De mislukkingen van Trump, de mislukkingen van Amerika

Nou, we hebben nu een president die zegt wat hij bedoelt, en dit is een vooruitgang ten opzichte van de vier jaar die Amerikanen hebben doorgebracht met het luisteren naar een levenslange, dwangmatige leugenaar die meer dan eens het tegenovergestelde zei van wat hij bedoelde. Het is altijd het beste om te weten dat iemand meent wat hij of zij zegt, zelfs als dit dwaas is, of onpraktisch, of ergens op weg naar gevaarlijk. Dit is het geval met Donald Trump: we kunnen er zeker van zijn dat hij meent wat hij zegt, maar zoveel van wat hij zegt is dwaas, of onpraktisch, of ergens op weg naar gevaarlijk.

“Ten behoeve van de nationale veiligheid en vrijheid in de hele wereld,” verklaarde Trump vlak voor Kerstmis, ”zijn de Verenigde Staten van Amerika van mening dat het bezit en de controle van Groenland een absolute noodzaak is.” Hij deed deze uitspraak toen hij Ken Howery, een durfkapitalist die diplomaat is geworden, aankondigde als zijn ambassadeur in Kopenhagen, schrijft Patrick Lawrence.

Oké, een goed voorbeeld. Je moet geloven dat Trump het meent als hij dit soort dingen zegt, zelfs als je geen moment kunt geloven dat ze waar zijn of enige waarde hebben.

Trump wil ook Canada annexeren als de 51e staat van Amerika. Hij wil ook de soevereiniteit over het Panamakanaal terugwinnen. En de Golf van Mexico omdopen tot de Golf van Amerika. “De Verenigde Staten zullen zichzelf weer beschouwen als een groeiende natie,” zei hij in zijn inaugurele rede, ”een die onze rijkdom vergroot, ons grondgebied uitbreidt.” Dit is echt een man met plannen. Daar kunnen we de komende vier jaar op rekenen.

Voordat we verder gaan, Trump heeft sinds zijn inauguratie twee dingen gedaan die onze goedkeuring verdienen, en die moeten we kort opmerken. Een daarvan is zijn vastberadenheid, via een van zijn vele uitvoeringsbevelen, om het Eerste Amendement te herstellen en zo de vrijheid van meningsuiting te verdedigen. We zullen moeten zien hoe dit bevel wordt geïnterpreteerd – of het zich bijvoorbeeld zal uitstrekken tot de ongebreidelde censuur van sommige media en op universiteiten onder de schandelijk corrupte beschuldiging dat oppositie tegen Israël en de zionistische terreur neerkomt op “antisemitisme.” Wordt nog bepaald.

Onafhankelijk van de uitvoeringsbevelen heeft Trump ook duidelijk gemaakt dat hij van plan is om binnenkort met Vladimir Poetin te spreken om de proxyoorlog van het Biden-regime in Oekraïne te beëindigen. Het is nu duidelijk dat Trump geen plan heeft om de oorlog te beëindigen: Hij heeft het de hele tijd gedaan. Maar het openen van gesprekken met de Russische president is niettemin groots. Biden en zijn adjudanten, bevroren in ideologische anachronismen en bijgevolg onbekwaam om ook maar iets met staatsmanschap te maken te hebben, hebben het grootste deel van de afgelopen vier jaar contacten met Moskou geweigerd. Tegen deze achtergrond is het heropenen van diplomatieke kanalen een belangrijke stap. Dat zal ook zo zijn als – laten we het voorlopig bij “als” houden – hij erin slaagt de toon tussen Washington en Peking te verbeteren. We mogen het potentieel hier niet missen alleen omdat de naam van Donald Trump erop staat.

Er is nog iets anders dat we niet mogen missen nu Trump zijn borst vooruit slaat in naam van een soort neo-expansionistisch Amerika. Al zijn plannen om het aanzien en de reputatie van onze republiek in de wereld te verbeteren – “Amerika zal zijn rechtmatige plaats als de grootste, machtigste, meest gerespecteerde natie op aarde terugwinnen, ontzag en bewondering inboezemen,” enzovoort – zijn fundamenteel hermetisch – uitgebroed in een vreemde staat van eenzaamheid. Er is geen overleg geweest met de Denen over Groenland, en zeker niet met Groenlanders. Niemand van Trump’s mensen heeft de Canadezen gevraagd of ze een VS-staat willen worden. Ik weet van geen enkel contact met de Panamezen over de status van het kanaal.

Zelfs de beloofde demarche naar Rusland verraadt dit … dit wat? … dit isolement van de realiteit. Hier is de meest recente verklaring van Trump over zijn plannen om de Oekraïne-crisis op te nemen met het Kremlin, zoals herdrukt in The Telegraph:

“Ik ga Rusland, wiens economie faalt, en president Poetin een heel groot plezier doen. Regel het nu en STOP deze belachelijke oorlog! HET WORDT ALLEEN MAAR ERGER. Als we niet snel een “deal” sluiten, heb ik geen andere keuze dan hoge belastingen, tarieven en sancties op te leggen op alles wat Rusland aan de Verenigde Staten en diverse andere deelnemende landen verkoopt.”

Waar moeten we beginnen?

De economie van Rusland faalt niet. Het zijn de Europese economieën die failliet gaan als gevolg van het sanctieregime dat de Verenigde Staten aan Rusland hebben opgelegd. Washington kan Moskou geen gunsten verlenen. Gezien het verloop van de oorlog zijn het de Verenigde Staten die een gunst van Rusland nodig hebben. De Amerikaanse import uit Rusland in 2022, het meest recente jaar waarvoor statistieken zijn opgesteld, bedroeg 16 miljard dollar – taxitarief in de context van de wereldhandel.

Afgezien van deze details, hoe veelzeggend ook, is er de wens van Moskou om een nieuwe veiligheidsstructuur te ontwikkelen die als basis kan dienen voor een duurzame vrede die zowel Rusland als de westerse alliantie ten goede komt. Poetin en Sergej Lavrov, zijn minister van Buitenlandse Zaken, hebben herhaaldelijk duidelijk gemaakt dat onderhandelingen geen zin hebben als deze fundamentele doelstelling niet wordt erkend. Trump, die zich hier niet van bewust is of er gewoon niet in is geïnteresseerd, lijkt weer eens te opereren op die insulaire afstand van de werkelijkheid die hierboven is genoemd. Wie van zijn mensen, kan ik net zo goed vragen, zou in staat zijn tot diplomatie van deze importantie en verfijning? Marco Rubio? Kom op nou.

Groenland, Canada, het Panamakanaal, een niet-planmatig plan voor vrede in Oekraïne: dit zijn allemaal mislukkingen in wording. We kunnen ze afdoen als ergens langs het continuüm dat loopt van dwaas tot onpraktisch tot gevaarlijk. Laten we daar, om de gedachte af te maken, onserieus aan toevoegen. Nee, het buitenlandse beleid van Donald Trump heeft, zelfs in grote lijnen, geen enkele kans van slagen. De grootste, de meest gerespecteerde, ontzag en bewondering: Nee, Trump wil Amerika nu precies in de tegenovergestelde richting leiden.

Maar niet zo snel. Het is de moeite waard om even stil te staan bij een korte maar weloverwogen anatomie van de komende mislukkingen van Trump. Waaruit bestaan ze? Hoe heeft hij deze plannen uitgebroed en hoe is hij tot deze standpunten gekomen? Wat kunnen we leren van deze eerste dagen van wat lijkt op een zeer lange vier jaar. Er zijn inderdaad dingen die we kunnen leren, en dan bedoel ik over onszelf.

Donald Trump als spiegel. Laten we erin kijken en nadenken over wat we zien. De causaliteit van mislukking: dit is waar we naar op zoek zijn, en ik zie twee dingen die onze tijd waard zijn.

Veel van de grote filosofen van de afgelopen 100 jaar – Husserl, Heidegger, Lévinas, enzovoort – deelden een uitgesproken preoccupatie die begon in de jaren 1920. Ik relateer dit (en de geleerden kunnen me corrigeren) aan de wrakstukken van de Eerste Wereldoorlog die ze overal om zich heen vonden. Dit waren de ontdekkingsreizigers en ontwikkelaars van de discipline die fenomenologie wordt genoemd. Wie zijn wij? Wat is er van ons geworden, wij die in massale, gemechaniseerde samenlevingen leven? Wat is de aard van menselijke relaties? Dit waren enkele van de vragen.

Emmanuel Lévinas, een Litouwse Jood die in Frankrijk woonde (1906-1995) en in het Frans schreef, verhief deze zaken tot een blijvend discours over het Zelf en de Ander. Onverschilligheid voor anderen, zo betoogde hij – en hoe radicaal moet ik vereenvoudigen – lag ten grondslag aan de kwalen en het kwaad van de 20e eeuw. De cultus van het individu, stelde hij (naast een heleboel andere dingen) moet worden overstegen ten gunste van relaties met alle Anderen onder ons. We realiseren ons wie we zijn alleen door middel van deze relaties; ze zijn primair. “Het Zelf is alleen mogelijk door de erkenning van de Ander,” schreef hij, een bekende regel. Dus, om door te gaan met mijn vereenvoudiging: we zijn eerst sociale wezens; onze individualiteit komt voort uit onze socialiteit. Lévinas publiceerde Totaliteit en Oneindigheid, het boek waarin hij zijn zaak het meest volledig en beroemd uiteenzette, in 1961.

Ik noem deze mensen en hun denken omdat we 64 jaar nadat Lévinas zijn meesterwerk publiceerde, kunnen zien hoezeer hij en zijn collega’s gelijk hadden over de bestemming van de mensheid. Kijken vanuit het perspectief van de Ander – het begrijpen, bedoel ik, het kennen zonder het speciaal te hoeven delen – is een van onze 21e-eeuwse vereisten: zo heb ik het in deze ruimte en elders verwoord. Het vermogen in jezelf ontwikkelen om te begrijpen hoe de wereld er voor andere mensen uitziet, is een van de lessen die ik heb geleerd tijdens mijn jaren als correspondent in het buitenland. Het is essentieel, om het op een andere manier te zeggen, voor de constructieve deelname van elk volk aan het menselijke project zoals we dat nu hebben.

Amerikanen zijn op zijn zachtst gezegd niet in het voordeel in deze zaken. We hebben lang geleden onze vasthoudendheid aan onze individualiteit omgezet in het “isme” van het individualisme, een ideologie die, hoe ver ze Amerika in het verleden ook gebracht heeft, nu een bal en ketting aan onze enkels blijkt te zijn. Evenzo heeft Amerika sinds de overwinningen van 1945 zoveel macht gehad dat zijn beleidskliekjes al lang geleden hun interesse verloren in de perspectieven van anderen – hoe de wereld naar hen kijkt, hun aspiraties, hun geschiedenis, al de rest. Dit is de reden waarom Amerika, met bewonderenswaardige maar enkele uitzonderingen, zulke slechte diplomaten voortbrengt. Het heeft ze niet nodig gehad. En de beleidskliekjes in Washington hebben nog niet in de gaten dat we daardoor al zijn begonnen te falen.

En daarom, om af te sluiten, vindt Donald Trump het prima om zijn plannen voor Canada, Groenland en het Kanaal bekend te maken zonder ook maar een vooroverleg met een Canadees, een Deen of een Panamees. Deze ideeën zijn zo onzinnig dat ze beschamend zijn. Maar zijn ze, afgezien van hun dwaze aspect, nog dwazer dan – maak je eigen lijstje – Vietnam, Reagans invasie in Grenada, de oorlog in Irak, Afghanistan, Syrië, Oekraïne, inderdaad? Hebben ze nog minder voeling met de perspectieven van anderen?

In dit verband vond ik de reactie van Claudia Sheinbaum op het voorstel van Trump om de Golf van Mexico een andere naam te geven geweldig. Tijdens een persconferentie, de dag nadat Trump de satijnen gordijnen van dit land had getrokken, stond de Mexicaanse president voor een kaart uit 1607 waarop de Golf precies zo stond aangegeven als we hem nu kennen. Wijzend naar Noord-Amerika stelde ze met een geamuseerde glimlach voor: “Waarom noemen we het niet Mexicaans Amerika? Dat klinkt mooi, toch?”

Sheinbaum hield Trump voor de gek, zoals we lang geleden zouden hebben gezegd, en goed voor haar. Maar laten we niet voorbijgaan aan wat ze zei: dit is hoe de wereld eruitziet voor ons, wij Mexicanen. Er is zelfs een kaart die ons perspectief weergeeft. Je komt nergens met ons als je dit niet begrijpt.

De decennia na de Tweede Wereldoorlog behoorden tot de belangrijkste van de vorige eeuw. Ze waren minder gewelddadig dan de oorlogsjaren, hoewel er ook veel ander geweld was. Dit was “het tijdperk van de onafhankelijkheid,” toen tal van verschillende volkeren onderhandelden of vochten om zich te ontworstelen aan de koloniale last en nieuwe naties voor zichzelf oprichtten.

De wereld was toen vol aspiraties. Het idee van een rechtvaardige, ethische wereldorde leek binnen handbereik. Toen Amerika alle naties de Koude Oorlog opdrong – en val me niet lastig met alternatieve versies van de geschiedenis – werd alles binair. De met-ons-of-tegen-ons decennia begonnen. De meeste nieuwe naties, zelfs als ze niet bezweken voor wat we nu de neoliberale ideologie in al haar uitbuitende aspecten noemen, slaagden er niet in om veel of de meeste van hun vroege hoop waar te maken. Dit is één van de vele redenen waarom de decennia van de Koude Oorlog zo bitter waren.

Maar de hoop en aspiraties werden nooit gedoofd: ondergedompeld of gecorrumpeerd, als het ware onder huisarrest geplaatst, maar nooit regelrecht vermoord of doodgeschoten door een vuurpeloton. Dit is een van de mooie dingen van wat er gebeurde toen de Duitsers in november 1989 de Berlijnse Muur neerhaalden: zodra het tijdperk na de Koude Oorlog zich aankondigde, kwamen alle oude doelen, de ambities die ooit hoogtij vierden, briljant weer tot leven. Ze waren er al die tijd al, als in een winterslaap.

Onder deze doelen is er één die nu het vermelden waard is. Gelijkwaardigheid tussen naties, met zijn diepe wortels in het tijdperk van de onafhankelijkheid, is een ander punt op mijn lijst – een lijst van twee tot nu toe – van 21e-eeuwse vereisten. Elke macht van enige omvang die zich in ons nieuwe tijdperk staande wil houden, moet dit accepteren. De enige alternatieven zijn achteruitgang en geweld – een of andere vorm van mislukking. Verzet bieden tegen de historische noodzaak, bedoel ik te zeggen – en dit geldt zowel voor individuen als voor reactionaire elites – is pure onmacht.

Multipolariteit is een andere term voor het fenomeen dat ik beschrijf. Het is nu in opkomst, met het niet-westen van nature en onvermijdelijk voorop, en manifesteert zich in wat we de nieuwe wereldorde noemen. Het heeft verschillende principes. Ik vind deze, in de geest, maar niet in de feiten, terug in de Vijf Principes die Zhou En-lai formuleerde in het begin van de jaren vijftig en die kort daarna werden overgenomen door de gloednieuwe Beweging van Niet-Gebonden Partijen. Respect voor territoriale integriteit en soevereiniteit, niet-aanvallen, niet-inmenging in de binnenlandse aangelegenheden van anderen, gelijkheid en gedrag tot wederzijds voordeel, vreedzame coëxistentie: ik merk op dat het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken dit nu heeft bestempeld als de verkeersregels van de nieuwe wereldorde. Interessant. Als je er even over nadenkt, zie je dat het enige woord dat ontbreekt gelijkwaardigheid is.

Ik laat het aan de lezers over om te beoordelen hoe ver, hoeveel sterrenstelsels ver, Donald Trump verwijderd is van een dergelijke opvatting van de wereld zoals die is nu hij zijn ambt weer opneemt. Het punt lijkt te voor de hand liggend om te benadrukken. Maar nogmaals, staat zijn regime zoveel verder van de realiteit af dan zijn voorgangers, met name maar niet alleen die van Joe Biden? Dit is onze vraag omdat het de belangrijke vraag is.

Als Trump een spiegel is, zie hem dan als een van die golvende, vervormende spiegels die beroemd zijn in de oude pretparken. Maar zoals ik me nog zo goed herinner van de kermissen uit mijn kindertijd, kun je jezelf nog steeds zien, zelfs als alles er grappig uitziet.

Copyright © 2024 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

Trump toont het imperiale gezicht dat verborgen had moeten blijven

Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over: