diplomatie’ voldoet niet aan de conventionele betekenis van de term. Het is geen onderhandeling tussen gelijken, noch een oprecht streven naar vrede. Het is veeleer diplomatie vermengd met geweld: moorden, belegeringen, blokkades, politieke dwang en de systematische manipulatie van interne verdeeldheid binnen vijandige samenlevingen. Het is diplomatie als een voortzetting van oorlog met andere middelen.

Evenzo is Israëls opvatting van het ‘slagveld’ fundamenteel anders. Het opzettelijk aanvallen van burgers en civiele infrastructuur is geen toeval, noch louter ‘collateral damage’; het staat centraal in de strategie zelf.

Nergens is dit duidelijker dan in Gaza. Als gevolg van de voortdurende genocide zijn uitgestrekte delen van Gaza tot puin herleid, waarbij schattingen aangeven dat ongeveer 90 procent van heel Gaza verwoest is. Volgens het ministerie van Volksgezondheid van Gaza maken vrouwen en kinderen consequent ongeveer 70 procent uit van alle slachtoffers in Gaza.

Dit is geen bijkomende schade. Het is de opzettelijke vernietiging van een burgerbevolking, een daad van genocide die bedoeld is om massale ontheemding af te dwingen en de politieke en demografische realiteit in het voordeel van Israël te hervormen.

Dezelfde logica reikt verder dan Gaza. Ze bepaalt Israëls oorlogen in Libanon tegen Hezbollah en zijn bredere confrontatie met Iran.

De Verenigde Staten, de belangrijkste bondgenoot van Israël, hebben historisch gezien binnen een soortgelijk paradigma geopereerd. Van Vietnam tot Irak zijn de burgerbevolking, de infrastructuur en zelfs het milieu zelf het zwaarst getroffen door de Amerikaanse oorlogsvoering.

Een wankelend model

Er wordt vaak beweerd dat Israël zich tot ‘diplomatie’ wendde na zijn gedwongen terugtrekking uit Zuid-Libanon in 2000 onder druk van het verzet. Hoewel dit moment cruciaal was, was het niet het begin.

Er zijn eerdere precedenten. De Eerste Intifada (1987–1993) toonde aan dat een aanhoudende volksopstand niet alleen met brute kracht kon worden neergeslagen. Ondanks de uitgebreide onderdrukking door Israël hield de opstand stand.

Het was in deze context dat de Oslo-akkoorden tot stand kwamen – niet als een echt vredesproces, maar als een strategische reddingslijn. Via Oslo bereikte Israël politiek wat het militair niet kon afdwingen: de pacificatie van de opstand, de institutionalisering van de Palestijnse politieke versnippering en de transformatie van de Palestijnse Autoriteit tot een mechanisme voor interne controle.

Ondertussen versnelde de uitbreiding van de nederzettingen en oogstte Israël de mondiale legitimiteit van een staat die zich als ‘vredeszoekend’ profileerde.

Toch hebben de afgelopen twee decennia de grenzen van dit model blootgelegd.

Van Libanon in 2006 tot de herhaalde oorlogen tegen Gaza (2008–09, 2012, 2014, 2021 en de aanhoudende genocide sinds 2023) is Israël er niet in geslaagd beslissende strategische overwinningen te behalen. De voortdurende confrontaties met Hezbollah en Iran onderstrepen dit falen nog eens extra.

Israël is niet alleen niet in staat geweest zijn verklaarde militaire doelstellingen te bereiken, maar het is er ook niet in geslaagd zijn overweldigende vuurkracht – zelfs genocide – om te zetten in blijvende politieke voordelen.

Sommigen interpreteren dit als een verschuiving naar een voortdurende oorlog onder premier Benjamin Netanyahu. Maar deze interpretatie is onvolledig.

Voortdurende oorlog?

Netanyahu begrijpt dat deze oorlogen niet oneindig kunnen worden voortgezet. Toch zou het beëindigen ervan zonder overwinning nog grotere gevolgen hebben: de ineenstorting van Israëls afschrikkingsdoctrine en, mogelijk, het ontrafelen van zijn bredere project van regionale dominantie.

Dit dilemma raakt de kern van de zionistische ideologie, met name Ze’ev Jabotinsky’s concept van de ‘IJzeren Muur’ – het geloof dat overweldigende, niet-aflatende kracht het inheemse verzet uiteindelijk tot overgave zou dwingen.

Vandaag wordt die premisse op de proef gesteld – en schiet ze tekort.

Netanyahu heeft de huidige oorlogen herhaaldelijk gepresenteerd als existentieel, vergelijkbaar in betekenis met 1948 – de oorlog die resulteerde in de etnische zuivering van Palestijnen tijdens de Nakba en de oprichting van Israël.

De parallellen zijn inderdaad onmiskenbaar: massale ontheemding, terreur tegen burgers, systematische vernietiging en onwankelbare westerse steun – vroeger van Groot-Brittannië, nu van de Verenigde Staten.

Maar er is een cruciaal verschil: de oorlog van 1948 leidde tot de oprichting van Israël; de huidige oorlogen gaan over het voortbestaan ervan als een exclusivistisch koloniaal project.

En hierin schuilt de paradox: hoe langer deze oorlogen voortduren, hoe meer ze het onvermogen van Israël blootleggen om beslissende resultaten te boeken. Toch riskeert het beëindigen ervan zonder overwinning een historische nederlaag – niet alleen voor Netanyahu, maar voor de ideologische grondslagen van de Israëlische staat zelf.

De Israëlische samenleving lijkt te beseffen wat er op het spel staat. Uit peilingen in 2024 en 2025 blijkt een overweldigende steun onder Israëlische joden voor voortzetting van de militaire campagnes in Gaza en confrontaties met Iran en Libanon.

In het publieke debat wordt deze steun gekaderd in termen van ‘veiligheid’ en ‘afschrikking’. Maar de onderliggende realiteit is dieper: een collectief besef dat het langdurige project van militaire suprematie aan het wankelen is.

Nu Israël er ondanks de genocide niet in is geslaagd Gaza te onderwerpen, probeert het nu via diplomatieke manoeuvres te bereiken wat het niet via oorlog kon veiligstellen. Voorstellen voor internationaal toezicht, stabilisatietroepen en van buitenaf opgelegde bestuursstructuren zijn allemaal variaties op deze aanpak.

Maar het is onwaarschijnlijk dat deze inspanningen zullen slagen.

Gaza is niet langer geïsoleerd. De regionale dimensie van het conflict is uitgebreid, waardoor Libanon, Iran en andere actoren zijn verbonden in een breder, onderling verbonden front.

Het evenwicht verschuift

In Libanon is Israël herhaaldelijk gedwongen tot staakt-het-vuren-afspraken, niet uit vrije keuze, maar omdat het er niet in geslaagd is Hezbollah te verslaan of de wil van het Libanese volk te breken.

Deze dynamiek strekt zich uit tot Iran. Na de gezamenlijke agressie tegen Iran die op 28 februari begon, werden zowel de Verenigde Staten als Israël gedwongen om de-escalatiekaders te accepteren nadat ze er niet in geslaagd waren snelle of beslissende resultaten te boeken.

De verwachting dat Iran snel gedestabiliseerd zou kunnen worden – naar het voorbeeld van Irak of Libië – bleek een illusie. In plaats daarvan legde de confrontatie de grenzen van militaire escalatie bloot en dwong ze een terugkeer naar de onderhandelingstafel af.

Dit is de kern van de huidige situatie waarin Israël zich bevindt.

Diplomatie is in dit model geen alternatief voor oorlog – het is een pauze daarbinnen. Een tijdelijk instrument dat wordt gebruikt om de troepen te hergroeperen voor de volgende fase van de confrontatie.

Maar in het geval van Israël wordt deze agressieve ‘diplomatie’ in toenemende mate het enige beschikbare instrument, juist omdat de militaire strategie geen overwinning heeft opgeleverd.

Libanon moest de uitzondering zijn – een theater waar Israël Hezbollah kon isoleren en verslaan. In plaats daarvan werd het een verder bewijs van strategisch falen.

Pogingen om de fronten – Gaza, Libanon, Jemen, Iran – van elkaar te scheiden, zijn mislukt. Iran heeft zijn diplomatieke betrokkenheid expliciet gekoppeld aan ontwikkelingen op andere fronten, waardoor Israël in een bredere strategische verstrikking is gedwongen die het niet kan beheersen.

Dit markeert een ingrijpende verschuiving.

De fundamentele pijlers van de Israëlische strategie – overweldigende kracht, versnippering van tegenstanders, controle over het narratief en politieke manipulatie – functioneren niet langer zoals vroeger.

Toch blijft Netanyahu overwinning projecteren, verklaart hij regelmatig succes, beroept hij zich op afschrikking en presenteert hij de aanhoudende oorlogen als strategische successen.

Maar deze retoriek klinkt hol.

De realiteit, die steeds duidelijker wordt voor waarnemers in de regio en daarbuiten, is dat het evenwicht eindelijk aan het verschuiven is.

Voor het eerst in decennia buigt de loop van de geschiedenis niet langer in het voordeel van Israël.

Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.

Copyright © 2026 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

Is de Samson-optie ondenkbaar?

Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over: