Hoe dicht staan Europa en Rusland bij een breder conflict?

Er is vanuit Europa een golf van onverantwoord agressieve retoriek gekomen die sterk aanstuurt op een conflict met Rusland tegen het einde van dit decennium. Deze retoriek vindt plaats tegen de achtergrond van het voortdurende conflict tussen Rusland en Oekraïne, dat inmiddels ver in zijn vijfde jaar is, een conflict waarvan zowel Europa als de Verenigde Staten openlijk erkennen dat het de vorm heeft van een proxyoorlog tussen het collectieve Westen en Rusland. De Russische reactie is geweest om zijn militaire inspanningen tegen Oekraïne te versnellen, terwijl het de NAVO waarschuwde dat iedere poging om Russisch grondgebied te bedreigen, en in het bijzonder de Russische exclave Kaliningrad, ertoe zou leiden dat Rusland zou reageren met het volledige arsenaal aan militaire capaciteiten, waaronder kernwapens. De huidige situatie in Europa vertoont tegenwoordig in veel opzichten overeenkomsten met de omstandigheden die in de zomer van 1914 op het continent bestonden, toen militaire mobilisatie en oorlogsvoorbereidingen een momentum creëerden dat een oorlog voortbracht die geen enkele politicus serieus van plan was te voeren. De gevolgen van de oorlog in 1914 waren een ramp voor Europa; de gevolgen van een oorlog vandaag zouden fataal zijn voor de beschaving zoals wij die kennen.

Wanneer men de geopolitieke kaart van Europa/Eurazië vandaag bekijkt, kan men vier punten van militaire wrijving tussen Rusland, de Verenigde Staten en Europa onderscheiden. Dit zijn Oekraïne, het Noordpoolgebied, Kaliningrad en de ruimte. Hoewel elk daarvan politiek en militair een fysiek afzonderlijk probleem vormt, zijn alle vier onlosmakelijk met elkaar verbonden door een gemeenschappelijke russofobe denkwijze in Europa en de Verenigde Staten, die Rusland als één enkel veiligheidsprobleem behandelt. Bovendien opereren zowel Europa als de VS vanuit een strategische denkwijze die wordt gedreven door nulsomdenken, waarbij Rusland wordt voorgesteld als structureel gemotiveerd om zowel Europa als de Verenigde Staten schade toe te brengen, waardoor de mogelijkheid tot samenwerking met Rusland wordt verstikt die veel, zo niet alle, onderliggende kwesties zou kunnen oplossen die door het Westen gezamenlijk als een bedreiging worden beschouwd. Rusland van zijn kant opereert vanuit een denkwijze die voortkomt uit de psychologie van een voortdurend slachtofferschap die eeuwen teruggaat, en een historische basis van verzet tegen agressie waarbij naar een diplomatieke oplossing wordt gezocht totdat militaire confrontatie de enige oplossing wordt, schrijft Scott Ritter.

Oekraïne: de (vermeende) zwakke plek in het Sovjet-/Russische pantser

Het huidige conflict in Oekraïne tussen Rusland en het Westen begon niet in 2022 met de Russische invasie, maar vormt veeleer de logische conclusie van een houding van de Verenigde Staten en de NAVO die erop gericht was het ultranationalisme van West-Oekraïne uit te buiten om een raamwerk van instabiliteit te creëren dat bedoeld was om de Sovjet-Unie, en later Rusland, van binnenuit te verzwakken. Om deze denkwijze te begrijpen, moet men zich eerst verdiepen in de psychologie die ten grondslag ligt aan het concept van Oekraïens nationalisme. Voor Rusland vormt Oekraïne een onderdeel van een grotere familie van Slavische volkeren, waartoe ook de Russen en Belarussen behoren; dit idee wordt inderdaad ook door miljoenen Oekraïners gedeeld. Men hoeft slechts te kijken naar de integratie van Oekraïne in de culturele en historische wortels van Rusland door de tijd heen om de realiteit van dit sentiment te begrijpen.

Voor het Westen vormt deze realiteit een probleem, omdat zij zich leent voor het bestaan van één enkele Slavische staat met enorme geografische voordelen en ongeëvenaarde natuurlijke hulpbronnen, die op hun beurt een enorm economisch potentieel creëren dat concurreert met westerse ideeën over mondiale suprematie. Nazi-Duitsland probeerde dit Slavische potentieel teniet te doen door de uitvoering van Generalplan Ost, de letterlijke culturele en fysieke genocide op het Slavische ras. De Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk (en later de NAVO, inclusief een opnieuw gemilitariseerd West-Duitsland) zetten dit beleid van Slavische neutralisering voort door het antisovjetverzet van de Organisatie van Oekraïense Nationalisten (OUN) te bevorderen, waaronder militaire steun aan partizanen die in Oekraïne opereerden en loyaal waren aan Stepan Bandera, een voormalige bondgenoot van nazi-Duitsland wiens troepen tijdens de Tweede Wereldoorlog grootschalige wreedheden begingen tegen Joden, Polen en Russen. Toen de oorlog eindigde, werd de Duitse inlichtingenorganisatie die verantwoordelijk was voor het aansturen van de OUN-operaties overgenomen door het Amerikaanse leger en later, onder auspiciën van de Central Intelligence Agency (CIA), gebruikt om het gewapende antisovjetverzet tot 1954-55 aan te sturen. De CIA bleef tot in de jaren negentig actieve steun verlenen aan de OUN, waarbij zij gebruikmaakte van de Oekraïense diaspora.

De rol van de westerse inlichtingendiensten, geleid door de CIA en de Britse Secret Intelligence Service (SIS), in het post-Sovjet-Oekraïne was uitsluitend gericht op het bevorderen van Oekraïens nationalisme ten koste van Rusland. De politieke campagne die door westerse inlichtingendiensten tegen de Russischtalige bevolking van Oekraïne werd gevoerd, kwam nadrukkelijk op de voorgrond toen de Oekraïense president Leonid Koetsjma, die twee termijnen had gediend, in 2005 aftrad nadat hij beleid had gevoerd dat erop gericht was de Oekraïens-Russische betrekkingen te verbeteren. Koetsjma sprak zijn steun uit voor de Russischtalige Viktor Janoekovytsj. Voor het Westen zou een presidentschap van Janoekovytsj hun strategische doel om Oekraïne van Rusland los te rukken ondermijnen. Het resultaat was de zogenaamde “Oranjerevolutie”, waarbij de verkiezingsoverwinning van Janoekovytsj ongedaan werd gemaakt ten gunste van Oekraïense nationalisten die een uitgesproken anti-Russisch beleid voerden, waarbij Oekraïne zich richting de Europese Unie wendde en het NAVO-lidmaatschap nastreefde. Deze laatste ontwikkeling werd door Rusland beschouwd als een rode lijn die, indien nagestreefd, onvermijdelijk tot een militair conflict tussen Rusland en Oekraïne zou leiden. De verkiezing van Janoekovytsj in 2010 werd beschouwd als een tegenslag voor de westerse plannen met Oekraïne, wat ertoe leidde dat het Westen in februari 2014 een gewelddadige staatsgreep steunde waarbij Janoekovytsj uit de macht werd verdreven en werd vervangen door pro-westerse Oekraïense nationalisten.

Het zou duidelijk moeten zijn dat een fysieke confrontatie tussen Oekraïne en Rusland altijd het doel van het collectieve Westen is geweest. Pogingen om de controle over de Russische politieke ruimte over te nemen, waren in 2014 mislukt. De zogenaamde “reset” van 2009 was weinig meer dan een politieke dekmantel voor een regimewisselingsoperatie die bedoeld was om Vladimir Poetin te vervangen, die Rusland had geregeerd sinds hij eind 1999 Boris Jeltsin opvolgde en Rusland in het daaropvolgende decennium op het pad van economisch en nationaal herstel had gebracht, iets wat het Westen, dat volledig vanuit een nulsommentaliteit opereerde, eenvoudigweg niet kon tolereren. De gezamenlijke inspanningen van president Obama om zich te mengen in de Russische parlementsverkiezingen van 2011 en de presidentsverkiezingen van 2012 slaagden er niet in Poetin uit de macht te verwijderen. De gebeurtenissen in Oekraïne in 2014 en daarna moeten in dit licht worden bekeken; niets gebeurt in een vacuüm.

Het conflict in Oekraïne was nooit te vermijden, ondanks de gezamenlijke inspanningen van Rusland om diplomatie te bedrijven die juist daarop gericht was. De nederlaag van het Oekraïense leger in 2014-15 tegen door Rusland gesteunde separatisten in de Donbas leidde tot de aanvaarding van de vredesakkoorden van Minsk. Het staat inmiddels vast dat noch Oekraïne, noch zijn twee Europese partners (Frankrijk en Duitsland), noch de Verenigde Staten ooit de intentie hadden om het Minsk-proces uit te voeren. In plaats daarvan was het Minsk-proces bedoeld om tijd te winnen zodat de NAVO een nieuw Oekraïens leger kon opbouwen dat in staat was zich tegen Rusland staande te houden. Van 2015 tot 2022 deden de Verenigde Staten en de NAVO inderdaad precies dat, door meer dan 80.000 Oekraïense militairen op te leiden volgens NAVO-militaire standaarden, waaronder duizenden Oekraïense nationalisten die door het Amerikaanse Congres als neonazi’s werden bestempeld. Het verklaarde doel van deze training was Oekraïne in staat te stellen fysiek bezit te nemen van de Donbas en de Krim, die in 2014 door Rusland werd geannexeerd na de door de CIA gesteunde staatsgreep in Kiev. Toen Oekraïne begin 2022 deze door de NAVO getrainde troepen in de Donbas begon samen te trekken, lanceerde Rusland een preventieve actie die, meer dan vijf jaar later, is uitgegroeid tot een openlijk erkende proxyoorlog met het collectieve Westen, inclusief de VS en de NAVO.

Het verklaarde doel van zowel de VS als Europa bij het voeren van dit proxyconflict met Rusland is niets minder dan de strategische nederlaag van Rusland. Wat betekent dit in de praktijk? Allereerst was de proxyoorlog nooit bedoeld om te resulteren in een Oekraïense militaire overwinning op Rusland. Het doel was veeleer Rusland in een conflict te lokken dat zijn militaire potentieel zou uitputten, zijn economie zou breken en zijn samenleving zou doen instorten tot het punt waarop de regering van Vladimir Poetin uit de macht zou worden verwijderd. Dit gehele beleid is gebaseerd op de veronderstelling dat Vladimir Poetin uit de macht moet worden verwijderd. Als zodanig wordt iedere oplossing die dat doel niet bereikt bij voorbaat afgewezen, een gedragspatroon dat de nulsommentaliteit weerspiegelt die de westerse beleidsvorming aandrijft. Als gevolg daarvan is iedere potentiële uitweg die Rusland bereid was te overwegen, van het communiqué van Istanboel uit 2022 tot het compromis van Anchorage uit 2025, door het Westen afgewezen, waarmee de realiteit wordt blootgelegd dat diplomatie voor het Westen slechts een instrument is om tijd te winnen om Oekraïne militair verder te versterken en zo het Oekraïens-Russische conflict te rekken tot het gewenste resultaat — de ineenstorting van Rusland. Kortom, Minsk in de herhaling.

Rusland is verrassend veerkrachtig gebleken tegenover deze gezamenlijke westerse inspanning die bedoeld was om het als levensvatbare natiestaat te laten instorten. De Russische economie heeft niet alleen de westerse sancties overleefd, maar is, in combinatie met effectieve Russische diplomatie die westerse diplomatieke misstappen heeft uitgebuit om een grote en ondersteunende mondiale achterban op te bouwen, tot bloei gekomen doordat zij buitenlandse markten in het Mondiale Zuiden heeft gevonden die de verloren Europese en Amerikaanse markten grotendeels hebben vervangen. De Russische samenleving, overvallen door een oorlog waarop zij niet voorbereid was, heeft zich krachtig achter president Poetin geschaard, zoals de resultaten van de recente parlementsverkiezingen onderstreepten. En verre van Rusland militair uit te putten, heeft het conflict in Oekraïne Rusland in staat gesteld zijn defensie-industriële basis te verfijnen en aanzienlijke hoeveelheden geavanceerde militaire uitrusting en wapens te produceren die voor het grootste deel zowel kwalitatief als kwantitatief ruimschoots overtreffen wat door het collectieve Westen wordt geproduceerd. Wanneer dit materieel wordt gecombineerd met een door gevechten geharde personeelsbasis, is het resultaat dat Rusland vandaag over de meest gevechtsbekwame militaire strijdmacht ter wereld beschikt, die alles wat de NAVO of de Verenigde Staten in het veld kunnen brengen ruimschoots overtreft.

Kortom, de westerse gok tegen Rusland is mislukt — het Russische leger is vandaag een orde van grootte sterker, zijn economie veel diverser en zelfvoorzienender, en zijn bevolking veel meer verenigd dan in 2022. Bovendien vertoont Rusland op geen enkel front tekenen van verzwakking — economisch, diplomatiek, sociaal of politiek.

Hetzelfde kan niet worden gezegd van Europa of de Verenigde Staten. Ondanks de oorlogszuchtige retoriek uit Duitsland en Polen, ondersteund door verklaringen van Amerikaanse militaire officieren, zowel in actieve dienst als gepensioneerd, is de realiteit dat de proxyoorlog tussen het collectieve Westen en Rusland altijd precies dat moest blijven — een proxyoorlog. Er is nooit een realistisch plan geweest om het conflict te laten uitgroeien tot een directe botsing tussen Rusland en de NAVO, al was het maar omdat de NAVO eenvoudigweg niet over de capaciteit beschikt om voldoende strijdkrachten te genereren die gedurende een duurzame periode in staat zijn tot een conflict met hoge intensiteit. De militaire macht van de NAVO is in de decennia sinds het einde van de Koude Oorlog grotendeels verschrompeld en vereist langdurige investeringen om te herstellen, iets waartoe Europa momenteel niet in staat lijkt. De Verenigde Staten bevinden zich zelf in een positie van mondiale terugtrekking en proberen zich uit Europa terug te trekken in plaats van opnieuw een houding aan te nemen zoals tijdens de Koude Oorlog, die noch politiek noch economisch levensvatbaar is.

Nu Rusland de deur naar een onderhandelde regeling met het Westen over Oekraïne schijnbaar sluit, worden Europa en de Verenigde Staten geconfronteerd met de ongemakkelijke realiteit dat hun strategische doelstellingen in Oekraïne niet zullen worden verwezenlijkt. Rusland zal blijven aandringen op een militaire oplossing die aan al zijn verklaarde doelstellingen voldoet, waaronder het soort gezamenlijke denazificatie dat juist het virulente Oekraïense nationalisme dat de westerse inspanningen in Oekraïne tegen Rusland altijd heeft aangewakkerd, zou doen uitsterven.

Kortom, er zal geen oorlog tussen Europa en Rusland over Oekraïne komen. Europa zal Oekraïne steunen totdat Oekraïne zijn middelen — mankracht en economische middelen — heeft uitgeput, en vervolgens hulpeloos toekijken terwijl Rusland zijn positie consolideert in wat er van de Oekraïense natie overblijft. “Tot de laatste Oekraïner” lijkt een concept te zijn dat zowel Oekraïne als zijn westerse aanhangers ter harte hebben genomen.

Het Noordpoolgebied: de economische trigger van een mogelijk conflict

In een rationele wereld zou het collectieve Westen zich na zijn naderende nederlaag in Oekraïne hergroeperen en proberen zijn aanzienlijke verliezen te herstellen. Maar in een nulsomwereld is dit niet mogelijk. Een Russische overwinning in Oekraïne vereist, in de ogen van die russofoben in het Westen die nog altijd dromen van de ineenstorting van het Rusland van Vladimir Poetin, een “overwinning” die het geopolitieke speelveld weer gelijkmaakt. Gezien de realiteit dat een van de gevolgen van de mislukte westerse gok in Oekraïne de economische decimering van Europa is, krijgen kwesties van economisch belang, niet verrassend, een groter gewicht bij het vormgeven van een geopolitieke houding tegenover Rusland na Oekraïne.

Een van de belangrijkste kwesties waarmee Europa vandaag wordt geconfronteerd, is het bepalen van een coherent economisch en buitenlands beleid ten aanzien van China. De Europese diplomatie op dit gebied is rampzalig geweest en heeft geleid tot de ineenstorting van cruciale sectoren van de Europese economie (bijvoorbeeld de automobielindustrie) als gevolg van slecht doordachte ideeën over “de-risking” (een term van Amerikaanse oorsprong die bedoeld is om de werkelijke bedoeling van dergelijk beleid te verhullen, namelijk “de-linking”). Maar men kan onmogelijk spreken van “de-risking/de-linking” wanneer er geen levensvatbare alternatieve markten bestaan ter vervanging van de markt die men met zijn beleid probeert te verlaten.

Europa’s strategische doelstelling om Rusland van China te isoleren heeft averechts gewerkt — tegenwoordig is het Europa dat steeds geïsoleerder raakt, terwijl de Russisch-Chinese betrekkingen, ook op economisch gebied, sterk zijn en steeds sterker worden. Een van de cruciale gebieden van Russisch-Chinese samenwerking is de ontwikkeling van de Noordoostelijke Doorvaart of, zoals deze in China vaak wordt genoemd, de “IJszijderoute”, een 5.500 kilometer lange waterweg die loopt van de Beringstraat in het oosten tot de Barentszzee in het westen. Het gebruik van deze waterweg is steeds beter mogelijk — en winstgevender — geworden, waardoor containerschepen de reis van Oost-China naar Europese havens zoals Rotterdam ongeveer 20 dagen sneller kunnen afleggen dan via de huidige Suezkanaalroute die door de meeste rederijen wordt gebruikt.

De Noordoostelijke Doorvaart loopt uitsluitend door Russische territoriale wateren. Zij loopt ook door het Noordpoolgebied, wat betekent dat haar bruikbaarheid gedurende een groot deel van het jaar afhankelijk is van Russische ijsbrekers. De doorvaart valt eveneens onder Russische veiligheids- en rechtsnormen. Het economische potentieel van het Noordpoolgebied viel vroeger uitsluitend onder de bevoegdheid van de Arctische Raad, waarvan de leden regelmatig bijeenkwamen om beleid te coördineren dat van invloed was op de economie, veiligheid en ecologie van het Noordpoolgebied. In 2022 werd Rusland echter, na de invasie van Oekraïne, uit de Arctische Raad gezet. En na de toetreding van Finland en Zweden tot de NAVO heeft de Arctische Raad een uitsluitend op de NAVO gerichte houding aangenomen, waarbij zijn beleid de strategische doelen en doelstellingen van zijn gezamenlijke leden weerspiegelt, namelijk de strategische nederlaag van Rusland.

Klimaatverandering heeft de geopolitieke realiteit van het Noordpoolgebied veranderd, waarbij smeltende ijskappen niet alleen zeeroutes openen die voorheen vanwege het weer ontoegankelijk en/of beperkt waren, maar ook de economische exploitatie van aanzienlijke minerale hulpbronnen die door het terugtrekkende ijs bloot komen te liggen fysiek mogelijk en financieel rendabel maken. Normaal gesproken zou de Arctische Raad proberen de toegang tot het Noordpoolgebied te reguleren om economische en ecologische belangen met elkaar in evenwicht te brengen binnen een veiligheidskader waarin met de belangen van alle partijen rekening wordt gehouden.

Maar in de nulsomwereld wordt de Russisch-Chinese economische penetratie van het Noordpoolgebied beschouwd als een bedreiging voor het collectieve Westen die een militaire reactie vereist. Deze realiteit werd onderstreept tijdens de onlangs gehouden Europese Arctische Top, die medio september door Finland werd georganiseerd. De leiding van de Europese Unie, die zich beriep op onbewezen beweringen over “aanzienlijke en langdurige bedreigingen” van Rusland voor de Euro-Atlantische veiligheid, verplichtte zich ertoe haar veiligheidshouding in het Noordpoolgebied te versterken — dat wil zeggen de militarisering van het Noordpoolgebied, met de nadruk op militaire mobiliteit, grensoverschrijdende connectiviteit en noodzakelijke infrastructuur in de noordelijkste gebieden van het Noordpoolgebied.

Feit is echter dat de NAVO niet concurrerend is met Rusland als het gaat om veiligheidskwesties in het Noordpoolgebied. Waar de Europese Arctische Top lippendienst bewees aan de militarisering van het Noordpoolgebied, heeft Rusland dit al volledig uitgevoerd en blijft het dit verbeteren. Hoewel NAVO-landen in staat zijn provocerende handelingen te verrichten, zoals de recente inbeslagname van een Russisch onderzoeksschip voor het noordelijke Noorse eiland Spitsbergen, onderstreept de snelheid waarmee de Noorse regering maatregelen nam om ervoor te zorgen dat soortgelijke acties niet in Noorse territoriale wateren worden uitgevoerd het feit dat Noorwegen er niet op gebrand is enige vorm van directe confrontatie met Rusland in het Noordpoolgebied uit te lokken. De werkelijke bedreiging voor het Westen in het Noordpoolgebied bestaat niet uit de capabele Russische strijdkrachten, maar uit het feit dat Rusland, samen met China, een nieuwe, op transit gebaseerde economische realiteit oplegt die in de toekomst buitengewone invloed zal opleveren doordat traditionele vervoerders en routes niet meer kunnen concurreren met de nieuwe “IJszijderoute” die Rusland en China al hebben ingevoerd. Het vermogen om containers duurzaam naar Europa te vervoeren tegen de helft van de kosten van de huidige scheepvaartroutes verandert alles en creëert een nieuwe realiteit die het Westen lange tijd, zo niet nooit, zal kunnen inhalen.

Kaliningrad: laaghangend fruit of een onneembare vesting?

De psychose van de nulsomval waarin het Westen zichzelf ten aanzien van Rusland heeft gevangen, vereist dat de NAVO een overwinning — werkelijk of vermeend — creëert die in staat is haar mislukkingen in Oekraïne en haar machteloosheid in het Noordpoolgebied te compenseren. In dit verband is de Russische exclave Kaliningrad naar voren gekomen als een vermeende Russische achilleshiel. De voormalige commandant van de NAVO-landstrijdkrachten in Europa, de Amerikaanse generaal Chris Donahue, pochte afgelopen juli openlijk dat NAVO-strijdkrachten de Russische verdediging in Kaliningrad in korte tijd zouden kunnen overweldigen. Duitsland en Polen hebben gepleit voor intensievere militaire NAVO-oefeningen nabij de grenzen van Kaliningrad, met als doel voldoende bezorgdheid binnen de Russische leiding te creëren om haar ertoe te brengen troepen uit de zone van de Speciale Militaire Operatie naar Kaliningrad over te brengen. Verschillende westerse militaire en veiligheidsanalisten hebben beoordelingen geformuleerd die erop wijzen dat de daadwerkelijke Russische militaire opstelling in Kaliningrad veel zwakker is dan publiekelijk wordt erkend. En talrijke westerse politici hebben verklaringen afgelegd waarin zij aangeven dat Rusland zich voorbereidt op agressie tegen de NAVO met de exclave Kaliningrad als uitvalsbasis.

Maar de realiteit is dat Rusland weliswaar ruimschoots in staat is Kaliningrad tegen iedere NAVO-agressie te verdedigen, maar dat het Russische leger momenteel in de exclave Kaliningrad niet is opgesteld om duurzame offensieve operaties van enige omvang tegen een van zijn NAVO-buren uit te voeren — iedere bewering van het tegendeel is eenvoudigweg retorische propaganda. Zowel het Russische 11e Legerkorps als de Baltische mariniers — de belangrijkste grondgevechtseenheden die in Kaliningrad zijn gestationeerd — beschikken over uitgebreide gevechtservaring in Oekraïne en hebben vaardigheden met gevechtsdrones ontwikkeld die naar alle waarschijnlijkheid iedere offensieve NAVO-operatie tegen de exclave Kaliningrad zouden verstoren en verslaan. Het Russische leger heeft eveneens een actief reservegeweerregiment opgericht, BARS-39, dat bestaat uit ervaren militairen met actieve gevechtservaring, met name op het gebied van droneoorlogvoering.

Maar de werkelijke bedreiging voor Kaliningrad komt niet van een mogelijk grondoffensief van de NAVO. Zij zou veeleer ontstaan in de vorm van een zeeblokkade van de exclave. Sinds 2022 zijn de spoorlijnen die Kaliningrad met Rusland verbinden door Litouwen aan strenge beperkingen onderworpen wat betreft het vervoer van goederen van en naar Rusland; de kwestie van naleving van de sancties van de Europese Unie tegen Rusland vormt de kern van deze zaak. In Rusland geregistreerde voertuigen mogen evenmin door Litouwen en Polen rijden. Rusland heeft dit verlies aan connectiviteit gecompenseerd door de omvang en schaal van de veerdiensten over het water tussen Rusland en Sint-Petersburg te vergroten. Hoewel Rusland erin is geslaagd de economische groei door deze bevoorradingsinspanning in stand te houden, is het een feit dat deze levenslijn via veerboten zeer duur is en dat veel goederen, zoals benzine, door de Russische regering worden gesubsidieerd om de prijzen onder controle te houden. Als de NAVO maritieme beperkingen zou opleggen aan de scheepvaart van en naar Kaliningrad, zoals sommige van haar leden hebben voorgesteld, zou de economische levensvatbaarheid van de exclave worden bedreigd. Vanwege deze kwetsbaarheid heeft de Russische regering de NAVO gewaarschuwd dat iedere poging om Kaliningrad aan een zeeblokkade of enige andere daad van militaire agressie te onderwerpen, zou worden beantwoord met het volledige militaire vermogen van Rusland, waaronder kernwapens.

Dit nucleaire spierballenvertoon lijkt het enthousiasme te hebben getemperd van enkele van de meest uitgesproken NAVO-voorstanders om te plukken wat zij als laaghangend fruit beschouwden; nu duidelijk is dat ieder conflict waarbij een NAVO-aanval op Kaliningrad betrokken is niet geïsoleerd zou worden behandeld, maar een conflict van existentiële proporties zou vormen, zijn de oorlogstrommels verstomd.

De ruimte: de laatste grens

Het laatste onderwerp op de lijst van potentiële wrijvingspunten die een conflict tussen Rusland en het Amerikaans-Europese collectief kunnen veroorzaken, is de ruimte. Sensoren in de ruimte hebben een cruciale rol gespeeld bij het verzamelen van inlichtingen die worden gebruikt ter ondersteuning van militaire operaties in Oekraïne en, in het geval van Oekraïne, om strategische doelen diep in Rusland aan te vallen. Evenzo heeft het Amerikaanse commerciële satellietcommunicatiesysteem Starlink een essentiële rol gekregen in de Oekraïense militaire communicatie, waaronder een cruciale rol bij het mogelijk maken van Oekraïense langeafstandsdroneaanvallen op Russische energie-infrastructuur.

De Verenigde Staten hebben onlangs aangekondigd dat zij “in een baan om de aarde opererende ruimtecontrolewapens” hebben ingezet. Hoewel de technische kenmerken van deze wapens niet in detail zijn bekendgemaakt, wijst bewijs erop dat deze wapens niet-kinetisch van aard zijn en gebruikmaken van omkeerbare technologie zoals elektronische oorlogsvoering om een beoogde satelliet tijdelijk “blind” te maken. De Amerikaanse president Donald Trump heeft gezinspeeld op het gebruik van een in de ruimte gestationeerd wapen ter ondersteuning van Amerikaanse militaire aanvallen op aan het nucleaire programma gerelateerde Iraanse doelen in juni 2025.

Rusland is bezig zijn eigen satellietconstellatie naar het voorbeeld van Starlink in te zetten, bekend als Rassvet. Wanneer Rassvet volledig operationeel is, zal het Rusland een op satellieten gebaseerde communicatiecapaciteit bieden die vergelijkbaar is met Starlink. Oekraïne, dat erkent dat Rassvet Rusland in staat zal stellen zijn drones effectiever naar hun doelen te leiden, heeft de Verenigde Staten verzocht het Russische satellietnetwerk uit te schakelen. Rusland heeft aangegeven dat het als vergelding het volledige Starlink-systeem zou neerhalen, met behulp van kinetische middelen die andere satellieten in een baan om de aarde zouden kunnen bedreigen.

De bewapening van de ruimte vormt een gevaarlijk escalatiepunt, vooral gezien het vermogen van de VS om satellieten tijdelijk blind te maken. In de nulsomwereld waarin de VS en Europa zich bevinden, zou de behoefte om gezien te worden als degene die een Russische overwinning in Oekraïne compenseert, evenals het dwarsbomen door Rusland van NAVO-escalatiepogingen in het Noordpoolgebied en tegen Kaliningrad, een te grote verleiding kunnen blijken voor westerse leiders die niet in staat zijn een gedragsmodel voor de betrekkingen met Rusland te structureren dat niet is gebaseerd op russofobe doelen en doelstellingen die de strategische nederlaag van Rusland vereisen.

Conclusie

De Verenigde Staten en Europa hebben in de loop van de afgelopen decennia een beleidsval opgebouwd die erop gericht is Oekraïne te gebruiken als middel om de ineenstorting van Rusland en de regering van Vladimir Poetin te bewerkstelligen. De “val” is de nulsommentaliteit die de uitvoering van dit beleid beheerst en die de politieke en economische levensvatbaarheid van degenen die dit beleid nastreven koppelt aan de succesvolle uitvoering ervan. De dreigende mislukking in Oekraïne heeft de noodzaak gecreëerd om nieuwe richtingen te vinden waarmee het beleidsdoel van een strategische overwinning op Rusland verder kan worden nagestreefd, waaronder opties om de conflictzone tussen het Amerikaans-Europese collectief en Rusland uit te breiden naar het Noordpoolgebied, de Baltische regio en de ruimte. Rusland heeft elk van deze inspanningen effectief tegengegaan, die, wanneer ze afzonderlijk worden bekeken, beheersbare probleemgebieden lijken met een beperkt escalatiepotentieel. Wanneer ze echter gezamenlijk worden bekeken, bestaat het potentieel voor een misverstand en/of misrekening die wordt aangedreven door binnenlandse politieke imperatieven die bestaan in de landen die het Amerikaans-Europese collectief vormen. Daarbij ondergaan landen die aanzienlijke invloed hebben op de besluiten die door het collectief worden genomen, zoals de VS, Frankrijk en Duitsland, politieke transformaties die de bestaande politieke houding zouden kunnen veranderen, waaronder het beleid dat de strategische nederlaag van Rusland als een wenselijke uitkomst beschouwt. De vijand in dit alles is niet Rusland, maar veeleer het nulsomdenken van het collectieve Westen, waardoor het vastzit aan een beleidsmodel dat niet succesvol kan worden uitgevoerd en dat, indien agressief nagestreefd, tot hun gezamenlijke ondergang zal leiden.

Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.

Copyright © 2026 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

Wat wil Europa — een oorlog met Rusland?

Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over: