Gasreserves in de EU gedaald tot onder 50 procent, in Duitsland zelfs tot slechts 40 procent

Bijna een week geleden heb ik bericht over de vulniveaus van de Duitse gasopslagplaatsen, die nog nooit zo laag zijn geweest. Puur rekenkundig dreigt er in minder dan 40 dagen een gastekort als de winter niet erg mild blijft. In dat geval kan een verhoging van de LNG-import een gastekort nog voorkomen. In het geval van een koude winter kan zelfs een verhoging van de LNG-import, die heel goed mogelijk is, een gastekort niet meer voorkomen.

Een Russische deskundige heeft voor TASS in een artikel verslag gedaan van de gasproblemen van de EU als geheel, want bij de Europese buren ziet het er niet veel beter uit. Ik heb het TASS-artikel vertaald en daarna leg ik nogmaals uit waarom het gasprobleem niets te maken heeft met de oorlog in Oekraïne, maar ongeveer tien jaar geleden door de EU zelf is gecreëerd, schrijft Thomas Röper.

Begin van de vertaling:

Overschrijding van de “halve tijd” voor gas: wat zijn de gevolgen van de daling van de gasreserves in Europa?

Igor Jushkov, expert aan de Financiële Universiteit en bij het Nationaal Fonds voor Energiezekerheid, over de oorzaken van de gespannen gassituatie in de EU en de daarmee gepaard gaande dubbele valstrik.

De gasreserves in Europese ondergrondse opslagplaatsen zijn op 20 januari onder de 50 procent gedaald. Het resterende niveau bedroeg op die dag 49,84 procent of 55,1 miljard kubieke meter, zoals blijkt uit gegevens van Gas Infrastructure Europe (GIE), de vereniging van Europese gasinfrastructuurbeheerders. Ter vergelijking: op 20 januari 2025 bedroegen de reserves 61 procent. Het huidige vulniveau ligt 14,66 procent onder het gemiddelde van de afgelopen vijf jaar voor deze datum.

Deze cijfers zullen onvermijdelijk leiden tot spanningen op de Europese gasmarkt.

Wie is hiervoor verantwoordelijk?

Deze gegevens in Europa in januari 2026 hebben meerdere oorzaken.

Ten eerste heeft de EU haar eigen norm van 90 procent vulling van de ondergrondse gasopslagplaatsen tegen het begin van het stookseizoen 2025 niet gehaald. Deze dringende aanbeveling (die bijna als een verplichting kan worden beschouwd) werd in 2022 door de Europese Commissie ingevoerd in het licht van de dalende Russische gasimport. Aanvankelijk werd hieraan voldaan en in 2024 ging Europa de winter in met een indrukwekkend vulniveau van 95 procent.

In 2025 bleven de prijzen echter het hele jaar door hoog, met een gemiddelde beurskoers in Europa van 422 dollar per 1.000 kubieke meter. Daardoor konden bedrijven het zich niet veroorloven om gas te kopen om in de opslagplaatsen te storten. Het verbruik in de EU is de afgelopen jaren aanzienlijk gedaald: met ongeveer 80 tot 90 miljard kubieke meter, terwijl het gasvolume in de ondergrondse opslagplaatsen ongewijzigd bleef. Daarom kwamen de Europese bedrijven tot de conclusie dat het huidige opslagvolume meer dan voldoende was. Hier komt echter een tweede factor om de hoek kijken.

Ten tweede daalden de temperaturen in Europa in januari aanzienlijk. Daarvoor waren verschillende winters zeer mild geweest, wat had geleid tot een laag gasverbruik, dat Europeanen voornamelijk nodig hebben voor verwarming. Zelfs lichte vorst leidde daarom tot een hoger gasverbruik.

De derde en belangrijkste reden voor de toegenomen gasonttrekking uit ondergrondse opslagplaatsen was de strategie van de EU zelf. Met het stijgende verbruik was het voor de Europeanen voordelig om dit te dekken met het gas dat eerder in ondergrondse opslagplaatsen was opgeslagen, omdat er maar één alternatief was: het verhogen van de invoer van vloeibaar aardgas (LNG). Hierbij is het belangrijk te vermelden dat de EU al de maximale hoeveelheid pijpleidinggas importeert. De gaspijpleidingen uit Noorwegen, Algerije, Rusland (TurkStream is de laatst overgebleven pijpleiding) en Azerbeidzjan werken op volle capaciteit. Een verhoging van de aankopen is daarom onmogelijk.

Bijgevolg kan een toename van de gasimport alleen worden bereikt door meer LNG aan te kopen. Dit zal echter leiden tot hogere prijzen: de wereldwijde LNG-markt is een systeem van onderling communicerende schepen. Europa en Azië concurreren om de vracht en de gastanker gaat naar de hoogste bieder. Het was daarom in het belang van de EU om de toename van de LNG-import zo lang mogelijk uit te stellen om een prijsstijging op de markt te voorkomen.

De prijzen zijn stiekem gestegen

Deze tactiek werkte een tijdje. De lagere prijzen van deze winter hebben de eigenaren van aardgas in ondergrondse opslagplaatsen er echter toe aangezet hun gas te verkopen uit angst voor verdere prijsdalingen. Ze hadden het in de zomer gekocht en opgeslagen toen de prijzen boven de 400 dollar per 1.000 kubieke meter lagen. Nu zien we een boemerangeffect. Enerzijds is het kouder geworden, waardoor ze gedwongen zijn de LNG-import te verhogen, anderzijds drijft juist het feit dat de gasreserves in de ondergrondse opslagplaatsen laag zijn, de gasprijzen omhoog.

Politico schreef zelfs dat de EU in een “gasval” zit. Ik zou zelfs zeggen dat het een dubbele val is: een economische en een politieke.

De eerste valstrik is dat hoe minder gas er in de ondergrondse opslagplaatsen achterblijft, hoe meer gas er moet worden geïmporteerd. Dat betekent dat de concurrentie met Azië (en met name China) om beschikbare LNG-hoeveelheden zal toenemen en dat de prijzen verder zullen stijgen. Bovendien betekent het lage gasniveau in de ondergrondse gasopslagplaatsen aan het einde van het stookseizoen dat Europa de rest van het jaar grote hoeveelheden gas moet bijkopen om deze voor de komende winter op te slaan.

De tweede valkuil zijn problemen met LNG-leveranciers. De EU heeft sancties opgelegd aan Russisch vloeibaar aardgas in 2025, hoewel Moskou de op één na grootste leverancier van deze brandstof aan de EU is. Het embargo geldt vanaf 25 april voor kortlopende contracten en vanaf 1 januari treedt een volledig verbod op de invoer van Russisch LNG in werking. Dit gebeurt onder meer tegen de achtergrond van de verslechterende betrekkingen tussen de EU en de VS als gevolg van meningsverschillen over Groenland en de crisis in Oekraïne.

Maar Washington is de grootste LNG-leverancier van Europa, en juist vanwege het Amerikaanse gas hebben Europese politici hun markt opgeschoond door sancties op te leggen aan Russisch LNG. Een andere belangrijke LNG-leverancier voor Europa, Qatar (meestal de derde grootste in termen van verkoopvolume), dreigde onlangs de EU met een exportstop als Brussel zijn klimaatvoorschriften niet zou wijzigen. Doha is ontevreden met het plan om EU-leveranciers te straffen met 5 procent van hun wereldwijde omzet als ze bepaalde milieueisen overtreden of niet naleven.

Geen illusies

Het groeiende aandeel van LNG in de gasimporten houdt dus risico’s in voor de EU. In 2025 bereikte de EU met 142 miljard kubieke meter een historisch record in LNG-importen, een stijging van 28 procent ten opzichte van 2024. Dat drijft nu de prijzen omhoog. Europese politici vochten tegen de afhankelijkheid van Russisch gas, dat zij omschreven als “het energiewapen van het Kremlin”. Zij verklaarden ook dat zij absoluut moesten overschakelen op Amerikaans LNG, dat “moleculen van vrijheid” zou bevatten. Nu blijkt dat Rusland, zelfs midden in het hevige conflict met het Westen, zijn contractuele verplichtingen om gas aan Europa te leveren nakomt, zonder politieke voorwaarden te stellen. De VS kunnen de Europeanen daarentegen gemakkelijk chanteren met economische instrumenten.

We moeten toegeven dat Rusland profiteert van de huidige situatie in Europa. Door de hoge prijzen kunnen we geld verdienen, hoewel onze pijpleidinggasexportvolumes laag zijn: in 2025 werd 18,8 miljard kubieke meter via TurkStream naar Europa geleverd. Aangezien de Europese ondergrondse gasopslagplaatsen aan het einde van de winter leger worden, blijven de hogere prijzen de rest van het jaar gehandhaafd.

Het is te hopen dat de problemen die worden veroorzaakt door het hoge aandeel van LNG in de gasimport van de EU, een toekomstige generatie Europese politici ertoe zullen aanzetten om de zin van het herstel van de gaspijpleidingen uit Rusland te onderzoeken. Niemand maakt zich illusies over de huidige politici van de EU.

Einde van de vertaling

Het probleem is weer eens de EU

Zelfs Duitse media vragen zich inmiddels af of het slim was om op het gebied van gas afhankelijk te worden van de VS. Ze zijn nog niet zo ver dat ze zich herinneren dat Rusland 50 jaar lang en ondanks alle politieke crises altijd een betrouwbare leverancier is geweest en dat het een vergissing was om afscheid te nemen van Russisch gas, maar ze beginnen in ieder geval te begrijpen dat het erg dom is om te vertrouwen op de VS, die nooit hebben geaarzeld om economische of monetaire kwesties als politiek pressiemiddel te gebruiken en daarbij ook zonder meer geldende verdragen te schenden.

Een hernieuwde samenwerking met Rusland zou weliswaar het acute gastekort verhelpen, maar het probleem van de hoge gasprijzen in de EU nog steeds niet oplossen.

De hoge gasprijzen in de EU zijn een gevolg van de hervorming van de gasmarkt door de Europese Commissie onder voorzitter Juncker, die de doorverkoop van gas op de beurs heeft toegestaan, wat voorheen verboden was. Dit heeft ertoe geleid dat importeurs te weinig gas hebben geïmporteerd, dat ze van Gazprom nog steeds tegen een lage prijs van 200 tot 300 dollar per duizend kubieke meter konden krijgen, om de beurskoers op te drijven en zo hun winsten te vergroten. Daardoor lag de gasprijs op de beurs begin oktober 2021 (dus bijna vijf maanden voor de escalatie in Oekraïne), op het hoogtepunt van de eerste gascrisis, plotseling al tot 2.000 dollar in plaats van 200 tot 300 dollar, waardoor de gasopslagplaatsen in het najaar van 2021, aan het begin van het stookseizoen, met iets meer dan 70 procent zo laag gevuld waren als nooit tevoren of daarna, wat vervolgens heeft geleid tot de lage vulniveaus in de winter van 2021/2022.

Zelfs afgelopen herfst waren de Duitse opslagplaatsen iets beter gevuld dan in de herfst van 2021, maar door de tijdelijk koude winter van dit jaar werd er meer gas verbruikt en zijn de vulniveaus nu zelfs lager dan in de winter van 2021/2022.

Als u de vulniveaus zelf wilt volgen, raad ik u twee websites aan: op deze pagina van NDR kunt u de huidige vulniveaus vergelijken met het gemiddelde van de jaren 2017 tot 2021, op deze pagina van t-online kunt u de vulniveaus van 2019 tot nu afzonderlijk vergelijken.

Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.

Copyright © 2026 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

Snelle vergelding: Poetin lanceert Oreshnik-aanval op “grootste gasopslagplaats van Europa” in de Oekraïense regio Lvov (VIDEO’S)

Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over: