Het memorandum van overeenstemming (MoU) van 60 dagen is verstreken. Het kader van de Iraanse voorwaarden voor het starten van onderhandelingen verkeert niettemin nog steeds in een comateuze toestand.
In plaats van de eindeloos aangeprezen ‘Iran-deal’ is het beeld bijna het tegenovergestelde van wat president Trump voor ogen had toen hij het memorandumkader aannam (ook al is het onduidelijk of hij werkelijk van plan was het kader door te zetten tot een of andere daadwerkelijke overeenkomst, of dat het kader slechts een middel was dat Trump wilde inzetten als platform voor volledige Amerikaanse hegemonische druk op Iran, om Iran te dwingen de Straat van Hormuz open te stellen volgens Amerikaanse voorwaarden), schrijft Alastair Crooke.
Maar er vinden geen gesprekken plaats. Er zijn geen onderhandelingen. De Straat van Hormuz blijft – net als in het begin – het brandpunt van het conflict en is in feite afgesloten. Ondertussen is de kans op escalatie veel groter geworden – men zou kunnen zeggen bijna onvermijdelijk – aangezien Iran heeft aangegeven van plan te zijn proactief te escaleren tegen Amerikaanse en Golfstaten-infrastructuurdoelen, tenzij Trump zich de komende 3-4 weken houdt aan de bekende Iraanse voorwaarden.
Een van de vroege Iraanse voorwaarden is niet langer impliciet, maar expliciet: de Iraniërs hebben gespecificeerd dat de Palestijnse kwestie moet vallen onder de voorwaarde “een staakt-het-vuren voor iedereen, of geen staakt-het-vuren voor niemand”. Natuurlijk zal Israël hier niet aan meewerken. Zij escaleren op gewelddadige wijze – een ware “landroof“ – tegen Palestijnse vluchtelingenkampen en dorpen op de Westelijke Jordaanoever.
Het is duidelijk dat de voorwaarden van Iran waarschijnlijk niet door Trump zullen worden aanvaard. Samen vormen ze namelijk een onmiskenbare Iraanse eis tot de volledige ontmanteling van de Amerikaanse militaire infrastructuur die Iran omsingelt – in feite een Amerikaanse capitulatie in West-Azië.
Trump verafschuwt het boven alles om als een “verliezer” te worden gezien.
Erger nog, vanuit Trumps perspectief heeft zijn oorlog tegen Iran – in plaats van het Midden-Oosten “na duizend jaar conflict” tot een zee van rust en vrede te maken, zoals hij beweerde – juist de vele onderliggende spanningen in de regio aangewakkerd en in brand gestoken. De regio is vandaag de dag een kruitvat, in plaats van een toonbeeld van vreedzame coëxistentie. Zelfs zijn voormalige bondgenoten hebben zich tegen hem gekeerd.
De ernstigste bosbrand woedt op het Palestijnse toneel. De Likud heeft voorverkiezingen gehouden. En op 27 oktober vinden in Israël algemene verkiezingen plaats. Maar nu al is het duidelijk dat elementen van politiek rechts in Israël van plan zijn de Westelijke Jordaanoever in brand te steken om hun verkiezingsoverwinning veilig te stellen – of op zijn minst de mogelijkheid uit te sluiten dat er een andere regering kan worden gevormd. Israëlische politici hebben gezinspeeld op een provocatie rond de Al-Aqsa-moskee.
De Palestijnse arena blijft natuurlijk dé ontplofbare ontsteker die de regio in brand kan zetten. Zoals Ben Caspit schetst:
“Het plan van de fanatici … is om chaos te creëren, om een bijbelse Gog-en-Magog-oorlog te ontketenen, aan het einde waarvan het mogelijk zal zijn om Smotrichs ‘beslissingsplan’ uit te voeren en de Palestijnen te verdrijven … of hen per definitie weg te jagen … Het einde van dit plan zal het einde betekenen van degenen die dromen van een Rivièra in Gaza en van menigten Gazanen die in bussen vertrekken voor ‘vrijwillige emigratie’ … Dit zal niet gebeuren. Wat wel zal gebeuren, is bloedvergieten op enorme schaal en een groter, reëler en dreigender gevaar dan alles wat we tot nu toe zijn tegengekomen …”.
Een boze en gefrustreerde Trump riep afgelopen zaterdag in Camp David een teamvergadering bijeen om de volgende stappen te bespreken in de nasleep van het verstrijken van de 60-daagse de-escalatieperiode uit het memorandum van overeenstemming (MoU).
Betrouwbare berichtgeving van Marjorie Taylor Greene stelt categorisch dat Trump opnieuw grote frustratie uitte over het feit dat hij zijn doel in Iran niet had bereikt – het land dwingen zich over te geven, te capituleren.
Trump is verbijsterd en boos dat het zo moeilijk blijkt om Iran tot capitulatie te brengen, en speelt daarom met andere manieren om hun overgave te bewerkstelligen. En zo lezen we dat Marjorie Taylor Greene heeft gelekt dat Trump opnieuw de mogelijkheid heeft besproken om tactische, niet-strategische kernwapens tegen Iran in te zetten.
Dit is niet de eerste keer dat Trump een dergelijke mogelijkheid ter sprake heeft gebracht. Naar verluidt heeft hij de kwestie al twee eerdere keren aan de orde gesteld, de eerste keer in april, tijdens het conflict met Iran. Trumps preoccupatie met deze kwestie heeft echter oudere wortels. Naar verluidt vormde dit de kern van zijn geschil met Rex Tillerson en James Mattis.
Tillerson was destijds minister van Buitenlandse Zaken en Mattis minister van Defensie. Tijdens het mandaat van Trump 1.0 bleef hij volhouden dat de VS tactische kernwapens vrijer zouden moeten kunnen inzetten. “Waarom niet?”, vroeg hij dan. Waarom zouden wij [de VS] worden tegengehouden of ervan worden uitgesloten om ze te gebruiken, vroeg Trump zich af. En het antwoord kwam altijd, ook van Tillerson en Mattis, dat kernwapens alleen bedoeld waren voor strategische afschrikking. Ze mochten niet zomaar worden ingezet, als alternatief voor andere soorten munitie.
Trump was naar verluidt niet tevreden met dit antwoord. Welnu, nu zijn we weer terug bij hetzelfde argument, want niet alleen bracht Trump het vorige week tijdens de vergadering opnieuw ter sprake (dit is waarschijnlijk de derde keer dat hij het in de context van het Iraanse conflict ter sprake bracht) – maar de kwestie keert ook terug in een nieuwe context.
Elbridge Colby, onderminister bij het Pentagon, verantwoordelijk voor het defensiebeleid, en die een belangrijke rol speelde bij het opstellen van de National Security Statement, pleit er blijkbaar voor dat tactische kernwapens opnieuw worden gecategoriseerd als “tactische wapens”, en niet louter worden beperkt tot hun rol als strategische afschrikking. Colby stelt dat het falen van de VS op het gebied van conventionele militaire operaties (d.w.z. in Iran) het gebruik van tactische kernwapens zou kunnen rechtvaardigen – om het verlies van de Amerikaanse conventionele afschrikking te compenseren.
Dit debat is nog niet definitief beslecht.
En het is in deze context dat Netanyahu heeft gelogen over de dreiging van een onmiddellijke nucleaire dreiging vanuit Iran, waarvoor geen bewijs bestaat; evenmin is er solide bewijs dat Iran een kernwapen aan het ontwikkelen is, zo stelt de Israëlische militaire inlichtingendienst. Netanyahu leverde geen bewijs ter ondersteuning van deze bewering tijdens de besprekingen over de aanval op Iran op 28 februari, zijn Israëlische onderzoeksjournalisten het unaniem over.
AMAN, de Israëlische militaire inlichtingendienst, heeft het Israëlische kabinet een volstrekt tegenstrijdig advies gegeven. Er zijn verschillende onderzoeken uitgevoerd door zeer ervaren journalisten, die het er allemaal over eens zijn dat de militaire inlichtingendienst aangaf dat er geen bewijs was dat Iran op weg was naar een kernwapen, geen inlichtingen dat het van plan was dit te doen, en geen inlichtingen die erop wezen dat er ter plaatse iets gebeurde waaruit kon worden afgeleid dat er een stap werd gezet in de richting van het opstarten van een wapenprogramma.
Kortom, er is geen bewijs dat een preventieve tactische nucleaire aanval door de VS zou rechtvaardigen “om te voorkomen dat Iran een bom krijgt”. Het zou onjuist zijn om iets anders te suggereren – het doet denken aan de oorlog in Irak.
Dit vormt de achtergrond van de discussie over de mogelijkheid dat de VS een kernwapen op Iran zou laten vallen. Het blijft een mogelijkheid, maar er zijn verschillende stemmen in de kring rond Trump die hier fel tegen gekant zijn, in de overtuiging dat het gebruik ervan een ernstige oorlogsmisdaad zou vormen.
Dus richt de strategie van Trump zich voorlopig op het afdwingen van de nederlaag van Iran met economische middelen. De Amerikaanse minister van Financiën Bessent houdt vol dat de economische omstandigheden in Iran catastrofaal zijn en dat hij (vrij vertaald) ‘de moeder en vader’ van alle sancties tegen Iran zal opleggen.
Hoe haalbaar is deze strategie? Bevindt Iran zich in zo’n wanhopige situatie als Bessent suggereert, of niet? Als je de beurs van Teheran als een goede “barometer” voor de Iraanse economie zou nemen, dan is deze sinds mei met 58,7% gestegen. Er heerst hoge inflatie in Iran, dat is waar. Maar het inflatiecijfer is gedaald van 7,2% in juni naar 3,2% vandaag. De waardevermindering van de Iraanse rial houdt weliswaar aan, maar verloopt in een veel langzamer tempo.
Iran had bij het uitbreken van het conflict 140 miljoen vaten olie op zee in uitvoer, wat het land inkomsten van ongeveer 1 miljard dollar opleverde. Tussen 23 februari en 13 april heeft de EU de oliesancties tijdelijk opgeheven. Gedurende die periode van 66 dagen heeft Iran ook zo’n 80 miljoen vaten olie verkocht.
Dus ja, de olie-exportvolumes van Iran zijn gedaald, maar de prijs waartegen ze worden verkocht is hoger.
Dit wil niet zeggen dat de economische situatie in Iran rooskleurig is, maar wat nog belangrijker is: in reactie op Bessents beweringen over wanhoop is er tot op heden geen bewijs, noch van publieke onrust vanwege de economische situatie.
De VS kunnen proberen de zeecorridors te blokkeren, maar de landcorridors vanuit Iran via Pakistan en de Kaspische Zee naar Rusland functioneren nog steeds.
Misschien is de Iraanse economie dus veerkrachtiger dan Bessent aanneemt. Wat is dan waarschijnlijk het plan van Bessent? Dat zegt hij niet. Maar de meest voor de hand liggende doelwitten zouden zijn om sancties op te leggen aan de Chinese ‘theepot-raffinaderijen’ die van oudsher grote hoeveelheden Iraanse olie hebben ingekocht. En mogelijk om sancties op te leggen aan Chinese banken die dergelijke handel financieren. Dat lijkt een mogelijke eerste stap te zijn. De tweede stap zou kunnen zijn om de crypto- en digitale activa van Iran, waar mogelijk, te onteigenen. En om bondgenoten te vragen alle Iraanse activa binnen hun rechtsgebied in beslag te nemen.
Alles bij elkaar genomen klinkt dit misschien zeer indrukwekkend en bedreigend voor Iran. Maar de omstandigheden zijn vandaag de dag heel anders dan in 2015, toen het JCPOA voor het eerst werd geïmplementeerd. Destijds was het JCPOA verankerd in een resolutie van de VN-Veiligheidsraad, en daarom waren de bepalingen ervan bindend voor Rusland en China.
Rusland en China hielden zich grotendeels aan de JCPOA-sancties, totdat het akkoord ten onder ging na Trumps terugtrekking uit de overeenkomst in 2018. Nu zijn de omstandigheden echter sterk veranderd. Rusland en China staan niet langer zo achter sancties tegen Iran. Integendeel, zij zijn in deze oorlog medestrijders van Iran geworden (medestrijders in de zin van het verstrekken van inlichtingen, het leveren van de technische middelen waarmee realtime inlichtingen kunnen worden verstrekt aan raketlocaties en basisstations in Iran, en andere ondersteuning, wellicht door het faciliteren van betalingssystemen die de dollar omzeilen).
Bessent is wellicht van plan om de kopers van Iraanse olie in China, en ook Chinese banken, aan te pakken. Maar dit zou de VS in een direct conflict met beide landen brengen. De laatste keer dat de VS sancties oplegde aan de “theepotten”, activeerde China een wet die het voor Chinese entiteiten, zowel binnenlandse als buitenlandse, illegaal maakte om aan Amerikaanse sancties te voldoen.
Zouden ze dat opnieuw doen? Nou, naar alle waarschijnlijkheid wel. Het is een andere wereld dan die van 2015 – de Amerikaanse dollar is misschien nog steeds het meest gebruikte ruilmiddel voor het afwikkelen van handelstransacties, maar het is niet langer ’s werelds belangrijkste reserveactief. Dat is nu goud.
En vandaag de dag vervagen de redenen waarom de dollar historisch gezien dominant werd (net zoals dat gebeurde met het Britse pond, waarbij de ommekeer ten opzichte van zijn vroegere positie onverwacht snel plaatsvond).
Het nut van het aanhouden van Amerikaanse staatsobligaties als reserve voor slechte tijden verdwijnt duidelijk als Bessent de verkoop ervan verbiedt in zijn wanhoop om de wisselkoerswaarde van de dollar te behouden, waardoor houders in de steek worden gelaten (wat momenteel het geval is). Natuurlijk zullen de behoeften aan schuldaflossing blijven zorgen voor vraag naar dollars, maar in wezen lag de basis voor de enorme mondiale positie van de dollar in de uitgifte van goedkoop dollarkrediet.
Dat voordeel is voorbij. Chinese tienjarige obligaties zijn nu 3% goedkoper. Het is dan ook geen verrassing dat Europese banken nu aan klanten leningen verstrekken in Chinese Panda-obligaties in een steeds dieper wordende renminbi-schuldmarkt.
En als alle activa van Iran, inclusief cryptovaluta, willekeurig door de VS in beslag worden genomen, wiens activa zijn dan nog veilig? Het vertrouwen in de Amerikaanse munteenheid brokkelt al af naarmate de wisselkoers van de dollar daalt en de volatiliteit de overhand krijgt.
Het “Iran-initiatief” van Bessent zou wel eens contraproductief kunnen blijken, zowel door de dollar verder te verzwakken als door staten er in feite toe te bewegen hun toevlucht te nemen tot China’s onopvallende uitrol van zijn alternatieve financiële supersnelweg voor veiligheid en stabiliteit.
Vandaag de dag hebben de bondgenoten van Iran – hoewel niet in een volwaardig militair bondgenootschap, maar in strategische partnerschappen van verschillende niveaus – ongetwijfeld Iran geholpen en zullen zij Iran waarschijnlijk blijven helpen om het Amerikaanse dollarsysteem te omzeilen door de deur te openen naar het zich ontwikkelende “wereldwijde systeem”. Zij hebben er geen belang bij dat Iran wordt verslagen.
Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.
Copyright © 2026 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.
Waarom zoveel landen wereldwijd heimelijk sympathiseren met Iran
Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram
Trump dient eerst de oorlog van de Oekraine te stoppen en de EU tot de orde te roepen zodat ze stoppen met hun domme oorlogszucht.