De ‘speciale band’ met de VS is voorbij, en Israël is niet voorbereid op wat er gaat komen

In een column voor Haaretz uit mei 2024 stelde ik dat premier Netanyahu, doordat hij er actief op had aangewerkt om de tweeledige consensus die ten grondslag ligt aan de Amerikaanse steun voor Israël te ondermijnen, zelf de oorzaak was van wat ik destijds een FAFO-moment (“F*ck Around, Find Out) in de relatie noemde.

Zoals de afkorting suggereert, komen we nu in het moment terecht waarin Israël “ontdekt“ wat de gevolgen zijn van Netanyahus arrogantie, misbruik en schandalige beleidsmaatregelen, schrijft David Rothkopf.

Misschien wel het meest opvallend is dat het een moment zal zijn waarop Israël tot het besef komt dat het tijdens de afgelopen twee Amerikaanse presidentstermijnen in een bubbel heeft geleefd. Zelfs toen de Amerikaanse publieke opinie zich drastisch tegen Israël keerde, handhaafden zowel Joe Biden als Donald Trump de traditionele steun die de relatie tussen de VS en Israël al decennia lang kenmerkt.

Maar met de komende tussentijdse verkiezingen van 2026 en de presidentsverkiezingen van 2028 die al aan de horizon opdoemen, is het duidelijk dat er een totaal andere Amerikaanse benadering ten aanzien van Israël op komst is, vrijwel ongeacht de individuen die bij die verkiezingen zullen winnen of verliezen.

Dit zal later deze week in Israël duidelijk worden wanneer een potentiële Democratische presidentskandidaat voor 2028, Rahm Emanuel, in Tel Aviv een toespraak zal houden over hoe hij de toekomst van de relatie ziet.

Van alle Democraten die momenteel in de race zijn voor de presidentskandidaatschap, met mogelijk uitzondering van voormalig vicepresident Kamala Harris, heeft Emanuel veruit de meeste ervaring op het gebied van buitenlands beleid: hij was stafchef van het Witte Huis onder president Obama en ambassadeur van de VS in Japan onder Biden.

Emanuel zal een toespraak houden waarin hij onverbiddelijk kritiek levert op Netanyahu en oproept tot een ingrijpende koerswijziging in het Amerikaanse beleid ten aanzien van Israël. Gezien zijn geloofwaardigheid binnen de Democratische Partij verdient deze toespraak aandacht; maar Israëlische luisteraars moeten zich ook realiseren dat hij tot de meer gematigde kandidaten in het veld behoort. Hoe kritisch hij ook is ten opzichte van Netanyahu, of hoe ingrijpend de veranderingen ook zijn waar hij toe zal oproepen, zijn visie zal vanuit Israëlisch perspectief nauwelijks de meest uitdagende zijn.

De ineenstorting van de Amerikaanse steun voor Israël is verbluffend. Maar het zou een vergissing zijn om dit te zien als een tijdelijke trend die alleen verband houdt met recente gebeurtenissen, zoals het dodental en de verwoesting in Gaza of de brutaliteit van door de regering gesteunde kolonisten op de Westelijke Jordaanoever.

Hoewel premier Netanyahu een groot deel van de schuld voor deze trend draagt, wijst de aanhoudende steun voor veel van zijn beleid onder sommige Israëlische oppositieleiders erop dat het een vergissing zou zijn om aan te nemen dat het vertrek van Netanyahu alleen deze trend zal omkeren.

De peilingsgegevens van de afgelopen jaren zijn verbluffend. Volgens een Gallup-peiling uit 2026 sympathiseren voor het eerst in de afgelopen kwart eeuw meer Amerikanen met de Palestijnen (46 procent) dan met Israël (36 procent). Uit een in maart gepubliceerde peiling van Pew bleek dat 60 procent van de Amerikanen een ongunstige mening over Israël heeft, terwijl slechts 37 procent een gunstige mening heeft.

Democraten en onafhankelijken hebben deze verschuiving aangevoerd. Volgens Pew kijkt 80 procent van de Democraten en degenen die naar de Democraten neigen negatief tegen Israël aan. In 2022 was dat nog maar 53 procent. Slechts 17 procent van de Democraten zegt meer aan de kant van de Israëli’s te staan dan aan die van de Palestijnen. Onder onafhankelijken staat 41 procent meer aan de kant van de Palestijnen, terwijl 30 procent zegt aan de kant van Israël te staan. Een meerderheid van de Republikeinen kijkt nog steeds positief tegen Israël aan, maar ook dat aantal is het afgelopen jaar met 15 procentpunten gedaald.

De leeftijdsfactor is wellicht de belangrijkste, gezien het feit dat de VS aan de vooravond staat van een generatiewisseling, waarbij degenen die na 1990 zijn geboren op het punt staan de meerderheid van het electoraat te vormen. Een duidelijke meerderheid van de jongere kiezers sympathiseert nu met de Palestijnen. Het is veelzeggend dat, terwijl 84 procent van de jonge Democraten een ongunstige kijk op Israël heeft, dit percentage onder jonge Republikeinen met 57 procent eveneens zeer hoog ligt.

De gevolgen van dergelijke verschuivingen in de publieke opinie zijn, zoals te verwachten, terug te zien in de politieke uitslagen. Politici die zeer kritisch staan tegenover Israël winnen verkiezingen in het hele land, van New York tot Colorado. En, dat moet worden opgemerkt, zij doen dit ondanks enorme hoeveelheden gerichte steun voor hun tegenstanders van groeperingen als AIPAC en ondanks beweringen van velen dat anti-Israëlische houding antisemitisme maskeert.

De beleidsgevolgen voor Israël zijn ingrijpend. Volgens een Quinnipiac-peiling die vóór de oorlog met Iran werd gehouden, was 60 procent van de Amerikanen tegen het sturen van meer wapens naar Israël. Uit een peiling van CBS News bleek dat 61 procent van de volwassenen en bijna acht op de tien Democraten voorstander was van het stopzetten van dergelijke leveringen.

Zelfs onder Amerikaanse joden bleek uit een peiling dit voorjaar dat slechts 31 procent voor onvoorwaardelijke hulp is, terwijl 44 procent voorwaardelijke hulp steunt die gekoppeld is aan de Amerikaanse wetgeving (die de verkoop van wapens verbiedt aan elk land dat zich schuldig maakt aan grove schendingen van de mensenrechten of de levering van humanitaire hulp belemmert) en iets meer dan een kwart helemaal tegen hulp is.

Uit opmerkingen van potentiële Democratische presidentskandidaten blijkt dat er, ongeacht wie er wint, grote veranderingen op komst zijn.

Congreslid Alexandria Ocasio-Cortez is er trots op dat ze „nog nooit“ voor militaire steun aan Israël heeft gestemd. Rahm Emanuel zei dat het tijd was om dergelijke steun volledig te beëindigen. De gouverneur van Illinois, J.B. Pritzker, steunde een resolutie om wapenverkopen aan Israël te blokkeren naar aanleiding van de gebeurtenissen in Gaza. Anderen, van voormalig vicepresident Harris tot gouverneurs Andy Beshear en Josh Shapiro, hebben zich tot nu toe weliswaar niet uitgesproken over een beleidsbreuk met Israël, maar zijn uiterst kritisch geweest over Netanyahu. Uit privégesprekken die ik heb gevoerd, blijkt dat er in verschillende van deze kampen verdere verschuivingen te verwachten zijn.

Aan de Republikeinse kant heeft vicepresident J.D. Vance ondertussen Israël gewaarschuwd om zijn laatst overgebleven vriend op het internationale toneel niet tegen zich in het harnas te jagen, en sprak hij over hoe Amerikaanse belastinggeld is besteed om de Joodse staat te beschermen. Minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio is, zeker in het openbaar, meer voorstander van Israël, maar zou de argumenten van Netanyahu in de aanloop naar de oorlog met Iran naar verluidt hebben omschreven als “onzin” en Trump hebben gewaarschuwd dat Israël de kans op een regimewisseling in Teheran overschatte.

Kortom, het tijdperk van de “speciale relatie“ is voorbij. Hoewel Israël in de nabije toekomst waarschijnlijk een bondgenoot van de VS zal blijven, zal het vrijwel zeker veel minder steun ontvangen, en zal een groter deel van de hulp die het wel ontvangt, waarschijnlijk afhankelijk zijn van het Israëlische beleid.

De relatie zal meer gaan lijken op andere belangrijke internationale vriendschappen die de VS onderhoudt, met landen als Frankrijk of Duitsland, waarbij weliswaar wordt gestreefd naar samenwerking en coördinatie, maar waarbij ook periodieke spanningen te verwachten zijn. De vrijheid, speelruimte en reikwijdte van de steun die Israël in het verleden kreeg, zullen allemaal verdwijnen.

Dat gezegd hebbende, is voor zowel Israëli’s als Amerikanen die de relatie willen behouden, nog niet alle hoop verloren. De vraag is hoe de veranderingen in de Amerikaanse publieke opinie en een eerlijke evaluatie van de gevolgen van de afgelopen jaren kunnen worden ingezet als hefboom om een nieuwe agenda te helpen ontwikkelen en uitvoeren, gebaseerd op de gedeelde waarden van opkomende leiders in beide landen.

Dat, in plaats van een reflexmatige strijd voor een allang verdwenen status quo, zal de meest productieve mogelijke weg zijn voor toekomstige beleidsbetrokkenheid op hoog niveau tussen de twee landen.

Vind je het belangrijk dat er nog onafhankelijke berichtgeving bestaat die niet wordt gestuurd door grote belangen? Met jouw steun kunnen we blijven schrijven en onderzoeken. Klik hieronder en draag bij aan het voortbestaan van Frontnieuws.

Copyright © 2026 vertaling door Frontnieuws. Toestemming tot gehele of gedeeltelijke herdruk wordt graag verleend, mits volledige creditering en een directe link worden gegeven.

Wordt Amerika werkelijk een “Zionocratie“?

Volg Frontnieuws op 𝕏 Volg Frontnieuws op Telegram

Lees meer over: