De heerschappij van idioten

De laatste dagen van stervende imperia worden gedomineerd door idioten. De Romeinse, Maya-, Franse, Habsburgse, Ottomaanse, Romanoff-, Iraanse en Sovjetdynastieën stortten in onder de domheid van hun decadente heersers, die zich onttrokken aan de realiteit, hun naties plunderden en zich terugtrokken in echokamers waar feit en fictie niet meer van elkaar te onderscheiden waren.

Donald Trump en de sycofante buffoons in zijn regering zijn moderne versies van de heerschappij van de Romeinse keizer Nero, die enorme staatsuitgaven besteedde om magische krachten te verwerven; de Chinese keizer Qin Shi Huang, die herhaaldelijk expedities financierde naar een mythisch eiland van onsterfelijken om een drankje mee terug te brengen dat hem eeuwig leven zou schenken; en een onbekwaam tsaristisch hof dat tarotkaarten zat te lezen en seances bijwoonde terwijl Rusland werd geteisterd door een oorlog die meer dan twee miljoen levens kostte en er een revolutie broeide in de straten, schrijft Chris Hedges.

In “Hitler and the Germans” verwerpt de politieke filosoof Eric Voegelin het idee dat Hitler – begaafd in retoriek en politiek opportunisme, maar slecht opgeleid en vulgair – het Duitse volk betoverde en verleidde. De Duitsers, zo schrijft hij, steunden Hitler en de “groteske, marginale figuren” om hem heen omdat hij de pathologieën belichaamde van een zieke samenleving, geteisterd door economische ineenstorting en hopeloosheid. Voegelin definieert domheid als een “verlies van realiteit.” Het verlies van realiteit betekent dat een “dom” persoon “zijn handelen in de wereld waarin hij leeft niet juist kan oriënteren.” De demagoog, die altijd een idiote is, is geen freak of sociale mutatie. De demagoog geeft uitdrukking aan de tijdgeest van de samenleving, haar collectieve afkeer van een rationele wereld van verifieerbare feiten.

Deze idioten, die beloven verloren glorie en macht te heroveren, creëren niets. Ze vernietigen alleen maar. Ze versnellen de ineenstorting. Beperkt in hun intellectuele vermogens, zonder enig moreel kompas, grof incompetent en vervuld van woede jegens de gevestigde elites die hen volgens hen hebben gekleineerd en afgewezen, maken ze de wereld om tot een speeltuin voor oplichters, bedriegers en megalomane figuren. Ze voeren oorlog tegen universiteiten, verbieden wetenschappelijk onderzoek, verspreiden kwakzalverspraktijken over vaccins als voorwendsel om massale surveillance en gegevensuitwisseling uit te breiden, ontnemen legale inwoners hun rechten en geven legers van knokploegen, zoals de Amerikaanse immigratiedienst ICE is geworden, de macht om angst te zaaien en passiviteit af te dwingen. De realiteit, of het nu gaat om de klimaatcrisis of de verpaupering van de arbeidersklasse, heeft geen invloed op hun fantasieën. Hoe erger het wordt, hoe idioter ze worden.

Hannah Arendt geeft een samenleving die radicaal kwaad vrijwillig omarmt de schuld van deze collectieve “gedachteloosheid.” Wanhopig om te ontsnappen aan de stagnatie waarin zij en hun kinderen gevangen zitten, hopeloos en wanhopig, is een verraden bevolking geconditioneerd om iedereen om zich heen uit te buiten in een wanhopige strijd om vooruit te komen. Mensen zijn objecten die gebruikt kunnen worden, een afspiegeling van de wreedheid van de heersende klasse.

Een samenleving die wordt geteisterd door wanorde en chaos, zoals Voegelin opmerkt, verheerlijkt moreel gedegenereerde mensen, die sluw, manipulatief, bedrieglijk en gewelddadig zijn. In een open, democratische samenleving worden deze eigenschappen veracht en gecriminaliseerd. Degenen die ze vertonen, worden als dom veroordeeld; “een man [of vrouw] die zich op deze manier gedraagt,” merkt Voegelin op, “zal sociaal worden geboycot.” Maar in een zieke samenleving zijn de sociale, culturele en morele normen omgekeerd. De eigenschappen die een open samenleving in stand houden – zorg voor het algemeen belang, eerlijkheid, vertrouwen en zelfopoffering – worden belachelijk gemaakt. Ze zijn schadelijk voor het voortbestaan in een zieke samenleving.

Wanneer een samenleving, zoals Plato opmerkt, het algemeen belang verzaakt, ontketent zij altijd amorele lusten – geweld, hebzucht en seksuele uitbuiting – en bevordert zij magisch denken, het onderwerp van mijn boek “Empire of Illusion: The End of Literacy and the Triumph of Spectacle”.

Het enige waar deze stervende regimes goed in zijn, is spektakel. Deze brood en circusspelen – zoals Trumps 40 miljoen dollar kostende legerparade die op zijn verjaardag op 14 juni zal plaatsvinden – houden een verontruste bevolking bezig.

De Disneyficatie van Amerika, het land van eeuwig gelukkige gedachten en positieve attitudes, het land waar alles mogelijk is, wordt verkocht om de wreedheid van economische stagnatie en sociale ongelijkheid te maskeren. De bevolking wordt geconditioneerd door de massacultuur, die wordt gedomineerd door seksuele commodificatie, banale en hersenloze entertainment en grafische weergaven van geweld, om zichzelf de schuld te geven van mislukkingen.

Søren Kierkegaard waarschuwt in “The Present Age” dat de moderne staat ernaar streeft het geweten uit te roeien en individuen te vormen en te manipuleren tot een plooibaar en geïndoctrineerd “publiek.” Dit publiek is niet echt. Het is, zoals Kierkegaard schrijft, een “monsterlijke abstractie, een allesomvattend iets dat niets is, een luchtspiegeling.” Kortom, we zijn onderdeel geworden van een kudde, “onwerkelijke individuen die nooit verenigd zijn en nooit verenigd kunnen worden in een werkelijke situatie of organisatie – en toch als een geheel bij elkaar worden gehouden.” Degenen die het publiek in twijfel trekken, die de corruptie van de heersende klasse aan de kaak stellen, worden afgedaan als dromers, freaks of verraders. Maar alleen zij kunnen, volgens de Griekse definitie van de polis, als burgers worden beschouwd.

Thomas Paine schrijft dat een despotische regering een schimmel is die voortkomt uit een corrupte burgermaatschappij. Dit is wat er in vroegere samenlevingen is gebeurd. Dit is wat er met ons is gebeurd.

Het is verleidelijk om het verval te personaliseren, alsof we door ons van Trump te ontdoen weer tot gezond verstand en nuchterheid zullen komen. Maar het verval en de corruptie hebben al onze democratische instellingen geruïneerd, die weliswaar in vorm functioneren, maar niet in inhoud. De instemming van de geregeerden is een wrede grap. Het Congres is een club die zich laat omkopen door miljardairs en bedrijven. De rechtbanken zijn aanhangsels van bedrijven en de rijken. De pers is een echokamer van de elites, van wie sommigen Trump niet mogen, maar van wie niemand pleit voor de sociale en politieke hervormingen die ons van despotisme zouden kunnen redden. Het gaat om hoe we despotisme verpakken, niet om despotisme zelf.

De historicus Ramsay MacMullen schrijft in “Corruption and the Decline of Rome” dat wat het Romeinse Rijk heeft vernietigd “het afleiden van de macht van de regering, haar verkeerde richting” was.

Macht werd een middel om particuliere belangen te verrijken. Deze verkeerde richting maakt de regering machteloos, althans als instelling die kan voorzien in de behoeften en de rechten van de burgers kan beschermen. In die zin is onze regering machteloos. Ze is een instrument van bedrijven, banken, de oorlogsindustrie en oligarchen. Ze verslindt zichzelf om rijkdom naar boven te sluizen. “De ondergang van Rome was het natuurlijke en onvermijdelijke gevolg van buitensporige grootheid,” schrijft Edward Gibbon.

“Welvaart deed het principe van verval rijpen; de oorzaak van de ondergang nam toe met de omvang van de veroveringen; en zodra de tijd of een ongeluk de kunstmatige steunpilaren had weggenomen, bezweek het indrukwekkende bouwwerk onder het gewicht van zichzelf. Het verhaal van de ondergang is eenvoudig en duidelijk: in plaats van ons af te vragen waarom het Romeinse Rijk ten onder ging, zouden we ons eerder moeten verbazen dat het zo lang heeft standgehouden.”

De Romeinse keizer Commodus was, net als Trump, in de ban van zijn eigen ijdelheid. Hij liet standbeelden van zichzelf als Hercules maken en had weinig interesse in het besturen van zijn rijk. Hij zag zichzelf als een ster in de arena, organiseerde gladiatorengevechten waarin hij tot overwinnaar werd gekroond en doodde leeuwen met pijl en boog. Het rijk – hij hernoemde Rome tot Colonia Commodiana (Kolonie van Commodus) – was een middel om zijn bodemloze narcisme en zucht naar rijkdom te bevredigen. Hij verkocht openbare ambten op dezelfde manier als Trump gratie en gunsten verkoopt aan degenen die in zijn cryptovaluta’s investeren of donaties doen aan zijn inauguratiecomité of presidentiële bibliotheek.

Uiteindelijk lieten de adviseurs van de keizer hem in zijn badkamer wurgen door een professionele worstelaar, nadat hij had aangekondigd dat hij het consulaat zou aanvaarden, gekleed als gladiator. Maar zijn moord kon de neergang niet stoppen. Commodus werd vervangen door de hervormer Pertinax, die drie maanden later werd vermoord. De Praetoriaanse Garde veilde het ambt van keizer. De volgende keizer, Didius Julianus, hield het 66 dagen vol. In 193 n.Chr., het jaar na de moord op Commodus, zouden er vijf keizers zijn.

Net als het late Romeinse Rijk is onze republiek dood.

Onze grondwettelijke rechten – een eerlijk proces, habeas corpus, privacy, vrijheid van uitbuiting, eerlijke verkiezingen en vrijheid van meningsuiting – zijn ons ontnomen door gerechtelijke en wetgevende besluiten. Deze rechten bestaan alleen nog in naam. De enorme kloof tussen de vermeende waarden van onze schijndemocratie en de werkelijkheid betekent dat ons politieke discours, de woorden die we gebruiken om onszelf en ons politieke systeem te beschrijven, absurd zijn.

Walter Benjamin schreef in 1940, te midden van de opkomst van het Europese fascisme en de dreigende wereldoorlog:

Ons verval, onze onwetendheid en onze collectieve terugtrekking uit de werkelijkheid zijn het resultaat van een langdurig proces. De gestage uitholling van onze rechten, met name onze rechten als kiezers, de transformatie van de staatsorganen tot instrumenten van uitbuiting, de verarming van de werkende armen en de middenklasse, de leugens die onze ether verzadigen, de achteruitgang van het openbaar onderwijs, de eindeloze en zinloze oorlogen, de duizelingwekkende staatsschuld, de ineenstorting van onze fysieke infrastructuur, weerspiegelen de laatste dagen van alle imperia.

Trump, de pyromaan, vermaakt ons terwijl we ten onder gaan.

Copyright © 2025 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

De snel opkomende tirannieke heerschappij in het Westen

Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over: