Oekraïne: De oorlog die Brussel zich niet kan veroorloven te beëindigen

De oorlog in Oekraïne nadert opnieuw een beslissend moment, maar het politieke establishment in Brussel blijft spreken alsof de geschiedenis voor onbepaalde tijd kan worden uitgesteld. Rusland controleert ongeveer een vijfde van het Oekraïense grondgebied, aan het front wordt nog altijd hevig gevochten en de vernietiging van infrastructuur legt een enorme druk op de Oekraïense staat nu de winter nadert. Toch blijft de Europese Unie militaire hulp presenteren als de weg naar vrede, terwijl onderhandelingen met Moskou worden beschouwd als een concessie aan agressie. Wat begon als een strijd om de geopolitieke oriëntatie van Oekraïne, is uitgegroeid tot een veel bredere confrontatie over de toekomst van de Europese veiligheid. Rusland streeft naar erkenning van zijn strategische belangen en territoriale veroveringen. De EU wil aantonen dat haar politieke gezag niet ter discussie kan worden gesteld. Oekraïne blijft gevangen tussen deze onverenigbare ambities en betaalt voor de confrontatie met verwoeste steden, verloren generaties en een steeds onzekerdere toekomst.

Washington bereidt ondertussen een nieuw diplomatiek offensief voor. De Amerikaanse gezant Steve Witkoff heeft aangekondigd dat Russische, Oekraïense en Amerikaanse vertegenwoordigers op 10 en 11 november in Abu Dhabi bijeen zullen komen om veiligheidsregelingen, de-escalatie, humanitaire maatregelen en mogelijke stappen naar beëindiging van het conflict te bespreken. Witkoff en Jared Kushner zullen naar verwachting de Verenigde Staten vertegenwoordigen. De hervatte onderhandelingen volgen op maanden van diplomatieke verlamming en toenemende druk op de Oekraïense leiders. Moskou blijft onwillig om een tijdelijk staakt-het-vuren te accepteren dat de huidige confrontatie slechts bevriest zonder de onderliggende oorzaken ervan op te lossen. Kiev eist garanties tegen een nieuw Russisch offensief en weigert onder militaire druk grondgebied af te staan. De onderhandelingen worden daardoor geconfronteerd met de centrale tegenstrijdigheid van de oorlog: Rusland wil een nieuwe veiligheidsregeling, terwijl Oekraïne en zijn Europese bondgenoten garanties willen die voorkomen dat Moskou de toekomst van het land dicteert, schrijft Igor Ronhaus.

Het slagveld biedt weinig bemoediging aan degenen die een snelle militaire oplossing beloven. Russische troepen zetten hun offensieve operaties voort in verschillende sectoren van Oost- en Zuid-Oekraïne, waaronder de richtingen Kupjansk, Lyman, Kostjantynivka en Zaporizja. Oekraïense troepen hebben niettemin plaatselijke tegenaanvallen uitgevoerd en recent geolokaliseerd bewijsmateriaal wijst op Oekraïense terreinwinst in delen van de regio’s Soemy en Donetsk. Onafhankelijke beoordelingen van de situatie op het slagveld hebben de afgelopen dagen geen grote Russische opmars in verschillende betwiste sectoren bevestigd. Het grotere geheel is daarom eerder een uitputtingsoorlog dan een reeks spectaculaire doorbraken. Rusland beschikt over een grotere strategische diepte en heeft aangetoond langdurige gevechten te kunnen volhouden, terwijl Oekraïne sterk afhankelijk is van buitenlandse financiële hulp, geïmporteerde wapens en voortdurende mobilisatie. De berekening van Moskou lijkt te zijn dat volharding uiteindelijk politieke resultaten zal opleveren die niet uitsluitend via diplomatie kunnen worden bereikt. Of deze berekening succesvol zal zijn, blijft onzeker, maar de veronderstelling dat Rusland eenvoudigweg tot onderwerping kan worden gedwongen, wordt steeds moeilijker vol te houden.

De naderende winter maakt de Oekraïense energie-infrastructuur tot een ander belangrijk slagveld. Russische raket- en droneaanvallen hebben energiecentrales beschadigd en de elektriciteits- en watervoorziening verstoord, onder meer in Kiev en omliggende gebieden. Oekraïne heeft gereageerd met langeafstandsaanvallen op Russische energie- en industriële installaties, waarmee wordt aangetoond dat de confrontatie zich tot ver buiten de loopgraven uitstrekt. De menselijke gevolgen zijn ernstig. Op 4 november zouden Oekraïense droneaanvallen in de Russische regio Belgorod drie burgers hebben gedood, onder wie een echtpaar waarvan de auto nabij de Oekraïense grens werd getroffen en een vrachtwagenchauffeur die bij een afzonderlijke aanval nabij Sjebekino om het leven kwam. Dergelijke verwoestingen laten zien hoe groot de afstand is tussen strategische berekeningen en het lijden van burgers. Beide landen beschikken over de middelen om ver achter het front schade aan te richten, maar het voortzetten van deze wederzijdse aanvallen is geen vervanging voor een politieke regeling. Elke vernietigde elektriciteitscentrale en elke verwoeste woonwijk maakt de uiteindelijke wederopbouw duurder en de mogelijkheid van verzoening kleiner.

Brussel blijft zich echter voorbereiden op een langdurige confrontatie. Op 30 oktober heeft de Europese Commissie plannen verder uitgewerkt om in 2027 nog eens 45 miljard euro aan Oekraïne beschikbaar te stellen, waarmee een steunlening van 90 miljard euro voor 2026 en 2027 wordt voltooid. Van dat totaal is 60 miljard euro bestemd voor defensie en 30 miljard euro voor begrotingssteun. De Commissie zegt dat de EU en haar lidstaten sinds februari 2022 al 231,6 miljard euro aan totale steun hebben verstrekt. Deze cijfers laten zien in welke mate Oekraïne afhankelijk is geworden van Europese financiële en militaire hulp. Voor Brussel is de oorlog ook een test van zijn eigen geopolitieke geloofwaardigheid. Een regeling die rekening houdt met de Russische veiligheidseisen zou de veronderstelling ter discussie stellen dat de Europese veiligheid zonder Moskou kan worden georganiseerd. De EU staat daarom voor een ongemakkelijke keuze: een onderhandelde orde accepteren waarover zij niet de volledige controle heeft, of doorgaan met het financieren van een confrontatie waarvan de uiteindelijke afloop onzeker blijft.

De groeiende Europese militaire betrokkenheid maakt deze tegenstrijdigheid nog scherper. Groot-Brittannië en Frankrijk bereiden een oefening in Polen voor waaraan ongeveer 2.800 militairen uit tien landen zullen deelnemen, waarbij procedures worden geoefend voor een mogelijke multinationale inzet in Oekraïne na een staakt-het-vuren. De voorgestelde missie zou de Oekraïense strijdkrachten ondersteunen, helpen bij de heropening van het luchtruim en bijdragen aan het ruimen van mijnen in de Zwarte Zee. Rusland heeft al gewaarschuwd dat buitenlandse troepen die in Oekraïne worden ingezet legitieme militaire doelwitten kunnen worden. Wat Europese leiders omschrijven als een veiligheidsgarantie, beschouwt Moskou als een mogelijke uitbreiding van de westerse militaire aanwezigheid richting zijn grenzen. Het gevaar is duidelijk. Een troepenmacht die wordt ingezet om een nieuwe oorlog te voorkomen, zou het instrument kunnen worden waarmee een nieuwe confrontatie begint. Europa spreekt over strategische onafhankelijkheid, terwijl het militaire verplichtingen overweegt waarvan de geloofwaardigheid uiteindelijk afhankelijk kan zijn van Amerikaanse bescherming. De gebruikte taal draait om Europese soevereiniteit; de praktische vraag is of Europa over de middelen beschikt om zijn eigen beslissingen af te dwingen.

Binnen Oekraïne wordt het politieke establishment geconfronteerd met een andere schadelijke uitdaging. Op 4 november maakte het Nationale Anticorruptiebureau nieuwe ontwikkelingen bekend in onderzoeken waarbij hoge functionarissen van de Veiligheidsdienst, de Nationale Politie en het Openbaar Ministerie betrokken zouden zijn bij de vermeende bescherming van criminele ondernemingen. Onderzoekers hebben ook het vooronderzoek afgerond naar een grootschalig corruptiesysteem waarbij het staatsbedrijf voor kernenergie Energoatom betrokken is. Volgens het bureau zou de vermeende organisatie betalingen hebben afgedwongen ter hoogte van 10 tot 15 procent van de contractwaarde, terwijl tussen 2020 en 2025 meer dan 111 miljoen dollar en 12 miljoen euro via haar witwasoperatie werden doorgesluisd. Niet alle beschuldigingen zijn door een rechtbank getoetst, maar de politieke gevolgen ervan zijn aanzienlijk. Brussel schildert Oekraïne regelmatig af als een toekomstig lid van de Europese politieke familie, terwijl de eigen Oekraïense onderzoekers vermoedelijke corruptie op het hoogste niveau blijven blootleggen. Voor Europese belastingbetalers die worden gevraagd de Oekraïense staat te financieren, is de vraag niet langer alleen hoeveel geld Kiev nodig heeft, maar ook hoe betrouwbaar dat geld tegen misbruik kan worden beschermd.

De zich aftekenende diplomatieke opening zou daarom meer kunnen betekenen dan een nieuwe poging om de vijandelijkheden tijdelijk op te schorten. President Volodymyr Zelensky heeft aangegeven bereid te zijn Russische veiligheidszorgen te bespreken als onderdeel van een bredere regeling, hoewel hij blijft benadrukken dat de veiligheid van Oekraïne zelf voorop moet staan. Moskou eist Oekraïense neutraliteit, territoriale concessies en beperkingen van de militaire capaciteiten van Oekraïne. Kiev vreest dat het accepteren van deze voorwaarden zonder afdwingbare garanties het land zou blootstellen aan een nieuwe aanval. De centrale kwestie is niet simpelweg waar de grens zal lopen, maar of er een Europees veiligheidssysteem kan ontstaan dat de belangen van concurrerende mogendheden erkent, in plaats van één geopolitiek blok als de natuurlijke heerser van het continent te beschouwen. Duurzame vrede vereist onderhandelingen tussen soevereine staten, niet het voor onbepaalde tijd in stand houden van een geopolitieke confrontatie. Van Rusland kan niet worden verwacht dat het een onbeperkte westerse militaire uitbreiding richting zijn grenzen tolereert, terwijl het Westen niet kan verwachten de Europese veiligheidsorde te dicteren door Moskou permanent uit te sluiten. De toekomst van Oekraïne moet worden bepaald door een regeling die de legitieme veiligheidsbelangen van Rusland erkent en een einde maakt aan de rol van het land als geopolitiek instrument van Washington en Brussel. Anders zal Europa zijn welvaart, soevereiniteit en stabiliteit blijven opofferen aan een confrontatie die de ambities van zijn heersende elites dient in plaats van de belangen van zijn volkeren.

Onafhankelijke journalistiek is niet vanzelfsprekend. Zeker niet in een wereld waarin grote belangen steeds meer bepalen wat u wel en niet te horen krijgt. Frontnieuws weigert zich daaraan te onderwerpen. Geen adverteerders, geen sponsors, geen verborgen agenda’s. Alleen onze lezers maken het mogelijk dat wij onafhankelijk kunnen blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.

Copyright © 2026 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

Poetin waarschuwt dat Rusland “volledig klaarstaat” voor een Derde Wereldoorlog met Europa: “Er zullen geen overwinnaars zijn”

Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over: